Skip to main content

Full text of "Lux evangelica sub velum sacrorum emblematum recondita in anni dominicas, selecta historia & morali doctrina varie adumbrata"

See other formats


u 




4lk tf.&lUrf 



^Jtflfe^teVgsXS*,^ 







M '^^J«I; ; i 



xt&i 



: j vi 



Rec IV 1 '' 

PMiJ ^ ^ 1' li 

-*',',: , . J?er ■-■- jP 

>\| SocietatisIESV- &##*'<', 



'>$*4* 



Xr ./..^* 



W 



T T*ti.. 



\m 



Cox ousri-K* 
Profiant c4p) Iacotum a Meurs 

LArnfLlo-^nim J&55' 



ULUSTRISSIMIS; X>l^f 

X EVE R E N D IS S 1 M ISl ^M i 

A M P L I S S I M I S 

^LANDRI^EORDINIBUSy 

PATRli PATRIBQS. 

PRudenter iilc nea minus cfvilis , quam 
naturahs dodtnns Princeps Ariftoteles , * M *- 
gtfratus fublimibu* ac longc confpicuis obelifcis 
comparavit , quorum verticibus lux impoflta 
em P ^uftret ac recreet & populo univcrfo /tao- 
iam bencficum ac falucare fidus , ad omnem honeftatem . 
^uceat. Hocfapientiffimivinpronuntiatum, mentem 
■hiinjcc», ut cum Eumgeltcam banc Lucem in publicum 
oducercm , . circumfp ceremquc quo loco iHa pulcfarior 
iflct ac p.emor apparerc vos potiffimumintuerct, qui 
opterampuffimigraviflimiquemuncris, quod fuftinem 
jnttatemvclutfublimesobelifci i„ Kep. poftti. ah" cm? 
«5. ac prudentiae & aequitatis luccm , late Iongequed£ 
idm. Augurabarenimforc, ur, fi Lux h*c &#£* 
to,nfaft,g,o «muentium ocuhs cxponerctur , non mo. 
mtra ,pfos Flandria, limitcs., fcd etiam ad remotas re£?o. 
, qnibu* Fiandrici nominis fplendorafTuIflt. radiosfoos 
t«tt. Neque hoc mc iblum ,n Ariftotelicis obclifcw 
« , quod eorum apiccs lumen fundant ; fed quodhuius 
| figura, dignitatis vcftr* tI>u!o , j m £™ 
convcmat. Qua^ormis illa eft , & vos confiliotum, 
ciorumque confehflonc in unum coalcfcitis , ve Iut 
■hernm, cujufdam corporis apta inter fc membra Ve. 

^^ ,tU ^T nUS, an5 P ,itudiRcm - rplendorem , nomca 
cnt, obchfcus ante oculos mihi vcrfatur ; cui Philo- 
ijis fimiles optavit Rerump. -moderatores. In cujus 
latenbus no„ modo Qu*tuor prscipuarum Flandri* 
um , fed cnam totidem Euangeliftaium , in quorum 

* l. 4.P0I. c.cap. 15. 

* 2 cceleft» 



B » 1 S T O L A 

cctkfti fep'"«ia fub vtlo Smbiematumadumbianda , n* 

fl„v«(atotUbor, infigni» appendete pofle v;deor. So 

enuem c.iam oo.em fequor , quo oo& fetctot anuqu, 

Tvario infculpto «nblemate , non ad fpeftan.mm on e 

aationem L um , fcd e.iam ad militatem . atquemfiito 

SmToWUcoi ooare. Cujus confil.i tat.o hsc m,h 

fak utnonirit.mWgentmm oculcs. quam an.mos pafce 

em, autporms.quaforai.one meS p-ol.xms p.ofequot , e 

b,?v q« Xcompend.o petftrifta , fub alprflum da.eor 

Eft enlmita natu.a compantum , ". qux «pieffi» fub 

•*Lroculs , in anmum .llaban.ur *» , majonqu 

Uuputisilleceba , quam qu* I» •"»« g ^"T" 

Nque ve.6 alimumcuipiam ndoi debet s fivua, qu. a 

R.mp fe at-fua ftudiaconfe.un, , opus mfci.bam , cu, 

utemagis itmploiWI exediis , quam M,g ft.a.uum ut 

L,s <£veni,c%i:!ea<u.. An ignoiaie ^*«JP«f« 

«s etlamciviles ad ^«m^/r .«mevplorar debete , 

"euid p,a- e *fto,.um fi. , coolultatio*. , juAm . decte 

id amuffim , qu* «rare non patitot exfeenda , Qu. 

cfufeeffeex.fti^mus , <«. Reges, ^"^"Sm » 

no ii a ota !c<ptium gerent , fccmm Euangc.ioium c< 

o"emre Xe t.rgan, , fidem il!i quidem.quam nopm 

dlbe" obftnngunt hoc rituaiaius : fedgiand.u, .b.c i 

„num lateie m.bi peifuadeo. InexpugnaW^ rol un« 

ntbewoentuaxuc intcptetoi . quo £**»*** 

n »&DcV:ooib»i. quibusregalem «F»»^*' 

jefta.cnque fu,m fubmit.un, , conve.ien.et fe rtgui 

adurniftratu.os palam pioficen.ur. Quod ad ecs , < 

MaXtul. boe P eft, Regum «cti.nmunei^fibKe 

miffiseerurt, pettinere , nemo negavei.t. Tamig.tuice 

Z32S3SZ& Ac«di. rai/viaoriaium. novi 
&S2EZtX£m acmagnitudo, 9^™£t 
o.eiTus & bwiffimoi exi.us . fpc omnmm veloc.otes 
tSSmi vobi. q uoqueg.a t ula.ifcdebe,cmttll,g..J 



DJE t> I CA T O R I A, 

daflem , quae portus obfedit , quae aeftate to?a hoftileni 
commeatum arcuit , quae venientes, fuppetias felici con- 
gteiTu fudit fugavkquc , adornaftis* Vos annonam »m- 
tibus, equispabulum, inbeHifuroptus pccuaiam ., & qu* 
non auxilia \ fubmififtis. Q^ii a vobis ultra requiri po- 
tuit \ Bonorum orrmium vcta , ut modeftsfTifi>e dicam , 
squaftis. A«aoritate optimamm j file prcbatiffimojuna 
magiftratuum $ magnanimitate defenforum j cura & foli- 
cirudine Patrum Patriae explcviftis officia atque parrcs. 11- 
luftravit itaque piudcntiam ac §dtm vegram praeterito- 
rum tcmporum accrbitas , euro in Fiandriae vifcenbus feac 
rentes hoftiles exercitus , urbium & portuum daufha »r- 
mis occuparent , fpe prarcipcrent , quod fupererat. Sed 
narrabunt alii , fcribent multi, loquentur feifton* , quid a 
vobis pra^cUre prudenterque geftum fit , ut Saclinataro ac 
propc jscentero patriae fortunam , pro viribus ac facultati- 
bus veft<is excitaietis. Ego , intcr tot gratulantium vota , 
aliquod ctiam fcnfus mei tcftimcnium yobis gratulabun- 
dus ofFero, & pro temporum armorumque feiicitate , ut 
ego quidem arbitror , non importune. Neque hanc mearh 
foiius , fcd confpirantcm focietatis noftrae gratuiationem 
efle crcdite , quae per me hoc qualecumque monumen- 
tum, obfcrvantiaein vos fuae pignuscfle defidcrat. Accipi- 
tc igitur benevoHs animis exiguum hoc opus » quod patro- 
cinio , nominiqueveftrocommittimus , quod .Scineorum 
animis , quoruro in manus venict , fi iei veftrae in Regem , ac 
pietatis io Patriam & aetcrnae , quam mcruiftis , laudis oac- 
mcriam icnovabit. 



AA. VV. 

obserVantissimus 

HENRLCUS ENOILGRAVI 
e Societate Jcfu. 



*1 



A D 
lUufrripmos , Reverendtpmos , Ampliftmos 

FLANDRIiE ORDINES 
EUANGELICAM LUCEM 

In Emblematum velo tracsluceatem 
IHU dedicaret 

H e.n ricus Engelgrave 

SOCIETATIS Je$H. 

EXorere , C&totum radios diffundeper orbem 
Aurea Lux. Non te Pyoeis , ($> Eottt , (& Mthon t 
Stdereufque Phiegon , quamquam per tnanta currsti 
Pha>beos rapiant , (§• purit athera iufirent 
Igntbut, advexere. Tustt formoftor ortm 
Tuface , tuflammis trtfies meiiortbm umbras 
JDtfcutu: ^quantum, cum cornua plena refecit, 
Cynthia Luctferum , quautumfoi igne fororem 
Nattvo exuperat , tantum tupubiica mundi 
Stdera. Temportbus certisfurguntque , caduntqut # 
Noxque tenebrarum metutnda horrore fuarum , 
Cumiatnete, redit. Non tu fugtentibus km k 
Occidis , aut cacitfubducu iumina terris. 
Aiternumfulgts : aterno a lumtnefemen 
Acctpis , haud tUi pattens concedere ttodi. 
Te poft horrentes ionga caliginii umbras 
Invexere orbi, qnas Euphratsafecundum 
liumtna Bua.tdes vtdtt vo/itare quadngat 
Ardentum plenas radtorum , igntfque corufci , 
Totut (§> tpfe tgni , & radiit cwiefitbtu ardens, 
Axit erant flammst , temo , mirabtU ,fl*mma. 
Jiamma rotst , radtique (j^* lora mtentta flamma* 
:\JEle&r a afpiceres mediKtUudert flammis 
Anrea, Concordei tbant adfistnajugaies 

Fxtmtttiim 



Julminibtu fimiles ardentibus* Ommbtu ma 9 
Et dsverfa tamtnfactes , & quttque fguris 
}3U gemtnU variata. AqutU , fulvtque leonit , 
Etbovis, <& veros homtnis fimutantta vu/tm 
Orafruut amttes , habi/efque voiatibttt alat* 
Rcgtna ttlttum ptnnu adfidera ntti 
VeUe videfur t (& adverftpatien/iafo/U 
Lumtna defigit caelo , quo tendtre contra 
Terrenouequeunt hebetes iu corporefenfut* 
AddittttefttUtjuvenU, vocemque , coloretnqut, 
OraquemortattfimtlU, fedqualU abaito 
De/apftn terra* jufait Deus , mut utrumque* 
Tum Leo fiivarum Domtnut , te^rorque ferarum , 
Torva tuens , animifque refert fiemituque tonauttm) 
'InfilvU vatem , <&pueros , matrefqke , vtrofque 
Iugentt efiufos fludto adnovajacra vocantem. 
Corntbut t £§> iataffeBandttsfionte juveucut » 
QualU opima iuU , Solyme ,fiettt hoffta femplU , 
Une eodemque Cflit mtrando itt corpore nexn. 
Omn:aqu& quondam Nabathaa adfiumina vatti 
Attonnm clarUvidit ruttlantia fiammU , 
Confefiufque Deum t nefirnucquevvCtbHt ufm 
Edtdrt :■■■ attrui fervaut oracuiafa/fi, 
IUafuert tui , Lux 6 pulcherrima , qua nunC . 

Orbe ditm totoffargU , /fltndorit imago. 
H&ftctes , ht te currut , axefque rubentes 
Igntbtt* , ht voiucrer curfus tantb ante notabanU ~ 
O ( celi decus , e nofira du x una ja/utis , 
M'ter*um jubar , £$• mundi meiiorU origo , 
Quis te , quU tantos ocuiU mortaitbut ignes 
Haurtat? uifirmavires , acttfquetetufa 
Fetre negant. V» tanta tua (ft , <& coptn flamm*l ' 
TJt tamen optato K qua f.isefi , lumtne detter 
Poffe fi"4t , obtendtt tenuU ttbi unbU amtflum 
Dofla mattui , p/cft/queobnubit lumina velts^ 
Ac veiut objecJa t»m Seljub vube latenttt 

* 4 t>tfi* 



T>iJJtmuUt radtos, quamvss non ceruitur uUi, 
Sctre tam*ufoJ&, quo ccelt ismitecurfum 
Obdu&u* teneai i totum nou occultt umbra : 
lUajubar tantssm mittutt , non eriftt orbi, 
Haudfecm, ttt cernifofiu, <j£- ab athere lumen 
Innocuum, (ff territ melit\sff>e8*btkfuudas . 
Vbducs nttsdos faterk velamine vulfsss. 

Vos hac, vosfroftits radtis fulgenttbut afflat ,^ 
TlandroTmm Proceres, ocuUfque snvttat t & ultro 
Sfeftaudamfefe variAfub imaginefrstbet. 
Hucgeminas acies, buetofam adverttte metttem , 
Vohtmur, (g? cacis ffts uoflfa* credsmsss undis, 
NectamGetuUfyrtes , fucctn&aqua fttvU 
SCyUa rafax cantbus, nautu metuenda Sicauis , 
Qudm mtnsnoflra pbt. Scofulusfua cuique Cufido e#, 
Nec tet in abruftum fuffes vorat alta Charybdis , 
Infamtjque Jinm Malea , muot Livor, £§r Ira » 
Ambstsoque, Metufque, humant feBoris tftut , 
Exttio trt/fi iuvofount. Heu ! Itttora fauci 
Tuta tenent, dum qxb frstcefs raftt ardor, aguntut, 
Dum vada uuUa cavent. Et vobu gratior uUa 
Zux corlo veutat, quxm aua breviainter £$ aftm 
Vos regat, <& curfstt jubeat Jferare fecuudos ? 
© navu fecura tui, dum turbtda fonfO 
Surgtt hyems, <& nox tenebrk hy(mifq*o,fufque 
Incubat loqutdagk? qmm monjrrant lumtnafottum 
Reffste. Nonue vtttes, ut malus fauctu* Euro, 
Antennaque gemant, ataue tmfertojitt* tauor 
ConvuUa mqutaut ulfra durare cartna ? 
At, nifiludsbtium debesmiferabile ventit » 
Neflatitos, qui te faUent, rejfexeru tgnet. 
Heu mhslinfidafas quemquam credere luci t 
Quos frocul Eubotco de Itttore Naufttu* tgnes 
Suflulit, Argolicas traxere infaxa cartnas. 
Te fequimur, Lux a(ma, vifb dux ofttmxnrfra, 
NttUa Pharos, cstm certa negant fefsdera wautts , 
'- , . Tu 



Tutitts errautes dedutit inoftiapHppet. 

Teftne ntlturumefi : korrenFpWfla tenebru 
O-nmx : luxft qu& nmU altunde matignia 
proditur, tnfcopulos, &faxa lateHtia ducit* 
Ne nvbt. ue rigidi dttfent practptdCatonts , 
Iutonfiqm Numa. NonfaHguinefcript* Bractm 
Jura, TherapnAique morer decreta Lycwgi. 
Utf/tter quAmvn <& hovteffe piurtma dtcant , 
Et peccare vetettt : fuus eft ia mtn error /n tUis, 
SanBtus his ahquidfupem tftdtbw oria 
Lux «pertt. FaUt^rohtbet^rumque, Bonumqui 
Dttegtt, (& quidqmd dubiis Prudeniia rebtts, 
Tempertes Utu , duruConftantiap&fctt. 
Hac ubtjeprodit, partter Revereutia Itgum , 
Et pacis nutrtx Pietas , <& nefctafraudii 
lucorrufta JFfdes manifeffa in Itice refulgeut. 
Excedunt Erebipeftes. Injuria re&t 
Contemptrix, rttufque audax abolere pritrum 
Impittas, mifenque parens Difcordia BeUt , 
Et malaMens cuip&paUeHs horrore, Jutque. 
Vofque adeh, quos res patrtA beUtqm domtque 
Crandtbuh exercettt curis : fic Flaudrta vefirii 
Tu/a ffet auxtttU, nec trifies horreat ultrk 
Armortimftrepitpn t fic Pax dukifitma rerum 
Per/sfcs Mirtis populos , urbefque revt/at: 
Infcrtptum vobis monumen/um , (& pigntts amorii 
Conventeute operi, pUciioque admstttte vuhtt. 
QuodfiaUas do&t vobit piacuere labores , 
NuHCCPte placeat ,qtt& , dum grat tffima meeffa, 
Reddita hx patrU e{9 , luczmauequ; pagtna pnfert. 
Zuceni tmmortalem , quA Diimm « caua rtclufit , 
Igmtiqm vtam uebis detexii Oiytnpt ; 
(?ua ventcnte novi ventt quoqu? temporis &tas , 
£/ t quo nu*c jruimttr, fedorum fmfttfif erdo. 
Si finereat vtres 3 aut f qutd vota valerent , 
M iramidas jttPtr , ttut Rhodu fimuiacra Cotoffi 

* y SduHam 



Educlam calo Moriuorum inlittore moiem 
Poteeret ex mertto nofttr Labor . tiic ego dttrh 
Neptunum.exutum vtuclit , pot tujqut » eclufos, 
Et captas cariarem urbes. Hic maxime ftares 
Auflriade ^ Ciypeoique juper juigeuttaque armg 
jimrem. Arm.tr & fiarent ctrcu m ofttapuppes. 
Clafi\bu* atverj* chjfs , ejftdiaque tn auro 
Aiqttora ferver e*tt ttavalts tmagtne pugnst,. 
Vtquefui voln Uebtt vtSorta partem , 
Paftem opere tn tanto veftmm quoque uomen haberet. 
N**€ . quomamjoiu hocpojfunt carmtua votu , 
Stt Itber htcgrate , qnod vobtt Flaudrta debet t 
Objequit , vtvax tefits : ftt temporu hujm , 
Quo vefirts etiamfludtu optbu/quereceptx 
Exuitaut urbes , movumentum tn ferafuperfles 
Secuia mdrmoribu* ,fokdoque perenntut are. 
St qxafidfs vatum augurtu , dum magtta vigebunt 
Kontina , dum merttts squt folventur honores % 
Vum Patrta Patres vos dtcet Flandrta , vtvtt. 

JACOBU3 VANDE WALLS 

CSOCIBTATI J B tlt. 



A D 



A D 

L E C T O R E M. 

IO E M mtbi votum quoi Phihfopho Romaw fuit l 
a Non dekctcnt vab* mea , fcd profint Ora- 
tio fit tais, ut res pouus r quaro fe oftendar, Noi| 
quarrit aeger Medicum eioqucmem , fed fmaqtem : 
fed fi ita compcrit ut idem ilie qui fanare po eft , com< 
p-e de his quae facienda funt , riillerat , boni confu!et; : 
non taaien eT t quare gratuletw fibi , quedjnciderit m Me- 
dxum etism diierrum. Hoc enimtalceft, quale fi peritas 
gubcrnator , etiam iormofus tft. Qu:s aures mcss fcalpis? 
quidobtecY ss J aiuiagirur. Urendus furn r ad hocadbibitus 
ts. Curare d^bts nnorbum veterem , gravfm , publicura* 
Circa vetba occupatus<rs. Sequar memwi* coxftUum, uttnam 
affi qu-ir coufulentts monttumqHapropter ue affum agam, Mtdi- 
cum ag&m.KOH Grammatunm Quid enim.aitui quam iuepttre 
efl . bracleit&m feciari eiocyt< ■ t<am , /a motumque tUecebraS 
quiidam, velutt firems aff ° clare , ubi pravt comprtmeudt futtf 
affeclus lUa Phtlofophorum aurtbu* ar.ctUaxs elcqueutta ^refirii 
muam jatrts c^thtd is apttor ett.:(i nou tam ddeft^.ttoms captau- 
0A avayui, eju4mj.aiutis confqueuig, avtdutesMabes qaoi aves. 
loltarue legas ve> ba uigitge fruclum colitge.hos legere,wteUige-. 
rt tfi, Auree Chryfologm ; b Vciborum floiu osnoa quas««, 
r«»rrus : qui rraru u m Jrotluum quaetit , depicsr arrcena 
Camporum. Hoc demum adguftum Aterxd beatttatts fupere eft. 
lutenm hU p- Agufta noHJaijas elcqueutut dehctas ffd quanta* 
fit tugenuA Virtfat.s omnium mentibm expeteuda tuavttas : utt 
ogregtc monet Prtuc ps ventatts Do$o? Augufiium ; e Bono- 
lurw mgenioTum infi^niseft indo ! e$ m ic&is ve.um quae», 
tere , non ve ba : qusd cnim pro^cft ciavis aurea , fi aperirc 
^uod volumHs non poteft >. sut quid obeft (ignea , fi hoe po-. 
te!" \ quandonihilqua?nnriUS, nifi patcre quod claufiim eft v 

,ac Senr ca epift, 75. h Chryfol. ferm. 18. c A«g« Ub 4. de doft» 

Ckrifii. 
-r. i * $ Nuda 



A ft L « e T O R B M» 
Kttda Veritas . Cf invefite , hoc So '* habet , dum inttubu eff ; 
Verfyrem vefitre , lucem twbt involvere efl ; qua mprofp* e per- 
jptcact tngenti fplendoreD.Profper tta dtfcujitt-.aDe accurario- 
lic didionis clucubratx non fatago , ncc mibi pudorieit, G 
diTpatatro mca , quae forte probatur in rcbus , aliquos vcr- 
borum inanium fcctatores , horrorc incomprar oratioois 
6tTcniat : etcnim cum fcntcntiarum vivacitatcm (etmo ex 
induftria cu' ; us encrvct , quis non judicet me arTcftatio- 
tiem compoflrionis debuifle conrcmncre , etiamfie*rjr> po» 
tuiifcm , veluti dicendi peritus implere. Quspropter ca mibi 
Tifacftcompofitiafatisornata , quae conccprioncm animi, 
cnm neceflaria quadam perfpicuitate profmct , non quae 
slleccbiis aurium dcfcryiret , nam & prudcntibus viris non 
placent pbalerata , fed fortia : quando non res pro vcrbis , fad 
pro ri bus numerandis verba funt inftituta. Qu*r* m h*c luce 
mertdtana toti cal'tgant,qni me hie oratoremant faoum Eccle* 
fittfien de alttOrt loco dtjjereutem expedettt Depiano ago:b Noa 
lumeloqucnsabheri , cV nudiutiertius. Couciones m* mjtri- 
bo,qupdfciam ttemtnem quemquam repertum effe.qutobjontuwt 
propalato cujufque condtre valeat , quodfnprtmt dumtaxott efi 
tenditor/, qus hocpltu fkk tu dejerto condivtt. 

Pturattaquecttm adjeligendum , quam ad dtcettdum leftor 
requtrat, quandoquenon panca congefit; quadam etiam pro fale 
fnfperjt, fefiiva magn » quamw pUna manu ejuggefiu fpar- 
gdtttur. Demque Pythagormprg.ccp *um feflatu*Jum : nc muU 
lis pauca , fcd paucis oaulta compketere ; 

Ejufmodi entm itbros vnfgtn dejiderat (jsp Hterouymvs com * 
tnendat : e Quidquid , inquit , in fcriptuns divints mnabili- 
ter fulget , quidquid in prarceptis moralibus copiofume*, 
fotum in parvo corporc adunatum leclor defidcrat , pau- 
pteratis neceflrate. 

' Jam Dso ducc ac' yita comite CjbleSte P a n« 
t k i o n in F i s t a & G e s f a Sancto-» 
n u m non dicIiriV fcd polirc aggredior. 

* T>. TzaCffer HV-. 3. dc viu comcmpU bE&od. 4. rHiercnu 



PACULTAS 

SuPERIORUM, 

CUm tres Societatis Jefu Theologi 
legerint, & utiliter edi poflccenfue- 
tiot librum , qui infcribitur: Lux Euange- 
lica Jub vel$ jacrorum Emblematum tecondi- 
ta , morali Mtitid illufirata per P. Henri~ 
cum Engelgrave Societ. I E S r, in duas par- 
tes hivtfa. Ego Joannes Bapt Engclgravc 
ejufdem Societatis per Handrc-belgica» 
Praepofitus Provincialis , poteftatead id 
mihi^badm. &. P. N. Gofuino Nickel 
fa&a, concedo ut isliberperViduani 5? 
baeredes Joannis Cnobbari excudatur* lrt 
cujus rei fidenrhas literas ofEcii mei f\* 

§illo munitas , meaque manu fignatas dc«f 
i. Bruxellis i6.Decemb 4 it>fx. 

■'y ■ . 

J-PANNII BAPT, BN*gL«*AT?i 



PRGK 



PROTESTATIO 

AUTHORIS. 

Um S. 0. N. Urbanus Vapa rill. die ij 
**rtri i6i )m Durttum edtderit , idemque ccn 
firma tt aie s. Jttlh 16^, qtn tnbtbuit impumt libro 
homtnum qui (m&tlMu feu martjin famautebrts, 
Viumt-r^ennt , ^, mtraiuta, velrevelattones. 
feu tjutcumque btmfuia tanquam eorumtntetcefto 
n;bu: a )<o accepu C6httnen.es , fine cogniitone arqtti 
<tpptoba>tone O^dtnarii, & fij baclenus fine ea tm- 
freffafum , nullo moio vult tenftrt approbata. 

idem autem Unctijiimw dte . Jumt 154/. ita ex- 
flicuertt, ut ttmirum non admntantur etogta Sancli 
Vet Beali abfolute , & q u & cadunt fuper perfonam\ 
bene tamen eaqu&cadum fupei tnores & ovtntonem , 
cum proteftattone quod nuUa eu aiftt auihoiias ab Ec- 
clefia Romana > fed jkes tam um fit penes au 1 ho-em. 

Hutc decreto ejnfque conftrmatiom & 4?claratio~ 
m% obfervantta acreverentia , quk?a.-. tt , t.,ft(iendo r 
fropeor me haud alto fenfu qutdqma tn hat Lucfi 
Eu^ngelga refro ^acapere- & M-itpt *\> 
Ullo vMe, quam quo eafotent » qua huma> a dw.uxat, 
Atttfmitate> non autemdivinA Catholtc* Roman* fct- 
"deftt , aut S Sedis Apoftolica nituntur : tu Yantuinmo- 
doacceptis, qmstademS.Sedes Sjnitorum, Beate- 
mm , m Martjrum Gttalogo adfrtpfit. 

5 1: 



S Y N O P S I S 

TOTIUS OPERIJV 



Domimca i Advetttm. 

Funeftis Deus £gnis minatur,ac 
terret,ut a peccato deterreac. 

§. i . D.ibo prodiaia in cce. a fkrfuto», 
0-fiz'na ;'« fm-«J deafum. A&.2. 

§. 2. Dedfii time^tibus ie fign ' fi- 
cationem , »,« fugiant afaae ar- 

CHS. 

DomifffCa 2. Adventus. 

Immarceflibilis cprona,adverfi- 

tatis vincuiis contexenda eft. 
§.1. ilH^nam yincti in Domino, 

ferre* Jibi v ncuiis cwo lam 

lejtierHnt 
§. 2. Motbtrum, aliarumque affl'.- 

Biraum m ncu.is afiriBi , cero- 

nam ttxv.e, unt. 
§. 3. Vraculis Religionis t nec nott 

"jinculo conjugaliy corona gloria 

adaptanda. . 

Domm-.ca 3 » Advettttu, 

Mors argute fatis &acute,Echo 
vicae appellatur , juxta tritum 
illud ; 

%. 1. i>«<t/? jvita, finis ita. 

§.2. Quibui invita confuev mus , 
M i» w#»fp placent &■ obfavan- 
tur : quemadmocum qua d.urnis 
agitamus curis t t ecurfant noBur- 
n s. 

§. 3 . Pnborumfomnia-f esrumque 
exitns feiices. 

Domtmca 4 Adventtu. 

Solitudo orationi aptiffima. , ut 
homo Deo , & Deus homini 

, loguatiu, fic tamcn yt & foli- 



tudo in urbe,ac interiori cor- 
dis receffu xdiilcari queat. 

§. 1. Ecce e ongavi fugiens , ^r 
manfi.nfiiLudine. Pialm. 54. 

^,2. Ducam camin fslitudinem i & 
ibi loquar ad cor e)us. Ofex 2. 

§. 3. ^AJhibe t:bi » utLefoiifudi- 
nem , £f > f »z<^ f anima) pan 
iifper ab hemimbm y prepi&s Dea 
)»»$?. e. Hieion. epift. ad D«- 
metriad. 

DomtntCa iffra oci^vamNa* 
ttvttatts. 

Horologium affii&ifllmae Ma- 
tri$,in cjuo gladius doloris a- 
cerbiffimos ccrdis ejus cruci- 
atus fignat. 

§. 1. Gadlus doloris t fanB'ffima 
Matris piBori perpetuo ir.jixus, 

§ 2. Hr.roiogium Matris do* ofie. 

^. 5. Matr? dolorcfk c-.ndolendum , 
eoque praxesaddufta. 

DomttttCa I foft Ep phaniap* 

De prompta fihorum obedientia 
erpa parentes cxemplo Chri- 
fd. Quo fiet ut hicpuerifinc 
Angeli,& coelum fit interris* 

§. I. Erat fubd tus ii.is. Luc. 2. 

§. 2. Quinam pueri fi"gulati m 
paventes ole<d entiaat obfefjan- 
tia pracelluernt. 

§. 3. F ; lii obedientes jlngeli , ^» 
famiia quam inhabitant mtu>9 
ctxium nuncupatur. 

Dommtca z p*ft Ep fhattiami 

In omni connubio contrahen- 
do,inter conjuges paritas po* 
jiflimanL fpe^anda eft. 

§. z.U* 



$ Y N O f S I S 



§. J.Tiuptias aut-matrimenium non 
tbefife fanc?itati,&faluti aterna 
cmftquendx. : imo plurimis ad 
fan&itat em profuiffe. 

§. 2. ^idkunc finem conducit pri 

mario, utfit p.tritasReligionis , 

. pietatis ,^par fiudium"j':rtMti s, 

$. 3. Tion tam form* & fortuna- 
rumrfndm merum £?" animorum 
atqualitas fpeBanda. 

Domtnica i.pofi Epiphattiam. 

De dominio Dei in creaturas, 

quod longe majus quam figuli 

in va' r a,ur"patet lucuknto illo 

Do&oris gentiu. teftimonio : 

>An nen habet figuius luti , ex 

eadcm majf*face>e aUudy-tidem 

-jxs in boTiorem , aiiud in centu- 

meliam. Ad Rom. 9. 

§. I. Qntnia quacunque "joluit Do- 

minus, fecit in coelt> in terra, in 

m.t ri& omnibus abyffis Pf. 1 34. 

§.2.C>uomodo nullus Dominus, 

nifi iolus Deus.Efiher i^.in cu- 

jus ditione cunBa funt p*fita,ncc 

efi qui poffil refifiere ejus "jolun- 

, tatt. 

§.3. Domir.us dedit,D$minus ab- 

j&ulit ,ficut Dcmine placuit , it* 

^Uumefi. Job I. 

Vominica^ fofl Kfifhaniam. 

^Iotus Mag*ju s,quin imb 
pcrpetuus peccatoris confci- 
• e ntiam exagkat} qu?e operofi 
-inftar horologii no&es dief- 
que interturbar,nec finit con- 
1 quiefcere. , 
§1 r. ^ic primum quidem utgraves 
horologiurn malieorUm iclus , itd 
C$nfcientia peccatorem affiduo 
•serbere pulfat , & graviffimos . 
iclus infiigit. 
£. 2. jitque utferrati dentes hoc I 
znfuietanf & rfdunt t h'4f*4 *k- 1 



ter , vermis eorum non mori- 
tur, Marci. 9. qui "j'v'.s dcnti-' 
bus ctnfc entiam arrodit. 
§ . 3 • Hxc denque machina quando- 
que infperato "jiros arm*t»s, tu$- 
riafque inrvas exhibet: at, quod 
longe terribilius : perfonz tri- 
ftes illis apparentes pavorem 
praeftabunt. Sap. 7. 

Dominica s.fioft Epphaniam, 

Invidus,cui numquam bene eft, 
nifi alteri male iit ; feipfum 
perdit , ut alterum perimat. 

%. I. Invidus alienumbonum futtrn 
faclt inv dendo fupplicium. S. 
Profper lib. 1 . de vita con- 
templ. cap. 5. 

§- 1. hrvidia hominem diabolo cle- 
teriorem redditj&dolores infer- 
ni tolcrare cogit. 

§.3. In"jidia> flamrnas,aulas Prin- 
ci pum,cajii a militum, centuber- 
nia fratrum t claufira Religiefa- 
rum &c. late depopu'ari. ' 

§. 4. Solatia in"j:diofjrum & in- 
vidorum remedia. 

Domtnica 6,poft Ep;ph.wiam, 

Quod non unus paffer calatfupet 
tetram, Matth. 10. nedum in • 
hac vel iila arbore nidificet,^- 
nepatre "jefiro,npb\s argumen- 
to eflh poteft,ml cafu fieri aut 
fortuito. 

§. 1. Kon cafufed confulto d di"ji- 
naprevidentia omnia gubernan- 
tur. 

§.2. PropcfitumSS. Scriptv.ris , 4- 
liifc facris acprofanis hificriis % 

' fiabiiitur. ^ , 

§. 3. Sluinam in rehus maxime for- 
tuitUyDei prtrjidentia nixifunli 

Domintca Septudgefimjt. 

Horolojium, ineis t ac tota die 



TOTIUS GPEKIS. 

Dsmttttca i Quadragepm*, 



©tlofum^ quid mali ac turba: 
in Repub. concitet,experien- 
tia compertum eft } quid ve- 
rb mali , otium i-n animis ho- 
minum generet, illo Ecclefia- 
ftici manifeftius eft : Eccl. 33. 

§ I. TAultam maliiiam docuit oti«- 
fitas. Quam ut excutiamus,re- 
€ts Uropheta conditioriis no- 
ftrx , qua conditi fumus , nos 
memores efle voluit, dum di- 
xit j»b cap. 5. 

§.2 Hsmo nafcitur ad laborem, & 
avit ad volandum. QuidJ quod 
homini adeb non otiandum 
fit , ut Paulus moneat fi quis 
nen vult operari, non manducet^ 
& prima veritas comminatur 
Prov. 6. 

§.3 .Per otium & pigritiam^enitt 
tibi quafivaUregefiat, &• pau- 
peries quafi virarmatus, 

D»mi*ica Sexage/tma. 

Amicus verus ut rarus fic carus, 

in adverfis maxime compro- 

batur. 
§. 1. Efl amicus focius menfie , & 

non permanebit in die nectfiita- 

tis. Eccl. 6. 
§.2. Hujufmodi Amici in tevnpo- 

re tentatioris recedunt. Luc.8. 
§.3. Solus Deus amicus verus & 

fincerus* 

Detmnica Quitrqtiege/tma, 

Hifce Bacchi feriis peccatores 
fuLs fiagitiisDeum laceflere,& 
rurfus ""in crucem agere non 
verentur,teftante ae deteftan- 
te Apoftolo : 

§. I. Ru-fum crucifigentes fibimet- 
ipfisfiiium Dei. Ad Hebr. 6. 

§.2. P$rii} hifioriis comprobatur , 
Chriflun pe, piccata htminum 
trurfum crucifigi. 



Jejuniinn, quod Heterodoxi, at 
inventum diabolicum exe- 
crantur , Redemptor , nofter 
exemplo fuo fan&ificavit , & 
obfervari voluit. 

§.1. biAreticerum errores refutan-_ 
tur y ac jejunii praceptum ad- 

" fl, uitur. 

§.2. Jejunium ut eft a&us virtu- 
tis abftincntiatjhominemcon- 
tra infultus cacodarmonis otx- 
armat. S. Tho. 1. 1. q. 146. 

§ . 3 . fejunii armafortifiima , ut 
poffitis omnia tela ncquiflinai 
ignea extinguere..^ Ephef.6. 
Jitq\ his armis non rsbur anirrti 
dumtaxat,fed quod mirandum t 
etiam co poris acquiritur, XJnde 
Ecclef.tf. 

§. 4. Qui abftincns cft, adjieiet 
vitara. 

Domintca 2 . Quadragefim*,. 

Splendidus Solis vultus femper 
idem, femper fibi fimilis con- 
ftantis animi fymbolum eft. 
Nimbi , nives , pluviae , intra 
feruntur, non turhant Solem. 

§. l.Fultui femper idem>aniin'u{ibi 
pra-fentis ac confiantis index eft, 
quod fkcrif ac prcfanis teflime- 
rii t arnprobxtur. 

§. 2. Xlui in adverfif animv vultn- 
quefe.eno lufe,int ac jocati fint'. 

Domintca 3 Qitctdragefima. 

Tartarei hoftes,infefti hofpites, 
ubi , femei animum occupa- 
runt; ] amque ingreffi habitant 
*Ai,difficulter ftationecedunt: 
itavitia ubi per actus frequcn-r 
tatos in confuetudinemabie- 
rc , &c. quafi fedem fixere , 
non facUedeturbantur. 

§. 1. £nid 



SYNOPS. 1$ 



§. I. S>md ct>n/netudo } & quomodo 

acqu, ratur. 
§. 2. Confuetud» altera natm.a , 

tjuam d.fficult er exuitur. 
§. }. Conjnetudonon imminuit pec- 

catum. 
§- 4. Rtmedia extirfandi pravos 

habitut , O* confuetudinem pec- 

tandi. 

Domittica 4. QuadragefimA. 

Bivinx munificentiae fontem 

benignifilmusRedemptor no- 

fter hodie multis millibus fe- 

cit fcaturire,iargiendo fingu- 

lis t qua>7tum v&letumtj at longe 

excellentiiis per facramenta , 

iacros veluticanales , gratiae 

fontes in animos hominum 

derivare non ceflat. 

§. 1. Deus dat omnibus affluen- 

ter , & fecundnm propriam cu- 

jufijue difpcfitionem Jacob. I. 

Trio\ fefT. 6. cap. 7. Ex quo 

confequitur juxtamenfuram 

gratia:,fore & menfuram glo- 

lix , quod Apoftolus innuit 

dicens : 1 CV. 15. 

%.l ^Alia claritas So!ur> alia clari- 

tai Lnnx > & a ia clarit.u ftetta- 

ru.n : fiella enim dfii 11 a differt 

in claritate \ fu & Rcfirredio 

mfirtuorum. 



Dommica Pjjponts. 

Prima vcritas dum Ipeculi iri 
morem, Judsorum fcelera li- 
bere coarguit , eorum odium 
incurrrt : qua de caufa pauci 
etiam num veritatenf liberc 
prof runt , quia pauci eam li- 
benter audiuot. 

&. r. VerityU ccliumparit.JLcs.]. 4. 

§. 1. Pro an'<ma tua ne confundaris 
dicere verum. 



§. 3. X>uinam libenter veritatem 
audierint. 

Dominica Palmarum. 

De eximiaDomini Jefu manfue- 
tudine, quam non modb per 
omnem vitam exercuit, fed & 
nobis cum verbo tum exem- 
plo fuo adimitandumpropo- 

§- I. Manfuetudinis magifter 
hanc fuis doftrinam tradidit 
Matth. II. Difcite dme quU 
mitif fum & humilis corde. 

§. 2 . Refpoufio mollU frangit iram: 
fetmo durut fufcitat furorem 
Prov. 15. 

§. 3. In omnibus affabilem ttfa- 
cito. Eccl. 4. 

Dominica Rfttrrt&ioHtf. 

Ut cum Chrifto refurgamus , & 
in novitate vitas ambulemus , 
exuere oportet veterem homi- 
nem ; bombycem imitando , 
quem M. Bafilius refurre&io- 
nis typum oftendit. Bsfiliut 
tib. Hexam. cap. 8. 

§. r. Qucmodo expoliare veterem 
hominemcum aftibus fuis va- 
Le/imui. CololT. 3. 

§• 2. Vt in novitate ititte ambtde- 
rnui. Ad Rom. 6. 

Dominica \ t po{l Pafcha» 

Omnes Vos hodiernadie, quan- 
tum conSdo: qu^jtmodogeniti 
infantesyl Pct. 2. fed ut infan- 
tibws famiiiare eft cadere , ita 
& citb furgere. Documento 
nobis relicto, ut fi per fragili- 
tatem lapfi fimus,non manca- 
mus infixi luto, atque interira 
ferus yefper ingruat , & divi- 
na clementia fores occludat. 

§-l.Ho» tardes ctmitrti ad Domi- 



TOTIUS OPERIS. 



»ww , &* ne differas de die in 
diem. Eccl. 5. 
§. 2. Poenitentiafera , rrfrs !8* r*. 
Aug. 

Dominka 2. poft Pafcha. 

Qmnes nos qua(i oves erravimus ; 
Jfa. tfi fed bonus ille Paftqr 
coeleftem gratiam,vel ut viri- 
dem ramum porrigit , ut er- 
rantes ad fe trahatoc adducat. 

§. I . Ramiu div.v* gratidfuffici- 
enter omnibu* porrigitur , quo 
difperfcs boniu Pafiot adfe tra- 
har. idque primo per Ucutionem 
internam,ftcundo per exietnam: 
etenim 

§.2. Ramus divina gratia per fa- 
cros Ecdefiafias , animos <Audi- 
tovum ejficaciter trahit,dum )ux- 
ta ^Apofiolum fit veibum infi- 
tum, 

Domimca 3 . fofi Pafcha. 

Pretiofs guttx tk virtutes ftu- 
. pendae, quae ex ardenti poeni- 

tentis ecrde per oculos eli- 

quantur. 
§.1. Efipretium, eft honor ?c la- 

chrymis, Ovid. rc. Metam.y* 

modo prc feccati* fluant. 



\x.Mni 



tecb 



cbrymi bapti\atur. 



Chryfoft. hom.9. depoeni 
%.$.La.cb>yma i nrn vU cse um aj,e 
• rit. 
§. 4. Meati flti lugrnt . Xatth.5.. 

Domittica 4 pofl Pafcha. \ 

Maxima pars horr.inumignorat, \ 
quo vadatjcvtrrii in incertum, ! 
& in prxeeps agituridum qub 1 
vel qua eunderu fit , non in- • 
texrogat. j 

§ I. Quidf.iciendui7ze : y quinefcit j 
tjui vadat : nec quidqudmjla- \ 
tnit de (latwvu* ? 

$.2. Cet.fiiinm de ftatnvit* tnnpt- I 



tendum d parentibm aut propin- 

quts, 
§.3. Infpiratif quaquus fe fentit 

w cari a dfta t k m Re/igiofum, cer- 

tiffirr. t d Deo tft. 
§. 4. Vocati* ad Reigicnem , nta- 

niffium d.vina pradtfiinationis 

(ignum. 
§.5. Rcprobation sfijnum certiffi- 

mu.nitS , qui v>caiionem difiu- 

lerunt, aui m^.exerunt. 

Dommica 5. fofi Pafcha. 

Ciim prima veritas adpromiferit 
petenti nil denegandum, qui 
fit n:uka peti nec impetrari J 
RationemApoftolus kanc af- 
fignat. Jacob. 4. 

§.I. Petitis, 0- non accipitis,quia 
malepetitis. Sunt qai non ma- 
le duntaxat , fed 6c mala po- 
ftulant , quibus recle dicitur: 
Mattb.lG. 

§.2. Kefcitis quidpetatis. 

§.3. Quidfaluhriter fetendum, 

Domimca 6,poft Paicha. 

P.edemptor nofter dmn fe fuis 
quafi feverum , tum vel maxi- 
me fe verum Patrem exhibet : 
utpote qui roiTet quid confer- 
ret non mulicbriter aut mol- 
littr , fed viriliter & f brtiter 
fuos tracrari , atque generofi 
mftar equi duris exercitari. 
Haud aiiter lincerus Paterfa- 
milias, qui non fegniter libe •„ 
ros educat,feden°ra!nes juven- 
tximpetus , rnetu verborum 
coercet , arbitretur fe obfe- 
quium pratftare Deo Sc ipfis. 

§.T. Fitii tibi firat , erudi iliuS & 
curva iilos d pueriti* illorum» 
Ecci. 7. 

§. 1. l^uiparcit virgne y oditfiliutH 
fmm^lQl. Jj. 

§. 3. ra 



S T N O T S I S 



£.3. Twvrga percuties eum,& a- 
nimam e\us de inferne Uberabis. 
Prov. 23. Manfuetudo tamen 
femper feveritati attemperan- 
da \ quemadmodum 

§.4. Ma?wa&-v:/Z i ain!UiCZ2l- 
fervari folita. 

Domintca Pentecoftes. 

Dcus umrerfo orbi intime prae- 
fens,juxta iilud (1 Joan.3.)/» 
illo rr.anet <& ipfi ** ">. quem- 
admodum bulla iutus & ex- 
tus, undiqnc in aere verfatur. 
ouje intima numinis prxfen- 
tia , 

§. r. Mediumat remedium prafen- 
tifiimum eft ad omnia flagitia 
evitanda. 

§.2. Deipr*fentia, eftlcax ad em- 
nem -v ; rtutem , <T perfeclionem 
incitamentum. 

Vommica 1 . poft PenteCofiew. 

Dc ccntuplo : quqd eleemofyna 
refundit muitb copiofius , 
quam ullo foenore aut ufura 
queat comparari. 

§.I. FoeneraiurDmint, quimife- 
retnr piuperis. Prov. 19. 

§. 2. TulSianum il!ud cxpendi- 
tur , Eft iibe.ale cficiumyjei ere 
he»eficium , »/ pafiis metere fru- 
»um. 

Dommica 2. pofl Pevtecoften 

§. j.Hifi aJE.Kc'mnft:ca qua! miri- 
fieefactad ilLuminandr,s <£r in 
fltmmandcs animos,fpecule cau- 
ftico Comp.vratur. 

§. 2. lAcced. te ad eum, &■ illumi- 
■ namni. P.al. 33. 

§• 3 ■ Q*n*™ ex h f c pane intelle- 
Bus ,fibi radium dimina- fapien- 
tiit mutuariut. 



§. 4. Vmbram fugat veritaf.uodem 

lux eUminat. 
§. c. Speculum Eutharifticum , fi- 

delium c.rda inflammat. 
§.6. Difpifitior.es animi pra-via , 

a.d fi.immat ex Eucharifticofpe- 

culo concptendas. 
§.7 Prexima ad divinas fiammas 

e.ncipiendas di$j>ofiti* , feiveus 

defidetium. 
§. 8. Quo amerit incende, Deipara 

Cbripum utero cenceperit, & in 

Eucharifti* fumpfetit. 

Dominics 3. foft Pentecofien. 

De perfeverantia.Ovis 5cdrach- 
madcperiita,incenanter qux- 
renda, donec iavenias : & fa- 
brica erigenda , doncc colo- 
phone impofito perficias , ac 
jure cxclames : Cengratulami- 
ni mhi. 

§. I. Cetp iffe multorum eft\ ad cul- 
men perntenifife, paucerum. Hie- 
ron. epift. 

§. 2. • S>ui perfrveraverit ufque ad 
fintm,hicfahjus mf.Matth.lQ. 

Domittica 4. poff Pentecoffen. 

Qui in no&e idololatriae , hacre- 
feos , aut noxx lethalis labo- 
rant , quafi telas araneararn- 
texunt,nullum operae fuzpre- 
tiumreferentes. 

§. I. J^uiin noclc gentilitatts & 
idololatrire ierfantur,fi uftra taf 
horant. 

§.2. Haretici lurefidei deftituti,in 
vacuum labbrant. 

§.2.f/j nocle peccati laberantes nl- 
hilcapiunt. 

Dominiea 5 peft PentecoQen. 

De Hypocrifi Scribarum & Pha- 
rifeorum , qui vanam virtutis 
■mbram feclantur. 

§.i..i/- 



O ? E R I S- 

i §. i. Domumtuanidttet fanUit*r 
I do. Pfal.Q2. ; 

I Dom-mta \o>pefl PeMtocifte*. 
1 Sola humilitas eft ,~qux exaltat. 
1 §.j.0uod atttem afcend:t y qutdtjt % 

, I %J..pT*Ut*rf*cris 4C profanis h* 
Domimcd 6. poji Pettteeojten. j p r ii heo s quifehumiitant y exal* 

tari. 



T O T I U S 

§. 1. jittendite dfalfis prophetis , 
««/' veniunt ad vos in vejhmenfts 
ivium, intrinfecus autem funt 
lupi rapAces Matth.7. 

§. 2. V* nobisfcriba & Phanfiet 
hypocrit* : quiafimiles efits fe- 
ptdchris deaibatis. Matth.23. 



Mundus nOn fatiat,nec animum 
ex^iet , etfi impicre videamr. 

§.i.Foriunamultis nimiumde- 
dit, nemini fatis. Seneca.^ 

§.2. Ignis nunquam dicit, lufti- 
cit. Prov. y.-. 

§.3. Stius Deus htminemfatiat. 

Domiftca 7. poft Pwtecoften. 
Cavcndum a pravo confortio. 
§. 1. Damon itt auceps, utitur pra- 

visfociis ad decipiendum. 
§, 2. Faemina laqueus efi <? rett , 

quoftjgiKt auceps abutitur ad 

tapiendas animas. 

Domtnica 8, pofi Ptntecofle*. j 

Uaiori folertia filii tenebrarum 
terrena & fiuxa fedantur , , 
quam fiiii lucis , eceleftia & j 
seterna. 

%.l.Milites &Morcatores procor- 
ruptibili corvna , &'fi»xti boms 
magis defudant , q»dm nes pro 
* atonis. 

§. 2. Hominesfecnlares, vamtati 
ac mnndt mnliebri impenfius de- 
diti, tjuam nts veritati&ammi 
cultui. 

Bominica 9. poft Pentecofien. 

De cultu ac reveteatia templis 

debita. 
§.T. TerribJlis efikcus ,\te: »tn ejt 

bictUuJyfi D-ymusDet&por- 

facceb. Gen. 28. 



Domimca 1 upo/f PeKtecoQe*. 

RecVe loquitur, cujus lingua,af- 
fabri inftar horologn,oppoi> 
tuno tempore fonat , & pec- 
cante comonct. Qua m parte, 
tacendo non leviter peccatur. 

§.I. Va-mihi quia tacui. Iia.6. 

§. 2. Si peccaverit in tefrater t**s 
corripe eum. Matth. lo. 

Dominica \z.pofi Pe*tecoften. 

Oculo mentis,coeleftia attentiaa 
contemplanda , quo terrena 
omnia deipiciantur. 
§. 1. Cum S. Ignatio ex«lamaa- 
| dum : qudmftrdet mihi terra , 
dum toelum afpicio. 
S.2. Cum Apoftolo: qutfurjtan 
I funi quantt : q** Jurfumfunt 
fapite, ntn qH*> f«per terram. 
I Coloff. 3- 

! Domi*ica il.poft Pentecoften» 
! Peccatum quodvis hominem 
longiflime a Deo fejungit. 
§. 1. Ptccator cumfiUtprodiiotB 
regionem longinquam profictj- 
citur. 
§. 2. Matnum Chats peccatore0 
inter 4&&t*m, firmatnm ejt. 

Demtmca i\pod Petttecofle** 

Uni &foliDeo ferviendum efl*e» 
omnemque aifeaum ei foli 
exhibenduin. 
1 §.*.>£** 



s r n o p s i s 

§.T. Ttemo potefl duobus Domnis 

fervire. Matth. 6. 
§.2. Gra-jis Dxmtnis fallacia per- 

fuadentis , ptffe aliquem dusbns 

I>.m nis fervire. 
§. 3. JJni foli Deg ac Domino fer- 

viendHM. 

Domintca r 5 ptf Pentccoflen 

Liberos a parentibus, velut tra- 
duces a vite av uilbs, Chriito 
meliori colono tn Religione 
traditos, minime ut mortuos 
flendos efle. 
§. I. Reig-cp mundo mor'ui , & 

quafi 'jivifcpu 'ti. 
§.2. Homines mundo mortuos ncn 
flendos : quorum vira abfcon- I 
dita eft in Chrifto cum Deo 
CoUff. 3. \ 

§. 2. ^w*/* peccatum d ReJigicne ' 
avertere, aut iwpeJirr;& qudrr, 
graviter d Deo pmitum. 



Dominica \6.pofl Pentecoften. 

Teftudo bellica quam propugna- 
, tores, vi&orelqueconlcende- 
te olim foliti , mundum ejuf- 
que titulos caicandos docet. 

§• I. SustlMAKBST NOS 
SI FUERINT IM FRA 

n o s. EmifTen. ferm. de A- 

fcenf. 

§. 2. S£uinam calcando honsresfibi 

gradu-nad immorta'.em glwiam 

ftruxerint. 

§• 3. Orbem , univerfum calcando, 

in ccelum ctnfcend. tur. 
§. 4. D e v 1 T 1 1 s S C A 1 A M 

**OBlS FACIMUS, SI 
VITIA IPSA CALCA- 

m u s. ^uguflm. ferm. 176. 
Domtnica ijfo/t Pevtecofie» 

De Amore , quo Proxisnus no- 
ller diligendus, 



§. I. Ddiges pyoximnm ficut pu~ 
piUam ocun tm,quoniam Sumus 
mvicem mcmbra. adEpbif. 4. 
§. 2. Jtn.rtas &■ Da-jid pe.fcftunt 
mu:ure dlttfcotti exer.ipUr , 
proximum d'd ; gexditm , fcut fe- 
ipfum demc-njl, ant, 

Dom * ca 1 8 pofl Penttccften. 

DeMditia cogitationum 3 qu^ in 
animo , veiut fpecies in cubi- 
culo obicuro pet anguftum 
foramen,quaii p~er oculum,re- 
lucet. 

§. I. Abominatio Domini cogi- 
tatioies malx. P.c-jerb. 15. 

§.2. Qua- cigitatio peccaminofa,& 
quimtm -J> folam cog : .t ttienem 
damiat i. 

§ )• ^ogitationes prtix c<mt'nu» 
rtpeHendx , Dco per P r pbetam 
commonente : AutVrte Vrulum 
coglrationum veftrarum ab 
ocuiis meis. If< . 1. 



Domin-ca ? ?.pofl Psntecoflen. 

Pauci p?r frucrus bonorum ope- 
rum , ad vitam zternam p:x- 
deftinati funt. 
§. I. Pr*fcier>tiaDti,ac prdtdejl'- 

nat:o non 'fficit lihertaii. 
§.2. Satagite ut per bonaopera, 
certam veftram vocationem , 
. &eledionemfaciatis.2 Pet. r. 

Domtnica20,ffofi Pentecofien. 

Divinus amor morbos, ceu mo- 
ioiTos immittit, ut venetur a- 
nimas: quin & doloris jaculo 
configit , ut ad fe fontem vi- 
vum recurrant. 

9- I. Infirmitas arporlf,facitut 
animns ad Cbrijlurn & ad caele- 
flia fufpiret : Sicut cervus ad 

^ fontes aquatum p fidm. 41. 

J. 2. Hbmo cum morbi cruciatibus 



troTius 

cenfiiclatut , Martyribu* colla- 
tui , )ure ufurpat illud Pftltis : 
Perfecit pedes meos tanquam 
cervorum : & fuper excelfa 
ftatuens me. Pfal. 17. 

Dominica 21 pofi Ptntectfle*. 

VindexDeus poena talionis,pee- 
catorem punit. Et in fervum 
nequam ievere animadvertit, 
<jui confervo fuo crudelis ex- 
ftitit. 

§. 1. Pert}U£peecat qnis, perhac 
'& torquetur. Sap. II. 

§. 2. Ipfefibi parat peccator <juij- 
'que qned patitur ; nos ealamita- 
tum nofirarum auBores fumus. 
S.Salv.libro oftavodeprovid. 

Dominica 22. pofl Pentecofien, 

Qua ratione imago Chrifti in 
-rtobis vivaciffime exprimatur. 

§. j, Imago imitando apte ex- 
"primitur ad quod Apoftolus 
.nortatur: imitatores mei efiote. 
1 Cor. 4. 



O P E R I S. 

§.2. S>uos prxfcivit & pradefi 'na- 
vit conformes fieri imaginis fi- 
liifui i Rom. 8. 

D^minica 2 3 fofi Penteco/fen. 

Mors re&c fomnus a facris & 

profanis hiftoriis nuncupa- 

tur. 
§.I. Mortis & fismni proprietates 

inter fe comparantur. 
§.2.Salubris homini dormituro illa 

Lipfii commonitit : Ad leftutn 

ad lethum. 

D§mittica 24. foji Pentecoden, 

Manus fcribentis, qux Baltafla- 
rem terruit, non obfcuras fu- 
premi judicii notas nobis 
etiam exaravit. 

§. I. Decretoriam fententiam Ma- 
ne, Thecel, Phares , in judicio 
ferendam, qui legit intelligat. 

§.2. ^iliamfcripturam, librisin 
jud.cio aferiendis contentaftt y qm 
legit, intelligat. 




4 *- 



AV V \0 <B AT 1 0. 

Ltlcis Euangelic* fub velum facrorum Em- 
blcmatum recondita? pars fecuncia , a R. P. 
Henrico Engelgrave Societatis I E S U , multo 
ftudto , & wagntjudicto , atque truditione , uti prior, 
mdufirie concinnata , ortbodoxa fidei & bonu moribm 
conformis eft , c^ *d fdtltum tUuminationem defer- 
viens : quo ut filii luds, & ficut in die , honefte am- 
bulantes , 4d lucis aterna regtonem fdiciter perve- 
niant. Quare eadem digna quoque eft , ut tjfis evtaU 
getur. Aclum i. Afrilis 1653. 

* Gu.il Boto6'Mi)Jo S. T. L, 

Caa. & Lib. Ccmor Amyerp. 



EMBJLfr? 



e m b l e m a; r; 

SRUNTSlGNJt. LlK. 2il 




a MULTA AC METUENDA MINATUJC 
DOMINICA I, ADVENTUS. 

Funeflis Deus fignis rmnatur ac terre* , ut a peccato 

detcrreat. 

\. I. b Dabo pntdigia in coeh fuyfum* <& figna m terra dtorfurx. 
\. II. BsdiHi tinttntibns tefigmficationem , nt fugiant dfacie arcntl 
Plal. 59. - 

A 9vii,ii. Mft, kAct.2. 

A ' J>0*i& 



0OMI1UCA I, ABVENTUS. 
Ernttt jigtr*. Luc» 21. 



IN fttblimloris fcientiac pa- 
Ixftris , quseftio non in- 
fima ventilatur de fignvs. 
Cui enodandx a plerifque 
unus Auguftinns adhibe- 
tur ; qui lib. 2. de Do- 
fkrina Chriftiana. cap. 1. diltt- 
cidc ad captum cajufque ex- 
•onit ; Signum eft prdter fpe- 
ciem ouant ingertt fenfibm , aliud 
Axauid exfefaC:ensjn cognitienem 
vemre. Sicut vefiigi* vifo tranft- 
jfe animal ; fnmo vifo ignemfub- 
tffe cognofcir»us3& voce animantis 
Jtudita, efectus animi e)ut adverti- 
muth & tubafonante, militesfr»' 
predi vel regredi ; &c. 

Ejufmodi Ggna alia funt natn- 

ralia,alia artificiaiia, quaedam ar- , 

feitraria feu ex inftmito. $os ea j 

dumtaxat fe&abimur , quae pro- j 

Enoftica ac comminatoria , non j 

modb publicas clades , vaftatio- j 

nes agrorum.everfiones urbium, 

aliudve iafolens infortuniura 

portendere confueverunt, fed & 

lnfuper aliud aliq*;d ex/efaaunt 

in covnittonem venire ; offenfi lci- 

iicetnuminis iram,fcelera popu- 

lijYindicem manum extentam;ut 

«amtemporiadvertere, nolque 

ab ira vcntura fubducere valea- 

Bias. Ideo 4icit dorainns ; 

§ ; I. 

&afopredsgiA tttccele ftirfum, 
(& ftgna tn tm* deorfum. 
Aa. 2. 

DEus nofter longanimis & 
multae mifericordiae, priusA- 
gyptituA iliura tyraanum ?ha- 



raone», cum curribus & equiti* 

bus i oranique exercitu , quara 
Oceani flu&ibus involverit , /?«- 
fmit in Mgypto figna fua. Pfal. 77. 
Harc quam varia, quam prodi- 
giofa , quam manirefta exftitc- 
rint , fufius videre eft apud no- 
ftros , Cornelium , Bonfrerium, 
Tornieilum & Salianum, qui his 
paucis omnia complcxus eft. a. 
Prima rubent unda : ranarum 

plaga fecunda. 
Inde culex trjftis; poft mttfca »«- 

centior iftis. 
jQuinta fecus ftravit. Veficas fe* 

xta creavit. 
Poftrjue fubit grand» : foft bru* 

cbus dente nefando. 

"Hona tegit folem x primam necat 

ultima prolern. 

Ouseftionem hic movet Seleu. 

cienfis Antiftes,ut quid Deus di. 

xerif.6 multiplicthofigna & ofien- 

ta mea in terra Bgypti , & nor 

■ potius poft primara plagam.pof 

primam hanc comminationem 

j c erit autevt fangnis veb-s in fig 

\ num , contanaacem regem cun 

I fuis deleverit? Ad quam Bafilice 

| utaflblet,refpoHde^: dpoenite» 

| ti* fpefupplictum dtferens , fr* 

Icrafiina/ifijne punitionem. ^ 
Philo verb eieganter cirea fci 
niphes philofopfiatur , cur Dec 
. hxc pufilla anirnalcula,non urfc 
\ aut lecnes , non famem, aut p< 
j ftilentiam immiferit.r Wt difcai 
inquit, tjui h<tc quarit» Deumv 
luiffeincolas cafi gare , mn toller 



a S*lian.an «!undt.2<43,b Bxc4 
clxoi*. dBafil or* . 

C Aug«ft,t»«ft.i. U Ioan.pkilo ni 
na 



BoMItf I€A 

fMtft ji ets emnino delert nntuiTtt , 
»o» optu trat animalium opera,fed 
divinitut immifid fame ac peftiten- 
tia. Quid quod prxviae noctera 
dcliberationi acrefipifcentixde- 
fignet , oridic interminando ? a 
trat eritjtgnum iftud.Cut non ft&- 
tim? Pergitporro: b conflituit^ue 
itminut tempui, diens: crdttf&ciet 
i»minut verbumiftud in terra , & 
llibi : pluam cra4 hac ipfa hora 
\tandintm multamnimis. Mitte 
;rgojam nunc &congrega ju- 
nenta &c. Ubi Salianus c pra> 
rlatum hoc epiphonersa fubjun- 
;it: iafig flc atque inufitatum di- 
rinae bonitatis extmplura , erga 
yrannum peivicacem ! Non io- 
iim calaraitarem pramuntiat in 
ertum tempus, irao diem atqwe 
loram , fed monet «tiam wt res 
nas abimmineuteclade confer- 
ent. Ex quibus omnibusre&e 
onficit Auguftinus , d hocnon 
tixdignanier, tjudm mifericcrdi- 
M tiiditur admmere. Vtdt tjuomo 

Deut etiam irafctnt temperat 
vnam , & hoc unum fatagit , ut 
eccator fugiat a ventura ira. 
•urarunt fiquidera , e hacfigna 
que portenta nonhor£rndum- 
xat,aut diem, Ccd ad hebdom*. 
;s,admenfes, univerfim ornnes 

1 annum intcgrura. 
Verum enimverb hocgravifll- 
e noftra tcmpeftare flagitiofi 
:eruntur, fe incautos opprimi, 
in ea fibl ffigna attjne prodigia 
rere, nullas fe prasvias Bei com- 
>niriones attt comminationes 
tfentifcerc': quan vero non *- 
Muculenta,imo & clariora 3c 
quentiora figna , eos a fceleie i 
terrerent. ! 
I*««J 8b e*o<! 9 *.i9 e Safi»*, f 
M.muudi i^^i.tmm 6 d Auguffc, I 
%% i» S*t4 9-33#&««ii4f««Wj6 I 



Nolira hic recenfereg&j»* & 

po,ienta,quz orbis univerfi exci- 
dium denunciab4ntifurFectrit»ea 
oculis objecifle,qua; quahdoquc 
unias, quandoquepluriuracapi- 
tibns certam mortem,aut pubU- 
I cam calamitatem portenderunt., 
ACujuimodi iraprimis figna,coe- 
leftia efle confuevere , qaae tcrri- 
culoDeus cfle voluit mortalibus, 
ut indices vindicefqueirati nu- 
rainis. Ex ius,ne altius quardam 
petamus.anno Chrifti 1 527.antc 
Turcarum in fines Chriftian©- 
rum cruptiones, graviflimamquc 
tyrannidem,aate Romara aBor- 
bonioarmata militura manuex* 
pugnatam , ipfuraque Ecckfias 
caput Casfarianis militibus tra- 
ditmaa, raalorum oranium auguc 
Coraeta extitit, tot4 Europa lub 
quartam matutioam fpeftabilis, 
qualis antehac nunquam appa- 
raiftc pcrhibetur.Quantarum ve- 
rb calamitatum prodromus fuc- 
rit Cometa, qui anno Domini' 
1575. per Eelgium coafpedus 
fuit,5c alius infuper an. i577.per 
Hebdomades orrinino feptemi 

qutfi belli fignum in c«'o eiatnm m 

fcripfit & enucieate & penra- 
ftate Cornelius Gemma. Hoc 
un«m iis qui volunt fignuim vi- 
dere , crinitura fidus adduxific 
furllciat , \ quod a:vo noftro die 
quarta. Decembiis 161 8. conti- 
nuis prope tribus menfibus fub 
aucoramj & ilico poft mcdiam 
no&em fe conlpiciendum prac- 
buit : cujus caudafeuflagellum , 
ut accurate optici obfervaru 1 ,fui 
pra quingentamiKi"riaiR !ongi r 

g M^rci 13 h Beyerliaci the^t, tit» 
Coreeu v CaatT.de ^QtnoVei ib, 
3 .0 ia. i $trada a. > <s 78 h Tho- 

ma« Fieaai.ExiciiMr nteaaus ie cq* 

m«t» 



A % 



tiuiUiera 



$ 0O M I N ICA I. 

tudiuem protendebatur.Haccau- 
tem ignea virga , non minus 
«|uam illa Moyfis fatalis, Italix, 
Hifpanix, Germanix aliifqueEH- 
rppx partibus fpe&abilis fuit; ac 
dercpente ubi , ubi prxfulfit , 
COn~ecuturas velutancillatas ju- 
ratafquepediflequas calamitates 
prxcincre ac praemonftrare cera- 
pcriebatur. Tcftis eft Bohemia, 
Hungaria,ac univerfa Germania; 
tcftis ltalia,teftis Hifpania,Lufi- 
tania , Catalonia , tota Francia, 
Anglia , Scotia, Hlbernia, tcftis 
4cnique bellorum omnium palx- 
ftra , tanto fanguine cruentum , 
tot cadaveribusfuneftumBelgi- 
um. Prjenuntium quoque fuifle 
funerum magnorum Principum, 
nemo inficiabitur.qui atteaderit 
non multo poft feralis hujus fi- 
gni confpe<ftum,Mathiam Impe- 
ratorem.Paulum V. Pontificem, 
Xhilippum III. HifpaniarumRe- 
gem, 5c Albcrtum BrabantixAr- 
chidueem e vivis fublatos fuifle: 
tit mihi jureliceat cum Augufti- 
bo fapientufimx San&itatis vi- 
rOjCometamaCa 1 /? /»'»£»*»» nun- 
cupare,qux no&u & interdiu o- 
^rrrni nwcone arsmtior, clamat: 4 



Hini prxcone argutior, clam 

Indignatur ecce dominui,& irafci- 

tur,& q»td adDtum »•» ctnverta- 

tnini, ctmminatur. Indignamini in- 

dignari Dettm , ftuifi aliquid btrii 

tnale vivendt mereamini. inter iffa 

tdverfa , quibus vix coarUata & 

fonclufa anima refp:rat,vacat m.%- 

ItJtff* ? Nati Patrii monitiones 

contemnimus ? fupplicii immi- 

rientis figna videmus. c Docu- 

rnento hic efle poterit fagax Ca- 

roliV. Imperatoris pronuntia- 

. a Ang.fle te,m. fetm 39 in ephip,han 
VeT,2 b Cyprian.tiactn gCo.n, Cjem- 
^Ulib.ieCometaaB.Dy ' 



Aoviwtii. 

tum,qui confpecH ejufmodi cri 

nita face, ouidnam portendcret 

ab Fginardo Philoibpi'10 & Hi 

ftorico ftudiosepercunftarus eft 

htbverebatur , enins , quod ver 

accidit,morte fibi prxfagire; cu 

Eginardus illud Hierevnix pr< 

refponfo objecit : d dfigns Ciaei 

nohte metuere , qu* timent ge^tes 

Sed retorfit fapientifiimuslrrpe 

rator: Se non metuere fi^n.i, fed ft 

gnorum opificem Deum y eumqut v> 

ea prspter venemri, qxdd iacefli:* 

bominum fieleribus ,Keges & p(>pi 

lum hac ratione prnemoneat , /-r « 

quam feriat,ut ad poenitentiam e< 

provt&t. e Ira 8c Albano jm 

metum incutere poterant vitx i 

luftri nodte geminx per ccelu 

acies bello paratx,haftifq; con 

fcantibus infeftx : qua prodigi 

utStrada annotavit,Orangii f x< 

citum irriminenremjGh^ufiort: 

cxdes aclatrocinia , longainq 

bcllorum ac miferiarnm Iiiadr 

denuntiabant : f ipfumque c( 

lum hoc anno fanguinem pluo 

fcelera populicruentis Lichryn 

flere videbatur.Nec fua homin 

fcelera flere norunt,ut quod oi 

Hier. g (cuius eioejujum *b or.e- 

ufijue in tccidentem ad ir.jtar la 

padus lefplenduit) hicliceatufi 

pare: h ubique iuclut, ub 



q.eger 
tus, & piunma mtrtis tm.tg^. 1 
manus, inquit,imb ic totus o> 
ruit , & tamen cervix mftr.t e 
Ua non fteclitur.Xlxln&m non i| 
pino fato , fed fuo tandem 1 
leram pondere fleftatur & fle< 
tur &frangatur; zquemadrj 
dum Alexandro Florentix D 
evenifle legimus:ea ih urbe, 

<& Hier c 10 • Fam, Str*«!a an • 
f Sttada cit g Ang. contta lul c, ' 
Hieron, iStradaan 15 %<i 



DOMINICA 

eepta regioapparatu Margarita", 
dum nuptiarum folemnia cum 
Alexandro repetuntur jinter con- 
nubiales epulas, deficiens,repen- 
te fo! , convivas exterruit. Pro- 
«ligii id loco fuiffe cventus com- 
pxobavit: Alexander enim quan- 
tiim Catfarisaffinitatepraetumi- 
dus.tantum in mulierum amores 
incaute atque irapotenter effu- 
fus,fraaftraevitatis aliunde iafi- 
diis , a Laureatio Mediceo pro- 

f>inquo,ac voliaptatumejus con- 
cio, quadele&abaturcfcafacile 
ciptus : atque in fpem , five fpe- 
eiem liberandae patriar. , feptime 
principatus anno , nuptiarum e- 
voluto noudum primo , interfe-. 
tuis. Utinam hunc lucis defe 
£tum cumfortunafuabrevi oc- 
cafura compofuUTet, & cum Ca- 
10I0, fignorum moderatorem ac 
fcelerum monitorem agnoviffet, 
illuftrius vitam inftituiffet & 
elaufifTet. 

Haec Zpredigia in ceelo furfum , 
quibus ut Nierenbergius ait, cce- 
Ium nobis minatur , &Deusfe 
memorera noftri commeadat,& 
eos immeneores fui arguit. 

Licet in ccelo illuftriora fint, b 
Signa in ttrra deorfnm nonpau- 
cibraconfpiciuntur:monftra cce- 
leftia Cometa: funt , nec tamen 
credo minus animaliu prodigiis 
interminatum nobis & cautum, 
quam cceleftibus. c Mula: partus 
prnenuntiusBabylonica: fervituti 
fuit. FugamXerxis, editusab 
equalepus nraemonftravit. Par- 
ricidium Julii, fine corde, bovis 
exta. Romanam a Lulitanis cla- 
dem ; ficut & aiiquand* Lufita- 
nam a Romanis , editus ab equa 

a ASt-z bAft/l. c Euf e b, nie- 
teab hift.nat,!.! c-'4 



I. Adviuths, « 

centaurus , cujus anteriora tauri 
eranf , extrema equi. Pridie 
quaminterficereturCaefar, ali- 
tum pugnacasdem praedixit.Qui- 
bus attexit Famianus rfnofter, 
futurarum calamitatum praenua- 
tium exftitiffe , puerum, Leodii, 
natum bicipitem, quadrupedem,- 
quadrimanum : quo portendi , 
canebant raonftruofum fcedus, ■ 
complurium populoium viribus 
conflandum , quod brevi fane 
conflatum eft. e Mitto hic Ale- 
xandro fuper mare, diadema tur- 
bine excufliim , mortem denun- 
tiaffe,/ftatuam Divi Pauli.quam 
Adrianus Imperator ei erexerat, 
uberrime fleviffe , cum ei exi- 
tiumimpenderetrbrevienim has 
laclirymas fangaiine fuo diluit. 
Fuerunt, qui in ipfo utero, luci* 
timoretn, & mala obventura fie- 
tibus indicarunt. g Flens in ute- 
ro natus eft , tefte Fabricio , qui 
hunc&verfibus iliuftravit,& ba- 
ptifmo adftitit.Nbftris etiam his 
paucisannisjclarifllmevociferari 
auditus eft alius in hac ipsa urfee 
Uratif}ayia,homo inomni fua vi~ 
ta poftea miferrimas. Anno 
1546. Infans in uteromarerno 
flevit,unus in Mifnia.alter Rote- 
vilaj eoverb annobellumfuit 
Proteftantium cum Caefare.Haec 
aliaqueNierenbergius in hiftoria 
naturse commemorat, ubi addir, 
quod haec prafatio vitar & la- 
chrymati®, caeteras vitacpartes 
praedicet, ac praedi&et. 

Sed quid ea prodigia ac praela- 
gia fe&amur ? Cum vix utero fo» 
luti , elata voce infantes, noftes 
atque dies flentes &ejulantes,fa* 
tis teftentur in vallem felachry- 

i Strada a 1568 e Plut,Ar* fEaron, 
II85. gNierem hift,aat I.3 c.23 

A 3 maruni' 



£ DaminicaI. 

marum, inlocHmflentiumexpo- 
£tos,fuarummiferiarumvates ac 
praecones effe,magno conteftan- 
te Auguftino, a dum infantia % \x\- 

2uit, «9» a rifny fed d. ftetu erditur 
«nc lucem y yid maiorum ingreffa 
ft,ne r ctem prophetat tptodammedo. 
Nunc ad aliainanimata , non 
minus tamen vocalia figna tranf- 
eatnus, Dele£ationi,lcd &pu- 
fclicar utilitati ac politia: fervit 
praludium , qubdia priraariis 
cmporiis ex fumma turri, aut ur- 
fcis curia,complura ffiinuta cam- 
panilia argute moderantur ac 
xnodulantur , hac fini , ut priuf- 
quam horologium ingentem 
principis campanae malleum fu- 
ftuierit , horramquepulfu figna- 
rit,velut attentionem captentjac 
fcorara prOxime fonastem , ceu 
figno dato, pratmoneanr. 

Haud aliter qui tempora oc 
momenta habet in fua poteftate, 
prius manum fceleribus gravem, 
quam ad feriendum fuftollat , II- 
gna certe fonora fatis , aera , in- 
«juam, campatia, quae gravifiimis 
calamitatibus portentofo foao 
prxluferunt , mortaliumauribus 
fecit infonare. 

Continuum miraculum Hifpa- 
laiac , eft campana Vilill*, de qua 
Varius fic fcribit 1. 2. defafcin. 
cap.14 Ib regnoHifpaniavn op- 
pidoVililla nuncupato,Ca:farau- 

tuftanae Dioecefis,campana quav 
am eft quammiraeulorumap- 
^ellant.Haec per aliquot menfes, 
antequam aliquid adverfi in 
ChriftianaR.epublica contingat, 
ex feipsa , nemineimpellente, 
pulfatur. Cnjus rei teftimonium 
per publicos tabeHiones,teftibus 
flarimis adhibitis, hifcc oculi*> 
• I,ii,J*civit,c,i4 



Adteh rn«. 

inquit , P. Eufebius Nierember- 
gius, b egomet legi , & Mariana 
lib. ti. de rebus Hifp. c 10. plu- 
ribus conteftatur. At quid opus, 
inquit , aggerere Au&ores, ciim 
teftatiffima res fit, & ipfe quatei 
aut quinies noftris diebus aucli- 
verim pulfatam. Similiscampa- 
na inter Japones admirabilis,tu- 
multus futuros pracfignificaas. 
His taraen quid maforis ac me- 
lioris prodigii efleviderur, fi- 
gnum canapana? qtxempiara cerrae 
mortis jamjam imminentis.prar- 
monere , & velut infonare illud 
Joannis: c no-jifiima hora e(t. 24o- 
rierii tu , & mn vrvej. C^uod fe- 
rali quidem, fed veracifon«,va- 
riar oerHifpaniam carapanae ultro 
puliatar praenuntiarunr.rf Ita Jo- 
annes Lupus Epifcopus Mono- 
polenfis , fcribit campanulam in 
Monafterio Caraorenfi Patrura 
Prxdicatorum , triduo anteobi- 
tumalicujusPveligiofijfponte fua 
folitam pulfari , etfi neme tunt 
temporis decunaberet le&o. 
IderaAu&orprodir confimilem 
campanam fuiffe in Monafterio 
S. Dominici Gorduba?,qu2 ultro 
infonans,portendebataut fratris 
aut infignis alicujus viri.ejufdcra 
Monafteriifatum. Iu GermaaiaV 
quoque ejufmodi campanam , 
ipontaneo pulfu alicujusMonia- 
lis obitum prxfignare compertii 
eft. Quid nic exiftimatis Audi- 
tores ? Ubi haec fatalis campana 
infonucrit , num queraquam of- 
citare,genio induigerejfcelfs an- 
helare aufum arbitramini • Quin 
potius quifq; fedefignari ratos, 
extemplo omnes aoimilatefcras 

b Nierera hift.nst d« Mjracul.nat,in 
Earop 1.1 c S pag.g9» 

c Iloaa.». Pfal.38, 

dNiererabjCitjijjje.i* 

difcn* 



Bomiwica 

illcutere, lachrimis & exhomo- 
lcgefi expiare,rite fe prarmunire, 
ad adtus contritionis recurrere, 
difponere domui fux , in cine- 
fe & cilicio raartera operiri fa- 

wgir. , . - 

Sed expoftulantes hic quol- 
dam audire mihi videor,in hifce 
partibus ea figna defiderari,Baille 
te votis talem mortis inflantis 
monitorem exoptare , nerainem 
non quantumvis profligatae vitae, 
illud Prophetae ufurpare , domi- 
ne af*cmecumfi$numinbonum, 
Aut illud apud Matthauun. : Do- 
mine b volumus « te fignum vide- 
re. vultis non unum ? Non ob- 
fcurum , non longe diffitum,fed 
in hac urbe noftra non femel in 
anno, nodtesatquedies Deum 
ejufmodi figna nobis defignafle 
oftendam ? Ncminem veftrum 
iatet in fingulos dies arre campa- 
no , fub obfcuro refpere fignum 
dari,quod novifiima hora fit,por- 
tas urbis occludendasjacceleran- 
dum , currendum , & pracdia & 
pocula deferenda , campaua mo- 
net.Nunc verb dam in dies bene 
mane.dum fummo vefperefu- 
neftum carapanarum pulfumiu- 
per vita fua&um exauditis , an 
non fatis fuperque hoc fignura 
admonet , portas tibi vitae nujus 
brevi claudendasj juvenem ta- 
lem, puel!am,fenemj jam urbe ac 
patria receptum ? Accelerandum 
tibi ne excludaris. Hoc qui fibi 
fignu ponit,is quoties feralis hic 
campanae fonus exaudietur , in 
animum inducet , fuofque cem- 
Jnonebit : c filioli nrvifiima hora 
tfi , dt pt>6rt-\(L0t\ luyt (quemfru- 
ftum prsefentis argumenti uber- 
limum Amco) fapienterfiti cum 
arfahSj bMattb.il, c \U**t 



X. AdvewthsT £ 

fapientibus profpiciet,ne audiaf 
illud : dnefciovos, ctaufa eft ja- 
ntta. Quid quod campan» hujus 
pulfum.non aforis,fed domi no- 
flra;, & intra nos audimus , jux- 
ta illud Gregorii e pul/at domi* 
nus cufn jam per Agritudinis mo-' 
leftias, mortem victnam ejfe defi- 
gnat. An non adverttmus ex pisl- 
fu arteriat , mortera acceierare ? 
An ccler & prxceps anhelitus , 
non properandum fuadet * An 
non dominus dura per acgritudi- 
nis raoleftias caput pulfat, rcnes 
pulfat , affidua palpitatione cbt 
pulfat, imb veldentempulfat , 
mortem vicinam ejfidefignat?Audi 
quod fidarelationeaccepiex li- 
teris P. Chriftophori Wiltheim, 
6. Julii 1647. nuae fic habenuad- 
jungo aliquod memorabile de 
morte Galaffii , Casfaris Gene- 
ralis. Deus Glafllo inftantem 
mortem, uti folebat precaii, de- 
nuntiavit hoc raodo : Lintzii la- 
borabat magno dolore dentium, 
cui ienienlo dentem vitiaturn 
evelli curaffet , nifi medicus irn- 
probaflet.IndormifcitGalaflius, 
& paulb poft experre&us, fenfit 
ultro dentem illum in os deci- 
difle , fjgnatum effigie Saudapi- 
lae, quam tegebat mortualis pan * 
nus, alba cruce ut folet, per me- 
dium 8c adlatera protenta.Dea- 
tem hic nihil tale notans,medico 
fpeftandum prsbet : ftupet me- 
dicus pi&uram , & ftupet den- 
tera (eratquippemolaris) fpon- 
te defliixiffe , & onanem inlupeC 
dolorem cefliffe. Advertit Ga- 
laffius medicum attonitum,repe- 
tit dentem & ipfamSandapilas 
notam cdnfpicatus,exc!amat hoc 

4 Matih. l*,i eGreg, hom: 13, i* 
E«ang. 

A4 ffft 



* r D O M I W I C A I. 

effe quod tOt orationifeus poftu- 
laflet , certo fibi in eo eonftare, 
ferevi moriendum effe.Befcendit 
Viennara valens, laberat nephri- 
tide, adhibet chirurgum qui cal- 
culum a fpintere femoveat,amo- 
vet Ced larsaaliquantumvefica : 
hinc gangrena qux mortem illi 
MOn invlfaaa nec invitam , fed 
praevifam 5c pratoptatam ipsa S. 
Marciluceattulit. Hxc ille. 

Sed erunt fortaflis qui haec ©- 
mnia pntius dorraientium fom- 
nia cc bona nomina quam vera 
vigilantium omina exiftimabunt 
quos forte magis feriet , quod 
Gnilielmo III. Duci Bavarix 
Hiftorici «. accidifle ferunt. Au- 
diebat & erat Guilielmus Pater 
pauperum» , hominumque Reli- 
gioforum omnium tutor : quem 
vita fuH&urmetficmnium voces 
filuifTent,pro funerefatis laudaf- 
fent tot coraploraatium voces& 
laehrymx: hic, inquam,laudatif- 
fimus priHceps ubi e Conciii© 
Bafileenfi , cui Cxfaris loco prac- 
crat, Monachium rediit,fomniu 
tale habuit. Videbatur fibi videre 
eminentifllmx ftaturx cervura, 
qui altero quidem cornu campa- 
#«/*«, altero accenfos cereos prae- 
ferret. Fugicntera hanc feram 
venator , & canes certatim infe- 
«juebantur ; interelufis omnibus 
evadendiviis,territumanimal i* 
ccemiteriura Diva; Virginis pro- 
fugit : hic fepulchrum inhuman- 
do homini apertum, prxcipiti 
curfu irruens cervus , captus & 
Occifus eft. Evigilavit his vifis 
Princeps,& quid fibi hoc fomnii 
vclletjfecum ipfe difauifivit. Al- 
tero die quid fomniafTet, fuis et- 

a loan Nyder l:ff«Tmic c:% Pre- 

«t^ii P r 8 4ieni;6'.I,§. 18. 



A B v"e V T K S. 

jam proceribus enarravit, varias 
habuit interpretatipneshoc f»m- 
nium,quibus auditis duxGuiliel- 
mus:ego,inquit,Tumcervus ifte, 
mortalem hanc vitam brevi fi • 
niturus, in illo ipfo Beatx Virgi- 
nis Teraplo humari volo.Omnia 
ordine fa&a, &prxfagia eventura 
habuere. Mors arcu & fagittis 
inftru&a venatur, pro cornubus 
carapanas infonare facit , opti- 
mum hominum perfugium ad x- 
des Virginis ad tumulos majo- 
runa : illic peccafa dcfieamus, cc 
tutierimus. Quotidiana funera, 
non vana fomnia, lugubris cam- 
panarum fonus, non fomniantes 
fed vigilantes interturbat,& in- 
clamat : hic annus tibi nobiliffi- 
me domiae,tibi potentiffima do- 
mina,venufta puella,fatalis eritj 
hic menfis tibiAmpliffime,Gon- 
fultiffime Domiue, tibi perillu- 
ftrisAdolefcens funeftus erit;hic 
feptimana tibi dives mercatOr , 
tibicorpulente.tibi opulente,ti- 
bi avare fenex,tibi formofe puer 
poftrema illucefcet dies , crafti- 
nus heu quam multis per univer- 
fum orbem , illi inmari , illi in 
terra,uni inmensa,alreri inlefto 
huic ambulanti , alii fomnianti» 
nec auidquam opinanti fupre- 
mus futurus cft,atque inter pept*- 
Inmfrequenti cUde morientemj nf 
mo confiderat fe effe mortalem. 

Quare fupervacaneum reot 
excurtere b in Burgundiam , ut 
quis in coenobio S. Martini illie 
conterapletur prodigiofum ich- 
thyotrophium,feu pi fcium viva- 
riiim , cui quoties pifculus mor- 
tuns fupernatar.morte Monachi 
defignari infallibili experientia 

b Cypr.traft: I 

comp f 



Domintca 

«ompertum habent. Noh a Mo- 
nachiiinGermaniamonafterium 
vifendum quod Barbara Bavariae 
Jrinceps ingrefla. Hancrex Gal- 
liae conjugem fibi petiit a Duce 
Alberto,fratre Germano Barba- 
tx s hoc ciim innotuiffet puellae , 
rriduum deliberationi poftula- 
vit: & illo quidem rempore, rc- 
motis a fe arbitris,cumfoloBeo 
egit , ardenter faepius precata in 
templo, divinoe voluntati explo- 
randae* Eiapfo triduo refpondit: 
paremes me Deo donarunt , hoc 
ego donura aon revocabo. Ita in 
cqs n o b i o perma nfi t . U b i i nter a- 
lia. flbi conceffa habuit Arnara 
cum .ram prodigic.fae magnitudi- 
nis,ut huie poi taudae vix duo vi- 
ri fucfecerint. Grandem detnde 
caveam avibus refertasn aluit.Sed 
8c torquem aureum fub facro ve- 
iaiPuiie,nudo corpori appUcitum 
gefcavlt. Yerkm quatucrdecim 
diebui ante bbitur.iBarbara:, A* 
marac us omnis exaruit;no&e al- 
tera omnes aves repertae funt 
mortusitertiardemum no&e mer 
dius torquei fe rupit. Barbara 
grxfagianimiViigo, Antiftitam 
conveniens : haec omnia, inquit, 
rae petunt Et paucis pbft diebus 
ciunannumageret decimum fe- 
ptimu,6 exp; effc figno Sakciitatis, 
obiit dieSJoannfBaptifta: facro, 
an. 1472. Poft illuftriffimae hujus 
Viiginismortem,decimo quarto 
die , alia e Moniaiium numero 
defuncta eft ; hanc iterum aliae 
atque aliae moriendo fubfecutae 
£int,donec vigintiVirgi nc sfquot 
forte aves,) ex eademSacra fami- 
lia. ccrtis intervallis obierunr. 
$on , inquam , tale petendum 

a Chr«nica Monafterii Monackii 



I. Ab vskt tts^ 9 

c Signum aDominaDeo f«»,cum & 
fluviis hominum cadavera eHa- 
tantia , & fuper terram congcfU 
cumuli ac tumuli, in coemiteriis 
mortuorum calvariae , yivacius 
quam pifces aut volucres , mor- 
tuae , mortalitatis fuae quemquc 
commoneant. Caeteris vetb pro- 
digiis (ut Amaracus exarelcat, 
torques arcana vi rumpatur, vo- 
lucres conticefcant) mortis pro- 
dromi morbi,dolores,paroxifmi 
lorrge certius praenuntiant ; qui- 
bus omnem forraae venuftatem 
evarefcere , florenj vitae demeti; 
tenacitatis vinculum quo auro&c 
argento adftri&i crant, diflblvi; 
omhes denique aurium animiq; 
iilcccbras emori,in feipfis mani- 
fefto omnes praefentifcere co- 
guntur. Ut veriffimum fit illu4 
Plinii : d inmumerabilia funt mor- 
tisfigna , quae omnia nihil aliud 
monent , quam difpone domui 
tuae , e morieris enim tu & non vi- 
ves. Hoc , ne incautm obruaris 
gentilis SenecaChriftiane incul- 
cat, & incufat , / c/uod nibil nobit 
maii anttquam eveniat propont-. 
mus , fed ut immanes ipfi, & aliis 
pacatiiis ingrefli iter , altenis non. 
admonemur cafibusilhs tffe cemmu- 
nes.Tot prater domum m/iram dw 
cuntur exetjHi*, de morte-mn cogi- 
tamusltot acerba funerayms togam 
noflrorum infrntium, nos mMtiam, 
& patem* bereditatii ftcceffitnem 
animo cogitamus. Ex nuibus lu- 
cltuofam hanc conclufionem in- 
ducit Vneceffr rft itaque magis cor- 
ruamus,i]ui quafi ex inopinatC' feri- 
wj«r;neccfTeoft gravius percutia- 
mur,qui monit i pia^as non devi- 
tamas; necefTe eft dcbitas fceleri 

c Tfa, 7drliB,lib T.cii, e Ua .3* 
f Scnecacoofol.ad Mauiain f,CK 

A 5 pa^na-v 



B © M I V I C A I. A D V J : N T ttS. 



Bcenas incurramus, qui poft cre- 
bras rainas, poft varia inteutara 
pericuia non refipifcirous: ccele- 
ftern credo geniumpraeftoiamur, 
qui tempus mortis ccrtb denun- 
tier,^tio iecurius per cmnemvi- 
tam lafciviamus.Audi hoc in ge- 
uer. ftupdndam quam Floreoti- 
aus Po tifcxrecenfet hiftofiam. 
a P x wbilisAdolefcens fupra 
IRortales curas fefe attoUens,hu- 
rnana paalatim contemnere , fe- 
riifque ftudiis ad xterna tefidcre 
©eccepit:fciiicetangebat hic ani- 
roum metusjne morti ejuondam, 
£ qua improvifo raperetur,irr.pa- 
ratus intermifq; occurreret.Eain 
©b rcm afilduas pr^ces, vcl certe 
fufpiria crebrafundi:abat,quibus 
enum hunc favorem a fuperis 
eblandiretur,ut divinitusmone- 
rerur & infidiantem a rergo 
mortem tempeftive exfpectare 
pofiet. Hxc tam pia poftulata a 
JDeo impetravit,6c genium fuum 
tutelarem in eonfpe&um habuir, 
qui afleveravir e vita prius non 
abirurum,quam nuntiisa feprx- 
rniflis monitus,accingi fupremo 
itineri plus triduo pofiet. Hoc 
xmntio aceepto non opprimen- 
<Jum incautum,ccepit fe ludis lu- 
dicrifque dare,ubiquerelinquens 
ifivria UtitU: ac taudem per ab- 
tupta vitioruprscens , in deter- 
ximum repente evaht ; nee iam 
f>arentes,Ko:ipropinqui,nonMa- 
girtratus valueruntavitac licentia 
revocare , quibus hoc unum ut 
clypeum objiciebat : prius ego, 
quam mors occupet , refipifcsm. 
Evenit utit^r iliiinyicinum op- 
pidumefletjin qup itinere e faitu I 

a S Aatontpart fumn:aerit:9 Bi- 
dcrieanbJacrQfiarl'! Afioaua.x 



I latronesin hominem involant", 

[ per quorum micantes giadios , 

] fubdirus equo calcaribus uo fir.C 

j vulnere in tutum anheUBS a-ftu- 

| anfque fe fubducit. Eh primum 

' mGrtis nunrmm , quem in hac 

j ranta mortis vicinia nec refpexit 

I innuentem,necaudivit increpan- 

J rem.Sed condono hunc tibi ftu- 

} porcm : mcx alten;m , quts cceli 

raciiitas , mpnitorem habtbis, 

T-xdum vulaus in cieamcem coi - 

erat , cum efferatx menris ad©- 

lefcens aavi confcensa, rriare fu- 

do , liquidoque carlo tngreditur; 

iaaltum prove&os tempeftas ex- 

ccpit: alii c!auure,maau3 tende- 

re,fcclerum veniam rogare,vitx- 

que mutationerri fpondere. So- 

Ius hic nofter , quamvis p2l!crct 

vultu , animo tamen obftinato, 

nec falutis anxius , nec fcelerum 

racmor perftabat. Intesea te\x- 

vit tempcftas, flc tamcn ur hxc 

rcaris rabies moneatis fatis vices 

egerit. His periculis oerfun&us 

non multo temporis iatexvalio » 

poft acutos capitis vifcerurcque 

cruciatus, febris hominem ador- 

ta,qujepaucis diebus ita c5fecit, 

ut pro depofito conclamareturr 

ra£dici,paretes,propinqui,Con- 

feflarius de pracfenti difcriwine 

commonere } urgere lachrymis, 

precibus,confiIiis,raature curam 

falutis fufcipiat.Durat 5c perftat 

Adolefcens ftolidus nuntiumer» 

peftare, qui mortem jamduduni 

in vifceribus grafiamem.nuntia» 

ret. Cum ecce tibi tutelaris ge- 

nius , errorem animo excuteret, 

quafi nuUummonitorcmhabuii- 

fct. <^uemut atger agnovit , au- 

diitque vitacvix brevemomea- 

tum fuperefte.perturbatus ceepit 

expoftulare, «t quifrsmilfis tri- 

dup 



«iuo ante nuntiis raonitum iri fe 
crcderets cui tranquille Angelus, 
«juam fideliter^ pa&is fteterit , 
quarn tempeftive monuerit,quos 
«untios fubmiferit,exponit:cum 
Huperrime,per latronum ficas,& 
pauib pbft in mari pcr nauf.agia, 
ac tandem per morbttm fuo ju- 
dicio , ac judicio medicorum le- 
thalem corripi, triduum eft; me- 
dicos inftifaviqui mortemindi- 
carent , contempfifti | parentes 
fabordinavi, qui monerent,reje- 
ciitiiCurioKcmlegavi qui fuade- 
ret, exclufiftii & tamen nuntios 
jad te meos vcnifle negas : & ad- 
huc fideta quara fregerim, in- 
cufas J 

Secundum kxc verba ex oculis 
evanuir,&Adolefcens climquod 
accideratjcircumftantibtts xgre 
recenfaiiTet, in fclixaniraam ex- 
fcalavit. Quid ad hxc Auditores? 
Aanon ipn hbe querimur.nobis 
runtios deeffe J Com oculis no- 
ftris fexcentos quotidie videa- 
mus , qui morieudi neceffitatem 
deauntient. Aliifuperaliosaffi- 
due conclamantur,erreruntur,fe- 
peliuntur : nec exemplum foli 
iunt fenes , aut plebis quifquilix 
paaperes.aut pontis inquilini «e- 
tones. Sed & in hocprofcenio 
ludunt pubefccmibus annis adc- 
Iefcentes, & plenis viribus j*ve- 
nes,& nobites & divites:utique 
theatrumefts inquo agi tragce- 
diam hanc {peetemus , ubi quot 
A&ores quotidie nuraeramus , 
totmortis noftrar,non e longin- 
quo minitantis , fed cervicibus 
|aro iaaminentis nuntiOs afS^ue, 
monitorefque audimus , atque 
utinam audiarcus ! a Quotjes aut 
*d latui , AKt poft tenu cecrderUit, 



I. A»vt»TUs7 li 

exclama non decipies mtfortmny 
ntc fec*rnm,aut ntgiigtnttm oppri* 
mts, fcio quid parts, alittm ptrcnf* 
fifti, mt petiifti. 

I nunc &fignumquacrein pro^ 
fundum inferni, five in exceffam 
fupra. I nunc querere, bfign* 
niftra non vidimus. In quOS mc- 
ritb infurgit Apoftolus : c ^fa 
divitias bonitaW t)us& patitntia, 
CT longanimitatif tjus conttmnU ? 
Ignorans quonia btnignitas Dti aJL 
poenitentiam tt adducit ? Vbi Ori- 
genes : divitias bonitati* Dei :Sj 
agnofctrt poteft t (jui confidttat quZ- 
ta in ttrru mala quetidie homines 
gtrunt,&" quomodo fxnt tmnts dt- 
clinanteiyGr fimttl inufiles fa&i t la* 
tam&fpatiofam perditionis ambn* 
lant viam.Si quif confidtrtt quan» 
ti t in Dtum quotidit b!afphtmant t 
{? in cselu txttndant iingttas fv.as. 
Iam quid defraudibus , dt facrilt- 
r l iSi& piatulU dicamlS: muis trgt 
hanc btntztem Bti t & fufttntatia* 
nem tjus &" patitntiam ccntemnit t 
ignorat , cjuid per h*c ad potnittn- 
ttam provdcatur. C u j us rei argu- 
raentu plenius ac planius ex illo 
regii vatis oraculo deducemU8% 

b rfal7J e AH Rom » 

§. II. 

Dedifii timtntibu* tefigmficam 
tionem , */ fugiant afrcie 
srettt. Pfal. 59. 

INvehitur gloriofus Do^ot 
Hier. in enormes ac exeerandas 

Manicharorum blafphemias % 
qui aufi Deum,(cujus naturab^- 
nitas, cujus opusmifericorclra^ 
feverum , trueulentum , crade- 
lem , facritege ore iaceftere j n£- 
xi toc gxophexst Ajaaos. vatiet- 
A b xuo* 



lt 



1&0MINICA I. AdVINIBS. 



filo : a Sl trit malum in civitate 
qtiod ntn fecit Dominut. Omnia 
ligna,©mnia oftenta &portenta, 
peftilentia?, fames, praelia , terras 
motus , diflidia , everfiones ur- 
pium,confiagrationes,tempefta- 
tcs,rncrbi,mortes,quidquid de- 
jaique in "terris noxium, virulen- 
tum , miferum , luftofum ae fu- 
jbeftura eft , horum omnium 
Deum cx-le , & per fe , quovis 
Pharaone ac Nerone crudelio- 
tem au&orem profitentur. Quid 
ad haec,Hi:ronymus? b Kota> in- 
quit,^«o</ tltmens &r benignus De- 
ets jimper fuiuta prtnuntiatione 
togatjr injenefupplicU , & q»od 
b<tretici calunmiantur in Createre 
quafi ftvert &• truculento crudeli , 
'&' tantum judice (ee quod nuMum 
fit m.vum in civitate, qmd iile non 
facit) hocnos refenmus admagni*- 
tudinem m'fer>cordi*, quod non in- 
ferat ptenaa nlfi «r.te pr*dixerit. 
gui autem pr*dixit,non valt puni- 
ite peccantes,Sed inftar jacul&tori% 
ae quemferiat , clamat per ?ro- 
phttas,pr«c9nes,concionato:°s 
ut.fugiantj re&e enim obfervat j 
continub fubne&i: c quiamn fc- 
eiet d*min us De»s verbum, nifi re- 
•velaverit fecretum 'fuum adfervos 
fms prophrtas Quod pluribus co- 
firmat dicens : d revelavit K'oe 
jfervo fuo qubd eflet indu&urus 
diluvium. Vindex Deus non ex 
abrapto puniit , non ex infidiis 
peccatores obruere voluit , nec 
protinus v ; vendi fpatium,primo 
Ih flagitij fervore pracfecuit , fed 
refipilcendi moras coneeflit} co- 
eionatorem eis Noemum confti- 
tuit.quem Beatus Petrusjuftitiar 
prajconemapte indi^itavit Inte- 

a Auios 3. b Hi(jron,i»Aaao»,c. } 
fA»Uj iHicroo, eit, i 



rira arca futuri fupplicii fignum 
naanifeftum ob oculos verfaba- 
tur, %e&abant ingentem ad ejus 
fabricam apparaium, malleorum 
iftusaures cominenter tetcollc- 
bant , prodigium ha&enus inau- 
ditum ipfam concionari cathe- 
dram,utRupertus loqukur :^r.c- 
dicante ipfis publieaarc* fabricatu* 
ra , ignorare non poterant cen- 
tum annorumopuSjDeumipfuni 
effe Archite&um.Tantum pabu- 
li pro tot feris undequaqi com- 
portabatur, nondubium praedi- 
&x calamitatis arguraenturafiple 
totferarumacanimantiura con- 
fluxus, quid aliud quam illam ip- 
lara qux imminebat crbis elu- 
viem pertendebat \ Adlvtc Noe 
impiorum aures afliduo obtun- 
debat clamando , monendo, mi- 
Kando , hortando ut fugerent d 
fuie d»c»j,jam in nubibus difpo-. 
fiti.Ha:c verbconcio non Vigint| 
folumaut tne;intaaunis,non fe- 
ptu 7i^~"ti:;-.ntu.ra aut o&oginta» 
fed iyiis r;r;tum v;§inti annis. 
temiit,?' t inCfrt^foftoniu- : f 
i primis ii;cun?b.:lis pcr ■•• ■;-*' 
^eutrs o: nno tjuos vi:\it .': i-** 
i:os , omnibus qui tunc erant, ec 
Bod..ot ealamitatum ciamnrtdo** 
exftitit.Idcm fentit H cirtfen-** 
titMagnoR Iifjlins : gtrat, in- 
quityfacile vtl abfr^ ligm Hsemun* 
(sJvare;/ed ipfum prirrti ccnjiituit 
lentum arca tedificatorem. CauiaTO 
fubdit; ut vel ex vifis conceptafor- 
midint , intnentes adpcenitentiam 
traherentur. Erat&hoc divinum 
in hominum gratiam cornmentum , 
invitamento'ad peenitentiam. Al> 
o nni jevo in omne aevum , fem- 

e Rupert in Genefin 1 4* 

f Chryfoft.tom.l, faom Zl ic2Z, 1» 
G.n, g BaGl, or.it, J 
#* 



DOMINICA *• ADVENT»*. 



«er verimmuni illud Hebrai va- 
tis : a rmferationes e)m fuperamnta 
«*>*««.. MirabUemprorlusie 
fuftiria Bei exhiber,longe raira- 
tilioremlonganiroitas &mileri- 
cordia. Poft tot annorum & o- 
lvmpiadum decurfus, nec-oum 
impaticns Deus necdumvi age- 
re, & fceleratos interimere^imo 
novam fupremitermini dilatio- 
nemcdnftituere, & itaproraul- 
eari iabet : badbuc enim & pofi 
feptem tlies ego pUtamfuperterram 
quadragmta d-ews tyqtiadtftgint^, 
lomus. Adhuc enim, adhuc u- 
»am do hebdomadam ad reii- 
pifcendumrpEoperate, pcjenitcn- 
tiam agite , ad finem feftmat cle- 
pfydra.vicinus eft interitus, reli- 
-piicite. Nemo qnidquamhorum. 
quin rmo aiia omnia cogitabar.t, 
etiamnum. ridebant & jocaoan- 
tur , libidinls flamraa .aquarum 
ininz non reftinguebaat , vitio- 
rum ccenvim immineas diluvium 
eluere norivalebat. Haecaiira- 
mur 5c indigotmur, nec advem- 
mus Ncnhni tempora reduiie: 
nam 't&a* in diebus tiii erant 
tomedenies &' hibentes t nubcntts<r 
nupttti aradentesMa. modo vivitur 
tf ob unura Noe , fed quam plu- 
riroos £er omnes urbes divini 
vcrbi prxeones fuknifit. verum 
«pyi tot per quadtagintadies , 
& annos concionibus ac cohor- 
tationibus promovetur?Quoties 
fcax h firaiiia incuicanturr d mp 
fotnitentiam babueritis » orwtes jt- 
militer penbitis :Diyinz. haec ora- 
cula funt, c Ken •vuit Deusperire 
animamyfedretraHat cogitans, ne 
fenitus pereat. Interim juftifllme 
propheta queritur : idedit Deus 

aPfal.144.b6ia c, 7« c Matth t 24, 



bomini locum psenitenttA , &- ipfe 
abuiitMyeoadfuperbiam.hliviS ab- 
utitur ad temulentiam , alter ad 
lafciviam. Nihilominus noftis 
quam blande Deus noftet g b** 
gammis Cjr ■ mult»m mifericors illi* 
comminetur tfignura no« dabi- 
tur eis nifi fignum JonseProphe- 
ta*. Ecouodnam. iilud * Signutrt 
hoc dA miferentis , patientis, 
longanimis fuper maiitiapopuli 
fuu Signumhocexfpe£tantis,ex- 
citanus, invitantis ad pceniten- 
tiira. Ir.tendit, inquit Cardinalis 
Ca jeranus,/</«> dare verifignum 
futurx eotum rt:ina t propter eorum 
ebfiinatianem.JoaSA NeptUUO vi- 
dima in acuias prxcipitatus , 6c 
ab immani ceto inefcamexce- 
ptus , triduumhoc vivo catcerc 
iatitsvit, doneccetus bolu hunC 
indigeftuin iri littus ejecit,urNi- 
nivi tis concionaretur,& ,'everfic* 
nem,pQnrquadraginia dies futu- 
ram prxdiceret.quatrit hicChry- 
foftomus : h cujus rei gratU (» 
Bomine^quae faBurus es malt , 
p/adicis ? ibt nonfacias , reponit 
0iominus,ut convertarisavia tui 
pefllma , ut revertaris ad Pomi- 
num Deum tuum. Ita olim per 
egregium illum proprio fanguine 
purpuratum Ecoiefiaften * S, Pe~ 
trum Martjrem, exclamavit, qut 
hoc uno argumento,hacinquani 
jonac comminatione efuggeftit 
fulrainando , totam commovit 
Italiam.ut MediolanujParmam» 
Gremonam , & urbes alias opu- 
lentiores aggreflus,m6reNinivi- 
tarum pornitentiam, eamque pu- 
blice in confpectu omnium,age* 
re cives compalerit. Ofi quis 
g Pfal i»l, Ma«h, % *, h Gkr T foft, 
hom.t, df»'poeuit,3c hom,de Iona, 

i Sur,invita. VWfcnu» i»I»Da»u c, Z ,. 
lect, 5. »*4 

u aunc 



i 



9| DOMurrc* 

bwoc fprritus tanti viri&virtutis 

kxtes , hanc cathedram occupa- 

rer, & priroarias Belgii,civirates 

afratus , qua olimrationeNini- 

ven Joeas , & Mediolanum Pe- 

trus,eos quoque.quos ilii,facere 

pofTer morus acimoru! aAd hoc 

Deus bdlorum clafikum canit , 

ad Hoc fundamsta terrae cocutit, 

ad hoc per prajcones fuos cla- 

aaat , ut ingenti fragoreac mota 

peccatoresperccllat. b Imm*r- 

taii ingeni» OrijeneSjdeNinivitis 

lcquens:«o.'«;j,inquir,c«ro/» .entio 

punir* d 'inm/xtoffrd dans eis locum 

fcen : tertixO-ccn m jrntioni!,mifitad 

extesPr6(>rjetam,Mt dicerte ifh y ad 

adraginta dies ttt quico,- 

dtmyiarifxerant, «5» periient, frd 

etgmtet poeiitentiam , impetr*rr>:t 

mifericcrdiam Df-Expende illud .* 

noluir cttm.fi entiopumre. Ecquis 

unqunm hoftem feriet , fi prius 

elamar Kt fugiat? quis pnctor fu- 

rem coraprehefidet, ti prarconem 

prsmittat , qui hunc advenire 

nuntiet? quis jaculator avem de- 

jiciat , fi fummo ftrepitu H cla- 

znore fyivamcoropleat?quis pra:- 

ceptor difcipulos tumukuantes 

«leprehendat,fi voeis fono,aliove 

figno advcntum declaret"? Uade 

Bafilius : c Clemtntia: Deipetulia- 

9t hoc efi,non ciant autfilenter inge- 

tfit fuppiicia,fed per csmminatianef 

aafradicit adfore.Per hot peccatc- 

Its invitans ad poenitentiam. 

Noluh curn fclentio DoHainus 
primum parentem nortrum dc- 
|>rehendere; fed adventum fuum 
ingerit, ftrepku, & concuffione 
arborum, ae vocis fono terribili 
manifeftare, at facra? pagin* te- 

trftleron «leferrnt Ecct.bOrfg hom, 

l.in Hlerem.v de fcic r auuu b«m J J, 
§,!,*.}. c£afii,iae,$,Ii# 



I. Abtbstui. 



ftantur,rf cnm audiffent vstemD*» 
rniniDei deambulantis in paradif » 
Peteriss hic„ ait faifie ingen-" 
tem quendam terriflcHmqne" 
fcnitHm acfragorem.quoDeus" 
adventum fuum Adamo , pra>** 
fignificare voluit.Subdit enmr." 
quod Deus qui antea pacate 8e" 
blande confueveratAdamo ap-" 
parcre , tunc ci fe repraefen-'* 
tarit formidabilem & terribi-" 
lem , & quafi peregre adve-" 
nieiitcm , ac veiut ira turoen-" 
tcm tnentemque,& fuoingref-" 
fu concutientem terram, ipfaf-" 
que Parauifi arbores preflis ve" 
ftigtis tremefacientern. Quox-" 
fum hxcl cauj^mhanc veddtt: *' 
ut confiterentHr ,d«iquemife-" 
ricordiam & veinam implora-" 
rent- Hinc dum vociferatur: '* 
\ <Adam ubi ts , noa funt vetba" 
ignorantis,led invitantis-, funt" 
patris quzrentis filium perdi" 
tum ; iunt aiedici quxrentis" 
argrotuw. 

Ezechiel Deum viHdicem nou 
ligneo fed igneo curru ▼ehi de- 
rnngitjfic tamen ut a longe cdat 
ligna adventus fui , quafifu»arn 
agreftiumpertubas, &exercitus 
appropinquantis denuntiaret. # 
S4.udiib*m x inquit Prophetas,/ * 
num alarttm,aua ft fonum aquarum 
multaru (ad littora illidentium) 
quafi /Intfm/ultlimis Dei:cum am- 
buiarent, tfnafi flnus erat multitu- 
dinisyut ftnus cafirtrum,ld eft> Ht 
iaterpretes /exponunt M quafi" 
fonura tuba: clangeatis , qux" 
erat fi|num & infigne adven-" 
tus Dei in caftra. g Dedit tknen- 
t':busfefi^nifieati:,ium,fuf>tft0.ntsi 
facie arctts , qnem quidem trten- 

iGtw 3. e Ezech, s,I, f V, ۥ** 
o*l,bic &PiaJ,7 ,. 



DOMIKICA I. AoTINYnS. 



iftr,fed necdum adducit ut fagit- 
tara evibret : bxc verba , arcum 
fuum tetendit , »«*» vsvd.cr.t ( Uili * 
inqui tTheodoretus./fW commina- 
tioaiiygiadium fnmn vibrabit, n<M 
percniit : tete/.dit , non emittit fa- 
gittaw. 

Ita Hieroioiymam defa-uclu- 
rus: iLte;tnditJxu culttm. £i ali- 
bi : b exttnduHr fupe/ tarn mtn- 
fxra,ur , ed g<tt*r ad mbi Hi&-pei- 
fead.cmum i/t dffUtienem.EcqM\& 
umquam murum aut domum ad 
perpendLrnlum non minus tente 
deiti'ui,cuam exxdiHcari confpe- 
xit ? C Muito in tcmpure adipcia 
extrnunturyfihito defiruttntur,e co- 
verfo fit in Dto\viioxDeus fitutns, 
tarde defiruenf. Civiratera Jeri- 
cho cverfurus , hxc maridat do- 
minus filiis Iiirael : circuite ur- 
bem cuec^i beiiatores femel per 
diemjficfacietis fex diebusjfepti- 
mo autem dic facerdotes toliant 
fepteaa buccinas,c< conclamabit 
omnis populus vociferatione 
maxima.Videtis quam non latcn- 
ter, non ia fiientio , non ftatim 
primo die,aut momento obruat. 
Singuiarem Dei clementiam ex- 
tollit Ckryfoftomus^/fjr diebus 
Deui cceium terramtjue fecit,mon- 
ies f fiumina , paradfum , omnem 
bunc vifibilem mundum , & ejui in 
€o efi omalum , fed in diebus c»n- 
fummavit. Hic igitur tarn velox in 
ConfiruendoyCKm cceperitunius urbis 
demolienda conjidum , inventus efi 
bonitate tardns WuitHeiicbo demo- 
liri & dicit ad Ifraehcircuite eam 
feptem diebus, &• ottava die eadet 
tnnrv.s. Mundum univerfum fex in 
diebus confirnisy&unam uvbemfe- 

» Thren 1 b l\x\\+ « Chrjf.hom 

5 de poesjc 
4 CJuff,«it 



■ftem in diebusfefois. Caufam hic 

; ex rei natura petitam adducit 

j Serrarius in illud jeremi* : e Ega 

j c ogitc cngitaiiones pacis ty non af- 

I fafticnis:qux obfecro archite&o 

, ex eorum qua: conftruxit ardifi- 

I ciorumruiua, voiupras? Qu* fi- 

| guloerecrum qu* finxit vafo- 

{ rum confracticne? fDeus&it Sa- 

I pier.5,7wc; tem nnfecitynec Utatut 

! m perdittcne virornm.Si quis Do* 

mums, proprlum caftrum aat x- 

1 des demoliri,mer<;ator in tempe» 

| ftate merces pra-cipitare , parens 

prxdiiedis iiberis fuis manus in» 

ferre cogatur , quam cunctantet 

acrehtclanter id pexaget ? Thre- 

norum z. co^rtavit Dominus d?f 

fpate mHrumfiHa Sion. Empha- 

fim habetiiiud ctptavit. Quafi 

autequam plectat, fecum delibe- 

\ rando expendat , & aufcultct fi 

' force fit qui refipifcat, aut intei- 

ccdat. intonat ac fulgurat : mfi 

tonverjt fittritis, gi adinrn fnum <ai- 

brabit. Ubi obiervandum, inter 

Chrifti patientis Syrrjbola, auri« 

culam ftpty gladium, paiiim exhi* 

beri; noilis quo fcnfw difertifll- 

mus Belgii E«ciefiaftes eo ufus 

fit ? Deum inguiebat aurera gla- 

dio appiicare , ck aufcultare pri- 

ufquam feriat, fi vocem,fi gemi- 

tum poenitentis percipiat. 

Quod fi cfivirias bomtatis ejus # 

& patientix , & longanimitatis 

contemnant , memirierint , qub 

diutius arcus tenditur,8cadduci« 

tur, eb validius (agittam eaitte- 

re. pndete t \ncimt Auguft.,^ qttii 

fit in arcu ; nonne fagitta in prisrx 

mittenda efi,nervus tamenrelro re* 

tenditur in contrariuyqud illamit- 

tenda efi , & quanto pius erit eju$ 

«lerem 29. ( S»p:x 

4Xtenfi% 



i6 



BOMIMICA I. AD»tNtar. 



extenfio rttrorfu, tanta majere im- 
fetuilla currit in priora. Quid eft 
qxod dixi} Quante magis dijfertur 
judicium, tanio-mapre impeiu vett- 
tnrum */?.Quanto magis jufta nu- 
ainis vinditta difrertur,graviore 
poeua languidas peafas moras : 
* ficut enimiji a t iqu*ndomiferi- 
cordia puniens , ita eft crudelitas 
parcem . Hoc luculent \$ teft imo- 
Kiis , & tragicis hiftoriis com- 
probare po:Tern,eos quifrequen- 
tes Dei coramonirior.es, com- 
rni uationesjterriculumenta, fur- 
di aure exceperUnt ,. tandem 
repentimo ir.rerim ad aeterna 
inferorum fupplicia abreptos 
fuifie ; e quibus, nelongior firn, 
nnutn sd terrorem ornnium in 
duxilTe fafficiet. & Sacerdos An- 
glus- vix la paucis doctu* ae Re- 
iigiofus, adeoquc fide dignus, 
retuht mihi , inquir Hiftoricus , 
ia ProvinciaLancaftrenfi notum 
iihi hominem , cujus nomini 
pircenduxn duxit, ut Scrarailix 
parceret. Alebat hlcdomipel- 
licem , cujus amoribus adeb im- 
plicitus erat, ut vix expe*iiri 
poiie videretur. Subrnifit beni- 
gnus Deas opportunos momto- 
res amicos,aliofque,ut fe expedi 
ret da-mone illo familiari atque 
domeftico: noa expediit taroca, 
nec vivos benemonentes audiit. 
Ad mortuosigiturventumeft : 
aftuit enim ex orbe altero ad 
hunc miffus naonitor, aniroa fci- 
iicet piiparentis jamvitafunai, 
«ui in arocena nodris imagine, 
lefe filio fpeftandum pracbuit, & 
Jiaec illi paucis pro patcrnoia 
fium affe&u : 

Reddetefili acceptis a patre 
legibus atque inftitutisj redde 
* Aug.-ep.52. a #Maced. 



confcientis ; redde Deo ; & do- 

mefticum illud malum,pelliccra, 

iaquam , e domo , ex ocuiis , ex 

venis depelle:haec ubi dixit,abiit 

| e confpe&u ; at non abiit ado- 

lefcens a viis fuis peifimis , fed 

iis magis ac magis vifus eft infti- 

tifte r cumque Mcyfen & Pro- 

! pheras per divini verbi pratcones 

[ non audiexit , cneqxe fi qnis ex 

l mortuis rtf*/rexit credtt, ut even- 

, tus docuit. Rurfus etenim nocte 

' ialiera fopito adfuit parens,& ad 

i monira minas addidit. adjecitq; 

i in fignumfata!e ac maii progno- 

j ft ; cum . fiuurun» ut ipsa Pivi 

1 Martini die e vivis excederet, 3c 

) dareiur inferis, niG vitam muta- 

{ retinmelius. Non mutavit ta- 

men,nec verbamonentis audiit; 

) nec rainus alrquoloro hcbuit; 

i irab perulanri joco iactarc coe- 

,' pit , ea effe fomnia Papiffica, 5c 

I puerorum terricalamenra. Adeo 

i.miicr & miferabilis hic adole- 

fcens mortui ir.oi^enris , ac mi- 

j nanris, jamquedeftinatum aeter- 

j no exitio diem denuatiantis 

f portenta,teracrani!Scontcmptor 

| elufit. porrb ut fe ipfe ac fuos- 

j falleret,ipfo D.Martini Epjfcopi 

fefto, conviviumapparatijuflit 

infano fnmptu , & inter po«ola, 

ebriafque menfas explodere cce- 

pit ob|'ec>a fibi ia iomni" fpe- 

cira. Sic diffimulantc coelo,hila- 

ris & mulro vino madidus abiit 

D.Martini dies: imb 5: noxim- 

puxis amoribus data.folitacq^ vc- 

neri. Ubi primum illucefcere vi- 

fa fubfequens dies,&folfur|crc> 

c ftrato iurrexit i!le,non ut a fo- 

lutiore viti , ad ardtiorem fe re- 

ciperet, fed ut in coehun, impias 

jactaret voces : cccejam ut in 

s Lscr lii 

apez;o- 



©OMINICA 

aperto funt fomnia illa Papiftica 
ut dies, «t nox, quae mihi debuit 
cffe decretoria,& fetalis ,non io- 
r»m innoxiaemuxit,fed&hilaris 
atqse amoena inter dehcias , a- 
morefque meos. Vix haec dixerat, 
cum in libidines praeceps,in pel- 
licis amplexusruit & ofcula,qux 
dumincaumscarpit ,'derepentc 
folutis quafi totius corpons,ner- 
vorumque compagibus , averio 
eapiteroortuus concidit,& ltite- 
licem animam expui^ & quioem 
ut illi oftento fua fides efiet atq, 
authoritas , ipsi die p.Martiao 
Pontifici & Martyufacia^quara 



I. Abvemtus. 17 

| ante praevidere potuiflet , fi Ca- 
* lendatium ram fedulo percurni- 
fet, atque chartas luforias: rn e» 
enimlegiflet D.MartinoEpifco- 
po Turonenfi , ipfo dierum or- 
dine fupparem D. Martinum al- 
terum,eumquePontificem fimul 
& Martyrem , qui pedo graviorc 
ferirct , ma&aretque fuperis ac 
Deo rebelle caput. A quo vehm 
poiteros omnesprobe monitos, 
ut faoere difcant, monitores au- 
due,8t non temnere divos»denl- 
oue, ut a qttorttmfaHa imitaatur 9 . 
I ifjhus perh>.rrefc*nt. 




EMB.L 6, 



it 

£ M B 1 E M A II. 

JewHts in Vmidk* Matth. a§ # 




r a V I M C U L A SERTIS 

» O M I N I C A II. A D V E N T U S. 
laimarccfijbiiis corona , ad^erGtaris vinculis coa- 

texenda efL 



§. L J£«w.vn vinfti in Domino , /"«?*•* /£/»' vtnculls tersBam 

'' r.exnernnt. 

%■ II. oMorbarHmy aiiarxmque affiiclionumvinculis aflriM, eorr 

n«m texuerant. 
§. III. Vwatlus Religionit , nec non vincnU conjugali t conna gUrid 

adaftandit. . 



I>OMI»rCA II. AOTIKTUI 
Joannes in ifincnlis. Matth. II 



CUm a Arcadcs olim in • 
fpeftantc Rege decerta- 
rent,confluxerant, ut fit, 
e Grarcia, Perfide, aliiiq; 
Regionibus non pauci : quos 
inter unus aliquis percunctatus, 
quid rerum Arcades agerentrubi 
olympia , ac certamina gymnica 
inftitui percepit;denub quaeren- 
ti: quodnam vi&ori pnemiu ob- 
tingeret > Coronam oleaginara 
refponderunt. Hi«Tigtanes Ar- 
tabani filius, folertifiimum illud 
epiphonema fubjecitjin quos vi- 
ros nos ad pugnandi congredi- 
rnur, «uos non pecuniarum,n6n 
auri j led gloria: , & honoris ce- 
rolla,in generofiffima certamina ^ 
concitare folet. Etenim ut fcite 
Feftas : corona , £c di&* , quafi 
tobonorent. Quod ubi gentium 
Doftor cxpendit,fic paucisChri- 
ftl athletas exhortatur : h & illi 
quidem v.t corruptibilem corenam 
etcpiant , nos antem ineorrnptami 
Coronam quifquis hanc amat,& 
ambit iramarcefiGbilem in ccelis, 
eam fibi ipfe hic in terris , variis 
funiculis & vinculis neetat , aiit 
ple&at neceflum eft. Hanc non- 
nulli captivitatis visculisjalii in- 
firmitatisviaculisjaliitetationts 
▼inculis ;ali paupertatis.ac cujuf- 
vis adverfitatis vinculis ; coplii 
res vinculis Rcligionis jquidam 
vinculis matrimonii ac manda- 
torum Dei pr.Tchre coutexuere. 

ftHerodot.J ?.PafchaIiu» dr cerona 
J,5c»6 b I Cor, 9 

. §• k 

tQwnam vincli in Dommoyferreis 

fibi vincxlis corollam nexuernnt* 
p Rimum quidem fuo , eoque 
maxime luculento exemplo 
Princir^s Eccleluc comproDa- 



runr.quorum vinculaOrattr au- 
rcus nimium quantum commen- 
datexponens illudad Ephefeos 
}. Ego Pattlns vwcIms Chrijii lefu\ 
& ad Ephef. 4. ebfecro vos eg9 
ifinBusin Dcmino.iabi ait: d ma^- 
na dignitat h<ec , &* regno qHoviS p 
ac CbHfulaiu maior. Vis eorum 
pretium appendere » expende 
quid addat , quam fupra tertiua» 
coeluhxcvinculaextollat:„quod 
fi quis mihi vel univerfi coeli, " 
vel hujus catenae copiam,&op- <£ 
tionem iargitus eilct, catenam" 
hanc ego plane elegifiejfi rhihi" 
cum Angelis , & iis qui prope* c 
thronum Dei funt,ftandu fuif-" 
fet fnrfum, aut cum Paulo vin- €C 
fto;carcere utiq; pr*optauem. <c 
Kiml hac catena beatiu$;no ita c « 
beatum dico Paulura , quod in <c 
Paradifu raptus,atq;quod vin- <c 
cula fuftinuit: neq; enim dicit, <c 
hortor ego vos, qui ineffabilia <f 
verba andivi ; fed hortor vos, <c 
ego vinc^us in Domyio. U»de ts 
exclamat :Obe&ta. vinculalo be-** 
atas manus quas catena ilta ex- <e 
omavit!'*Fatebor equide ingen- 
tis pretii fuilTe catenam auream, 
e quam Huayna Peruanorum 
Rex fibi fieri curavit, longam fe- 
ptingentis pedibus: annulls eon- 
nexam , quorum craffities brt- 
| chiale , five carpium adaequabat : 
» tanti ponderis,utduccnti}avene« 
. eammovere non valerent. atu- 
I nus annulus e vinculis Pauli,aut 
limatura catenarum Petri , hanc 
longe antecellir. Pergit porrb 
idem Doftor , Petri vincula de- 
praedicare, cum ait : f Sic Petrut 
vinSlus fuit , ^T" ob (tnge'o pJutnt* 
i Chryf,hoiwr8,M epift.ad Epte^J, 
e Kieremb, hift.naturae pag 140 
f Chfyfott.fupra eit 

btf 



**\ t> O M.J *i I C A I 

hicfi mihiqxifpiam dixiffet,elige y 
ntrnm velis ? wj ^p ^Angius Fe- 
trum fsens y anPtt,us -jinBuf\Pe- 
trus xtique ejfe maiwfiem : mayus 

bcc vincu/trum donum tfi,quam fo- 
len> fifiere y aut niunduni movere,aut 
dennH.tri da-monibus toftfi expefft- 
te. Ejufmodi pratconia divinus 
Auguftinus congerit,exiquo haec 
delibafie fufficit ? a merito fer 
bmnes Chrifti Eccle(tas,aHro pretio- 
fius htbetur ferrum illudpeenalium 
•Vincuifrum &c. b Anno 1272. 
tc >. Martii obiir BotoniarPrineeps 
Henricus , Filius Frederici II. 
Imp. fepultus in templo S. Do- 
minici, poftquam 22. annos a 
parente detentus fuiflet incar- 
Cere peculiaris amicus Henrici , 
multum egerat apud Impcrato- 
iem ut filium liberum dimitteret 
imo promifit Imperatori £n li- 
trum , catenatn auream tantae 
capacitatis,quac totum ambitum 
murorum urbis Bolonienfis 
compIe&eretHr. plus dico , fit 
qua: orbem amfeiar, nihil ad 
compedes Pauli, nihil ad vin- 
cuiaPetri,pretii conferret.Quor- 
fum hxc ram prolixa vinculorum 
cncomia? ut quid cdmpedes li- 
bertati, Regno,dominatui omni 
antiftare , ferrum auro prxcelle- 
re, fanftiffivni Patres pronuntia- 
rum? norunt hi periti , rerum z- 
ftimatores,vincuIa fertis ne&en- 
disadhiberi : his necti coronam 
immorralitarisjquovis diadema- 
Te prxftantiorem,dum hanc lau 
a mfuarumcaufTamfubjungunt 
Anriochenus quidem Pndul : c 
»** emmcaput itafpiendidumrtd- 
dtt eorona margaritis confpicua, ut 
tatevxftrre* y qu l x prcpttr Chrifium 

a Augaft,Sertn,de SS, 9i D fcftoPe- 
»n& Pa 8 Irferm,< b PerarJ, D« u.Z, 
Aivtnt, c Chjyf.ft.cii 



L A D VT. STUS, 

ftrtur Quid , quod ipfum Paul 

gladium,exlbeioch2lybei]bifle 

; c~l\ optetincoronam:/zr mihijk 

■■ <$vnt>gladiHS ille pro corona,<& cijt 

j Vi Petri pro gemrnls in diadevnate 

i Hipponenfis vero Antiftes , i» 

I rem noftram non minus diferte 

I d Felices illi ntxus. qui de manici 

j &compedibttf in coronam nf-tand 

\ confirmat idipfum Cyp.Martyr 

j dicens : enmfuntvincula, fedor 

j namenta , quibus Sanclirum pede 

I »5» copulantur ad infamiam \ fei 

\ clarificantur adcormam. Ac ho- 

j dierna quidemdie,felices acfor- 

tunatas magni Baptifta; manuj 

dicere poflumus,quibusMefliaa: 

reparatorem univerfi , fbnterr 

gratiae, baptifini lympha tingerc 

datumeftifeliciores quibus di- 

gitonotate, fignareq; agum,qui 

Bwndi peccatum tolleretjat lon- 

ge felicifllmas , quae Deicaufll 

rinculis , quafi murenulis aureis 

redimita fint,Dodrina: nec nort 

difcurfui iervit»quam varie varit 

Patrura in illud Canticorum lu- 

^etimxfmurenuUu aureas faciemus 

tibi. Primb,quod ^catena fit,quac 

fignificet connexionem omnium 

fcientiarum : Secundb , per hanc 

catenam intelligi beneficia Dei 

catenata, juxta illud : 

Munera corda ligant y *nimes ha^ 
minumque, Deique. 
quibus funt obligatimortales,8c 
devin&i , vulgb verbtnden. F;n- 
gunt Poeta?,H<:rcu!emexorefuo 
catenas aureas emirtere ;id aures 
adftantium.atq; his trahere qub 
collibitumeft ; divinus Alcides 
Chriftus monftrorum domitor, 
nou modb aures , fed & omnia 

rfAng.deSS, fcm.iS c Cypnaa 
epiit, ad KeiceCuiB f Cant,i g No« 
rariai Schtdiaiai, eag, 8i 

mem- 



DOMINICA II 

fiiembra noftra, fibi obftrifta,&: 
devinfta habetjdum unum quod- 
»ue finguiari beneficii vmculo fi- 
f>i collligavit , ut hos totos ad fe 
traheret, dumgratias creationis, 
eonfervationis, redemptioms,a- 
liafque innumeras contulit , ver- 
miculatas donis naturae. * Phiio 
Tudffus per has mur«nulas,intel- 
liait connexionem , & vinculum 



ornnium virtutum: Stoici quippe 
■aflerebant , omnes inter ie virtu- 
tes colligatas effe,juxtaillud Tul- 
lii : b «mnes virinies germamtate 
quadam inter/e , & quaft quodam 
cognationij vir.culo cmtir.entnr. 
quod Docfcor Angdicus r. 2. 
fluxft.65. ar.i. conrirmat. Alias 
complures expofitiones videre 
eft,apud Cornelium,Salazarium, | 
Gifierium 5 alioi'que.SuiFecerit ad 

?ropofitum noftrum,notare fen- 
ura Phiionis Carpathii , qui per 
jnurenulas , aceipit Martyna 6c 
„Martyres,quicatenati fuere 0- 
jjlimcatcnisferreis, nuncaureis 
„in ccelo-, funtque aurei ob cha- 
„ritans faliditatem, ftigmatibus 
„nageliorum , clavorum, & tor- 
„mcmoram difpundi. c Hinc 
San&iflimus Patriarcha nofterl- 
gnatius , gloriatur vinclu* in Do- 
»«i«s»,fuafquemanicas ac pedicas, 
omni-torque pretiofiores du- 
cens , exelamat non tot compe- 
des, nedum Salmanticae, at ne in 
umversaHifpaniajirab orbe toto 
teperiri ,quin plures amore Tefu 
fuiexpetat: ubi enim Chriftum 
ar&iflimis vinculis conftri&um, 
ubi fpiais re<dimitum, intrafleirt 
gloriam fuamcontempiatuseft , 
•non aliam fibi coronam acftcre 

a Cotnel- tn Caat c:i v:ie 
b Cic. 2. Jufcu!. 
\ c Ribadin, iRrita* 



. Advemtus. ^t 

ftu«luit , q*am facro oraculo di- 
clicerat: dcoronans coronabtt te tn~ 
bulatione. e Hiuc Babylas Antio- 
chia Epifcopus & Martyr , jullit 
difcipulos,ut catenas quibus cor- 
porec«nftrifto,animus jamliber 
evolabat,quafi viftorix Uifignia, 
& triumphi coronam , fecum ad 
gloriam immortalem tranfituro, 
fepulchro conderentjnec rajun* 



cum deejufmodi Chrifti athleta 
Chryfoftomus fcribat : / invut 

tum coronabant c<itena. Quid pOT- 
rbMagnus Athanafius,devinctis 
in Domino tradat,edifteram 3 ubi 
I qtii vir, & quantus invinciilis 
1 exftiterit , brevi elogio expofue- 
ro:Athanafii virms femhs m pu- 
eroj puerile nil umquam habuit, 
prxter ajtatem Antoniimagni 
difcipulus , fub Chironealtcro 
ChrLftianusAchillcs,aequeinfen- 
fusArio,acArius Chrifto:in ora- 
nibus ab eodem uiffemiens , ia 
hoc uno conienlir,quod urerque 
Athansfium noliet Epifcopum, 
uttooue tamen invito , trs&us 
ad lnfulas. Sed oc • habrr.t rtdi- 
m : .c-4U w.v.yx , & facr* tiarx vin- 
culis exornata?fuerei qui fatis 
anlari non poterat , incurrit in 
odia , ab bolpitibus delatu^ ad 
hoftes,nunquam non agnitus in- 
nocens,damnatus ut iiOcens.Se-- 
dem maluit mutare, quam iyila- 
bam.fed hoftes fuosideo inAtha- 
nafium Deus allifit, ut frangeretj 
invifum iuvidis lumen,ne extin- 
»ueretur,abfcondit;altodiuclau- 
fus inputeo,eum impleiTetlaciy- 
rais , nifi defiecaffet ardoribus •: 
fub Valente pctitus adnecem, 
quatuor menfes in patris fepul- 



d Ifa:22. eS«riw$14 I* 3 * I* . 
f Chryf kon IO epift:I adCoft>flr,4 



1 Domikica 17. Abv"swtas. 

«hro delituit 



. malens cum mor- 
*ms , quamcum perditis vivere 
quadragmta fex Arianorum , ac 
totius Drope orbis perfecutiones 
perpeflus. vel fic homine major, 
«uod omnes conftanter patipof- 
let. hic poft tot certamina, vin- 
^cula & carceres, iic vin&os, fifei 
h\c coronam necrentes hortatur: 
gifci» prxmium , hic qui fufiment, 
retribxendum effi d Saivaton ; & 
ifnodvos t HbifitfiinHeritif t habebitis 
gloriam, qua dicere licelit : fidem 
/ervavi. rec.pietis autem coronam 
1>ii* quarnrepromifii Dens diligen- 
tibus fe. b (^uare afHi&ionem 
Sancta Gertrudis, vere aunulum 
defponfationis vocitavit. Fran- 
cifcus Affifias adverfitates foro 
les fuas , aitcr vero Francifcus 
Borgias, amicos acneceffarios 
iuos appeliarunt. & e:-: fexu fra- 
gili,Agnes agno nupta.inter vin- 
cula Sc tormenta : hiSce vcrbis,re- 
ftcAmbrofio ornatum futimie- 
praedicat:c coUammtum cinxit U- 
fidibns fretiofis , tradidit auribns 
me:s inafiimabilis margaritas , in- 
dnt nte cjifcUdeaurea,immenfismo- 
mlibnj ornavit me. ego cum Pro- 
pheta compedes, funes, catenas, 
cixero vincuiacharitatis, SuDeo 
nobis immicii , ut quxdam divi- 
ni arnorisphiltra, feuminnefirix- 
\ens, quae praurigiatores, nodos 
Veneris dixere : d ntcle Jp&apjUi 
mtedc, 0-veneris dicvincuU nt,fh. 

^uibusdevinftusamans ut amens 
«umquatn non de amato cogi tat, 
nec umquam abeffe , aut divelli 
poteft.Haud fecus amator homi- 
»0 CinfunieMlis>Adamtrsbam eos 



! X* 



pandus ifinfHniculit ^Aiam tra. 

batn eos , nempe doloribns & afttim 

cHonibus trabam,qu4 funt met tr~ 
"os amoris pigntra , proptertx 

addidittin vinculis charitatis.hiC- 
I ce vinculis a Domino,& in Do- 
| minovincrifunt,quiroorborum 

tentationum, aliarumque affli- 

&ionumfunibus oonftri&ifmit. 

fViilaJp infizeek.c 6 Cota.in Ofeat 

8.11. 

§. IL 

Ex bifce vwctilv coroua tc* 
xenda. 

pErrea iftharcgcneroforupugi- 
*-lura, qui in carcere bojam tri- 
vere.gravia quibufdam nimis, 
ac ponderofa videntursqui tame 
ne coronan) amirtant , vinculis . 
morborum a! Deo captivantur , & 
ex infirmitatibus fuis, quafi lera- 
nifcis feria contexunt. qux ne 
iongius petitadicantur, reces eft 
ilhidVirgiuisLydwin» : quxut 
formam integritati obeffe vidi:, 
dignmn virgine rata eft votum , 
deformitatem ccclo petere:audU 
it hoc,& omnia morborum exa- 
rainamifitfiis itagratia defluxit, 
u: nemini jam placeret cadaver 
domum ducere. ud ilc illa demu 
formofa Chrifto vifa eft,8{ cum 
mcrborumfunibus adftric^a, nc 
pedem efferre valeret , ipninj 
iponfum cum Virgine rriarre ad 
fe traxit Ccd & h*c b ttincuU fir- 
tis fcrviifle cognofcas^cura vige» 
ilinum o^avum in fua infir- 
mitate annum ageret (pafTaeft 
autem cruciatus fupra quam dici 



mf«»icu!iscb.ri**tis. ubi ViUal- i *£*££&!£: ?f ^SSS 

.... ' -itui*i | octo& originta^ardeos dcfideno 



fc V.Kpvarini Adagia »467 iavLtt 
C Ami>r,4e.VirgI B .frj 



g Sqrim 'svita Comel, inepift ln« 

ciegari» 



elegantifljmam quidem , aft im- 1 
perfe&ara.necdum in orbem pc- 
nitus abfolutam. quamutcom- 
pleret,ofenixeDeum efrlagkavit, 
pluramorborum &adverfitatum 
rincula fuppeditaret. annuit di- 
?ina bonitas , mifitque milites, 
quieamconvitiis & verberibus 
tnale mulclarent. actumdemum 
cceleftis genius mira lucecoru- 
fcan* ad eam vifit , hzc paucis 
Cnuntians: Salve cbariffimafror r 
tcce nunc abfoluta ejt cercna^ quam 
nuper imperfeBam vidtfii. hanc fi- 
fei corollam contexuit vasiis in- 
juriarumac morborura vinsuiis, 
j8. anais non pedem domo, ncc 
cubiliefFerendo. 6 novam capti- 
vitatem! qua Deus arcanis nodis 
dilectos fibi obftringit.* celebre 
{ymbolam eft , qucd parthenii 
iodaleSjCoHegiiRom.Societatis 
Tefu fibi delegeru»t,dum virgini 
jnatriobtaierunt Magnetem r ex 
quo annuli arcana arr.oris vi , &" 
{ecreto complexu fibi innexi.ca- 
tenamreferebant, fubjc&o iem 
jnate : arcami ned-s. ad rsm no- 
ftram.Fuit qui morbum Magne- 
temfjnxit, qno Deus xgrorum 
animos velutannulos, inftar ca 
tenat fibi colligavit , quam care- 
,»amingeniofinlme D. Augufti- 
Dusdefcribit : b magnetem lapi- 
dem , inqtuV, novimus mirabilem 
ferriirfftraptcrrm: quad rnm vidi t 
vtbtmtnter inbcrrui: quippe cernt- 
bam d lapide ferreum avmulum ra- 
" ptum,atqne fufpenfum: dtindetan- 
quamferreyquodrapuerar, vint de- 
diffet fuam communemque ftciffet', 
idtm annulus admotus efi alteri , 
eumqne fu(ptndit%>atq\ Ht iiitprior 
lapidi,fic alter annulus priori lapi- 

a P.Sylv.Pstra Sanfia,i« Sywb her. 
p 40», bA«g,l,»i,d«»ivit,«,4 



I. A»vi w* us." __ j^ 

di cob*rtbat. jicctfit esdtvn mtdo 
tertiufyafcef^teyquaytus.-jamqijibi 
per mnt-Aa conntxis circuiis t non im~ 
plicatoru in trir.fttusy fed etctrinfe- 
cms adhxrentin^quafi catena pepen- 
derat annulwum.Quis ifia vim la- 
pidis non fiuperet} qu* illi no foinm 
tnerat t vei^in ttiam ptr tot fufyefa 
tranfibat t & invifibilibus ea vincu- 
lii fubligabat. Ira hominem quar> 
tumvis validuacrobuftsm , nnl- 
lis extrinfecus fanibus conftri- 
ftam , cernis manibus, periibus, 
cunftifque membris veiut vin- 
&uas y ubi invifibilibus dusmaxaf 
morbi cujufda» vinculisdifrice* 
tur. Amabo vos captivum naihl 
in cyppo Sccompede.ac una ho- 
minem a-popiexia,podagra,aiiai 
ve gravi infirmitate dejeitum 
contemplamini: uter horum ex- 
pedicius fe naovere,longius pxo- 
cuircre geftiet? I^ducit hic c M. 
Gregorius raendicum noa»ine ( 
Servulum , quia prima aetateuf-' 
qae ad tinem vitac paralyticus ja» 
cuerat, nec inie£ticaconfeder«j 
aec manum ad os deducei^, 
numquaoa fe inaliud latas con^ 
vertere , neccmninb fe comnao - 
vere valcbat ; iemper t-rr;en dov 
loreingravefcenrc, peo laudes 
concinebat. ac tandem hifoc 
morborum vinculis folutus ^co- 
ronaaaadepius eft , ad quara t«fe 
xer.dam,hicmanus expediras ha- 
buit ; addit enim S.?Doctor:/ff»» 
%us :a»guor brztbiztenuit ,fed tamt 
'i bor.s optre mn ligavit. Alterur» 
vobis in hac palaftra exercita- 
tum, teftem Jobum invoco , qu| 
cap. i?. illud apud akimmurn 
graviffime queritur : pafuifli in 
nerva pedemmtum. S. Ifidorus 
c 5,«««g,l,4,4tal,e,Z4^feQ>a.t^* 

, *•*° , ' lik.», 



A 4 DoMiwrcA II. 

lib. 4. orig,nervumpropric vin- 
culum ferreum , Feftus 2t Pla- 
tm paffim compedes Srbojam 
,, intergretantur.P. Sanitias hic 
,, appoir.e nervum pro impedi- 
„ mento fumit , quod homincm 
„ conftringit & hgat.neque va- 
„gari fin it libero incefia^ualis, 
„inquit, eft podagra, quac jum 
„ fuam notationem vinculum 
• „f®nat,aut captivitatem pedum: 
nam feamduetymon miay^ 

Sedica vocantur , qula hac la- 
•rans,nihilomagis incedereva 
let,quam fi vinculis adftrictus ef- 
fet. undc, inquit Chryfoftomus, 
talis cum Paulo libcreeAclarna- 
ie poteft : a egt "jincius in E>(,mi- 
nt , quandbquidem eum non fe- 
eus ac Mariyrem.corona raaneat 
Martyrii: ,,Dic, quxio, cum ar- 
„dens febris te intus vexat & u- 
„rit, & aliorum fuadcntium ex- 
,,cutis incantationem,an non es 
„redimitus corona MartyriiJquS 
fibi texi vifus eft b S. Gailielmus 



Adtevtus. 
magis ingravefcnnt calamitateSit 
10 nvtgistxuberant corona. Quani 
roagis ingravefcunt morbi,mii 
rixjcruciauisstantb uberioii o 
pia cornu , flores exuberant, q 
ia coronam ne&antur. Qubd 
olim,Ht pie d Francifcus deSal 
adnotavit, fponfa: nullas die n 
ptiarum corcnas fiorumgefta 
potuerunt , nifi quas ipfx mar 
bus fuis legiflent , & apte in c 
rollam coiligaflenc ; quantb p 
ticri jure coeieftis iporlius.lpo 
fas fuas id acmulari defiderat 
quas quid.m invitat ad cor< 
nam , fed non aliam, quam pr< 
pnis fibi manibus texuerunt. 

'Ira alios coiligatos inveni( 

vinculo imprtperii, e job $0.alk 

Viisblss in me ,ic!icitare. Pi. l©6.qi 

ut alter Propbeta ait : vir.cianti 

jitnibus panpertatis , quibuscui 

regnum coelorum proroiffum fi; 

longe ditiores funt/G!ycerai 

la , qux ple&cndo & colligend 

vinculis corollas , fuHentaver* 

faupertatem.vi.tc quifquam demi 

rabitur , horum queropiam fib 

neciere coronam inccelis,qui hi 

funiculis unum g vinculum perft 

ctionis contexuir in terris. Hc 

quivolet,exillo probetCkryfoft 

qubd hifcefunibus, paffiones u 

rabidae ferae alligentur. „ h que. 

madmodfi,^^«»/,alligatam be-, ; 

ftiam non ita timeraus,ut enaif-,. 

) fam,ira etiam vitiu non timen-,, 

dii in aifi. fftioce;itunc enim al-,, 



Rofchildenfis in DaniaAbbas,e- 

ximia: vir fan<fcitatis: hic octo & 

triginta annos natus, cum lefto, 

fupremo ex morbo arfigeretur , 

.per noftis quiete Angelos vidit, 

fc coronam auro gemmifque di- 

ftin&am apparere. petit cui illa 

.deftineturjubi inquiunt Angeli. 

quxrit Guilielmus:quando perfi- 

ciendafit? ajunt iiii^ dnmpafius 

fueris fatis. qHafi dicant, doloru / 

fpinas nobis coe o tranfmiren- 1 ,. 

das, qus a divina raanuaccepta- / H*}*™ : k a f. imi x S™ u & ac » » 
*„ ; ccai::s vincu!is.„iHiUus feu vin- 



tae VQ florcs, imo in gemmas,au 
iumquecoovertantu«\e. 
corcnit ,k»'du- gloriae eontexatut. 
Autee .C i : ofiomuj: ,,< aHantjc, 
aChry" betr. ^.iaeoift I. adTheff. 
&4, iiOlympt 



:^\ coHum moloffi cingit 

- . &1 u p os arccr . undc 
* Nicci 'liani come», 

iSalfs >^rcc:e»r/pi'ritueJ «! 38^ 
e!ob}<> f Pi.-a J,^> « 11-gAdCW 

fal, 9 
i Siiv,f e«a S.ia iv^>f ag.^i» 



5s 



piam paradoxum vidcaruf ,fubdir 
Bcrnardus : b quoties refiiteris^tc^ 
ties coronaru.ut rhanifefte com-«« 
probatRuffinus invitisPatrum** 
lib. j. nu. 104. ubi refert quem-«* 
dam fratrcm exagitatum fuifle« c 
ecogitatibnibusTuis per aauos«« 
novem, ita ut metu ipfode-« c 
fpond«ret de falute fua , & ad-« c 
judiearet femetipfum dicers:**' 
perdidi aaimam meam : jam«« . 
quia perii vadam ad faeculunV* c 
qui cum abiret, venit ei vox in««^ 
via dicens : tentationes , quas»^ 
in nove annis fuftinuifti, rw" 
n* tn* trunt , revertere ergo in tc 
locutntuum.Id ipfum Sc nobis* 



fc {uptcmus Dux militiae Vene- 
prum, fpondens fore ut Remp. 
lefenderct , & ut fimui convul- 
lerarcteos quiatmis infeftis au- 
lerent eam tnvadere, millum feu 
:ollare molofli ex cotio , muni- 
utn claviculis capitatis pro fvm- 
>olo extulit , epigraphe adjefta : 
1utcUt*\Gr defendit,xx\\\\\is enim 
noloflura defendit , & lupum 
iraetereaconfauciatjfi ore hianti 
ollura canis interftringere vo- 
uerit. Scipio Amilianus ita po- 
mlum Romanum atlocutus ali- 
juandofuiffe perhibetur : ncbis 
Keitji pubtica prafidio eritis y qua.fi 
nilltu cAnis. Longe plus effieaciae 
ubere cenfenda funtadverfitatis 
/mcula , ut tattareum lupum ar- 
:eant , animamque tueantur } ut 
meritbhifceB. Agnes, quafi pre- 
uofifi.mj.s monilibus omata glorij 
stur,ubi illud obiter obfervandu 
iccumtimonile di&utn efte amo- 
ko, qubd omnis , qui eo dona- 
>atur , moneretur fidelitatis , & 
moris mutui. vel ut aliia verbo 
w.mo, oubd hoc quafi muniren - 
arcontra illicitos amores,alioi- 
ue pudiciti* infidiantes ptpcos 
ta & amator hominum Chri- 
tus,advetfitatis vinculis fuos o- 
time couamonuit ac*commu- 
'ivit» ,. . 

Cudit ocdivinus amor aha vin- 
ula, quat non manui fedmenti, 
lon corpori fedanimo injicit, 
raves nempe tentationum,infe- 
tationum, ac diabolicaium infi- 
iatum catenas , quibus impliei- 
©sApoftolus monet, veluttor- 
jue aurea condecoratos, exulta- 
e debere , dum ait : a omntgau- 
lium aftimatt, c*m in tenUtiones 
tarias incidiritit , C^uq4 BC CUi- 
alacefcitu, 



ftimuloefle voluit S v Aug«ft., ut 
cum alacrltatehaec vincula geftr- 
mus,nec diflblvi poftulemus: E-/ 
tenim c cnm reluBamnr , inquir, : 
concMpifcentl* , non piccamu* fed - 
coronamur. Propheta t-egius varii* « 
iuteriorisahimi anguftiis,ac do- • 
loribus oppreflus , nihilominus 
in iis gloriatur,& cant&tidfuuts 
ceciderunt mihiin praclaris. ubi 
Cafliodorus,funes ait efle trifti- 
tias & afrlicliiones y quibus mer» 
ejus conftringebatur 5 converte- 
banturverb in yxxctex^perdueen- ' 
do ad refurreBionis attrna munera 
e Edocuit hoc difcipulus cufuC- 
dam AnachoretXjCui is furripie- 
bat,quidquid bonus fenexlabo- 
re maauum corrogabat : quin Sc 
jam viribus deftitutum,&graviC- 
fimo morbo divexatum neglexit # 
fprevit,nec quidguam officii de- 
ferre Voluit. Cum interea fenex 
eum ne leviffime umquam le- 
prehendit , fed ad 1 finem vita*, a- 
pud fe commorari paflus eft. 8c 

b Bern fermr^. de Quad, cAbj, 1« 

2. Gtn «:i4< <IPfal:I5 
« lo vitij Pdtrum Ponn«<j«in Am«»I 

d4 T inpa«:3.«rt7 * 

fi ««« 



ecce }4mm6ribundus, illius per- 
vicacis difcipuli manum exolcu- 
latus eft diccns : utmanui mihi 
4tronam texuerunt Alii iilud Pfal- 
mi '.funet ctcidtrunt mihi in prat- 
claris,zc\ votorii vincula, quibus 
Religiofi arftiilime fe Deo ob- 
ftringant, referre n6 dubitarunt* 

2ux vincula cxtollens Hieion. a 
hrifti , inquit, vincula volnntaria 
ftmt , tfr vtrtnntnr i» amfltxus, 

§. IIL 
VincttlU Keltgtotm , «c «#» 
vtHCtdo conjugali , coronntn 
giorta contexendam* 

REligionernDo&or A ngef icus , 
furjragrahte Aug.a religando 
de duci t , Gc enim docct: „ l ut 
$ ,Heligionis naturam cognofce- 
„ie valeamns, hujus nominis o 
„rigine inquiramus. nomen igi- 
„tur Rcligionis,Ht Aug.iu libro 
9 ,de vera Religione innuere vi- 
„detur,a religando fumptum eft 
„Illud aute proprie ligari dici- 
,,tur , quoditauni adftringitur, 
„quo ei ad alia divertendi liber- 
„tas tollatur.fed religatio itera- 
„t am ligatlo neimport ans , o ften - 
„dit ad illud, aliquem ligari, cui 
„primb conjundus fuerat, & ab 
„eodediftare inccepis.&quiao 



IX. AiTurrni, 



corpus & animam captrvanaus : 
neceflitate nobis graviflimam in 
ducimus , ne unquam a Chrifto* 
cui obligati fumus , rccedamuSj 
nevefaniculns ille tripax difrunv 
patur.Similiradinc Platus c a vi- 
tibus defumit; vites enim aliaeqj 
teneriores arbufculz vinciii fo- 
lenrad ftipites firmiores,aquibui 
fuftinentKT,fic homi nes ll naturs 
inftabilitate , & Ievitate agndf- 
cunt,cjuam agnofccreones debet 
facile Hitclligent, nihil falubrius 
effe pofle ; quam fiJianc adcb in- 
ftabil* & iacertam voluntatera 
deflgant inDeo,votiq;lponfiane 
ftabiliaat.qua ejus numini inper 
petuum obligentur.Quod nc cui 
forrafse gravevideretur,pratclari 
Bern. toto patfionis tra&atu, 
Chxiftumviricomparavit:</^« t 
vi»CM!a,inqnhintfti- 4 c vitu nonvi- 
deat } videamut tamen hcc vincn- 
Inm^primum chedientU fuit, chedi- 
vit tnim pAtri,upu\ admertemjtiie- 
dlvit enim patri^ufijue ad m*rtem\ 
ibedivit matri & l^fephyf^cundum 
virtculnm uterutvirginis , frtium 
in prafepitfuit, iuxta iilud : vigii 
infam inttr arclaconditus prttft' 
pia, mtmhra pannit i»vduta,*jirgi 
mater alliga;,peeief,tn;inufecrur.- t 
ftriHa cingit faCcia. ubi quis non 



videat,tria Religionis vineula o- 
„mnis creatura,prius inDeo exi- j bedientiar, caftitatis , & pauper- 
„ftit , quam in fcipfa , & a Dco l tatis perfe&lflime comineri ? 
„procelfit , quodammodo ab eo j 
„diftare incipiens fecundum ef- 
.jfcntiampcr creatioce, ideo ra- 
, y tiouabiUs creatura ad ipfuDefi 
„dejbet religari , cui primb con- 
„junftafuerat:& ideoAug.dicit 
„inlibro de vera Religione : re- 
„liget nosReligio uni onipoten- 
„ti Deo. Quod fit per tria voro- 
nwn vincula , quibus dum libere 
jS S.Tboa opafc 19 c «ontra impa 



e&V&Vei c «i c M * {.«ligifia 



Legimus Gen. 11. cum Haac 
immolandus eflet, pedes ac ma- 
nas vindum fuifle ; nec dubium 
quin ipfius confeafu: nullz eeim 
patris jam grandaevi vires id po- 
tuiffent in ftliumauate Scrobore 
florentem. Igitur cum itaanimo 

f>aratus eflet, ut hicipfeconfen- 
us teftatur.quacfu!taufa,cur vel 
c PUtOi 4* iatu relig t • c.^Q 
U£«ra,vitu icyft.feu tr*ft.<ie VitT.c.i 

patci 



BOMIMICA II. AjTSMTH!? 



atcr filto.vel ipfe quoquefilius, 
bi vincula adhibenda judicaret? 
Lmirum ut illa bona &re&a vo- 
:ntas,iifdem quafi nexibus Deo 
:vinciretwr,ne ullo deinde cafu 
»t perturbatione elaberetur,aut 
.rfugeret . a ntHit fiii* , inquit 
mbrofius. * nunibui fuis "jincula 
attr , ne refugitndo fi'ius , &"vi 
nis tXnftus peccatum incurrtrtt. 

lic coafentit Auguftinustbw*- 
tur innocensJaftia , nt offtrtntis 
vttio putaret ff minus aliquid 
rhibere, fi impatientia doloris yv: '- 
ima recatcitiartt.Qazre non ti- 
Ide fedfcrtitcr egit lfaac,dum 
tocfibi neceftitate induxit,qua 
mper vellet,nec poflet non vel- 
, Deo obteperare.quod de om- 
R.eligiofo Aug.f : c Felix necef- 
as qHje ad meliora compeRit. Re 
fimili dilucideexpcnitDAn 



tum, prodeft tamen fcfaniratc' 
adfert,quamfortaiTe folutusre-' 8 
fugiffetJut deniqjdepulfo.mor-* 
bo gaudeat etiam, fibi uon ali-' 
ter licuiiTe." ha&enusAnfelmu* 
Cum igitur ad obftringendam £■* 
de noftram,quamDeo dehemus, , 
nullum fit vinculum majus & ar- ; 
&ius,quam voti,tnanifeftum eft, 
qtiod enoa tperttt folvi d vincuta 
ijlo , ullc umquam tempore , aut 
uilo teatationis impetu illud co- 
fnngi, nofque diflblvi ab eo,cui 
tam ar&e obftrifti fumus : naro 
fi quis columnx alligetur , non 
tam is columnae, quametiam co« 
lumna ipfi alligatur : fic qui fe 
Deoadftriagit.viciifim ctiatn fibl 
quodammodo Dcum obftringir, 
ac devindum habct. Hinc eft 
qubd Petrus Blefenfis Alexan- 
arara Monachum Carthufiea- 



idemus,ut cUm fecundus eft a 
|uis,aliigari fe prius velit:infu 
>er etiam conteftetur . 
blvi,ctiamfipctat. Itaq; fi po- 
lea accidat, ut doloreadactus 



[mus : >,faepe , in^-.it devenire j fem, a Religionedivortiumi 

diantem perftringir ; unde hoc #/- » 
bi ut rtctdas d hco cni ttReltgionis . 
nolle fe | vote, & fidbiHtatis vinculo tbliga- 
ftii nonulrra tepus abeundi,»*»r 
vati vinculo adftriUus,0> ipfiCbr- 

lamet,utfolvaturife&or rame j fio crudfixo oblt^atus ts. merit5 ; 
igitur adhsc faluberrima vincula 
etiamultrbinduexida^nos heru- 
MrSpiritas fanftus,& invitathis 
y-rfeis : iinyct pedem tmrn in 
co/npedts illius, & i» torquej i Hhj 
coXum Jtmm. Snhjice humtruni 



ergitjdonec curatione peraita 
pfe quoque argrotus gaudet le 
)oi7auditu,proficitq;ei fe&io, 
[uanquam irlvitoanimo admif- 
i,& ramen in ipfo quoqiejula- 
u non tam medicinam , quarn 
ledicinseafperitatem recufabat 
imillime igitur is , qui initio 
leligiofum jugu fponte fubiit, 
cq; alienae poteftati quafi me- 
icandu tradidit, etiamfi dein- 
e quaedam incidant a quibus 
oluntas abhorrere videatur; 
erfert quia vinftus eft,& illud 
pfum medicamentu , quanquS 
lon adeb libenti animoreccp- 

V.Feroand ih Gea c 11 b Aug.fer, 
e Ang «f.1^,45^ AiiB«ftt»rium, 
Bfel.libjjmilitg ^* 



tuHmjfr porta tlUm&nt acctdie- 
r** in vinculis tjus. quibus reli- 
giofi omncs «levincli, tquitts re - 
quati redduntur. unde non mi- 
nus ingeniose, qukmreligiose 
unus aliquis haxvocabula :pau- 
pertdS , CAfiitOS , obpditntsa 9 ho» 

Anagrammateconimutavit : hi§ 
rtoptanda efi ta captivitas. g Jmb 

• tac.lq, f &ccl.6 

g Laccicin» ofufc,^irit:IT,c,5o» 

£ 2 «eaties* 



if T>6minica II 

eentlc9 , 8c Hiillies , ut teftatHr 
% Jacobus Gcrrutus Itaks, qui 
iguo fe ar&ius Deo adftr ingeret, 
ler millies per diera vota reno- 
yabat. Syrnbolice verb tria harc 
rotoru vincala depicta vidi; v i n- 
culum paupertatis, per farcinam 
byfli, qui vilicannabiacftuppe- 
is f unibus colligatur, epigraphe: 
a qu^qne Utent meliora puta. vin- 
culum «aftiratis,per uniones , 
cuos genius filo aureo adunabat . 
Epigr. b 

Hn addunt vincla deorum. 
vinculum obcdientix , per cym- 
bam Myoparoni aliigatam Epig. 
e ufque fequar tt. His vinctos m 
Domino, animandoallocjuitur 
Actlbrofius: c qni fers jugumChri- 
fii trire cervicemiredimicuU geris 
nmvincuU. Graviora longe pro 
nobis fuftinuit Chriftus , pergit v 
ca enumerare JBern. : d quartum 
vtneulumfuitfunis, tjuo ligabatur, 
cHm captretur ita enim habes: tunc 
inStctrunt manus in Itfum,£r vin- 
xerunt tvm. prorumpit hic in a- 
mar ifTimas .ejuerelas Doctor mel- 
lifUuis:» Rex regu.CT Dominus do- 
Tninantium ! quid tibi {r vincu\i»\ 
e bene quidam Rex , ciim pereuffits 
fafitta. , peteretur ut (e ligariper- 
mitteret , denec extinderetury quia 
leviffime motu morte poffet incur- 
etretnon decet Antjutt ,vinciri regem 
libtrafit regis & femper falva fo- 
tefiat.O DeusDeorumtquasttumer- 
oe derogatumfuit libertati , &> po- 
tenti* tualttt adeo liearie vineulis 
quifhlus ligandi& /ohendi pottfia- 
terbakes.videe eeulis mentis te Do- 
pjnelefu, tam durit ntxibus ad 
• 0?i<J, Mctam.U t» fUrat 1 i 8at. 

9, c Aabr iaPfal:1l8 
d Bera rhi* myitica tract de Pafl*.c>4 
«D« Al^andro M.Curtiuil c.ll,4e 
«SfjpMaxio fjw.ia Apopa 



. A«bvswru«, 

firiSum , tamquam latrenem trak 

ad ludicium prtncipis facerdotum 

&• inde ad PiUtum; videt & per 

horre/io x ey- admiror : &-adm ■ra/ia 

defice>e, nifi tjuod liquidi cognofu 

tepriusin corde t charitatis nexUsu 

futffe conftri&um t qui ad deterior. 

vineula f ufft) enda te ieviter attra 

here potuerunt, Et h*c nos attra 

herc non poterunt,ut viacula rc 

ligionis , quxChriftus nobis i: 

torques , cc diademata commu 

tavit , indnatnus ? Hifce vinctu 

inDomino nos hortatur ideo 

Sern. : / vinciamur ergo vinculi 

pafiionis bcne Itfu^utettamvmcu 

lis <haritatts t eum \Uo vinciri poffi 

mus.ipfe vtl vincutis charitatts dt 

v:nSus t adfufcipie»da vincula pa, 

fiontSfde caelo trailus in terras\ no 

e contrario aui de terris trahi defi 

deramus ad ceetum, friut paffion. 

vinculu. ntfiro capitt colligtmusy * 

per hoc y ad<har tatts vincu/a pert. 

n*ntes , unum ejfitiamurcum ipfo 

fecundum quod omvit patrtm d 

cens : rogo pater ut quos ded fii rn. 

hi,fintstnum in nobis t ficut & tuC 

egOyunum fumusi Efi enim t ut aiit 

docet : g fpiritus ipft ind.-fillub 

vinculum charitatis. Quid hatc un 

tatt gloribfiusi unum cumfponfo t 

erts . fiac unitatefe ^ipofiolus Chr 

fii vinSum fenttebat , <um dixit 

quis feparabit nos d charitateChr 

jii Crc? optemuf totis defderiis t h 

'*us charitatis vineulis , fponfo i 

Domino nofiro colligari. Ut quen 

admodu h Batavi fcitc ifV numi 

mate expreflerunr, vincula nod 

coaftrieta^ hoc lematc fubjectc 

nec viribus utlii ; ita Religiofu 

Deo triplici funiculo , arftifcj' 

nodis oDftrictum,nec tribulati 

f B«rft c(». -g B«o f«r.J. in «cr,F 

, fcluc. k LwtUiiit», Xwaifo 
t 



f OMlNICA II. A»fE»rttji 



gee tentatio, nec hurailafio, nec 
aifli&io ullis vitibus valeat fepa- 
lare. Quo fiet ut fupremus coeli 
Imperator, Religiolbrura collo, 
velut aureolam fingularem , toi- 
jBuem aureum pretiofiflimis vir- 
tmum gemmis diftin&um inji- 
«at:quodMagnus Gregorius in- 
nuere vide tur , alludens ad illud 
?falmi : ut audiret gemitus compe- 
ditorum. cui akerum verfum cort- 
nc&ens » dicit : a fanSkifftmi^iiri 
non incsngrus compediti dicuntur r 
fuia ligati vinculit difciplina Dei» 
necjuaquaad ea tfU4t txttriorafunt 
vagantur de hi* namque compedi- 
Itns fcriptum tfi. inyce ptdts tttot 
in compedet e)us , g"" *» ttrxptttil- 
iius collum tuunt: quia prvfrtHiCU- 
jm d pravitate greffus compefcitur y 
rjut fides fantlarum varietate wr- 
tutum adornatur. 

Tandem ad alia Conjugato- 
rum vincula veniamus , cum hac 
tempeftate non unum reperire 
fit,b cui viticla jugalia cura. quem 
fcifcitari juvati^ uideft duorum vi- 
ta con)ugum ? jugum. QuO jugo 
Ehea i ade& duromultionerati 
funt,utS.Chryfoftomus virns»& 
uxorem comparare audeat duo- 
bus fervisfugitivis,quifunt inter 
fe catena cotligatirut etiarhfi he- 
ro fuo fe eripiant,alter tamen al- 
ter um fequi cogatur>nec ab invi- 
cem fejungi poflint. Hoc vincu- 
ium innu.it Paulus : e aliigatus es 
«xori? noli ejuarere fslutionem.un- 
de fan&iflimusDo&or fic fcribit 
videfne reineceffitate & inexora- 
bilem ftrvitute ? vides utrumtj\fu- 
niculi* confiriclu?efi enim connubii 
neceffitudo infiar vincuhrum. Gui 
confoaat illud Bafilii : dquicum- 
« Gr«g,f B pfa!,toT, k>4 /Eneid, 
c l Cor.y d S,B*ai, c«aftit,m»aaft, 
e.iRatl.ct ' | 



mue d mundi vinculis iibir ejfe defi- 
derat , ctntugium velut comptdt t 
fugiat. Norunt implictti, 8c W&C 1 
cuit conjugali adftri&i, quam dtt. 
rum, quam ferreum , quam ada- 
mantinum hoc matrimonii vin-i 
eulum fit , nulla vi humana diC 
folvendum , mortis dumtaxatr 
faice diflecandum. fic tamen, ut 
has quantumvis graves catenas, 
charitas ac amor mutuus }n fu- 
niculos byfli nos ,hsc vincula fcr- 
rea,fi inconcufla, fi isfrafta, in. 
violata xquanimiter ac hilariter 
fecundum Dei legem toletentuf, 
in coronas ac diademata conver- 
tat. Macc Ambrofii Do&rina eft; 
t quodam tnim vir &- mnlierntXH 
ihterfe amaforiv cofU^dtuy^ etuit- 
kufdam hmfci ' fitti hahenis amorit 
adfiriili funt , bona igitur vincvXa 
nuptiarum, fedtame» vineuU, etfi 
vincula , tamen vincula charitatis. 
Qub rcferri poteft illudAugufti- 
fli*/ fffrta vihtula funt % ament & 
aurea trunt, fic Uf numquam pec 
mutuas rixas 8c jurgia, hortittt 
viaculorum ftrepitus, harumquc 
catenarum ftridor audiatur : fic 
ut numquam per incontinea- 
tiam, infidelitatem, adulteriurrf, 
hoc vinculum violetur : fic ut 
numquam lege Dei prxvarican- 
do, cui^ vivente viro alligata> ejt* 
hos nexus infami divortio re- 
fcindere nitatut. A tque ita fie t ut 
corona qux initio nuptiarua 
fuit florea,per charitatem in fine 
vitae.laurea imb aiirea reddatur. 
Denique utfunetn abrumpam, 
ritortales omnes vinculis manda 1 - 
torumDeiadftri&i funt^quorum 
vel unicum c^nfregine.Corbnata 
immortalitatis violafle eft. ob- 

e Amb 1 3. it Virg f Aag. i a Pfal» 
150. « Ad*»*:7 I Oot.f 

B % ■ letraftis» 



t 



Dom'i»i<a II. Abvivtos,. 



rvaftis , ut opinor , plus vice 
.fimpiici , apud pharmacopolas 
unguema pretiofa,aromata,alia- 
que exquifita pharmaca , probe 
defuper caufa ac funiculis con- 
Aricta,ne quis odor exhalet,fub- 
tilior fpiritns erapoiet.aut etiam 
ne qua pulveres aut fordes ijifi- 
ciant. Ita Numcrorum ro. vas 
qmd ntn habutrit opercnlu, nec li- 
gaturam defuper , erit immundttm. 
Egaturam defupcr non ineoncin- 
ne prxclaris Ecclefiaftes, a raan- 



cffundendam langmnem proetj 
rant. fed fint cpedesfe/iatervi, 
cH^tjui itinere falutari ad Parad 
fumd.rigantur. dequibus purpi 
ratus Martyr exclamat : opede 
adprafent infaculo ligati , utftt 
femper in cttlit apttd-Deum libert- 
Hcc ffuneligabU linguam , 1 
inverbalafciva,calumniofa, di 
tra£oria,libcre evibretur.omni 
denique membra ita conftrid 
fint , ne ullum mandatorum D< 
vinculum zumpendo , a Chrift 



datum Dei, quod nos arttifiirne ( in zternam fepareturv C^uod J< 



©bftringit, mterpretatur j Lex 
cnim , ut inquit Tullus , b vincu- 
fum eft. haa quifquis ligatura ca- 
xet , immundus eft, ac ilicb om- 
nem virtutum fragantiam , ac 
gratix (uccum,qux vinculis atti- 
netur, amittit. Teftatur ipfe, de 
quo in praefentiaru agimus Ioan- 
nts (id eft gratia) i» vinculis quae 
nifi concludatur , ac funiculis 
mandatorum Dei vinciatur.eva- 
joefcit.divinum hoc ftudiumeft, 
non laxare habenas ad libertate 
«arnis,fed potius reftrin|ere, & 
amabilem inducere femtutem. 
pedes , inquit lanfeniut c ttle 
Gaudenfis, conftringuntur, cum 
9 ravi afFe&us cohibentur , col- 
lum, cum fuperbiaincurvatur; 
manus , cum a malis Dei timore 
arcemus. alacriter denique hxC 
divinorura pratceptorum yincuia 
geftando , dne acedieris vinculis 
tjus. 

Hoc vinculocolligata! fint ma- 
nus, ne ad aliena exterdantur,ne 
tactu impudico contaminentur. 
Hoc vinculoconftri&i fint pedes 
ce ad popinas, ad proftibuia, ad 

a T-iCe fom'I.Dotn:iAJv b Cicer* 
I:* de €aib c feafen.in ficcl.s.6 

».a6. 4 £««1:4« 



reraras olim gravifCme queftu 
eft '.gfcif (y videyuia malum e t 
&• anutrum^Teiitfmiffe te Dominm 
Deum ttntm , &" nen effe timorei 
mei apudte , dicit Dominus De* 
exercituum.a \ faiculo confregifti jt 
gmn meum t rupifii viucttla mea, d 
dixifli nonferviam. 

Quin potius in harcvinculi 
colla^cmanus ultroi«feramus,i 
has compedes fpontepedes coc 
jkiamus,auoxternisChrifti air 
plexibus devinciri poffimus : a 
quos Licentium fic paucis Auq 
hortatur: h Deus quos primi a& 
ga'aerit > &' exercitatoriis quibufd 
laboribus edomuerit , folvit pofle 
liberati/qi feje donat adfruendum 
&quos primo temporalibus nexibu 
erudierit , poftea aternis amplext 
bus attigabit. Quo vinculo ntc <u 
cmdifs. necfolidiut cogitari fuid 
quarn potefi. Prima hxc aliauant* 
ium dura tffe confiteor^Ua vtro *i 
tima y nec duradixerum % quia dul 
cifiima funt,ntc mollia tfu-afirmij 
fima.Bxc vinculainduamus,no 
funttam gravia, quam viacul 
Petri ; non funt tam ponderofa 

e Cyptian Ofift-T* adNerB«Ca«» 

f Iob to % Ierem.* 

b Aug epift 3J. «liLiceM» . 



DoMtnieA H. ABriWTtfi: . |? 



i$t caten-xDominieiLoricati,non 
tam molcfta , ut daten* Eufebii, 
©us ducentis iibris ferri pende- 
rabant , eas tamen no&u diuque 
geftabat. 

Exofculemtsr harc cum Loiola 
depratdicemus illa cum Paulo , 
Ihoriamar in illis cum Babyla. il- 
Ks nes ad fe attrahet fpofus cos- 
leftis.&imponet nobis coronam 
gloria?, quam hifce vinculis con- 
texutatus. zFeniamus b d;lefti{in- 
vitat orator aureus) advinculori* 
korum\rlum&armutationem.qud- 
entnfj mulieres aurea indnifiis nio- 
nitia, Pauli defiderate vincula. mn 
fic vebif circa collumfulget collare, 
ut in ejus anima fulget ornamen- 
tnm ferreorumvinculorum. fi auif- 
piailia defideraty hac odio habeat. 
llla vincula reverentur*4ngelijrac 
wro etiamludificantur. illa vitttu- 
ta folent d terta ad coeum tollere, 
hxc "jirtcula d coelo deducmtad ter- 
ram. Quod ne cui rairtim videa- 
tur , hominem compeditum e 
carcere ad folium , e vineulis ad 
coronam confccndere, illud Ec- 
clefiaftis pro conelufione docu- 
tnento fit:6 quodde carcere ca- 
teniftjue interdum tfuii egrediatur 
ad regnum. c Michaelem Balbum 
Leo Imperator indecore, & ma- 
gno defpc&ui habebat , utpote 
carcere opaco claufum,3c vincu- 
lis ferreis conftriftumj ipfe verb 
Leo.rerum apicem na&us,impie 
vitam agens , impune re^nabat , 
fingulis quibufque probis inju- 
rius , in» & Deo, de fide Chri- 
ftiana pervetse fentiens.Tandera 
fuperis, & hominibus cxofus , a 
ficariis trucidatur^&xmulus ems 
Michael Balbus,educlus e carce- 

a Chryfeft. ad CoJoff.4 hom t» 
b Ecc: 4 c Bju«n,an0i»rift,$*.O 



re ; & catenis adhuc pedes con- 
ftri&us (fi quidem earur» clave* 
Leo aflervabat) folio imponitur, 
& etiamnumferro vin&us,Imp. 
falutatur. Rcs profe&o infolens, 
videre coronam,fcept*um &vin- 
coia concordarejcaput diadema- 
te redimitum fuit dam adhuc 
vincula manus& pedes conftria- 
gerent.^ InfolensSc iflad. Agrip- 
pam a f iberio,Romae in vincuia 
conje&um , & veftig^o mortuo 
Tiberio a Cajo vinculis extitum, 
Judaeae & Samarix Regem coro- 
nat um,infuper pretiofifilmo mu* 
nere ab Imperatore donatum,ea- 
tena nempe aurea,quae pondo ae» 
quabat fcrream, qua pridem vin- 
ttus fuerat.Ludum hunc infolen- 
te fortuna interdum.cc perqua» 
rarb ludit,ut e vinculis ad coro- 
nam educat i at divinacprovt- 
dentix hic frequentiffimus no» 
nifi vinftos ,adverfitatis. Religi- 
onis, rnandatorum Dei vinculis» 
ad regnum evocare : fic ut num- 
quam non , per hacc viucula ad 
coronam perveniatur, tefte Da- 
ftore gentium: e fi compatimw t 
&• cenregnabimus.Quim viam a<J 
coronam certifiimam demon* 
ftravit re & nomine Sapiens dt- 
&as,fCaro(us P^. Q.iUiarum Rer: 
qu* ut indolem filii fui Caroli 
exploraret , in ank mcnsi collo- 
cari fulfic coronam auream &c 
fceptruna, in alia gladium & ga* 
leam, fiiio alterutrum inele&io- 
nem proponens. Hic juvenis 
Princeps fingulari& fupra pueri- 
Ies annos fapientia , ad gladium 
accurrit , galeamque prenfavit. 
Caufam rogatus , nonminus (a- 

d lofrphoiaatiq Iud I.l8. c:8. «f 

I 19 C 5. eAdRow'< 
£ Corrozetatde di&it fc f*^«* Ritmt» 

B 4 ^ieatejr 



#6 Domtwtca I 

piente* refpondit:/vr h*c ad illa 
perveniri. Ita plane fentiendum 
eft , per vincula ad coronas pervc- 
'iiiri: re&e miippe Terruitianus 
de coxona railitis cap. <c.in capite 
fuisfaporfioris t quis ceronje fenfus^ 
nifi vinculi tantum * Qgare ne- 
minem captivitatis fua: Pigeat , 
Heraineta vincutorum luorum 
pudea t r quia a vincula illiut alit- 
gattira faCutis. aemini demqjiUad 

• Iccl. f>, 



I. Adtimtus, 
Auguftini excidat. 'h fbrihut Ec 
cleftx cbrteftis nee rofit t nec lilia de 
funt.Certemus nunc Chariftimi t fin 
guliadutrofque honores , ampliffi 
mot accipere dignitatum coronat 
five de virginitatt candidat t five d 
pa/fiine purpureas t vel de docJrin. 
laureas* Sivc de vinculis manda 
torum Dei , variis fioxibus di 
ftin&as. 




SMILI* 



E M B L E M A, tlg 

V9X Clamwtis. Joan. rl 



» 




R E S ro N D E NT U LTI M A * RIMI S. 
D O M I Nj I G A III; A D V E N T U S. 

Mor$ argtttc fatis , & acure . Echo vitaeappcUatuT , jufxta 

tritum illud. 

f. JJ. P*tf>»J invitainfuevimns ieainmorteplaee»t& obverfantnrr 
ejutmadmodum qn* dinrnis agitamns curis , rec»rfant w* 
Burnis. 

t. */«c Probornmfimni* mnmme exitns felicfj* . . 

■V * * B-5; POM|» 



DOMINICA III, A0VENTU& 



COnGlium Silii Italki , 
non ignobilis poetat , 
fuit : ingeiiiofo ccm- 
mendarionis genexe , 
Marci Tullii laudes explicare , 
<ium eum a voce commenda- 
tir: 

Tulliua aratas raptabat ia aga- 

tnma turmas. 
fagi*i>roge/iiejj&-TH[hfa»guis 

hidoUprtquAHt* juvtms t 4juan- 

- tumque daturus 

^infon * pQpniiSyventura in/*~ 

cula civent * 
lliefuper Gangem t fuper txaudi- 

tus & Indos , 
Implevit terras viet*. 

Ubi Romanareioqnenttjeprinci- 
pem.laudare potmfiet aCcnfuIa- 
tu fchciter ^efio^ab adminiftrata 
frovincia, a vindicata ab interi- 
tu patria, aliifque permulris; his. 
omnibus filenrio preffis(forra(Te 
quia haec cum aliis habe^at com- 
munia) eo folum nomitfe com- 
mendatur,quod tenas vocecom- 
plevit. 

Non abilmili exornandi gene- 
ie,Rupcttus ofnffes" [oannis iau> 
des in anguftias fyliab* collegit, 
«ium dixit imagnum efi foc pfkco-- 
ttjurn ioannis t quia vox efi.Hoc efi t 
quod dicere moiitur Enangelifia : 
quiajtcut verbum cujufaue *ofirnm 
ilara , vel fonora vice tndiget t _ ut 
mtlius audiatur ' 3 ija jrtrburn Dsi 
Caro faclu t tefi'fjcante Ioanne indi- 
fuii. Cujus vocis vim,virtutem. 
jpttergUm v clangorem ,. noaJufe» 



| manat facundiat tftenarrare »' a 
2£on tnihi fi iingux centum fittt 

oraqut centum. 
Ferrea vox. 

Quare ipfam vocem ,fui (quo 
nemo majorj decet cflfe praco* 
nem. Defettum difcrtum , ipfie 
fylva; , & antra encomium vocis 
clamantis y amantts refonabunt. 
Ubinon-vulg2ris nuper pJauden- 
tc popuIoEcciefiaftes obleivavitj 
Joannem apte Echonem nuncu- 
pari^qai etiam cktm materno 
claniusin uteroChjriftum dama- 
vit t amavit: imo quod a Cl;rifto 
fa5tum t actum afe voluk : Chri- 
ftus quippe veni tiW/Vwi iktwnti» 
bu, t tianfiliens coiles , atque adeo- 
faltans defcribitur,dumcura ma^ 
treper rr.ontanafeftinante , ao 
ceflit Joanncm:qui reipfa faltur* 
exhibuit in utcro ; imitabatut 
nempe vox verbum. Ut vere illaji 
ecfio amavit amanrc, ita-tniqui- 
tattm odio habuit^&ad ultimuafe 
Ipiritum uxorem fratris dacere- 
cupieri,reiponditi»'«//,s^'.Sc!- 
licet b diltx:fii)ufiitiam t (yodifiii 
iniqnitate*». TiU f>Uudo , laudo^ 
Olim Q. Horatius Flaccus, cum 
vqx repercuila ,.nomen auici ad! 
aures adftantium refiexiflet , cx- 
ckraaire-legitur : c 
Quem vimmlcu)»s recinet \oco(4 
nenten imago i 
jQucwt virum Joannem dixcro t 
ut exmutcumoHe exprima»t,\nqmt 
Clcmensille Alexandrinus: rf/*- 
c Quatif 



ceatd, 



icere: vox ta vttbt. 



> Vkg* Gft l.%. b Hefer.I. c Kor. 
Cartu.i.i odei«.d Cltin Aleiaa^ 
in exhortat.ad gent. e Boterude. 
vri^iae tub l.i. c.6.f .79$» 



DoMtnrtA ril. A»v«H*ai: 



a 



Utaltius, & facpius refonantem 
audiatis, juvatviam Appiam in- 
ambulare , e quaprofpe&atur in 
colle turris rotunda , ex pario 
marmore, eo artificio exacdifica- 
ta, ur fl quis integrum hunc ver- 
lum , a 

Semper honos , nomtnque tuum , 
UuJefcfue manebnnt. 

Fronumiaxit : Echo admiranda, 
eundem reddat integrum , & ar- 
ticnhtim, octies ut minimum. 
Semprt hcncs^vomeiique tuum&e. 
Nufquam gcntium ejufmodi 
Echo auditur, qux eo fine,tanto 
artifieio excitatadicitur,ut in fu- 
nere Cxctlis Metcllar, plorami- 
Um ejulatus, cUmores , Ot ameres 
rn immenfiim multiplicarentur. 
H«c fi modb ad morcs refera- 
xnus , hac longe argutior Echo 
«efonabit , d*m uti concentui 
virrutum , quem pcr omnem vi- 
tam Joannesgratiilisnum conci- 
tavir , mors velut fuaviflima E- 
oho refpondi; ita veftrum om- 
nium morre, Echonis inftar, vi- 
txanrea aets refpondere com- 
probaro, juxtarritumillud:: 

Wirj.BcI,5v * 

f. I. 

Ouatii vh», yf»«ita 4 . 

FUit olimin Scholis ventilata 
Ula quacftio, quid fit mors? In 
. qua itum eft in varias fenten- 
tias. Sophoclesadeamrefpodit: 
mers ultimut tft- morboyum metli 
:m Etverorectes muitistenim 
rnaHs, &;morbi moleffiis finem 
ifferre confuevit :- &medendi , 
juam non docuitGaleni,autHip- 
socratis fchola, eamjre ipfa pro- 
be* edocet una mortis palaeftra: 
Sotades aliter cenfnit :dixit enim 



m«rte effe mortalium amtnum por- 
/«m.Creditiiie,nds vita,feu turi 
bido mari ja£ari > adverfilq$ tur- 
binibus,ac proceiiis concuti, te* 
peftatibus ac naufragiis obruij a 
quibus tuto efle non liceat , nifi 
in ipfo vitaeporru,i.e., inmorte 
confiftas.Socrates mortem dixit 
efle fimnum aut longitsquampere* 
grinationem,in qua animus a cor- 
pore liber, ac folutus peregrina- 
rur'. Ab eo vix dhTentit poeta, 
Ctti fomnut fratev efi , £r gelitl* 
mortis /»Mg».TertulIianas pro ea^ 
qiid fuit iugenitaementis iolertia 
ftvloque altiore , pronuntiavit : 
mortem efle ultimam quaftionum 
omnium.T>ignA tanto virofentc- 
tia; exiftimavit ille vitara hanc 
mortalem,fcholam eiTe,lycaeum, 
palxftram,in qua* variae proponi> 
difcuti , agitare foleant quaeftio- 
nes. Hasinter,omnium quaeftio- 
num ultima , oc difficillimaeft 
mors j quia ejufmodicui fatisfa- 
cere ne unus poteft ,. nec ullus 
Grammaticus declinare , quin 
fttccumBat ;PhilofopKiomnes re- 
digumur admetam non loqui,Dici 
etiam fortsiTe potcft , mors om- 
nium qnxftionu uitima ; quia ia 
vita quxruntur multa: Qiiarritur 
enim,divefne quifquam,er prifc» 
natu* Inachii Quaeritur an multis 
titulis.&imaginibus iiluftris? Aa 
multa armorum glori?. celebris ^ 
An vario dilciplinarum genere >. 
do6lriharque iupeHeclrile probei- 
inftruftus >' Et atiaejus generis.v 
quarruntur m omni vita : at a* 
morte,filent omnes illae qusftio— 
Hesjideoq; mors quacftionuma* 
mniian ultima dicitur. Ubi enim* 
contexta totius viix ferieSiion- 
giorq; curfusj pro coronideipro 1 
cofldufione additux illud lem*> 
3^# «: 



3$ Bomiwtca 

ina: a&» mmuus tfi. Tum al- 
tum fit filentium. Dixit unus a- 
lius, Scforte vcrius , mertem efe 
natnra? malttn, imb iomnum aaa- 
lorum oronium. Quod Ariftote- 
les expreffir , cum ait : b tnurium 
Urribilmm territnliffima efi moru 
Comra quem pugnat verilfiraa 
iliaAuguftini fententia : c mala 
mors pntandn non efi , ouam bona 
wta praeef-i: cui fubfcribit Ule, 
ocinrem noftram appofite , qui 
cocuit, d qubd mors dicatur, & 
vere etiam m y Echo vite.Ut enira 
Ecbi > vod, ita mors vitse refpon- 
#et;fi blande voxinfonuit, rfiad 
a*tis & muficae numeros, &ipfa 
quoque blanda , 8c mufica refo 
aabxt _Echo; Sin autem abfona , 
lnfulfa , afpera , hiulca, homda 
vox tntonuiti&ipfa quoq; abfo- 
»«m quidpiam.infulfu .afperum, 
horndu, & trifte reddet Echo./ 
^uahs Ticini jtucta arcemCivita- 
us, cx oftio tex & decies refpon- 
&re , vocibus, qux refle&untur, 
ftnfim eraorientibus,auditur;in- 
jer je&> anem autem eheu,inquit, 
mftoncus;adeb languenti, &ien- 
fim deficiente remittit fo no , ut 
extremus morientis geraitus efle 
Videarur l plangentis angentis. 

Quod in voce , ut Echone au- 
dis.hoe in vira morteque audies. 
Si, ad virtutis, cceli, Deique nu- 
meros vita fonuit , eundem vir- 
tutu.-n concentum mors rcfona- 
bk,fmautem horridum aiiquid, 
a bonis moribus , & honeftare 
abfonum, vitiofum, rrifte, furi- 
bundura, molle , funeftum into- 

•tGeoieap-. f.b Arift.Btifia.^.cs #. 

* AOg ii de-civirae« Ji, d-Vida- 

Lobb defeccaro J.i,prop,i-7.§, I 

* Barriifelir di« ^indiffertat. 

* Gardan <*e Aibtjlirate l» 4 8-C«*fi«» I 

4» Miawal pafc4jaj * 



III. Adventhj, 

nuit : Sc illud ipfa raors intona 
bit,& quafi fidelisEcho,eandcrt 
vitxvocem, cefdem feu vitii,fet 
virtutis numeros , acmoduloi 
reddet. Adeoque cujufvis vox^ 
per omaem vkam ctamantis , ic 
morte refonabit , *d«nantis> A£ 
modxum, vel Deum; carnem veJ 
fpiritum , juxtaillud , i 

jQnahi vit* , finis ita. 
Principis Philofophorura pro» 
nunciatum eft:.^^/./ kmm/^ «;'/*- 
9«e eft , talis fims fibi wdetur.* 
Sunt , qui fila ferica ia gioinura 
convdlvunr.qualis totiusfiiidu.- 
&us,talis & hniscft.lpfis quoq;. 
mercatoribus hot familiare eft , : 
pannum e lana.aur byfio difcer- 
nere; zftimare, coemcre , folo 
ejufdcm fiae , in fpecimen dili- 
genter.infpecro; cum probe no- 
tint , qualis extimis margo eft,. 
talemejufdem pannicontcxtum. 
efle confuevifle. Hoc enim verb 
in humanac vitx deeurfu, verifii- 
mum comprobavit Bernardus £ 
h ommn*> \nc\\iix.>necefle eft, vitje^ 
prxfentis finem , fntur*- coharere 
piincipio ; nec if>i tolerabilis difii— 
milittidseJL, cujus.doctrinae veri- 
tatem , luculentds hiftoriis con- 
firmare aggredior. 

Ac primum, qualis vita , finis>- 
ita, in iis innotefcit,qui hic per- 
verse vitam inftituentes,eandera? 
funefto exitu conclusere. Atque 
hatC lamentabilis Echojk facrilegO 
lenone , cum raortC luftante» 
qisondam audita;cui cum per vi— 
tam Omnem lafcivire libuiflet ,. 
audiit funcftam illam vocem .• * 
abfiine d ludo, &do. oiamentabilis: 
Echo l C onfimilem vit* clauftt- 

g Arf fr I * EtKc .c 4 b S Bera .Cte*. 

% io fe*o SS Petri Sc Pauii 
^«Itotii.J.fiifiaifi-K,»^ 

lm 



am imp^fuere^qui fuprern® fpi- 
ntu inrames fuas aHe enasjenat: 
2fcnoftrofjeculoiL/«M*» •'*».*/: 
occinuere.Xuque in Veneris gre- 
« AnteGgnane , extremo halitu 

3ui Cyithias hias. Hic quauo , 
ate brevem hanc operam mihi , 
Ut ad lectalum impuriffimi ga- 
juonis , jam in raorbo cubantis, 
animamque agentis , vos-dedu- 
cam : cognoicetis quantum in 
Momine , inveterari per vitam 
«ores potuer:nt,& quas demum 
u, extremas morientis vocis-fyl- 
kbasextorferint. 

y GeorgiusBuccKananus,qiiam 
non plebeiua*poetaj-tamnobUis 
fcutra,paftus mharaCalvim,aut 
©Priapi pafcuis edu&us fcropha. 
l»,inquam, tenebrio,cum vana, 
profanaque , & impia-per vitam 
fcripfiliet, atq;, effutiifiet multa: 
demura aqua mter cutem diftu- 
sa, molefte graviterque vexarus, 
coepit forasfpeftare. Igttur prius 
aliquantb, quam expiraret.caper 
illum Caivini , vocatus invifere, 
& confpicatus res horainis in 
angufto efle,moriturum hortari* 
ut incaneceflltate pofitus>, prc- 
ce Dominicamconceptis verbis 
pronuntiaret.Hic homo femiani- 
mis, quem jttfllo infblens excita- 
rat, refumit vires, & colle&is a- 
nimx reiiquiis:quas mihitu ore- 
©es,ait,qualefq; imperes.nefcio, 
mrn annis eas-quadraginta,quod 
meminerim, feci numquam; fed 

2uas unasinPropertiifinucon- 
Idici, ac noctu diuque cantavi , 
ea nunc occurfant, ac facile lln* 
gua refonat : 

c Cynthia frima /&7j miferum 

me catpk ocellts . 
afcelrio Dflq.Maf l.*,<! *f 4?*>* 
|»Garaff;doarin,cufieuf,l,6.fect,l^ 
Bidernun.acfoaaiaul.l.acraam,^ 
•,67 « rrofceK.ii^l^IegsiV 



jffc A'OVIHTttS. # 

Qua voce prorati , ad faam Pro- 
pertium recto itinere conceffit. 
fidemvcftratn ! Si adhuc dubita- 
tis quid flagrio hicobfecenus » 
cum domi.cumforis-degerer^n* 
clamaverinhanc vitac cTaufulaa» 
attendite, Sc ritx emais ephe» 
Bacridem tegifti*. 

EpLraphium Bitchanani. 

Hic jacet Veneris procm , ana* 
grammate porcm\ ^. 

tentbYio no&ttdiuque ebrio fc 
l milis. 

Cui in *ita virtus invita* 
Sola PGlup ia fia 
j-.Et in atnoribus mtribus fuit. 
Huic coslum,liBidinum obfa 
caenut» , ■ 
Et poliutum lutum. 
Sed quar mifero- fero fors obvi» 
nit vettit-t 
Qui mors inftcuta , fecuta httntt- 

porcum orcum 
; Inymet.s. S£uietis enimilliu* 
locum focum 
' Ihpgnem i&itm 
Nbn in pace, led in pice eflc cre^ 
ditis ditis. 
Hxc fors mors^t dtbita efi, it+ 
eft. 
f&que diverfds aliorum exita«- 
exfpeftate , quos merainiltis iif- 
dem fpurcitiis operatos fempei? 
fuifle ; nam quas alias Frzfides,. 
rrxftitefque Batavorum d Trep 
fultti hat»erepotuit,a-quo poenar 
improbx juventae Oceanus exe- 
git>A*n aliud eju« animo tSmula^ 
§hrum obverlatum fuiffe credi- 
tis,quam Tviphanas, Fvmolfos i & 
qaidquid olim propudiorum e* 
jirnitri ftabulo.in fuft Gb"i fcho- 
iion congefleratJCerte cum nau- 
fragus mcdiis in flufttbus nataret 
i Bidwaa*, sit^.d* -. 



^•irrirreA III. Anvrw T u $1 



Jawdatat terapefiaris choragium 

JUcere .. £, h* m$ . quem.idm^Hm 
**t*t ig&tmt raemor , 

C*»/«»* *$*<**** HerovtnUw* 
pHtltas & 

advocate,.irrfamiIi are s, 

l«ffif«f>?on,re{, r actyim <otto 
propcraren:, nifiOceanus <sd pre- 
«es, quettlaJque iurdus,pera£ere 
g™ "%■« -«««us jnffiflet & 
tAntem.adnuc^plora-nemq ; ror- 
.tt verrigi_necircamactutH,id Pe- 
■ tromi fiii mufacum araandafier.. 
Vcrum/iis omiflls , alium adhuc 
adoletceutemiilisnihilofelicio^ 
Minobu produco:in ouo ado- 
*K 2* e ' DjunQ ^•'mnmrralem 
obreftor, prccorquc, ut ferii vo- 
iwlcumcogitetis, quant j frefe ratj 
Oeneaur mali: a pueris viram in- 
«aru^fTerquando^quidoUid a Hue- 
tudine.nvalefcit^idonepoiTre- 
«*> motienri difficiliimo mnpo- 
" , tc txpccunvxternitatis dif- 
L • f, ec . urrer - Teftis mihi eft, 
«qutt Bjderman.nus 
vis 



~ , a vir gra- 
■ r q*Ji snms abhinc paucis re- 
«en.mt :• in urBe quadam literis, 
?^q; mgeniis florenti, rem unam 
J£ nris-memorabilem, veriiTime 
iepropemodum inipeaame , fic 
conug.Se. ^doIefcensiBicum 

quamd 
ftadi 



tamenfuioblitu» , conrimio ii 
morem naturamque regredieba 
tur Sspe dara conlllia, fiepe re 
media renrata,additiq; rcrrores 
minus minimo profecere Novif 
fime gravi corporis morbo con 
flictatus , & ope medica deftitu 
rus,ubi rita rmgrandum fibi fen 
fit , coepit fcFib omnem juvcnta 
lalciviam mutare.- atque tum de 
mum re&e velle vivere , cum vi 
verc porrb non liceret. Vocatut 
Sacerdos.expiatur argrotus,mor 
temque fui fecurus operitur. Ap- 
perit interea nox , & panlb pbft 
adblelcens ex morbo dccedir , 
iperplenus, quam defalute «ter- 
nitateque conceperat. Mane curn 
primum vulgatamors eft, exe- 
quiale pro mortuo facrurn appa- 
ratur:quod facereSacerdos com- 
modum incaepcrar, cum veftis er 
ralaris-.ad infifna pedum veilituri, 
Idille forruito fieri ratns-.infuper 
haber,ino;re corpia pergrre per~ 
git.Non diH+aftam,aTqne ao po» 
pJttem, femurqee idera' moniror 
obrurbar.M'.r3fi tuni quiderr.Sa- 
cerdos,fed qubd nemiaem vTdc- 
rer, negligendum &illud putat.- 
Brcvi dein impatitntior umbrai 
circum latcra inftar, vellicatque. 
Atillene iic quidemmovetut \. 
ur folicite requirat. Deniqae ec- 



ndi» A^ulV^- ""*" , "««"; i c , e i it? i ^b are angulb fihiftro ,- 
Sffi^.'! n ? ri detormem ftmanremquenebul. 
fumpru ne?^ n ° r ^ neC l im ^ K e nebutf voeem: cef- 
^r Is I n 'r^r n3 ^- Ut ^ a 5- l St 5fi**' ceffar « operam ira- 

lc^S^^?™>\\™?- Hicperturbatio}, necin- 
junaSacerdos j ecqutd ergoid 
umbrx fir, percunctatur. Audir 
eum adolefcentem efle , qui pri 



neicio aualefecum occult^ con> 
tei^cendum , affidue trahebatur: 

L q f?;!l P« ttarasexhomo- ,^ iU «,uui CU .-cntem ene , qui cn- 

logcks , ident^demluftraretur, | dic luftratas piacularibul facri* 

* «j! ra, *f o1 aciMaut » *ifc» »:»' ' dcc e«"iffwt. Jamharcmali omini* 

^*" 1 * jcxoxdiaflonplacebant.lfiftatta- 



Be»iu3i* I!I,.A»n»TKf. & 



aen , Sc quid illo fa&um fueiit, | 
tcrquirit. llte rauco raursnure , 
uppticits auernis addis&um fefe, 
ic orani faluteprivattim confite- 
ur.Meliosa Dtus inquin.aaego 
:e ritcr non expiavi. ^Tut verb re- 
%e , inqUit ^iaregrequc orrmia-: 
aec mihL ?am-aiiquid reliquum 
ailpa^fed interDei feLiofrjarojam 
idoptatas , eheti t iropsovisb ex- 
ixredor.iubjeck a:cjuo rV^judi- 
eio fa&um,nt iittcxipfiuu iu&an- 
sis auiajxegreiTasi, veteris cot> 
Aietudinisillecebrapercelleretur 



&ulo facerdcs affufus,corfires &c 
more invoeare occeeperit : fuc- 
e*rrit* *&*'geli BtmiHi^ubitantm 
te •aitfinnm clrornt exsipiat : Ma~ 
ria matei Dei,memento mei:in- 
cond.te hic Venctis proeus. A» 
roafiatn inionafcitj queroadmo* 
dum Sabaudus ille no&iiis., no~ 
viiTjmis^ verhis,(uam quam depe» 
xierat ,,compellafcat t d Omentn- 
cvtfutpm ! oanimnlamea ! ficcin* 
\ ftparat amara mcri^ Alii quas O— 
pes vivi , va3idique,avarereorra- 
fesattt , eafdem n6n folumdeli- 
rantemente,federcoricnteetiam. 



de qua ii tireszphaikr , arvum s- 

ternum perrb relixdegiKt. Jam \ m*nu numeraTe^congereEe, cca~ 



eheuh vi&ura iefe,8c ex more de- 
lectasum, Sraul e. corpore excef- 
Sfle.fimtUadiiMfieraos cruciatHS, 
krevocabiH jatdisis. fenrenria 
sonderanatam fuifie. Veriffirr.e 
Propheta r. aojfi e)n^4mpLe(n*ntMr 
wtiiiaialefcen:.* e)us ,. & cnm eo 
in pulvere tlormient. S i milem -fe i - 
froriam aanat Tabdier, L de u 
no,qui Corai in Italia-sneseuici 
«fonfueverat.. c Berftringat nunc 
jnremeritiifimo S. Eligius 22o- 
viodunenfis antiftes, eas gentes, 
quajabEchoneaugum,*? omina 
«apiebantsinfalirBilior ex ha&e- 
nus auditis* omnium aurifcus E- 
fho infonet, nemine querr.quam 
KPeriri,qui hic ©euios obfcoenis 
taDulis,Nafonis,Catulli,autPro-- 
jiertii cantilenis, animumfcedis 
eogitatioaibus oble&at , totaro- 
que vitam lafcivis fcrmonibus-* 
& a&ibus, carni & fanguini im- 
: sierfus tranfigit v quin fimiles ia 
; morte imagines occurfurae , lia- 
i gua hos amorcs & cupidines de- 
i «antat ura fit . dum moribundi le- 

*L Iob-c.*t» f b Valadier feria V heSi 
r afti Ca . c K« V41 in, Scbedi af», 1 , 9 

«,d5t 

i . 



ccrva^e peEfevtrant. adeo ut rc- 

penus iir.non unus, qui dumab 

ailidente iVbi presbytero in aures 

Cafun ari percepit :animum fluxLl 

X ac perituris fubduccret,inco£liSa, 

i quo fur non appropiat , repofi» 

tum nos habere / hefaurimiimoii- 

b\xndusaHKum t attr*m,aitrHm cori-- 

tinub reclamarit. E|«fmodi Eu- 

i dK>nes S.Eon*.veniura perftiin- 

sens , qui&us vita ' tam fordida 

* niit,mortets pr>ctiofam,& finerti 

; bonum cffe non poiTe edicit : e> 

„k<Xi inquit, teneo^hoc vervm puto y 

quodei r.tn ifonus finii */?, cuifcm- 

perfttorit mala vita. / HurobertuS 

in medium pradacit, virum prac- 

divitem , qni extremo jam in a< 

gOTie conftitutus, ad fatalem le* 

dtulum deferxiiuflitomniavafk 



aurea, & argentea omnefqi thc- 
fauros quibus abundabat : quos : 
oculis in morte nataatibus con- 
tcmplatus.in has voces prorupit 
6 anima mea hasc omnia tibi da- 
ba, his oronibus frui licebit, fi • 

£• Batrii fdit.in <liflert,dje-4- 
eBonav.to.I opufc ia collat dtc»a» 

teinptalaeculi i« fiue 
£■ N:ere»b differentia tca-po.iauis^- 

actemit l,t,c t i. §.2. 

COrgO^ 



-4* 9eHiirieA.II 

' ^orpore hoc mco non deceflcris; 
a haque plurima libcns munera 
condice, modb hocamicum cor- 
yus ncm deftitueris. At morbo 
xnvalefcente , curn jam ornnibus 
convafatis, fibi raigraodum effe, 
vidit , in rabiera a&us , horren- 
ttura vociferari eoepit : quando- 
quidem 6 anima abeundum fit,& 
fecoraoiadeferenda, te in^cter- 
aura diaboio cruciandum dabo. 
quo velur figno dato ,. Cacoda:- 
mones iavo!arunt. fuppuratis 
hinc,ut opioor,jufto ratioais cal 
culo,il!ud SAlviim,diiiriiser w- 
u* co.unerciumeiTemaximum. 
Compeilo vos hic Eucliones qui 
toros dies , & noftes exuungen; 
dts , annotandis r compinandis, 
<ruplicandis,contrahendis ratio- 
nibus accepti,& expenfi infumi- 
tts, quam comparati eritls, dum 
magnos llleParcrfamilias interi- 
oris domus vcfrracrationemex- 
cgerit ?• qui hic atliduo nummis 
3?i? cn(i, . s '» acex P-ndendis toti 
mitinetninijubi morte prarventi, 
etfde oculos,ac animum faturare 
iatagetis,,& inter febrium ardo 
xes.auri fitis exclamare coget,hic 
aureus lcrupo lcvior efty hoc vas 
argenteuro non' minirs ab arte, 
quara a matcria pretii habet. 
No abs re erit quod narrat 4 Dre- 
xelius, Aunfabr«mfuiffe,cui et- 
jam in ipsaffat-i linea , libuit eflY 
negligenterafalutis,& plas cura- 
K argentum,quam coelum. Huic 
argenteaChrifti crucifiia ftatua, 
veneranda atq; ofculanda porri- 
gebatur, monebaturque mortem 
Hlius cogitaret , qui homanam 
gentem ab* interitu revocafiet, 
ftm acerbo lethi genere. Atille 
iofer orum ac coeli^lle fui acDej, 

*-Dt otd |>r*tittti«: 3-§.I7' 



ApftM YHS. 

Uleomnium fanctiorumc6»its 

tionum oblitus:& qu*fo,ajcba 

quot pondo argenti cenferis efl 

nanc imaginem? 6 aurifex mifei 

rime ! qui non aliam fortunai 

tibi fabricas , non fanctiora cc 

gitas, in iilo atternae falutis puo 

&iftitio,in illo,quo vita &.moi 

diftioguitur momento! ita proi 

fus quod in yita agimus,in moi 

te , cum agimus animam , rar 

agere defimmus; b An aonhc, 

tales ; vulpi fimiles effe dixeri^ 

quac cum ad patibulum ducere 

tur , ultimam adhuc plateam ar 

ferum tranfire cupiebat ? ita qv 

aurum amant , qui^terrenis toi 

immerfi funt , oculis jam mort 

prellis.&fpiritufupremos anhe 

lifjis reddente , etiamnuro auro 

eriamnunr rerra: inhiant. ho 

fpectavit prarlatus ille , quem P 

Paulus c Barrii opriroenotat,qu 

omnem fupelleetilem argente 

am.tremulis manibus avidiflinu 

contrectans, & totus in illaex 

piravit. d Ita exitum vitar fiue pa- 

rem nacrus,abhincaliquor annos 

ufurarius, qui de expiarione fce^ 

ierum commonitus , hoc folura 

^repofuit, atque hanc altimam, 

quajftionem movit , quanti fru- 

mentum,& vinum veniret, num 

magna earum mercium foret sn 

bundaatia?ita deniq; nelongior 

fim, e Ofnmiusy homo non modb 

tenax, fed edepol pertinax : cutrr 

gravi Iethargo correptus eflet, 

nec uiiis convulfionibus , uffio* 

nibusinulla arte,vel vi expergifci 

poflet , atque ad omnes obtun- 

dentiuro clamores totus obfur» 

defceret: confilio medici faauro 

6' B»ex.ibid. e>Bfa*rif. e^r; 
i-fcegiMJ.QijarefiiieTirMjie» MVifi* 



DOKIWTCA II 

ft, ut codices accepti , & ex- 
enfi, una cura in^enti vi ai«i& 
rgenti r moribundi le&ulo im- 
onerentur : cumque alta voce 
omeftici fupputarent,ac fummo 
tnmtu faccos efrandereiu,num- j 
nofque quaterent r ecce tibi le- 
bargicus expergifcitur,vocifexa- 
nr furces, latrones„aurum fuum 
iirripi}& eheu coelum eript,non 
Mrcurrebat. Funeftiora longe , 
jax Robertus deLicio, Vlncen- 
ius Belluacenfis, & S. Bernaidi- 
ius apud Niereabergium a com- 
taemorant » quos qui velit con- 
falat. 

Quid vero vos Helluones ex- 
ftimatis,quera portum vobis,na- 
ra|cho de fede mentis deturba- 
fo,praefigitis* an nondum facer- 
ios cohortabitur,animurn ab il- 
lecebris humanis appeUendum 
efle ■\iiJiivina i vinA i vina y vina i ili- 
£o inclamabitis?an non tum con- 
gios & diotas,maffica &falerna, 
Khenana & Rubella depoicetis? 
utihominem novi , cjui iabris in 
morte natantibus, ml aliudpro- 
ferebat : quam fex pocula.fex po- 
oula,adhuc duo lota &c. de aliis, 
quivitambibendo finierunt.ali- 
bi £uberius dictum eft. Quid ho- 
mo vanitati fimilis fa&us , in 
S&orte concrepabit > in filium na- 
tu maximum fe titulum & feuda ' 
conferre, minori genito de bene- 
ficioEcclefiaftico profpiciendum 
filiam vulgari nobili non traden- 
dam ; pompam funebrem tanto 
fplendore apparandljurbis prae- 
torem ac praeiulero adnibendum, 

Sanegyrira funebrem per archi- 
iaconum apte inftituendam.in 

a^V Nicr«nb. di<f*reot.temp«rai fc 

aetcra 1 r e.I . § i 
tV.pait. X. Bon:ap«ft Kpipk 



I. ADvrirTUJ. 4T 

fignia fuper valvas , & in srde 
Pumma teponenda , & hae roo— 
rienrium iuprcm* voce, vit* aa* 
tea&a: refpondentes. o lamenta- 
bilii keh-J ho&inter,annumeran- 
di fcioh , nec non Folitici , qui 
inaniftudio fe totos coniecrak 
rum, & ut nomen fuum aeterni- 
tati tranfcribarit , jam rooriturt 
potiflimum oracula fundere ge- 
ftiunt. ouoru mortem & vitam » 
non male fyllogifmo comparemr 
fyilogifmi quippe finis conclufio» 
efti vitae verb mors. at verocon- 
clufio vera eft,aut falfa.proante^ 
cedentkm natura : fic oranino» 
mors bona , vel mala eft , prout 
anteceflerit bona vel mala viven- 
di ratio. In unoBtacchiavelio vi- 
tae antecedentiaperfpe&afunt* 
conclufionem pnemiffis ndnap- 
fimUem infert Binet , traaat» 
fuo,quem Gailiceinfcripfiti'0r»- 
gine /auve^m cummultis adma- 
num fit , fuperfedeo , & alteram 
huic non abfimilem tragoediam 
exhibeo. t Anne falutis humanar 
1596. Londini morfeo letfiait 
correptus eft Baro de Hounfden» 
Reginae Elizabethae aconfiliia. 
hic paucis ante obitura diebus 
terrificum vidit fpe&*culum - 
complures ejufdese confilii Aft- 
glicani fenatores,jam pridem Vi- 
ta fruftos,cubile per noctem fuo- 
intrantes,&ante oculos fuos ob- 
veriari confpexit. primum fe itt 
confpeftum deditRobeitnsDud- 
latus f Comes Liceftri», flamrais 
undique circumdatus. Huic fuc- 
cefilt totus quoque igneus,Fra»- 
cifcus Walfingamus Secretarius. 
Tertius prodiit Pouckerinus 
Lord , fupremus Anglia Judex » 
c Tedag CkreftieB p.i e 8 §.8 
Ixtraftvoi Catk*iie»a Mttn*f>33 
mu 



h DOMIKK., IIJI. 

qui frigore adeb acuto conftri- ' 
ftus erat , ut sgroti manu dum- 
taxat arrepta, eundem prope fri- 
gore exanimarit. Quarrus fnbin- 
grelTusHattonus,regni Cancella- 
nusj qoinrus Thomas Heddin«re 
Confihanus. lentu* Francifcus 
Knoul, & ipfe eonfiliarius r qui 
pariter cum aliis duobus , Wea 
»b toga conipicui,horrerjdam la- 
m f n ? aa tur * ac raoribundo fe- 
rale hoc decretum denuntiabant 
diipone domui ru* , ferevi enim 
apud noscris.cmod ipfura jubent 
ut denuntiet Guilielmo Cxcilio, 

mfcros fecururum , nbi ei locus 

Baro de Hounfden ad fe vitenti- 
bus,«im tremore fummo errarra- 
3Jf?«qoeiffio»,tcC«cimmoi5, 
vilionem non rnanem , aut ludi- 
cram comprobavit. Interea eve 
au ut nobtlisfoeminaBaronem 
•onveniret,acmuFti s fuperhoc 
V.^ro g( r a rer,cuiineonrniave- 
nffimnefleamrmavit, 2 cdefalu- 
te iua conclamatum diftitavit. 
eumq; nxc inftaret,jiihilne fpei, 

modus, & viaexcogiretur , qui 
ficerdotonhodoxaftdei, adfe 
a cceirumhabeat,Confcientiadi- 
ftl Jl * nen ^ nem extraEcclcfiam 
felvari polTe. K ^c prolocutus 
horrendam vociftrabatur , fed 
n.fcil dum fane pcenitentiai , ac 
eontntioni* pnrfercbat. ortus 
claraor ■mag-m», firailis a jfcjrvp- 
^•poftimeiftftos primogcni 
tos,;e<t nonrevertebanrurad 
^o-nfmim.a-qrita ccfu^&Dei, 
•nuemadmodumper totam vitam 
«c ia morteoblitus, arccrandam 



Anviiit trs. 
animam ad cruciatus atterm 
dimifit : cdifta eriim publica 
confilio, aliifqueminiirris pur 
tanis condita^januam omni vii 
EccIefiaftico,3cCatholico admj 
nirtro occluferant.Ne & nos at 
diamus cum fatuis^ cUufa efiy 
»**, omnem procratrinatTonerr 
ac melioris virar dilationem evi 
tare ftudeamus , quod pluribu 
Dominica inAlbis inculcabimu 
i Mactiuaf 



5. ii. 

Qttibm in vita infmvimtt* » et 
inmottefiactnt % (febver 
jaatur; anemadmtdum quA 
dinrnU ag/tamt&curit, rt> 
cmjant nodurm. 

philofophos inter &medicos 

1 praefervide difceptari folet, 

qux forrarioru caufa,& origo 

fit? quifiat nonmdlis tam anxia, 

tam perturbata.tam horreda ob- 

verfari fomnia?nuncorusj£,thni 

gravius incumberc , nnnc fauces 

perftringi.nunc vaftain folitudi- 

ne fe inter feras, nunc inter ficas 

&gladios,nnncin prarruptarupc 

nunc in prxcclfo co^;;anguftifli- 

mo tramite,{cconftitutos pluti- 

mi cuin angore^c fudore vivacif- 

fime imaginentur? Alii e contra 

placidiffimeindormilcanr,c<un0 

ut ajunt a:ftu,velificentur. fi quar 

per fomnium fe imagines , inge- 

runt , ea; amcenas, gratae adeo ut 

quoq;dormientibus plaufumac 

rimm eliciant. c Hujus tam dil^ 

paris efleftus caufam, Hippocra- 

tcs inhominisremperamentum 

rejicit, dicens t f mr.ium naturai* 

*ij*n a^Tt^iont &• ttm = 



c V Coainfancsa, Ae ficniii», 



ptra». 



DOMIHXSA III 

trgmenttipfiut dormimtis ,&eau- 
hintolatentihu* , ertum habet j 
ittofit ut phtegmatici.fc fangm- 
iei,piacidiffimoalveo,fibi tewiFe 
idnavigare, aut horros tnambu- 
are , aut lepidas comcedias ipe- 
ifcare, autctiam per aera ferri.vi- 
leantur > melancholicis vero ac 
fbolerieis, omniafuneftaaccru- 
:nta obvcrfentur : Unde Arifto- 
cles : Medici dtgrotantium fornnia 
'ne/uivnnt. oe nos roorientiuro, 
auibus paffim eae pafliones ©c- 
tarfant,& praedominantur, quae 
in antcacta vita. , vivaces quam 
maxime,& enTanes fuerc. 

Alteram fomniorum caufam , 
tc veriorem idem Princeps Phi- 
lofophoram affignat : ea paffim 
injbmnis occurrcre , quibus pe*r 
diem maximc occupamur , qued 
divino edo&i fumtts oraculo: a 
multAA cuym fetjuuntnr fomnia. 
Caufidicus lites & codiciltos 
fomniat. literatus tibros votvit, 
tc argumeRtainftituit,aut ut D. 
Thomas ait : b etiam fomnians 
JjUogifmos efformat. Novi Magi- 
ftrum,qui integra poemata vetut 
in Parnaffb lomniaret,dormie»s 
efnngeret , & dectamarer. unde 
lefte Claudianus : e 
Omnia t ^uafen/Hvolvuntttrvota 

diurno , 
Tempore noBnrno reddit atnica 

quies 
Venator deftffa toro dum membr/t 

reponit > 
TAens tamen adfylvas t &-fua ln- 

ftraredit. 
An non fimititer virum ilhrni 
praedivitem , -dum 

dDuratjwes, &■ ferreuturget 

» EccM, bS.Thota.ip q *4 **•* 
ad 1, « Caadian.praef a < 4.U0- 
«ori- cbafllat, i Vir^,l,«Q 



. Asti.»t»«. 4| 

ScmnusM fylvas,ad luftra, a<! 
hortos fuos 
vifcre lubuit?quibus excolendi* 
oir.ne vitae tempus , Deo ac ani- 
mo nefftefto infumpferat: novi, 
inquit Tollenaer, e in Bclgio ex- 
ftitiiTe virum qeendam copiofu, 
qui cumhortos cultiffimos in ui- 
bis pomcerio haberet , falute a 
medicis depofita.pcr hortum fel- 
ia fe geftatoria deterri cura*vit.& 
ehew!crudete fatum,inqu»t,q«od 
a tanti me ameenitate divetlit t 
6 Deus ! numquama tc coelum 
petiij cur mihi invides hanc ter- 
ram r fed fruftra iltc voces blaf- 
phemas jaftabat r neeue terram 
impetravit, quam perdhe cupie- 
bat. an autem coelum, quod rai - 
nime cupiebat , ootinuerit, noa 
imuria quis dubitare pqteft. Dif- 
putat non minus ftoride , quaa» 
fotide in amceniffimo fuo virida- 
rio Mendoza/aofter» utrnrn der* 
mientes , profria vigilantinm $pi- 
ra moliantur? ubi e xepta inducrt* 
quse probant dofmientes operari 
ctiam per arrem.dirigentem afti- 
onem externam. nam Mariannsg 
teftatur , habuiiTe (e puetlara vi- 
ginti annorum , qux dormiens e 
lefto lurgebat , panemque facic- 
bat , non roinori dexteritate, 
•qnamfiomninovigilaret Eccjui» 
non alteram iltam filiam demira- 
tur , quat m interdiu mundum 
muliebrem verfabat & cogita- 
bat , ita noc"tn fe e ftrato prori- 
piens, adfpeculumrebcneficio 
tunx.bene cliucontemplari, tum 
nudipes ut er at,pcr pavimentum 
omnino confopita , trir>udiare 
vitaeft. deejufmodiaptcHuga 



eTotlfiwtr Iq Sccl.e *,fcct,3,^,^r. 

f Meadt«ainvi«i<iar'o '«4 proWt«» 

i4. £Cap,*4a««ii««Jam. ; 

Vi&onnus 



44_ Dn»,M,c» rtr. !.„„„, 

m>t*«">*, in&rit firJormiemtjr 

Jwnc vcro (T vitaiportalium vi- 
gffia eft, 5c inors a Socrate re<fte 
A*»*. indtgirarus fit , quale fo- 



_ . „ iumn , vana ni 
omma& flim deteftaretur.bre 
relmqu^ida. Deum redempt 
rem noftrmn.vanitatem omne 
| «oia^pplexreniampoitularc 
nicillainDlafphemas Hasvoc 



larum fcmniunjqu. omnes fen f»S d ™ ihi *& ^ ' °» u 
^.cogitatione^nduSom: ! c^venfaSn^ 00 ?^ 
fcm, novismodis, norrais ve- SLT! nl ™ ? ' conf ? ftl i 

Spoleti in Italia puel afui ';„ r. I " coa 2 lu «'amdormieh. 

a aanT » <jui le noctu dormiens ar 

irnh^t .,„--...£,_.. _. t 



- -"-»« TwxwuNi mxu ouenta- 
oat , dum tandem lethalimorbo 
eorrepta , citra diffimu&tionem 
monetur mortis imminentis, & 
per tacrsra exhomologefim qua 
«mice egebat, conlcientis nolas 
exptaret. ad hxc monira, illa ob- 
.mrdefcere.matrem inflfanter ro- 
gare,cura moriendum jam fit.ve- 
ftas iuas,quas,habebat elegantif- 
nmas,raonilia,ac omnem mulie- 
breta i ornatnra ad (e dtferret, iis 
ie tndui , inque iis fatalem fom- 
sum operiri velle. nec deftitit 
importunis precibus fe & ma 

ffmu .-_-.. f rt __^. _______ -r • i 



mabat, vagabarurque per urben 
cantando. Tiraquellus tra&. d< 
pojnis temperandis , aut remit 
tedis,causa quinta aflexuit.Fart 
fii» Angluai qui no&u rformicn. 
a templo D.Benedi&i,adflumer 
Sequanam perrexit , ibique pu* 
rura interemit.nos,inquit,Menr 
doza e etiam hominem novi- 
mus , qiii node intempefta fora- 
no confopitus ex le&ulo furre- 
xit , gladium , & clypeum fibi 
aptavit, portam aperuit, foras e- 
xilivit,viamcapeflivit,urbem pe- 



trem mifereconficiendo donec xlIlv,t ' viara ?Pefilvit,urbem pe- 
rotis potita, paffidum, ac le°ha!i ! "? ravitauid PluraJecce tihifi- 
frigor^tremXmcor^us!h" vt '• ^'ZT™' incidit iu .?"£- 
nitatis exuviis induit !32e& ! t« nugiftratus , ingenti fatelli- 
randem exornata, feque cilc^rri | 2" "^ 10 fti P«os,&quafi ho- 
fpiciens, horrenduminclam^e ' ^SSS^&^^SZ 
cospit.-ergomoriendumeft' er- ^v clypeum punfom, caefim 
goinarutinore.artatUvlore I n,murfe N ri «,donecaliquodpoft 
haxomnia dafciMda «affi t€rn P^ a ^tellitelethalitet (5u- 
iHe.quo forma, qub fplendor X clus >i foran o &° tandem exctta- 
veftium?propj'nquilcaulo afFufi L US e *;^«omniamin1mfi pro» 
«ottaricultumomn^corporU f ^^^^Tuffii.librodediviaa 

« T«|o Vi.^orfe de fp. ntu ^ .„;„. 



. "— «• lUUM,llUlUUCUlTlHa- 

tione: Svmnia funt c&gniiicnnm , 
67- negothrum dmmomm reUqiu*> 



T3omt*ic« III. Adtshtim. 



V 



!tre&e cecinit Religiofus pari- 
rx, ac ingeniofus poeta :a 
lll ittht dtn dronc^Atrt t'h*ys , 

tn tuft uf \vntn neft , 
Jioch droomt hy van ht: bier , 

TPtte\ datte> tbai het befi. 
ten Itlot^enC^piteyn.Als hy gaet 

»or'.'yg vetrtn , 
,Htm duncttt rn yjntaflatp , dat 

al de tromwth rotrtn. 
laud aliter dum in b attrnam 
!a:;d*ntnr luminanoBtm, qui pet 
►rnnemvitam fanguinem,& cx- 
\& inimici anhelavit , etiam mo- 
ibundus, iras odiaq; in asmulos 
:oncepta,in eo&atu pertinaciter 
overe , ad ferrum Sc cardem 
auandojque proUlire vifus eft. 

Sed nunc adalia feliciora dcr- 
mientium , & morientium iora- 
nia tranfeamus,.qui in vita& fla- 
eitia , dormientes & moriemes 
acerrime decertarimt, ficut ftp- 
lantcs & vivi ca infcftari kne- 
fcant. 
j» Ireago fa«e«Ii So«. pag -$TX 
b Virg 1 'O 

§. III. 

Proborttm fomuta , earutn^ne 

exittu fdtces. .' 
1 1 1 T forte paucis diebus r quam 
»-*in IndiamXaverius folveret, 
de via fetlus condormierat j 
■cceperelemurumimagines, q«»s 
orcus intempeftivas etfinxerat , 
fomno praeludere : atque in his 
feralis nefcio qux lami« fpecies, 
-quietc hominis infolentius^ per- 
turbare. Francifcus re nova mo- 
^eltaque-otTenfus, cuaaarma ma- 
nu capere , telumque ftringere 
non poffet ; «num noc , caetera 
inermis,babuit,ut animi conten- 

M TurtelliiK iavi» BiJermn l,ft. 



tione qua fumma poterat, in ho- 
ftem fefe inferret,hoftemque ar- 
mis omnibus viitor exueret. 
Nam etfi dortnienti&us libertaft 
non conftat,ipfe tamen,ut fi ma- 
xime tuac Hbcr exfo, pugcare 
prius non deftitit, quam fengui- 
nis imbre per nares erumpente 
hoftis impudentiam erubefcere 
cogetet,& palmamab inGiltante 
lamia, quamvis non incruentarn 
reportaretjin quoconfli&aquid- 
dam , quamego digmun obfer- 
* vatu , tarnutile vos memoratu , 
imitatuquecomperietis.Ajo ita- 
I que exhocfomnioconfirmatax» 
j divini viri,irroboratamque coa- 
I fuetudinsm, nosdivinarepollei 
qua fe per omnem piiorem yi- 
taitij adverfus has orci barpvjas 
vigilans folicite , cauteque km- 
permunierat.Hicilli ufus^exem- , 
pljs afliduis auftus , in naturara 
deniquevertitiut quod interdhi. 
femper fecerat , firna!at<)iie'o©-. 
fcani hialites ex erebinidoe- 
merfi, obttiepebant , id ipfura 
deinde etiam no^tu cem rraxi- 
mc dormiebat , velut ufu quo- 
dam conftanterretinetet. quid 
faiturum 4mnc pugilem exiftl- 
matis , fi vigilantitalis Sirenum 
intemperies objeciftet ? illafne 
belluas oberrare impune , H vel 
ad horas momentum confiftere 
patereturr Superi boni ! cuju» 
exempli fpcctacnlum in Hlo non 
vidiflemus ? utique feu rrancif- 
cum videre in nivibus fuis libu- 
iflet , alterum Xaverius Trancif- 
cum in uivibusexhiberetifeu mi- 
rari Benediftum placuitTet , cum 
vepribus lu&antem,BenediCTura 
rnonftrari nobis in Xaverio crft- 
dcremus. five lernardum deni- 
que intej: uadas hybernant€, a«c 
Ephebum 



ifi Dinihica III 

EphebumAquinatem titione ve- 
litaatera, aut Nicctam in linsuT 
lux difpendto criamphaatemiitaV 
lor ego vei uno in Xavcrio hos 
rcvixifle viderjmi.s. Ex quibus 
noa obfcureconjicicadumcft, 
quaaropere tartarcus hoftis for- 
saidarit Xaverium vigilantem, 
qucm noa nifi fomnia.irem , in 
«rmemaue aufus ile laceiTcre. 
<^uare ff rccie Zenoc efuis 9 *em- 
que tnfomniis paTe fcprebendere , 
quantHm m Pkilofophii prifecerit, 
quis nos potiori jurc conficier , 
quaarura Xaverics in virtatc 
profcccrir , cojb' Ariftoteles di- 
lerte aflerat : virtutis efe, de w- 
tnte fomnUre. quod in virgine 
rnatre Rupertus Ambrofius,Ber- 
nardus , Aufelmus, Eoiphanius, 
aiiiqueparrcs commumtcra£ir- 
maat, cumdormirct, cotejus ad 
dile&um evigilaffe, Hlum corde, 
ae ore fufpirafle. hc ut rcfie Aia- 
brofio : a cnm quiefeeret cvpur , 
vigilaret animtf, qni frtqueuter fn 
fomniis le3* repetebat.<Zuod ipfii 
dp&iflimus Saarezex Aeguftino 
obiervatlib. ?. conrra Julianum 
cap. 9. ubi dchominibus inftatu 
lnnocentix ait : tamfe icia trant 
fomnta dormientium , qndm vita 
vigHantium. 

b Aulicus Oeniponti graviter 
ducumbens , jam rationes cum 
iacerdoteputaratjckm ufu venit, 
*t fiti levandje , frigidam pofce- 
ret. datur : & cam porreclo po- 
CUlo,dici$ causa.jubetur ei quem 
amiciffimum habercr,propinare. 
le&ulum forte aulica turba coro- 
nabat. tum iile circumferre ocu- 
Ios,& exadverfo Chriftipatien- 



Abvi» t n s. 



• Ambr J.a devirgin Siuree p>rt.l 

<ievir*Chrift dii>ut:i8.<««:» 
9 »ftx«i:i f roiroa t 3 .§. 17, 



tis lconcmcontemplatus , arqm 
Ghrifto,inquitpropino,chariffi-; 
aao raeo,qui meab infens vindi- 
cavir.occurfabat fiquidem Chri- 
fti p3ticntisamor,quemalto pe- 
ftore dudum fovcrat. ivoa fic im- 
pii,noa i!c,non fic hclluones.te-! 
nones non ficsqui fcortum fuum 
hic circunifpksxenr. In morr:' 
fcilicet.viA- f*a quer/Hfne fonas.hlc 
Mariam , h\c Jeiura fomniat, 3t 
dormiendo, & raoricndo fonat. 
c quid rrnramir.i osDofioris ger> 
tium corpore recifum , ter no- 
men Jcfu inclamaffc , fi lcgeritis 
nomen Jcfli, in paueis & parvis 
j quatuordecimepiftoUsfuis,du- 
1 centiesjdecics novics 5 Chrifti 
vcroquadragentics, &femeLia-\ 
j geminafle ^Cameraci incoeno- 
j bio S.UrfuIx, Monialis femcftu 
I ulrimo, idenridem hos pios arfe- 
I «ftiu B Vicloriaringcminabat : 
lefns mon ctjor^iniatitfp najra» 

rie» cjue vous\ 
Mtn arr.e efi viflre efpsufe , & 
vous mon cher efpaus. 
arque eadem fxpius iterando, in 
complexum fpoafi evoiavir. AlL- 
ter profe&b,*quam nobilis ille , 
dc cKipBeda , qui ciim dxmonem 
afiidub in ore habcrer,hacc mori- 
turus noviflima verba protulit:'# 
diailw memporte. Suavior profe- 
fto Echoj & argutior in morte 
eorum refonat , quorum voces 
Dci !audibus,noftu diuque con- 
cinendis crercitatx funt. Francii- 
cus Seraphicus,& COnratlus dii^ 
cipulus S. Dominici,in haec verba 
ejpiraruati e educ de cufiadia ani- - 
sn*mmttii». B.Petrus Alcantara 
hsc novi jSra; modulatus eft. 



e Corn.iB cp ad E pbeC. cl r IO 
dBarriifoli* , a/ ijj Mt .4j c>4 



iifnm 



IVoMlNTCA II 

aiatuj fumi» hisqfut diBa fi*t 
■bi 5 in domum Damintt ibimus. 
Edmundus os lateri crucxfixi 
primcns, hoc ultimurncffatus 
:: b „4 modh bauytetis aquat cum 
ndio^de fonttbut/alvanrit. eGC- 
rdus & crenere , & B.ciigioue 
rrnardi frarer, in illnd Davidt- 
m erupit : laudatt Daminum de 
<lis,laudate enm in excefit* „ac- 
citus fum ego , iuquit Bernar- j 
dus , ad id miraculi , viders , * 
exultantem in morte horui- 
nem,& infultanrem mortiuibi 
eft aiors vi&oria tua : ubi eft 
mors ftimulus tuus ? jatr. non 
ftunnlus,fed jubilus. jam can- 
tando moritur homo , & mo- 
riendo camat. Mtifico.eo-que 
tavifiuno concentu , fex ante 
bitum menfes , a cceleftibns 
joxaulis Nicolaus illeTolenti 
a* ita dciinitusfiutjUt cxclama- 
;cogeretur: cnpis d.jfitv f & /ft 
'mCbri/lt. dumiiue h*c mori- 
undus canerct,oc geftircr.cxul- 
ationis caulam rogatus: Domi- 
!us, incuit, meusjefus , benig- 
ifiGma: matri , tkS. Auguftino 
unixus, raihi dicit : dEugeferve 
i*e j 0- fideiU , iutra in gaudium 
jimlm tui. quifquis &cm»ritnr t 
ritur.nsn p&efimall m*ri,*}*i btne 
*>xerit. quam veritatem etiarn 
tthnici penetrarunt > il quidem 
•r Aucloreft Laertius / rogatus 
jttadam vice Ariftippus,quorao- 
ioSocrates vitam nniinet? re- 
fpondit : Utinam fie ego> quia So- 
:ratet bene obiiu hzc optima cau- 
blis eft. 

Yeriffime igitur vulgari parce- 

itria fertur : tjualis vita , finis ita. 

a VUl iSfa b Ifa 12, c-Bern ferm. 

26 iaCant dMatth.25.Aug.ton 

9,eJ« diicipI.Chrift 6.1.«La%ft 

19. vnaPkilof»pB. 



I,- AotiKto*. ^y 

quibus per cmnem vitatB ftudiis 
occupationibus > negotiis difti- "» 
ncmur, in iis prope nos uitimus 
fopor,i.e. mors obruit. Nautata 
in inan.cauiidicMm incuria,mer- 
carorem inter farcinas,&; merces 
in or%cina,potatorern in popinSj 
mcechum in proftibulo /iftudio- 
fum in mufeojMonachum in cel-, 
ia,vel choro, orationij piae com** 
mentatioui , operiehafitatis in- 
tentum. huacnavigantera,illufl» 
clarnantem , aliuni defudantern, 
alterum potantem , iftutn fcrni- 
cante, faralis morbus invadit, oc 
ubi vo$ Auditores,ubi vos Ado» 
lefcentes.ubi vos £ueilas,ubivo* 
Mercatorcs hic fomnus fcpeliett 
utinaro legentes , orantes , je}«- 
nantes , lachyrnantes inveniat ! 
/^fuit qui repentina rsorte obx*»- 
tus inventus eft in mufato mor- 
tuus , apertum codicem ance fc 
babensj in quem digito intenro, 
hxc verba fignabar :g f*fiut au- 
temfi mortt pratccupatttj /Wf/?>,r'i» 
rtfi-gerio erit, S. Ambroilus ia 
ultima «gritudine, comraentarfs 
in fcripturisjdura ad iliuuPfaicni 
47.pcrvcniflet: magnns Dtminut % 
&• laudabilis n : .m^ , invnortuus 
eft. Doftor Angelicus exponens 
fais fcripturarum Canrica,ad Ula 
verba: h vtni dtltBt • mt t vem e%re- 
didtmir in agruum t vivi8 exceflit. 

Veriltimc Beda , cum facras li- 
teras prope omncs illuitr2ffct, : in 
ultimo morbo fcribam accerfeas 
ubi illudjeannis protuliflef.co»- 
fwumatum efi, cygnea voceexpi- 
ravir. SandusVincenriusOrdinis 
Sanili Dominici,cura focio lau- 
dcs perfolvens , dum perveniflet 
ad ifla vexba:««w» jjtiritus laudes 
f Brea prod.c^.^, l6 sSap,4 
JtCMt,7 



4f Bomivtca II 

Dimwm, raultoties ea iterando 
emifit fpixituru. Quis hic aon 
.etclamet ; a moriatur anirma mea 
morte juftirum , Qrfitnt novffima 
mea harufirnilia. hoc olim.ouan- 
tumvis impiusBaalaraexoptabat: 
<jui fiiumvita:, ac tufumpefli-j 
tBum duxerat ; finem tamen op- i 
tiraum fpe&abat.perinde ut ille, ' 
^ui olim interrogatus uterefle j 
tmllet , Craefusan Socrates ? in \ 
vita , irujuit, Croefus , tn rnorte '< 
Socrates. in vita Nero, in moxte ; 
Cato. in vitalupus,in morteag- \ 
rtus. ia vitd diabolus, in motte i 
augdus. hoc potator, fcortator ' 
omnis folct exoptare : tmriamp 
Muhna me.t mtrte )*ft»rutr.,ty- fiaM 
nev/fim<i(id eft finis mcus inquit 

« Uum: »} 



I. A D TtSTfll. 

Lorinus) herum fimilia. fed cei 
Cornelius : h tsiyat pnus anim 
v. : tj iufttrnm. ubi in exemplui 
addncit.artate fuaPrincipem hs 
reticum, aut potms poiiticuna 
rogatum.quid lentiret dcCath< 
iicts.Sc Calviniftis? refpondiff 
■malie fe vivere cum Calviniftu 
0:4 mori curo Catholicis :ottc 
horum Ut hetior fecuriorque i 
nisjvita illexum liccmior,ac v< 
luptuofior- fed & mali Catlroli. 
ait Auguitinus , c volunt £*»th\ 
cum j'jt:ci s t Cr- tnbulati*nes mu> 
di ntlunt fufi.nerr cuntillu. ta; 
dffideritm pectatoutm peribit. 
coutra vero : d anima cujufytte t 
vitJi ipfius bened>cetur. 

b Cotnel aL»pid* ia Kua c:*J, 
* Aiig f«r:47 de Saotii». 
4TUI ui.rial: 4S 




SMJXJ 



EMUE M A. IV. 

Fxflftm efl verfam Dtmitti in defem. LiK. %% 




DESERTUM FACIT ESSE DISERTUMr 

DOMINICA IV. ADVENTUS. 

Selitudo orationi aptiffirna , ut botso Deo , & Oeus ho- 

i mini loquatur. fic tamcn, ut & folitudo in urbe, ac interiori 

cordis receflu aedificari queat. 



\. I. a Ecce elongavi fugiens , <(y manfiin folitudint. 
j. I I. b Dncam eam infolitudinem, &* ibi loquar ad ctr t)m. 
\. III. QjLdhibt tibt inurbe folitudinem , CP retnota (o anima)paHlif- 
per ab hominibus, propius Dto jungere. 

a Pfal: 54 bOfeae». eHiefon tpift«i,ad *«metiu4, 

C DOMI' 



?3 



I> O M I NIC A I?, ADVENTtJS. 
JFa&um efi verfam Dtnmi t* deferto. Luc, 3 . 



SA 'C K U M Eeclefiaften 
pro concionc narrantem au- 
divi , virura nobilem ac 
prxpotentem pcr omncm 
antea£tam vitam gravi ffimis ne- 
gotiis diftentum , ac forcn- 
Sbus turbis implicitura , ali- 
^uando ut animum relaxeret , 
1 confobrino fuo in fuburbanum 
^nvitatum : quo dum bene manc 
jarn cirris folutus contenderer, 
denfum forte ncmus , qua re&a 
In prxdium iter , pertranfiens 
Phifomelam argutiflime modu- 
lantemaudiir, & ut muficx peri- 
tus erat, hoc tam fuavi illicio,to- 
ius ftuporc defixus hxret, rnira- 
turque cx hec tam temti corpu- 
fculo, &exiligutturc, tamva- 
lium , tam dulce melos,ha&enus 
illi inauditum prodire. Ardcfcit 
crgo ut hane fibi pfaltriam com- 
|>aret 5 dum ecce- paulum progref- 
fus, in hominem ligna cxdcnrem 
incidit, q*em non levi prctio in- 
«iucit,ut captam fibiPhilomelam, 
domum deferat. delatam poftri- 
eiie concinnx cavex inclufam c 
tholo atrii appendit,ut no&es at- 
que dies , qucmadmodum puta- 
fcat » (e concentu fuaviffimo ob- 
le&aret. Sed vox avicuix velut 
interclufa', & pifeemagis muta, 
inter domeftieas turbas defide- 
bar. Quid agat ? caularo filentii 
affequitur,Philomelam, nufcuam 
gentium , quam in deferto defer- 
tam ac vocalem eflc. Amplum 
itaq; ac perelegans ornithothro- 
phium cxxdificari jubet eo artifi- 
cio.utplantatis in eo variis arbu- 
&hU$ t f/lyaxn quaadsm atquc a- 



maeniflimum viridarium zt 
ret j qitod ut libera avis fubintr; 
vit , ilico quafi lolum ac ccelui 
patrium naeta,garrire & cantill; 
re occospir , pofthac domefticc 
mm , ac Domini jucunda wlupta 
Ubi duo nobis potifiimui 
confideranda occurrunt: primut 

3uod ficut Philomelan cantar 
o,ita & animam orandd , defet 
tumfacit tffe difertam. Alrerura c 
quemadmodum avicuia hxc inte 
urbanos ftrepitus , & domeftica 
turbas nec caaere' nccaudir 
queat , ita internam Dei vocea 
non nifi folitudine ad nos dirig 
ac percipi pofle. Adeb folitudc 
invitat & confert ut J»omo pe; 
orationem attenthis cum Deo,& 
Deus cum hominecolloquatur, 
tum deraun: fslitudinem etian? 
in urbe , ipfo in cordis interios 
recefiu xdificari poflb compro- 
babo. 



; §.r. 

Ecce eloHgavu fttgiens , Cg 
mazft in jolitttdttte. PC 45 

^On oble<flamento dumtaxat 
fed 6c emolumento maximc 
futurum conrido, paucis expone- 
re , qnid varios homines in de. 
fertum &folitudinem compule- 
rit:quofdam enim fcientix appe- 
tirus , aiios vcnandi -ftudiuru , 
complures ipfa ruris cjuies , & a 
negotiis & curisremilfio,animi- 
que relaxatio ex urbibus peregre 
invitavit. 

Aneas Silvius qui ante Pon- 
) rificatura maximuru , iiuecauli' 
Cf 



»$ tumultus,ltteris ac ftudiis ob- 
trcpentcs diu verfatus fuerat»h*c 
andem cedro digna locuttts : „ a 
,eft magnorum virorum recrea- 
,tio mentis fecefius ; cam fe ali- 
,qurs retrahit i« folitarium lo- 
,cum, ac vol meditarur,vei legit, 
,vel fcribir , totumque fe mufis 
prsbet. Hinc orcx iliae ftudio- 
>rum poetarum voces: b 
icripcoritrn choru^ornnis amatn*- 

mus &- fugit nrlid. 
t aiius i c 

Zarmlna feceffus fcrtkentis ty etia 
vxrttnt. Prjtclarum hoc quoquc 
tfcipulis a Quintiliano datum 
caeceptum: „ rfdenique ut femel 
ouod eft porentiiSmmndicarn : 
tecreturu (quod diftando perit) 
uque liberam arbitris locurn,& 
cjuam altifiimum filentium,fcri- 
bentibus maxime convenit. fa- 
isantcveitcrunc horurnprscep- 
viriceicberrinu Aluitoriun fti- 
laudatus eft. D. Demofthenis 
ccfms in locum fubterraneum , 



IV. A&?»wttti7 Ij 

j fteriorir ncgotia agOjilHs aliqna** 
qvtx poflint prodefle,coafcribo. 4C 
Atq} hiquidemafpiritudu&i 
in deferrum, fi non prorfus a ma- 
Hgho,at fpiriru vanitatis,ut futilc 
fcientiam conquirant , ut vanam 
dicendi arte condifcanr,ut pofte- 
ris famam, <*. eheu! fibi flarnma» 
cpmparent lempncrnara. Nos ve- 
ro ut diyiaam illam cum Deo o* 
xandi ac perorandi Khetoricam 
bauriarnus , ut coeieftem iilam de 
coeio & animi Phi3ofophiam,ubx 
ChriftusMagiftercft,infilemio 
audiamus,a tiirbis & ftrepitunos 
Uibducere, detreaamtts. Schcl* 
Chrifti non in publico,fed in dc- 
lerto.non m commotioneDomi- 
nus, icd in fibilo aura: tcnuis, an- 
reni praebet : fic Regum fafti me- 
morant , qaod £ aadivit Sammri 
owmaytrl* p*picii i &> ; eCHtM e a ea 
m aunbus DewWjEtenim ut foli- 
tuainis lumen ac columen:"£ fi>. 
ruf vit ? * cale fti« doftrin*" 

:ernara fcx-ibebat , & orationes ' --- • ' " 

*& elucubrabat.Quis Tullii Tuf- 

!anum ignorat ? e attdimus: »ej , 

.jmt, yucntum licti % <& fapcfili 

»»/. 

Poft oiatorem, Fhilofophum 

unanum audiamus t *'/ia hoc 

ae recondidi & fores ciaufi , ut 

rodefte pluribas poflnnjnullus 

lihi per otium dies exit:partem 

oftium. ftudiis vindico , non 

acofomno fedfuccumbo,& o- 

ilos vigilia fatigatos cadentel- 

h in opere detineo.Secefli noa 

tntum ab hominibus,(edetiam 

refeus, & prirmim a meis. po- 

i PiiU,epift.x66bK«iat l:ltp.alt 

tirfTjjtt. I.itltg:t d^iiat l:ie 

c Cit t l.-3 «ffic i"5ti»eta«i>ift»8 



* Fuit qui fcholam fibi in dcferto 
conftruxit ^cper triginra omntno 
annos m hoc folfimodo incubuit 
utaflecjui vakretquoartificio a- 
|es favos,qua folertid melia cort- 
hciant. Eofecumalvearee vitro 
afportarar, quod du apes cera un- 
aiq;obducercr,fine fuofruftratus 
ruit.Mutamus nos apnmexamin» 
& vitrea alvearia;aliam fcientiam 
ahara theoriam, foiitudinis fcho- 
Uproponit, in qvsi dua feneftrar. 
quarurn una profpeaus in do- 
mum a:ternitatis fuxfura , Jri do- 
nam non iranu fadam , ubi tor - 

8,*. Rt * 6 * S «afll.de fandtvlta» 
XoJit , Sancaej Roya^rie £4«» 



{£ DoiI!SI«A IV. 

rcnte voluptatis 8c liquidiffirai 
mellis potabimur , & millia mil- 
lium aligerorum contemplaturi ; 
fubtus verb inferorum ergaftu- 
lum , ubi vefpae infernales & fel- [ 
lis ac amaritudinis dolia , raente : 
liceat prslibare. Hsc ftudia to- , 
tum , ut ajunt , hominem requi- 
runt, quibus fe abdiderat S. Afcr 
Tullenfis Epifcopus , de quo D. ■ 
Paulinus : a familiare fecretum 
taciti rurus fetebat faiubri confilio , I 
inftrnelioni fanila vacans , & in- (. 
ttnt t*4 ftudiis fpiritualibtn. Si quis i 
▼ero ipfum Antiftitem Nolanum j' 
percun&etur , qui fecelTum hunc 
nuncupare, confueverit? reponet i 
b ceelefiem tffe ojficinam. Si ulte i 
iius difquiras quid operis ac la- [ 
boris toto* dies infamendum, { 

3uid artis & induftriae elocan- 
um? ftrmare t ix\<^xnyinfe Chr.fHy 
▼idelicet Sandtx vitae imitatione 
Quo motivo S. Auguftinus Ne- 
bndum ad pium feceiTum a tu- 
multu rerumfacculariuminvitat, 
duro praeclare illud pronuntiavit: 
C Deificari in otio licere. Quod 
uerao quifcjuamdemirabitur, qui 
illud ethnici expederit : Pyrrho 
Philofophus.ut laertius refertyde- 
prehenfus folus & tame loquens, 
rogacus quid ageret? meditor , in- 
quit , probus effe. Hoe enim vero 
Chriftianus in folitudinemedite- 
tur , ut probus fit, & erit. Teftis 
prancifcus ille Seraphicus , d vir 
Deifelitarius, ut Bonaventnra lo- 
quitur, nemora complebat gemiti- 
busy loca fpargebat lachrymis : &" 
muafi tccultius fecretarium nafeus 
gonfabulabatur cum Dominofue. ibi 
tefktndebat judici , ibi fupplicabat 
pAtri , tbi collqquebatur amico. Ut 

a S,r*ultn,ep,*9 b Paa!m e Ang, 
«piftj i l€ i Bcn» v , i» rifft » 



AoVENTU*. 

mcritb ille Ercmi cultor HierO ; 
nymus exclamat : e Qieremus fjk 
muia/ms Deo gaudens } quid agts-i 
(Heliodore) quamdiu tetectorun 
umbret premunt ? quamdiu fumofa- 
rum urbium caycer includit ? credt 
mihi nefao quidflus lucis afpicio s 
libet farcina corporis abje&a adpu- 
rum Atheris tvolarefttlgorem. Ho< 
iiquidem fanttiflimi vatis oracu- 
lum. f Sedebit folitartus & tace- 
bit , &• livabitfe fnpra fe. Volabil 
fupra aureos montium vertices , 
fupra exceifos honorum apices , 
fupra omnia regnorum cacumi- 
na , & fibi ac Deo vacans excellc 
animo hurnana omnia ex alto de- 
fpiciet. Huc anhelans regius Plal- 
tes, pennas fibi, non tuas Pcrfeu, 
Dedale five tuas fed eolumbinai 
pqftulabat: g ^uis miht dabitfen 
nas ficut cilumba , & vilabo & r* 

?'»iefcam * ubi Cafliodorns ob 
ervat , Davidem quandoque ir 
locum defertum.fe reeepifle a<i 
orandum, ur requiefceret ab aula 
ftrepitu a tumultu bellorum , s 
turbis facculi. 

Sanftiflimi Regis xmulus , in 
viftiflimuslmperator GarotusV 
qui quo feeunus , fibi ac Deo va 
caret, regno acmundofpreto, in 
audito ha&enus exemplo fecef 
fumdclegit, ubiut annalesrcfe 
runt : h major fu;t infua eremo 
quam in imferiiy unde per appofi 
tuta in panegyricaejusfunebri 
thcma noftcr Franciicus Borgia 
afliimfit: i Ecce elmgavi fugiens y c$ 
ma»fi infoiitudine. cur nos fequi 
mur : queriraur nos negotiorur 
mole obrui, cur non alas poftula 
mus-pulchrc Au^uftiuus in Pfal 

c anron.epift,! »d Heliad fThren- 

• Pi'ai,54 b V, Barrii pratiqoe ie 

peffection.entiefen 15, i Pfai.$ 

Jeyeriin^apvfbt.facra.tic.Stflit 

5 



Do M 1 N ICA I 

4 Ecce ehngaSt jugiewSxc differit 
\d }> f uayita ligxntur ut vclartnon 
iRmt*f.',;e en m n-.n ligartur vifco, 
fd ifficio:hic officiq,Pra:fulis, ille 
raetoris,alterConfulis aliiligan- 
ir arfe&urerum caducarum,uxo- 
s,liberorum,nec fe turbis valent 
spedire Ad quod invitat Roma- 
us Sapiens.crebras & ferias pra> 
eptiores ingcrens: a quid tibi vi- 
andum pracipui txiftimem qn<xris\ 
trbam. Ego certe ccnfiteor tmbecilli - 
dtem meam, numquam mores, quos 
xtud^referoy aliquid ex eo qvod co- 
>ofki , turbatur. aliquid ex his qux 
ugavi) rediu inimica multerum efi 
or/verfatio. Kemo non atiquod nobis 
litium aut commendat aut imprimtt 
\Ut nefcientibus alL.nit. idem rcpe- 
itis monitis inculcans:5/c f/t»ta- 
juit,»s» mutofeutentiam.-fuge info- 
Uudinem,fugepaucitate t fa%e&.\*va 
ifium. Non invenio cum quo te 
nalim ejfe^qudm tecum.recede in tc- 
pfurn quantHtn potes.Rxc ethnicus 
laec Scoicus, haec politicae quietis 
k aurs liberioris amans , quidfi 
llud fapuiiTW,quod<21aravailcnfis 
ipis : ,, b Cellae fiquidem & coeli 
jhabitatio cognata? funt: quia fi- 
,cut coelum & cella ad invice yi- 
,detur aliquam habere cognatio- 
,nem nomims,fic Sc pietatis. A 
.celando enimcaelum&cellano- 
,ns'enhaberevidentur : & quod 
„celatur m coelis,hoc Scin cellis. 
:Quod geritur in coelis,hoc & in 
jcellis. Q^id nam eft hocJvacare 
,Deo,fruiDci-,quod cum fecundu 
.ordinem pie '& fidelirer celebra- 
,tur in cellis,audeodicere,San&i 
,angeliDei cellas habent pro cce- 
.lis,?c azque dele&antur in cellis 
,ac in ccetis. Ac in cellain coelum 

a Seaeca ep 7 b Bero.ep" adfratrei 
de meiue Dei . de vicaSolitaXta. 



V*. AbVSN*U«. 51 

faepe afcenditur.0- pautipoJl:ct\-" 
la terra fanfta , & lpcus fan&us" 
eft.in qui Dominus & fervus e- c * 
ius colloquutur ficut vir ad arhi-** 
cum fuum. In qua crebrb fidehV* 
animae verbo Dei conjungitur, ** 
fponfa fponfo fociatur," & velut 
in paradifo voluptatis dele&atur. 
Alii fylvas ac faltuspetunt at fcra$ 
perveftigentot renentur.in fylvas 
vos hodie ac luftra deducerc per- 
optare uti feras fane fcrcciffimas, 
& immaniffimas beiluas,ipfas,in- 
quam,animi Paffiones lubdereac 
iubjugare pofletis , quemadmo- 
dum Conimbricae accidiffe.legi- 
mus , c qua iri ut be vulgus fpar- 
ferat.iis qui apud Patres~Societa- 
tis ad receflumin loco ab arbiuis 
remoto invitarentur, nefcio quas 
ferales, belluas & vifa objici. ca- 
lumniae fidem adftruebat , quam 
detrahere debuerat , ur repenti- 
na, ita ingens & creba morum 
mutatio. Denique adeb invaluit 
hxc fabula , ut Catdinalis Henri- 
cus fidei quxfitor de re tota co- 
gnofcendumcenfuerit. Hoc dum' 
ejus imperio diffimular£er.facit ' 
Jacobus de Murcia Academi* 
Redor , fratrefque noftros dc 
belluis ac obje&is vifis legitime 
interrogat,unus aperte fatetur fc- 
feras immancs & Belluam unam 
maxime terrificam confpexiffc,6c 
quasnam illa , inquit Rcftor ? ille 
yerb : memeripfum , atque animi! 
feras maxime truculentas, Sttur- 
pius mibique magis fbrmidan- 
dum monftrum numquam occur- 
rerit : quod olim inter Africx 
monftra degeas Auguftinus , prac 
cacteris maxime terrificum , ocu» 
lis fi non corporis , at cordi» fre- 
cHift Soc.part.il <5,i»a{opri«ifae# 
«»li 1 3, 6,10 :' 

C J. ^tt€fl$96 



?* BtMlHlCA IV 

«guenter obferiari exoptabat , di- 
cefis:,,* Ofi jamfaciem nunc pec 
«catricisanima: liccret oculis cor- 
,,porisintueri,& confcientias no- 
„ftrs vultum in oculornm pxx- 
„fentiam permitteremur adduce- 
,,'te/ouod filiceret,aecdici poteft 
„quanto ftudio, quanto mem ur- 
„Seremurfoedata componere,ma- 
„culata tcr^ercvMlncrata curare. 
>,Ideoqj quia non poflumus ocu- 
„iis corporis,in(piciamus nos in 
• ,qiuntum pofiumus oculiscor- 
„dis, & unufqui fq; confcientiam 
»jfuam ante confpe&um inferio- 
„ns hominis conftituat.Ut beilu- 
as -llasframare&domaxevaleat. 
Sed de his aiifei i prolixius egi- 
mus.AdaliampraEdamS.Eacheri- 
ns nos invirat.libelio delaudibui 
„Eremi : ferunt quemdam fcifci- 
» »**?'* - u ' tcr *» quoinloco Deum 
#> cfle crcderct, refpondifle ut qub 
j,fe duceret , impigcr fequeretur. 
„turacom!tantceodem, adlate 
„patentis eremi fecreta veniiTc. 
»>atqueiftic oftendens folitudinis 
„vafta: receflum : &ioquir, ibi 
Deus eft.nec irametitb ibi elfefa- 
Cilius creditur,ubi frequentius in- 
▼emtur. Jacravitolim c potentifll- 
«us lllcHifpaniarura Rex Philip- 
pus II. ubi in venatione Fxatrem 
Joannem Auftriacum agnovir, fe 
Bpmquam mcliorem pracdam re- 
tulifle , fut f us .e fupra diximus; 
nos fratrem noftrum fugcntem u- 
oera matris in receffn Bethlemiti- 
co per hanc hcbdemadam indagi- 
ri, ac venari ftudebimus. ut illum 
tactitaflc legimus , dequo Theo- 
GOtctus «fcomtnemorat: chrn po- 

• A«g. f««. i8t ietemp in m t U 

Pent ferm. 1 bV part i 0» m . 
«O poft J» « a t sjStrada f, fo an. 
•p8V,dia» 9 , !>©«»,, p.ftEpipfc i 

9. I* . * ia rin ML*4td*»ii 



Ab veh t U «." 

tentiffimus miliriae Duxfnsrem 

nobilium comitatu & magria cs 

numcopia perncmus feras infe 

ctaretur , tandcm m pr^ctlfur 

monte cumfuis confcendir,cuiu 

in verticevenexandum fenerr.Ma 

ccdonium confpicatus , ex equ< 

ad pedes viri airfuxit , acperbeni 

gnerogavftquidin hactanta fo 

litudineageret > tu verb , inqui 

Macedonius , cujus rei gratia h» 

venifti ? ut feras venarer ait illc 

&• *g«,refpondet Scnex, hic Dtun 

mtum venor, nec defijfam donet h.i 

prxda potitm fuero. Solus erai 

Moyfes quando vidittubum in 

combuftum, quivirgiw-s fine vir- 

ginitatis damno, Deum parituta 

Hgura erat. Quifquis hoc royftc- 

riura penitius contemplari defi- 

derat, cum Moyfeaturbis fcce- 

dat > quifquis nafciturum Deura 

complecti & deofculari feftinat , 

urbcs dcfetat & cum Paula de- 

fertum Paiarftin* , & antra Beth- 

lemitica petat. Ad hoc ardentif- 

flrnis defidcriis lufpirabat coele- 

ftis fponfa diccns : ~e quu mihi dtl 

te fratrem menm fugentem nberA 

matri/ mw,«( in*jtn ; *m te forii,&' 

Jeofculer te. alii legunt non foris, 

fed in agro , feu ruri potlta majr- 

ftatc : rlam ficutrex inqnit Gifle- 

rius , foris in a»ro , cur3 inrecua 

rufticorum tutba verfattu: , & ra« 

miliariflimc converlVur , ira fc 

Deus infans psfloribus ac abjc- 

Ctiflimis bominibus fe commun : « 

cavit. unde his ver'«ns ardens dc- 

ilderium incarnctionis indicstut 

tefte Athansfio, Ambrof-Ther- 

doret. Cafilod Grr?.. Beda. ut 

homincir faftum , qui intus ex3% 

Deus , cun^ in finu maieftr.ris 

arterns h'cret , foris :n aRrro 



Domisica IV. A»rsW*u£ 



W 



ethlemitlco ioventum, deofcu- 
iri , 6c facic ad faciem videre 
ceret. Hugo Cardinalis legit : 
r invtniam tefort* folum. addens, 
jec mosaliter efie verba fidclis 
nirox , gux omnes fenlus ac fa- 
iltates fuias a muiidi ctiris , 6c 
atba. pJianrafmatum avocat , ut 
unc principem infantem deo- 
:ulari , cum eo fe oble&areya- 
:ar,qui fuas non nifi foli delicias 
npcrtit. Hoc Amantibus farai- 
are eft , faltus & lucos quxrcre, 
t liberius amori indul^eant: qui 
3 defertum ducuntur a fpiritu , 
:d maligno , a fpkitu tenebra- 
«n,ajfpiritu farnicationis. qualis 
,le extitit , quit cecinit : _ 
\Hjic lota lncis baLent nimium,& 
cum luie pudorif , 

Si fecreta magit ducis ad antra , 
fequar. 
Ltque uttcam non plurimis tra- 
;cediis comjrcbitura eifet illud 
;enecx : h 

*eccatt Ki-fier novit in fylvlt amor: 
qui defertum ac lucos luce ca- 
entes , fceieris fui latebras qux- 
unt. Pudeatprofe&b«/nobilefft 
rancum infanofeeminx amore 
:ftuantem,opibus,familia,patria, 
aundo fpreto, vitamanachoreti- 
am,Antonii inftar, aut Paphnu- 
H in eremo tranfigere , cum A- 
aafix dumtaxat muta imagine 
ies & noftes confabulari,& nos 
learam iliam foliuidinem non 
stpetere , nbi noa in imagine,fcd 
j|(ciead faciem fpeciofum prx fi- 
iis hominum contempJari, ac fa- 
ailiariflime liceat confabulari. ^ 

Hxc infana & profana ad di- 
inum mduyit araorero , qui ex- 

a Cvid. l*.6fsft: b Ses«. Hipfl-r» 
Aft 7 c 2tteiBfrpro«ont S>aia* 

r P «.M »/,.;. Jv,Jna, h »ij.c»» 

17 ? ti ?•«, §. 3. 



ponens verba iHa fpGnfae fapri 
citata : t Ut iuveniam te foris. '• 
quoniam urbes & ipfa homi-" 
num focietas multas quoti-" 
die affert caufas qux amanri-'* 
bus qub minus fine interpella-" 
tione fe amcnt , folent efic im-'* 
pedimento. unde concludif' 
Amb.:fhonaigitur anir ajuafotis 
efiyut verhu intutfit\ illa extracor- 
pus fit,a fe,ac fenfibus remera*»* 
verhum babitet rswWi.HuiM! hofx 
pitcm fontudinisamantem quif- : 
quis exceperit,vitam benedictam, 
vitam beatam in terris duxerit,du 
habitatorem Deum, id eft corlura 
ipfum intra fe concluferit , ut ve- 
xiflimeexpertus clamet; "g unum 
pro certo fcio 6 vita benedidal" 
quia quifquis in amoris tui dc- u 
fiderio perfererare ftuduerit,ip-* c 
fe quidem habitator eft tuus,fcd sS 
c jus habitatoreft Dcus. 

e6ifleriu«;r. Caot,«,S f Ar:b de I!**? 
C 8. t B Diiiiiaa.oj) sfc.n «.19 

§• ir. 

Dttcam esm in fclituiittem • 
(j^ ibi Uqttar *d cor *jw 



n: 



Emini 00 n perfpe&um eft % 
voltjpe ac perjucundum ho- 
mini effe, procul a ftrepitu U 
tumultu populari , fepofitis curis 
ac negotiis, ruri vitam folitanam 
ac tranqUillatn ducere,qux Nobi- 
lium ac virorum Principum deh- 
cix , quandoque animi relaxandi 
causa in fuburbanum fecedeKi 
Etenim vita h 

Xon aiia magh tfi lihtra, & +*** 

cartnty - I ' 

jQnam tjuxrtlitlif MUmittfyjjf' 

vas amat. 

k Xaaica i«Hi> poi» '!■- 

6 4 Ko* 



?5 I> A M T H I C A IV 

Hocfamiliari fiio fuafit Seru Phi- 
lofophus: „< excerpc te vulgo,& 
j,in tranquilliorcmportum tande 
„recede. Satis jam per laboriofa& 
„inquieta documenta exhibita 
,virtus eft : experire quid in otio 
„faciat. Major pars anatis, certe 
„melior Reipublicae data fit , ali- 
„quid temporis tibi fume. Inve- 
„nies majora qu* fepofitus & fe- 
„curus agites : iftum animi vigo- 
^„rem,rerum maximarum capacif- 
„firaum ad te revoca. 

In hac animi quiete, & raentis 
relaxationequicocii deliciis re- 
ficitur ac recreatur , ineft illud o- 
tium negotiofum atque utile , 
tantoperc in Scipione Africano 
b a M. Tullio , Plutarcho , atque 
ipio S. Ambrofio commendatum; 
folitus quippe erat dicere : num- 
quam fe minut otiefum tTt qudm 
cum oticfus; ntc minus folum, qudm 
cumfoius tffit. Additque Cicero, 
duabus illum rebus , qaae languo- 
rem afferunt octeris,acui confue- 
viflfe , otio Gf folitudint. illt enim, 
inquit , requitfctns d pulchtrrimit 
Reipublic* muneribus , otium fibi 
fumebat aliquando t &- d caetu homi- 
nem frequtntiaqut inttrdum , tan- 
$u*jn in fortum fe in folitudinem 
rtcipiebat. Pergit ipfe explicare 
guid vir bellicofus & Senatorius 
in feceflu ageret, qui nihil literis; 
rnandavit, cum ait: ex quo intelli- 
gs debet,iUum mentit agitatione,in 
tttftigatieneque earum rerum qttat 
cegitando cenfequebatur,nec otUfum 
ntcfolum unquamfuijft. 

Sed quaenam illse, qaaefo, etant 
SjCipionis cogitationes,qua5 com- 
mentationes ? arbitror de Rep. 

» Sentctlifc dettevft vitiec.l8. & 
19, bCict I % offic, Plut.inScip. 
, Aiub l;3,»ffc:i 



. Anvinraj. x 

fuifle: fecum attente apitarec&fi 
fuevifle; quiftatuipolirco pro 
deffet , qui gloriam nominis Rc 
mani &famam amplificare pofle 
Hujufmodi plenus falutaribus cc 
filiis urbem.remque publicam r< 

Eetebat.Qubd fiunico illemagnu 
ellici laude, prudentiaque civi 
clarus.,fidei radio perftrictus fui! 
fet , nae ille longe meliori in oti 
tempus infumpfiflfct.nae illealtic 
ralongementeagitaflet. Iaterir 
quod noftru eft o Chriftiani,ho 
ethnici apophtegma cordibus in 
fculpamus : numquam minus ftdui 
qudm ci-mf>lus;q\lii in folitudin 
non ut gentiles inane ftudium 
dottas fabulas , & vanitatem f( 
&amur,fed negotium aeternitatij 
veritatem,Deum i|>fum in quo o 
mnia : nam ut re&e Ambrofius, 
non efl fcluj , cui Deus prxfens efi 
qui cum Deo familiariflime cor 
fabulaturjnifi ille folus cenfendu 
eft , qui prolixa in interiori cor 
ciavi colloquia cum rege inftitui 
aui thefauros fcientiae ac magni 
ttcentice fuar , non nififoli&i; 
folitudine manifeftat. d gleriat 
/K<«»,ihquit TertulUan., difcipuh 
infolitudine demonftravit. Induci 
hucHieron.Bonofummonachu" 
qui in defertam infulam penetra 
rat, "r ubi,f»9«/V,quafi quida no 
viraradifi colonusincedit;fo!nsi 
ibijimb jam Chrifto cmriitantel 
non folus , videt gloiiam Dei, ' 
quam & Apoftoli nifi in defer-' 
to non viderunt." 
! Monuit olim DeHS AbrahaJ 
.ut urbem & faminam relinqu« 
ret : dicens : f egredtre de terr 
'tua & dt csgnattone tua y & de dt 

c Ambr i«Pf*!.-8. i Tertu! I-b s 
**khrct e Hieron.ep 41 adBu 
finum i Gea XX 



DOMIKICA I 

patristui. foris verb&info- 
adine, ad colloquiu.& coiilpe- 
im admittitur : afyatith autem 
minus^ibraham & dixit « &C 
uum enim victebatur ut qui tur- 
s (icijlares propterDeum deie- 
prai ; Dei confuerudinefruerc- 
rtatrecce Philo Hebr. obfer- 
t : "a poftquam.;w9«:Y,Abram 
:otam domum egrefius eft , ait 
;e>tus vifum ei Deiim.C" addit: 
juimanifefte apparet extricato 
rebus monalibus. Quin & ipfi 
ltriarcha jacob aPatriis fedibus • 
ulantijdomui <Dei & porracoeii 
eiuditur.-dignus jn domum Dei 
iduci qui lu^:as domos deferue- 
it, ut a-ir b Arhonafius. 
^ £a prop:cr rec>i.'.Mcdiolanenfis 
n.iftcs pionimtiavit : ,, c non 
iprirnus Scipio fcivit folus non 
,t-iTe, cum folus eilct. Scivitante 
lipfum Moyfes,qui cimi taceret, 
fetitmgblt \ tum otiofus ftaret, 
,pr<xiiabaiur. Cujus aute majora 
jncgotia , quam hujus otsa ? qui 
.qiudraginta diebus pofitus in 
monte, totam legem complexus 
eft.Quando ergo juftus folus eft 
iqui cum Deo (inquo cmnta)km 
ffn- eftf quando folitarius,qui a 
Chr-ifto riumquara fet-aratus efi? 
alus profectb noneft,qui quoti- 
j vult , meliore fui parte coelum 

! i.-imbuUt ;f anti vfncundi <or cum Dto 
7- *»£</« , (jKanto iHter homines 
idturnior. Nam ut facrx liters 
.'£rantur,in eam familiaritatem a 
feo admiffus eft , ut loqueretur 
um eo d facre adfaciem , ficut fo r 
■t loqv: h>mo ad arnicum fvum. & 
bi,qu2efo,tam prariam inivit?u- 
intimam illam familiaritatem 

/Ptilolib i b Athan iffApolog.de 

fuga fua Mieron iu Pfa' \%\ 
'..«b.l-.J •frit.s.l &Uxvd'i.%$ 



contraxit?femotus a turbis.longe ' 
i ftrepitu aulae, a tumultncaitro- 
rum. e Solus trat Moyfts , quandt 
Dominus apparMtt ei. Va * 

' Ubi exiftimatis. elle fattunt 
verbum Domtnl adIoannem\ nurn-;'. 
djuid in paterna domo ? mauU , 
Herodis ? inforo ? infrequentta 
populi ? minime gentium. Sed m 
deferto: ut enim quis Philomelara 
ars;ute m©dulantem audiat m lyl- 
vis, in folitudine, iu filentio eam , 
aufcuket neceffe eft > haud aliter 
ut Deum quis fibi loquentem » jx . 
intus canentem audiat , fohtudo 
quaerenda eft ; rwc fuos Sapiens. 
ille Auguftini difcipulus Thomas. 
Campenfis edocuit,/qui quotics 
in monafterio occupatus , ien- 
fit per interiorem infpirationera 
fe a coelefti fponfo , quafi ad col- 
Toquium fevocarl, mox lermo- _, 
nem aut negotium abrumpens t 
dicebac: CharilTimi fratres,opor- 
tet me fecedere , cft enim qui at- , , 
fatum pctat , qui meincellaex- 
fpeftct; ac celiam ingreilus, lum-. 
ma fubmiiTione illud Samuehs 
ufurpabat : g loqutre Domine» cjutx 
s»d.t favus tuus. Idemque foli- , 
tus dicere : quoties inter homines 
fv^mmor homo redii^minOI gtatia, . 
minor modeftia ,minor intenori 
compun&ione,minorpaffionum- , 
moderatione. 

Errat Adolefcens qui putat ie auT 
dicuru quid in fe loquarur Domi- , 
nus, quem vivendi modu pcrfun- 
ftis ftudHs amplefti debeat, dum 
inter confodales tals s jacit,inter 
pocula bacchatut & helluatur : 
erratpuella quat arbitratur fe au- 
dituram quid fponfus vhgmum ; 
. . » 

tRich.J S.Laar l.i c 6 

f F*bri l'«m 4 Adven', c*» 8 

tj R«.8d^jiiiii.Clw»«,lii^iO»'> 

C-5 iatut 

l 



t)oM!HieA IT. Aflv.mmi. 



imus lcquatur , dura cnrn lafcivo 
procoferrnones raifcet,.& araato- 
tia ferit colloquia;obfervat quip- 

{>c Bern. , cceleflem fponfuai ze 
otypum effe dicens: „ a o Sancta 
t ,an:ma!fola efto ut foli ommum 
t ,ferves teipfam 5 fuge publicurn, 
„fuge & ipfos domefticos;fecede 
^ab amicis &intimis > etiam ab eo 
„qui tibi minifxrat , (Seivteurs.) 
t,An nefcis tevereeundumhabere 
„fponfu;&qui nequaquam fuam 
„velit tibi indulgere prasfemiara 
„praefentibus cxrerisrHoc cxper 
tus de fete&atur Aug.,6 qui v.cce 
Bomini ab. altiflimo veterno.fe 
cxtitante audivir.nonCarthagine 
ubi circumftrepebat Sartagoft.rgi- 
tiofhrii amorum : non Romx inter 
ludos Circeafts : non in paterna 
dorno : fed cura inter horti vireta 
folus deambularet , reii&o etiarn 
unieo fodali fuo Aiipio :. „ c ubi 
„oborta effc procella ingens fcrens. 
„ingemem imbrem lachtymaru :■•, 
„& ut totum effunderem curn vo- 
„cibus fuis,furrexi ab Alpio: fo- 
t ,iitudoenim mihi adnegorium 
„flendi apriorfuggciebatur,& fe- 
„cem* remotius ,. quarn ut poflet 
„mihi onerofa efle etiam cj us 
„pr«fentia. Ego fub quadam ftci 
„arbore£travime nefeio quomo 
„do,& dimifi habenasiaehryrnii 
is & ecceaudiovocem:ToIie,'lege,^ 
ft ,Tolle,lege. atqjtnojralius a foii-. 
tudine reverfus 'eit A-Jg. , & flu- 
fiuantem animum,ad portum fa- 
lusis appulit. Verum enim vero ' 
qui fqs veitrum hec de fe poriori 
jure, quam olirn Sernardus fatcri. 
J»offet \-d.quamditt in exttritnLus 
iciui atns fni » v.cem ttum Dcmine 

ftBer», ftr 4t ^a C«t u Ang^ Irj 

coi>f.c:I eti^SiOftfcfs 
4 2«M< jou.i*ii.d<w^4 S£ 



inlra attdiye **n po!M\Hi?,z corfeftj 
craculo Arfenius adraonitas : 
„4rfeni fuge ttas*Uks , & faUtttM 
iffia.ueyityiWco auiafprtii.in ere^ 
mum coneeflit. Akit? & pUriftal 
in defenum /*»*» quU ipfr ffttfiu- 
nt »pus !iAbe(;ar t fed ur JJlaUio naini 
obfewartg st nosexempio doct-'* 
ret, ctim de virat miombus: vei" 
de reaSii gra?i del:beramus,tur-'* 
bam liominum retisquamus, &" 
fios in folitudincm co&gamuSj* 1 
ubi Deum audirc,& rjcftra con-*' 
ciliacomiruinicare vaicamus.Ex-'* 
emplaeorurn in •promp : tuftmr,qui 
priufquam rem atdukxa , aut no- 
vain dignirate aut ofHciuro,a4iud- 
ve majoris momenti negotiu ag- 
grediebantiuTjetiam in uroibus ii« 
bi fcU:udinem,acpcrdic3^1iquo» 
feceiTuHJ quaerebant , De«mquati 
Mcyfes conU:itt:ri. uti viders 
eftin imagiiie Sccieratit primt 
facculi, lib,^. cafr.To.Qnos quenx- 
admodum Mercaro^s^ Sefiaro- 
res, Prir.cipta, OccupatifHmi qui- 
quemortalium aemulari , & io 
urbe fibi folhuainem adificaxc 
valeant, videamus. 

7,9 gMaldoni«A4aiik.c.4.§.I». 

Jdhlbt- tibi in nrbe fo&tnjlfc 
mm, (^rtmota (oarMnn) 
paxlifftr*k > itormntbtps , pr§ m 
ptis Detr jmtgere, Hieroo^ 
cp. ad Demetr, 

JUftus LipSUs commec^ans Lo« 
vanium iuumyhahrauf, iuqnir r 
r*ts in urbe fimtz morma,campo» 
& agro», fi lufeeresfpariari , liic 
datuxj enambertinus verb virtu- 
«va* ac^eaedsnojjilitai^clarilfi-- 



is Anttftes , in uibc fua Ipren- 
ad palatium.amoeniflimuai yi- 
iariuiD adjccit. incujus recefiu 
ganri opcie(ut etiamnumvt- 
le eft; fpelcsium ersxit, hoc iuo 
ntiiitio t/nabolo infcriptum;/» 
itudine folatium. Complures vi- 
r potcntes ac nobiles recenfe- 
e&, cui a adtficant fibifolitn- 
hf/, qui imra urbis moenia, fal- 
s , fyivas & amoenifilma vireta 
iio aniricio extruxta habent. 
d fruftra fcas fibi folitudines 
ttnium,&corporeincolunt ,fi 
ens in<urlis lit : quid prtdefi , 
quit Gfegorius,'/e/^*^ corporis t 
(*lit«do defxtrii cordis ? Fruftra 
lis in defettnm paleftinx vel A- 
b\z, aui in ukimos orbis angu- 
•s fefe penetrarit , b ficorporejn 
r?r«, cnd*i»fcro, fianimo urbes 
l otbem pervagatur ,fi» ut cum 
hiyfoitorno Ioquar , ccot pore 
unt prefijrat», mens totam d*rhum 
<*firum cirtumeat. Qoate necef- 
im non eft inacceffa hominibus 
ftra luftrare, ferarum tefqua» ac 
atxidam folitaciinem inhabita- 
, qiwndoquidcmfolitudoani- 
Hm non fcciat foli:arium,ut vir» 
nftiffimi de fe fafli funt , quos 
; ter haec de feipfo dimiffe Bafi- 
\s fentiens : dtqxidem fcr>bere 
Ite nonfnjiineo pta> pudort t tf»^»- 
c extrtmorum finium reuffttn- 
rdJu m&Kque agito \ tameifi tnim 
bicatsccupationti pro dtrtitcio ha- 
i , nt fexttntorum malorum eau- i 
j % mttamtn ipfurn ttiam nondttm j 
o dereUcro habere nequWt. Nec j 
ero^ymus rdifritetur, in vafta j 
afolitudine, ubi focius erat fe- f 
iJobe X b'S Tflosusopaf J<> c 9 -I 
BiCbfyf ho.79 adpop, dBafi! ep •» •; 
adGregorNaz de vita in folitu a- ;j 
f enda. e iliexvtt. ad K «ft os k- Ue yis* j 



rarum & fcoxpionum , ic tnim» 
non femel uibem Rom. petara- 
bulaffe,&matronaxum interfuiue 
tripudiis. f Ctttmm tjust libtt quit 
qttarat folitndinis lattbraf, & qu*- 
cumtjue qnis fugtrit t defertum ttturt 
alii (cogitatas variique atfe&us) 
pettnt j affeetabunt vitam tuam ? rt* 
ptlltrtnon ptttru fccittatem t mifct» 
buntur ttiam maii, 0- txtrctbtrts. 
Alias ergo nobis folitudines 
«dificare jubet Sanclus Grego* 
rius in mcdio cordis noftri , u€ , 
illud omnibus caris ac occupa* 
tionibus fcpofitis in defertura 
commutemus , atque illic cum_ 
folo Deo foii eommoremur : g 
folitudintt , inquit, adificart, efioi 
fecteto cordis ttrrtntrum defidtrio- 
rum tumr.hui eteftiltrt. *An *•• 
cunBoi cogitatUnnm dfetxpulerat, 
tjuid-ctbati unam pttii d. Domincfd 
f> ttjutntiaquipptttntmrum dtfidt* 
rioruntfugerai , <& admagnawvi* 
dtticstfolitxdintm ftmttiffum rtct* 
ptrat 5 d tumuitu rerftm corporalium 
magMtm qutmdam fetejptm pttierdt 
quietam mtnttm , in quJc tantipm- 
rnt Dtttm ctrntrtt , tjuanthhunC 
cum jtfsfam inveniret. 
' Familiam tuam Arcae Koe, fiii- 
cVibus ac tcmpeftatibus jaftatas , . 
non abfimilem centemplare , in 
qua infwper omne genus animaa* 
tium, vario ac incondito tumultit 
per ftrepentium. Inter hxc tamea 
recordare qubd dicit Dcminui: 
ad Noe : h intra tu, & cmnii 
domus tua. Qtfod dlvinx SCtipto- 
ix oraculum miriflce. illuftrat 
Ambrofius : i Hqc dkit Dominus; 
Ikfio , intra tu : hcc ei} , , intr* tt^ 
ipfum , inert tuammtntern t in tutti 
o.nimaiprincipa't\ -ibi fiduf tfi* ibii 

f- A »gc.iBPfil.'34' g^«e l 4Monti 
•♦a^bOiSn.y lAmb.diTNoe* !»• 

C ^ nntm* 



D6ifelviCA IV. At>vf*tus. 



aninue gnhernaculHm. Fcris dilu- 
"Jium, foris perkulum. O fi ad hanc 
cordis foilitudinem fematerac 
p&terfamilias quandoque per 
diem , per menfem, perannum 
a turbis domefticis reciperet ! 
quara arca hxc familis inter om- 
nes negotiorum oc tentationum 
flucxus pacifice ac tranquilie diri- 
geretur , & ut cum Gregorio lo- 
quar : a Si quit paululum tx re- 
rum mundanarvni flu&ibus erexerit 
caput , fecurus inter pereuntium 
turbas portum prqfpiciet. 

Ad ejufmodi folitudines ex- 
itruendas hortaiur nos Hippo- 
nenfis Praeful , dicens : b Md-fi- 
cemu* & nosmet/pfi in corde nofiro 
(folitudinem^/tfc/rfjwKi domum, 
quo veniat lefus , & nos d'iceat , &■ 
coUoejuaturnobt*. Urinamcum Se- 
raphico Francifco intrjt domus 
tQae penitius cubile nafcituro par- \ me jefu , qua 



juftiflimum icclerum vindioet 

recogitando , tota indefpeiatio 

nemagebar.ur. d Me»s itJtjue hx 

(ctiam in ciauftioj tfK.fi o*er,td.n 

pipmufK pal.eb.itur , (jHtt infolen, 

c.gatiomtm turr.uliu mifi^b^tut 

) Quid agat ? dies forte puerul 

Jelu natalis aderat : lrc illa i: 

Palasftmx folnudim m ad anrrur 

| Bethlemiricurn a fe & fer.fi bu 

, rapta , attento animr» 'Deum Mi 

! jeftate pofua, parvutum p»noi 



\ invcluium 
plari, nihil 



fu a v ! iu m e c n« t e ;r 

hi;n 



que pum:Liontm 
irarum aut minarum fpirare,qui 
fibi rifum & bafia deferfc , anim 
adv.ertens , fpcrare ad-refpirar 
occoepit j jamque animc rcinn 
pto bas fiducix pltnas ad Chri 
ftum finu matris ludentem , pre 
ces cumiachiy.nis fudh : per be 
niguiflimam infaiviam dulcifli 
fti pecca-.orc 



vulocunas cxftruas , & cum ipib } laivos facere, fuixjuoquemil- ror 



folcfolus fermocineris JUtinam 
«muleris virginem illam ,rquae 
pbft enormia admilTa flagitia , fe 
lntra Religiofar vitx fepta recc- 
pit , ut jugi iacrvmarum imbre 
fcelus expiaret ; (ed cor.fciemix 
ftimulis exagitata , incaflum fibi 
flerc 5c pcenitercvideba^ur : ete- 
nim fi o uios iu coelum attolle- 
ref; occurfabat animo,aihil coin- 
qili-atum intrarein regnum cce- 
lorum , nec nirl.mundo corde 
quemquam, Deumintueri. Q^uod 
nRedemptoris noftricruciatus , 
& acerbifiimam mortem mente 
volveret impudentem fuam illi 
ingrJtitudinem opponendo cx 
clamabat : Quid retribuxm Domi- 
no \ nmdirm vero p.rdirem ac 

a Chtyfoft ino-at ad S r*bi'ogoB> 
BA:juftn rr 7. inloan c reibart. 
tei iS de Nat rara^ifus puetoruai 
»•"• i c 8. §. i o. 



veilet. Atque etfcmpUf*f^erlna 
in/ans diferta vocc hanc ccelf fti: 
confolationis plenam protul: 
fenicnriam : oh tifithtiam , qiian 
iliafingularireligione veneraba- 
tur , omnia peccara penitus re 
miflaefie, nec multb pbftad ac- 
tema gaudia evolavit. Huc & tu, 
6 peccator , animo peregrinare ; 
aur fi mavis , intra domus parie- 
tes , per diemquandoquead pe- 
des Chrifti cum Magdalena e t< 
recipiasi Magifter tuus hlcadefti 
& vocat te : intra iu cubiculurn 
tuum , & claufo oftio ora patrerr 
tuum in abfcondito SaneVus Au- 
guftinus/fenfu myftico,ilIud cu- 
biculum ait efle cordis noftri fe- 
cretum. Divus Bafilius g ex 

i Creg.1.4 Mor clS e MartV c,«> 
f Aug feun: 59, d« tcmp, g Bafil, i» 
rfai; a8 

mcntc 



1>0 M I N J CA I 

irtte ptf Vatis vocat Jh*Um I 
/J&m. Cui Leo magnus maxi- 
um otbis oraculum coaientit, 
jm fuadetu .» aular^eniis dtvi- 
WBptarffap e<:ti* \ ubi omni jire- ,. 
ittterte>.a..urr fi.erile £art.yum t i» 
tdicuiiOAW»! faniJi* , CS* »« deit-- 
/j late.Wr actmis. Kanc autam in 
^ilioa ,, Loc fponfo fuo concubi- 
lilumardifkuiat in medio cordis 
|ii , 6: clrcumferebat Cs.thjijn.; 
,jjrgo Se*>e»fi.' i & in qucaetiain 
Hcrcuiina mir.ifhria, & dcme* 
ki opcsis labores, fe abdcbat :. 
bi fe fibi furabatur . Deoque 
ucbatur. Q^.is veftriim adok- 
:entes ? quis veftrumfoeminac ?■ 
uis veirium opifices » mercato- 
2S, caufidici, Senatores, viri no 
liles cubLeulum cireumfert ? < 
ntra tt v-de , ait Auguftinus , fi 
stbes aiiejHod fecretariutn du ce 
onfcient-.a tu*t , ubi nan peji ep*A, 
bi nmlitiges,aut lites pares.Quoo 
elEthnkus declamator incukat,. 
icens: d etiam itt tuiba , enam in 
fttvivio faciat tibi ccgitatie iffofe- 
teium. 

Conformiter Chryfoftomus , 
;heophvla&us incaput^. Mat- 
hati , verum ac raateriale cubicu- 
*m volunt , lit domus non fit , 
xxx non habeat fuum oratorium, 
su orationis locum , ad quem te 
er diem recipere , aut certe ma- 
ie & vefperi tecum & cum Deo 
olloqni ± intra confcientijp late- 
>ras abdttus, interiora cunfta ri- 
nari valeas. HocAngelici Da- 
iotii votum eft,ut quifque ufur- 
j>et , qui expendens illa verba : 

intra in cubieulum , fic ait : per 
'iem millete circumdederunt caufa> 

t leu fc« 8*«#* I'f* n >«>« k S«rfu» 

10 vita. c A*r P fera1.63.da temp, 
dQujntil, t Ji'j,8 decJamat 

? Iknmu in M«tih,c,6 v,6 



V. •ABTtNIiiS» $% 

^nonpermiferunt te efft fetretum ■: 
irationi ;. fed q*ando*d liBum per- , 
4**fr« ,d. c anima iu#:^lnima quo- , . 
i/iodo expe/.di-ftiiu dirrn i cjuid bmi . 
vel manftc-fnusl^g* Deum priusy 
Jjc aninm tv* /cpo,ari p»cmitte.Sic 
fjciebat f judith ,. g fic Felrus » 
kfic Tobia4. 
' Deniquc ut concludam^ j.Virga 
Maier in urbe KaZareth iolitudi-. . 
nettj iu::m habcbat , in penetralc 
ddmus cubicuium feabdebat v ar- 
ds.ntifilmo cordis deiiderio ad- 
■ i/etuuia S^ivatpris expeftans, at- 
qut in cj*s \ -iferKotdiae abyilb * h 
mcntccUiuahxitbat. Inhacfo-_ 
litudine cceieftis paranymphus 
Virgincm convenit v i Soia t in- 
quit Ambrofius , m prnetralibtfs t 
tjuatk ntrno virormm v>deret ,. folus \ 
jL^ge- us refre,i>et j/olafne comite,. 
.fbtafiieirfie. Quodipfumconfir^ a 
mat Sandlus Euchcrius : J^ Ingtef- ! . 
fm eft ^dngrtus adeam ; nan ettitn 1 
■vixgo in pUteis e.at , non in fublie» " 
mnabatw. Intns erat in penetrali- ■'* 
bui,f'a fedibatjntc tarntn f$ia,tar.~ 
to virt us un. iex erci tu fi 'i pata .TacitC . 
-vos commonens , fi cum Virgine 
Deum intra cordis.finum recipe- r 
re ftudeatis , in fikntro ac folitir-. i 
dine ei hofpitium pracparatis, ubi 
Mar ia eum in tra vifcera faa com- j 
pkxa eft : / quaudo in folitudine 1 
contempiatur f^.rgo Maria t tunc v0r 4» 
nifti, & in ea, & de ea carntm af- 
fumpfijii, bonelefu. 

Quare a fponfo fpd elegariti fi- 
mtlitudiae m Hirtus conclufittt 
nuncupatur , ubi cum iponsi fua 
folus ie obkftet. Tale le praebeat 
Euftochium hortatur Hieronjr- f 

f Iuditfa.8 g Aft*e il Tcb.3 
i Ambr,in iHaverba-.Iagteffii» A«f»- 
liu. k Saper mifiui i Bernard d» 

a«ga tia.t«i e m, Catttj 4 

IRUS 



* 



A 6l DoanwiCA IV. 

ZBats:;nt Semperj/w^V.tc cubica- 
„li tuiiecretacuftodiant, femper I 
jjtecum fponiiis ludat intnnfecns • 
„Nolo te fponfum quxfcstti per 
*>piateas:neio te circun^ireanga- 
%y iGs civitatis.relotYpus eftlefus, 
t.adn vuit ab alijs videri. faciem 
$,fuam. <At t.trJemfub)ungit:Yox\s 
»,vaganrur.yijrfine* ftukx, ruin- 
t.triniecusefto eum foonfo. 

Scd o terrtf ora f 6 mores ! non 
qm nque dumiaxat , vernm fupra 
cfuhiqtiagima , fupraquinsentas 
ejufmodi titms ac vagas virgines 
in hac urbe numerareeit, qaz 
per fora & piateas difcuriiraiK. 
o ti?» (ji Cl>nf}'i.j circutr.fsrnneiit , 
itxjuit Ambrciiiis,ut eutn in foro ■ l 
intriviis, inturbis qu.traiis , aut ' 
invenirecredatii.Mariam 2-mula- } 
inini, ihmicellit ciiis , nomen vos j 
admoneat , Jewi ccllam aedirlcare. 
Arfeo ut fuerit qr*i pucilas tertib 
dunica>:a: in viradomocxirevo- 
luerit : prirno ad Baptifimam, fe- 
cundb ad matrimonium,tertib ad 
fcpulchruru:Optimaquxq;latent, 
oukherrimus flos non in praro 
led conciufb in hortoaafcitur. 
Rkhardusa SanctoLaurermo i it 
idvenit, quod Eftheriquarforma 
prerfus eicganti fuifle defcribitur 
interpretetur abfiandita. In quo 
morraliter edoceturChrifti fpon 
& & omnis honefta fiHa.puichri- 

* Hitraa.ep tt, «4 !«• b Aafrr l 



AlV5«t ttl» 

tudinem fuam corporis & anif 
occultare,quemadmodum precio 
fae ac artincioiae tabulat^ f»paii< 
paflim obvtlatz fum.Qub fpedrai 
Sinarum folertia ne 61ix vulgarei 
fiant : traditcnim P. Trigautius, 
c Sin3s omncs elegantiam ponc- 
re in co , ut puellx exiguos ped< 
habeant, atque ideb a tenerisfa- 
fciis ita conftringunt , ut incede- 
re nequeant. Id videtur , inquit , 
fapientis a!:cujttf imentumfuifffyU* 
easdtmi cor.tmerent. Et anernac * 
pientise monitum non potexu 
Chriftfianam filiam a placeis,a fe- 
neflris , a choreis ,,congrefn'but 
intra domi parietes , imra cubi- 
culi fecreta conrinerc-Jut tandcn: 
ex hoc deferto ficut virguiafmni 
cum Angelor£ Reginaalcenden 
valcat , orbc uuiverfo miranre & 
acchmante!*»*.* eftjfla qna <ifcen- 
dit d? Mefirn-Ubi RupcnusAhbas 
ficMariamsiloqmtur > "^Talis 
afcendifti pcr delertum , id cft, f * 
animam ha&ens folitariam,que " 
madinodumEft-her ciiirtefrttRe-" 
gina, veraciter tum dicebar : e '• 
Domine mi, qui rex nofter es fo- 
lus , adiuvamefolitariam." Ac 
tandem epiphonematis loco fub* 
jungit : Drgn* exdamati» , dign* 
timitit.e l fua gji iftj , qu*tdiit 
afiendit per dtfenum. 

c Trg ieexpcA Chrift tpo^fliM 

1 ic 6 d Ru», i»iil»tiC»ai.; 

tlilk «14. 



m-MBLB- 



JE M B L S M K V. 




*&EGIKA JtrBES REHOTARI 
DOLOREM. 

BOMINICA INFRA O^CTAVAAI 
NATLYIXATIS. 

Horotdgium jffliftiffim* Marris » io quo gladius <§olot fr 

acerbiffiraos cordis cj&§ craciatu*5gna*. 
R «/*<*?« dblori* t _SitnBi8ima Matzi* peBori &rftt*t ingx*» 
II. Hcnk^tKfji "htutrit (fofbroj&~ 
flt. Matri doisrt/isond^HU^^^^MCU^iuKa^ 



DOMINICA IKrFllrf OCTAVAM 

NATIVITATIS. - , .; 

Tuxrn tffita aitmam pirtranfibtt gtadhu. Luc. 2. 

Imanthes piftor cele- vefte , parenti fuo paremafte ; a 



Toernmtis , A bon mi- 
nas m anii ad expri- 
menduiM , quam rnenre 
5a iilvciii^aduna txpedira. , Iphi- 
pniam Rrgis Agamemnonis ri- 
«■ara,*r^4jflb«f,formaiv.c:)ufta- 
te , ,ad ijrijfaculi:-.!: pxaecdleinem , 
a.m iufl ratali ferroi Diaiise Tau- 
r;c* lmi^la.iidaifajlri tabuia apie 
?'-Fin^ere fuiVeperat. Cumque- 
ra adiar^otbaclii,4dftantes pro- 
!>Jnmu>*^£v U i Pnniusait,*pfcfe- 
»>F ue flr/i ;«»« , doiore ac lachrf- 
»M obrifiam fcite depiuxiucr; 
2c; ;° "^. ^raiieqv in kisarremfe 
.r.^.ia^pfifj^catererur : nifexCQgi^ 
iare,. he ertorhfarc aut valuit, quo 
preht™ inhnjus praedile&xri- 
fia _acerbiffiina morce , luxrum 
vtvii coioruui liucamemis digne 
emngerer. (^uare hoc iogeniofo 
commento uins , eorum vuitus 
induclo fipario obvelav.it. Vel iic 
iafius,tam unpotentes animicor- 
ponique motus.nullaarte vcl in- 
«ultria,pofleadumbrari. Confi- 
■nilem non vulgares- Auditores 
caulama{Tevcrant,cur facri Euan- 
gela prarcones injuftuofiffima J 
illa Chrifti'pjftientis tragoedia, 
quemdam rerura omnium crea- 
tarum fenfumexprelTerint, petras 
lciflas, monumenta aperta,totius 
terra: trernorem, folis ac lunx de- 
xectura^mulierum ac propinquo- 
mmlachrymas, qui bflebant #- 
Umentabantur eum , orbcmque 
ienique*uhiverfum, lugubri fche- 
»nate renebris fnis ,' quafi pulla 
**Ji»,l fJ.t,l* »L«c,i.j 



vcro arSictiffimx Matris lachrj 
mas , ac planclus nobenarraue 
oubd xnenarrabiles eflenr, atqu 
adeo fiientii wlo involvilU 
nam ut Ambrofuis ait : c M< 
riamjl.v-.tiwlegiyftfnttm mn U^i 
vd qubd in -nr-ociffimo luCtu Fic 
ri coniuevit , ut doior ofnnis it 
cordi mclufu&arfiuet , utlachrj 
mas neget , quod Pfatn-v-itus Re 
Ai.]ypn , a Cambylc Pcrfanu 
Revecapti^ compr;bavit : Vqi 
ficcis ocuiis vidit filiam an illa: i 
morcrh,cum hydria fhittiad hau 
riendam aquadi , .ckfilium fuuii 
mancipii inftar. , collo in feireun 
amiuium iuferto^ame fe traiii: a< 
quoe iile, .gementibus aliis irarao 
tus petiticit j at vifo amico jan 
grandxvojolim beato,nuhc men 
dico^hic nec ge?nitus,nec iachry 
mas continere valuir. Rogatu: 
fafti tam infoientis caufam, pro 
pria , inquit , & meorum mah 
tanta funt ur lachrymas prohi- 
beant,& ftupore ac dolore nimic 
velut in faxumfaciant obdurefce' 
re i in maiis mitioribus, qui cer- 
no, fenfum humanitatis retineo, 
Ixiflr-an^nlas inc ufus dcio?, qui U( 

per cculos etHueret, materno pe- 
ftori aifiduo conclufum cogite- 
mus. quemadmodum Herodo- 
rus de Regina illa teftatur , qua 
Regis fponii mortem inftadia, 
repentino cafu obtriti,ne lachry- 
mis profecuta eftr;ev;admatronaB 

c Ambr.da Ihftit virjr«:7' 
dHer, Sal.ann Ecei.jtfi mundi ^5*7 
CjmbvCj 4, 



D OMTK ICA iNf** 

damdemiranti,acfenfumani I 

ejus pertentanti » refpondit. 

Uni lachrymtr,ne'mtegrum\fem- 

ftrvatura dolorem., immt 

Vel certe Matns lachrymas , 
tangeliftx non exprefierunt, 
iubd cinn per ©mnem vitam ; 
: horas fingulas , dile&iffimi 
i cruciatus animo volviffet, & 
buis-ille fanguinis femper o- 
<t oberrans , tot lachrvmas ex- 
iffiffet , ut poftquam ," «ftcl 
rmano, etiam fanguineas fudil- 
:, tandem laudem lackrymae 
fuerint : etenimfi facer hifto- 
:us refert, Davidem , fociofque 
xs , direptara Siceleg ploraffe, c 
net deftctrent in evt lathryma.ln 
ib. Et »o» erant vires ad ph- 
ndum. Virgo Mater, cujus do- 
ri , ut infra videbimus , nullus 
let adaequarifontes la.ehrymaru 
Fudiffc cenfeda eft,ut jure illud 
allii oratione fecunda. in Anto- 
mm ufurpare^poffevideatur:?/*» 
ihi\ cGnfumptis lachrymis,infixus 
ntenfeHori h<r*et dohr. 
aH«rod,1.3 k V. Mall.a, in ChrifH 

itigmat,c.I3 Barryl an 5,p,l <*•- 

vot,46 c t Reg, jo 

§• I. 

fladifti doUrts S*»8ifiim* 
j MatriTfeSlori ftrpttm tn 
■fixttSt 

f Nnumcri naortates arbjmntur, 
Wiiginem Matrcm Chrifto di- 
^ffi&imo Filio fub Cruce dum- 
*xat compaffam , ac tum tem- 
>oris vaticinium illucf Simeonis 
andem completum : d Tu«m 
mrui animam.prr travfibit ffodiui', 
lirn graviffimorum Do&crurn 



OCT A YAM NA T I V IT. 6$ 

tteflimoniis,ac divina revelatione 
' ffiaiufeftum fit , Mariam a pnmo 
inftanti quo Dei Mater cxftiut. 
id tft *b anno decimo quinto a> 
tatis fuae , ufque ad feptuageli- 
mum fecundum , quo in coelos 
affumpta, acerbiffimos Filii iut 
" cru«iatus , femper animo , quafi 
prsfentes fpe&affe : atque hunc 
doloris gladium,non fine tenerri- 
mo fenfu cordi femper infixum 
geftaffe , idque ex perfeaiflftma, 
cognitione paflionis futura: , &c 
fcientia Theologica infusa my- 
fteriorum , fupra omncs Prophe- 
tas , ut Suarez e SS. Patrum au- 
ftoritate confirmat , ex quibus 
ununa Ambrofium adduxiffe fuf- 
ficiat: ,, f Iftum gladium cor &a- 
nima Virginis profunde immer-* c 
ium habuit,quiaDei myfteriacx -* e 
teris profundius penetravit , &" 
verba Dei deChnfti paflione,ac* c 
caueris operibus femper in cor tc 
de medullitus portavit, juxta il * c 
lud:Mariaautem confervabat o- rc 
mnia verba haec confercs in cor- tc 
de fuo." Ubi minime prartereun- 
dum cenfeo , quae eximiae cultrict 
ac familiac fu3e,fignificavitSanftil- 
firciaMater:£ videlieet legationem 
Gabrielis Archangeli, tenu^ffe ad 
novcm omnino horas,atqieo loci 
ac temporis coeleftena hunc nun- 
cium fibi narraffe triftitiam,labo- 
res.pafiionem, m®rtem: atqueex 
acerbiffima illa Filii e Virgine 
nafciturilaniena^raviflimoscru- 
ciatus perpetiendos effe. Eaque 
narratione magnopere fe affe- 
ftamnihilominus confenfiffe , ut 
Mater fieret Filii , qui wV tanto- 
rum dthrt-m r uturus crat , quo ei 

eSuartzp.U to:l.T ?7 difv l9Jeet,» 

8c 3 f Atub.fuper Luc cM 
gCorn a Lapid rn Luc c- 1 v,.38 N««* 
'4«aun>reerg*.B.Vii-g s.tf ^ 

arnitti© 



&> Doii ik ica :■»>»* 0?« t atam'N4tivit. 
affli&o adcfiet,atque ab OBnnibus \ nimiim duodedet miilt & g*. 
rcli&um,folanedeiritueret.(£uod j qnaginta trerdie.r quibus eii p, 
ut fubUmi mentis contemplatio- 



fle e.xpemtit San£his BernardinHS, 
aflerere non dubrtavit:,,* Beatam 
ijVi.ginem cum Chriftocrueifl- 
„xa;n eife in hora ejus conceptio- 
»,nis : tum enim o'*ru!it fe , & 
t.prompta fuir ad exponendum fe ; 
„morti &-Martyrio. 

Atque adeb ut pieaceruditc 
de Servatore noftro , unus e So- 
cietare noftra. b dccuit, cttm a 

{>rimo conccptionis inftnnti, ve- 
utiinperpetua cruce diftentum 
fuitte. Ita Deipara numquam 
non mater doloris extitit , qiw 
per annos quinquaginta feptero, 
<juafi perpetub fub cruce ftctit, hf 
cft pcr ~dies 10805. & horas 
159} 2©. quifeus Filii crsciatus , 
parpettium fimulque acerbifll- 
»um Matti martyrium pepere- 
runr. Jefum quippe fuum perpe* 
tttbatqueadebomnt parrevitx, 
reluri crucifixum ante fehabuir. 
Ku nc & tu tam prodige tui a- 
«imtem , affidub contcmplare : 



fus j borM vti 9 dncenfiet cctogtj 
nov ; e/ mitle ducenta* & feptuag, 
tm ofio, quibus quafi gerpetuaj 
penditin Cruce. 

Quod difert edocuir ^ non n 

nus eruditione , quam ian&im 

nia vitat coiifpicuusRupertusA 

basinlibro te*rio , cap. quar 

| Cant. v.i. Capilti twj&c.vfciz 

} tu tjjtvque (6 Maria) longum in 1 

1 gitationibut tuis^prdtftia futui a p« 

1 fionis Filii , pertulifjti M.<trtyrzu; 

Lon^um eoim verb Martyriun 

quodtot dies,tor mcnfes, tot a 

nos matcr na vifcera excruciavi 

quod ex rcvclationibus DivarBi 

fjitrar luculcntius patct , quae nc 

tantum graviitimorum au&orit 

tc Do&orura , verumetiam Sur 

morum Pontificum Urbani Sext 

Bonifacii Noni,MarriniQviinti, 

Conciliorum Conftantienfis 

Bafilienfis cakulo approbatac , 1 

mnique veritate ac faccVita 

confpicuar habentur, in quibt 

haee pia commentationc rum 

nanda occurrunt : d Ego plena f 

triLulatione d natiititate tilii mei 

ufque ad mortem e'\**; tribulatione 

& dolorem cordis fupm omne 

creaturam patiebar. Cauiaru lijl 

d i t : Mtliut tfvamPiopheM ptxfci% 



adatmntemperpetubredama. Ita 
Marchio Badenfis Iapidem pre- 
tiofum. habuiiTe memoratur , cz 
quodam ruftico in agris reper- 
tum , quiexquifitonaturxmira- 
cuIo:quacumq; fui parte infpicc • 

tctur, Chrifti erucifixi accuratam ! fui FilH\}affianem\ idea enm la&a 

iroagj n em d i fti n ft e refcr r e t. At I V#g itabat, q«b:l ftttef?«ctto e^et f 

longe hocexprefinis cor adaman- j tandus in Crxce' 3 «fuando enm man 

tis Matris Filii cruciattw viva \huttt^abat t "jidebaturifli % qubdCr. 

mentis cogitatione , ubi ubi fc ; cis &ra r .hi'u tfftt c<.nfixus\q»*dc d: 

Vcrtcrct , exprefierat. Nec unum j miebat>cogitabatm6rtuumex Cr.m 

dumtaxat diem naturalem Chri- '. depefitSi quandaofculabatur, Iud 

£i pafiTonis, ae tres horas Crucis \ ofcu'um ctgitabattfuando fafiiis uj 

ad ralculutD revocabar,n?d ur mi- j vo''Jibat t funet esgitabat qttibut h 

« SBertwrf, Saacaf tu ; ferm 6 a * gandut ab impiis camifidbus \quan 

v r JlFi? Ma,tyr Vtrg ,n ccnc f''" , do m*«» ducebat, dutendum «d tri 

y* 14 S lx tiiiti, totuii* 1,4 c.tS <i Rivel S.Bfifii 1 6«*24 

' bn*iAlU 



IU , h' fmfih ytditih*sjfltre 
Tenerrimos matris airtctus , 
fecum ouifque attenta mcnte 
fcfcdat ; irr.mane quanturn dtt- 
t ofculum Matris , ab ofcnlo 
ditoiis ; fafciar quibus omni- 
entcs manas Mariainvolvit,a 
bus & catenis Judxorurn , ut 
tum itfud fponfae Maria ufut- 
i potuerit : a Fafcictdut myr- 
dtlteius mtus mihi inttr ubtra 
commurabitur', omnes Ghrifti 
:iatus , velut in manipuium 
e&os , pectori feraper infixos 
ando. Ur.de apud cundero 
jettum nos Virgo commoner. 
uittfoUm atttndert boram , yel 
t iUam , in qud vidi talerh dile- 
* ab impitf comprehenfum male 
htri,ii!udi t fpinis corcnari , fia- 
iti> trncifigi,feUe &• aeeto p$ta- 
lanciari , mori & ftfeliri '<■ nam 
{ qttidemgUdiui animam rneam 
raifivit ifed anteqttam hicfer- 
tfiret , l$ngum per mt tranfitum 
t : Pvophttijfa namque eram, & 
jho Mattr tjus fafta fum : fcivi 
» ifia paffurum. Cimigitur ta- 
rfVium in finumeeftverem , nl- 
g*fiarem t ubrribus UHarem, fJST 
•m ejns futuram mortem pra oik- 
'tabtrem: qua'e quantam^ qudm- 
prolixam mt fniatis Mntrem 
wis pertulifft pafiionem f UuC tfi 
d dicit:f»fcutut mytrh* diletlus 
tt mhi inttr uberamea ccmmo- 
it*r. „Quid nihinc reclc B.e- 
igioiirTj mus vir ir-fcrre non 
kuV.tavit : e gravicra jalTan 
).;ipa:atn , dura in ltabtlo 
Jethicrnitico parvulo fuo Jcfa 
bera v/trginea praeberet.-quam 
n extremis iuppiiciis Marty- 

C*-jt,t X.qp | I iaCant « t 



CT A V A M Na T I V t T. 6*7 

res :pt*fenticbat enim fingtilas" 
^uttas Ja&is materni,qi:as divi-" 
nus infantulus duceret , inia" 
ciatifliroum ejus fanguinem" 
coavcrtendas, qui flagellis» fpi-" 
nis,clavis, aliifque intokrandiS' 8 
cruciatibus , ea -vcnis ©mnibus" 
illiexprimtretur., ut ne guttula^ 6 
fupeaiTet , ctiammcnuo , lan-'* 
cta latus apciiendum. Quantns^* 
iraque hicMatrrs optimae fuit do- 
lor ! quantus in nosamor ! dutn 
rccogitaret fe mundi Rcdempto- 
rcm laciare , d ut divinum Ulu4 
Uc mbis /catttriret, quod ex prepria 
latert prtfudit , nihilenim aiiudtft 
iac, qudrnfanguir albtts. Accedir, 
Virginis dolcrcs ab hoc die , qu* 
Simeon ci vaticinatus eft , inctc- 
mentum furnpfilTe , quemadm©- 
dum dileaifilmaE filiat fuac mani- 
teftavit dicens : e Tali etiam dic 
fieut hodie, dolor meus augmentatns 
efi : nam licet fciebam fiHummeunt 
ex infpiratione divina fajp*rum,ta'- 
me» exverbis Sime$nii t quibus dixit 
gladinm pertranfiturtt*» animan» 
meam 3 & FHium mtum pcfttumin 
fgnum cui tentraditttur , rraviud 
perferabat cor mevm doltr ifie , qut 
ufque dum affumptafuicorport& 
anima in cctlum , numqnam defutt 
d covdt mto. Scire etiam te volc » 
quld cb ifto dit doiormtm fextuplex 
fnit. Quempotius medttandum, 
^quam ofeiter le$endum propo- 
OO. Prh *, inquit,/w;'/_</*.'er i* «- 
1'tatiorte mea> nam qucties afpttie- 
bam tUium mtum , qutttes invdve- 
bam parnt* , quaties vidtbam ejut 
ntanus &• peJisJtiies ar.i^nuhmeus^ 
qitjfi nrvo dolere abfctrtus efij quU 
c v.taia.-n quimodt crucifigeretur. 
Secundc fuit dolor in auditu meo S 

4 S.Aihis V laez.to il.I.C.I? 

n K.eycl,r>ti.l.i6.57 



m 



Dominica infn OctAvam N a t i y i t, 



FiUt 



nem yunties audivi epproh; 
mei C mendacia, & :,-fid:ai et pc- 
fitat y tottes animus meus motut efl 
do 'e, fyita y:<bd vix/e tenere pote> at. 
Tert:o fmt deUr meus in viftt ; »am 
quanda vid Filium meum ligari & 
fiagellari, & in iigno jitfpendi\ cor- 
rm tjusfi exanimis: fed resjffxmptc 
fpt> itu, fleti do ens. Se]uartb fuit de- 
ier meus in taSu: ego en.mcum aliis 
depofui F.hum meum de Cruce , & 
invofai eum , &• p fui m tumulum , 
0-fic tunc augebatur doler »,eus, ut 
vi x manus & p e des mei habrrent 
robur adfuLfiftendum. Quintb patie- 
bai ex -jehementt defiderio perveni- 
endi ad Filium meum pofiquam ip/e 
tfcendit i»coelum:quia longa mora, 
wam habui in mttnde , ptfi ^fcen- 
fionem ejus, dolorem mettm augmen- 
tabat. Sextb patiebar dolore ex tri- 
buUttone ^fpofiolort>m,& amicorum 
Det , querum delor erat delor metu, 
ttmens femper & delens. 

Atrhacergo die, u!q, ad fkiem 
vits dolores materni non modb 
perpetui fuere.fed juxta increme- 
tum artatis invalueruntjquod ele- 
gantifimiiitudine Angelus S-Bri- 
gittara edocuit : „ a congrue hxc 
„virgo nuncupari poteft florens 
„roia: nam ficut rofa crefcerc fo- 
^,ict interfpinas.ita harcvenerabi- 
„lis. Virgo m hoc mundo crevit 
»,inter tribu!arioncs.8c quemad- 
„modu quanrb rofa in crefcedo (c 
oplus dilatat , tantb fortior & a- 
..cuttor ipina efficitur; ita Sc hxc 
„eledtifllma rofa Maria quantb 
„plusaErarecrefceb.3t,tant6forri- 
»,orum tribuLuionum fpinis acu 
„tms pungebatur.Ctim autem ad 
,»iuam«taremir>fapervenit , qua 
:>FiliusDeifa#usfu ; rFiliusfuus, 
jjtunc pleniflTma i!Ja rofa in fua 
* ^-^a^eicu.opufe 9,c,i 



>,pulchritudinemagis dilatari 
,,crefcere videbatur : ac tribi 
,,tionum fpinac,ipfam acriter 
,,mulantes,fortiores &acuti< 
„indies eflTciebantur ! 

Vuitis hujus rofae v intet fpi 
incremenrum cernere , Sc in^ 
vefcentes dolorum acufeos c 
iiderare ? aptifliHie hos exprc 
Canifius ; b quem Cardinalis 
feut H.Treticorum malieum , „ 
bntus M;>f«j,facculi fui Hiero 
mum nuncupavithic 1. 4. de I 
para c. 25. nomine giadii , exi 
mat Simeonem^comprehend 
omnesanguftiasoc dolores, q 
Beate Virgo Deipara effe&a , ] 
tulit.Primum,inquit, quomoc 
piaMater non mcereret , & cii 
partui proxima,furnmam hom 
num inhumanitatem in Bethl 
hem arpexit,omniumaedibus e 
clufa , omnium ope & fubfld: 
deftituta, ut ad folum ftabulu 
& comaamebeftiarum prafq 
fuerit confugiendum:fi ie fuun 
que puerperium & tenerrimui 
infantulum a no&is , frigori 
& hyemis afperitate , variifqv 
injuriis, utcumque tueri velle 
Deinde nonaffligeretur mate 
num peftus , ciim fuaviflTmui 
parvulum vixdies ofto natun 
legi duriflimaj fubjiceret , a 
que ex more gentis circumc 
dendum traderer ? Haud ignai 
certe inaocenriifjmum puerun 
hac facri fangCiinis erfufiam 
quafl prdudere 5c prxlign 
ficare , qua via , & ration* 
tandem noftrorum crimi^urr 
adeooue totius mundi fordes 
& mkeulas ^raviflitr.as delc 
turus eiTes. Ubi cV filu & ma 
tris dolorem , Doftor Scrapl 

b la e'05 rcrip v or.Belj«j 



DOMIWICA INM* 

expendit. a H*dit inctpit Do- 
mj lefus fuum facratifiimum 
fMinemfriMobh effx-dere , <? 
\fortiterploruvityfed eo pioran- 
credifne yuod matt< potutnt U~ 
m at contintrtiPioravit ergo & 

» & u „ ... j 

.dhxc trifte vaticimum, quod 

artim de filio , partim de Ma- 

ce ejus in teroplo dixit Si- 

leon , tantb majorem dolo- 

cm iUi creavit , quantb fre 

uentius illud fecum aniroo 

eputavit , ac in re ipsa certius 

leprehendit. Quo autem mce- 

ore,quantacu commiferatione 

natres & infantes Bethlemiti- 

cos profecuva eft , & an illi 

udus elTe potuit , intempefta, 

aofte, infalutatis amicus rebus 

nale compofitis , domum & 

>atriam deferere : Capitales fi- 

llt quamvis infantis hoftes, Sc 

in his Herodem facvientem fu- 

gere j titmapud tmpios.barba- 

ros , is;notos Agyptios , eam 

iliolo & Jofepho,aliqnot anns 

exulare , totque itinerum mo 

leftias devotare. Quod quam 

moleftum fuerit , ipfa teftatur 

dicens : b Ilie dolor non erat mi- 

mus -, q»tm babui , quandofiiiu™ 

Jm/ndefert'i*m , fugitni n 'M« yp- 

\m : it etuand» dudiyi pueros oc- 

di innocenttSy&Herodem perjecjni 

linm meum^ In quo exilio, ut La- 

olphus prxmeditatur, in fumma 

lupertate vitam traduxit: c ±>*m 

'iam , inquit , aliquandofiliin fa- 

tempatiens, panem petiit,ntc undt 

artt, mattr habuit. Konne in bif, 

? fimilibut tttrtliter concutiebantur 

ifctrat\HS? Nonne gladius hic 

a Bonav.in medit virae Cbrifti c 8 

t> RevebBrigitrae I 6. c.<6 

5 LtdoIpli.de vitaChriil.pa.it I 6,13 

iafi» 



OCTAVAM NaXIVIT 



m 



famis , quam filius tolerabat, cor 
matris transfixit J 

Fergtt porrb Canlfius : dolens 
& aaxia himm duodcuncm , de- 
licium fuum amiflum triduo rc- 
qutfiv it , de quo Bernard. : d J*n- 
lumfubtfaciu* vel admedicum i /»- 
tffabiits praftmi* tpti delicia* tjue~ 
Ttbe.tur:ta-: tmrnduicis efi d>.minu$ 
Itfm gufiantibus eum,tarnfpeci*fu$ 
ad <v:dendum t tam fuavis ad ampif 
fttndum , ut brtv-s t'\us abftntta , 
mattria dolrris maxima fit. Tan- 4 * 
dem exclamat : 6 graves , &" 
nobis inexplicabiles~animi cru ** 
ciatus,quos illa camfilio, &'* 
propter filium annos trigtn 4 * 
ta faepe futtinuit , atque ut ar- tc 
bitror , pro fua modeftia, nulli 4 ' 
mortalium patefecir. ** 

Concludo viri Afcetici, in uni 
virginis afHiftae contemplatione 
dchxi teftitiionio : t O Maria '* 
gratiae fons , prxcipua marty-'* 
rum omnium ! -non hoc ini-** 
tium eft dolorum tuorum fub 4 * 
ctuce, nonhic tuacoepit pro ** 
felfio , non hacc prima eft tui* c " 
Deo obedientisabnegatio ;fedl* 
ficut Chnftus filius tuus ab ini-" 
tio gratiflitne fe fubdidit ad <c 
niortem ufque,patris voiuntati, 4 * 
& toto vitxfusefpacio pauper " 
tatem,perfecutiories , oblocu-" 
tiones , Sc contemptus fponte 4 * 
fuftinuit: fic 8ctudomina.no- 4 * 
ftra duiciflima , totaro te refi-** 
gnafti De« , quandomater fili^ 
Deiefle confenfifti. His accedit 
Hieronymus de Florentia , f non 
contemnendus audlor , cui Phi- 
lippus III. Hifpaniarum rex, 

d Bern hom infr.«ctav. Epiph 

c Taulerus «xercit vitae Chrift c.I* 

f Alegatnb* mBibliot So« P FJorea- 
tia ia roariali tom. iferm ldep«- 
rific, pwatt,4 

cum 



fi Bomivica Dirs* Ootuan Nativtt 

fum ad fe verba faccrer , confi- 

dendi copiam fecerat , nuUo ha- 

<Tte«u*exemp!o : fentitis, qucm- 

admodum Ghriitus primo fue 

conceprionis inftanti,crucis facri 

iicium acceptavit; ica parirer ejus 

rnatrem iri eandetn v-i&imam 

confeniiTe. ubi ta iilo fis> ,fc pa- 

nuara ftitit ad univerfa pcrtjc- 

tienda.qaa* ia filii ruttmjs cracia- 

tibus \ nurte tolerar: debebant. 

Per rjuom aftam docet ex 3er- 

mrdiao Sencr/i : n Vir<z; ; nem 

T>lus mcriroruiu Cbi comparaiTe, 

qnam Martyres univeifi in \hls 

nurtjriis, Ex quibus omnlbus 

patet,ii!ud veriflimum Anfclmi 

prouuatiatum : T*«tHmf«;JfelAa- 

rif ddcrew, ttt pryjin**is ntamenta 

vitan» ei ad»/nijjet , mfi peculiari 
tam miraculo De.n tonft,vaffet t 
Nunc, 
£■)*, mater font drnfrtiy 
Me fentirt vim dtlorie 
Fitc,Ht iecum lugt/cn, 
Audio te apud Jeremiam ince- 
minantem : b f<.f*\t mt de/lia- 
tamtota d.e mccrore ccnfecljm. S'\ 
tota dle , quid in omni hora re- 
cogitarit , quid ille dileclus , & j 
unicissjilius fuus rdrxSenti fubi- I 
turus enet, c cum farearur nulhra I 
horam fine ■iribolatioac cordi, fe j 
jntexxis tranfegiife. Fac , 6 vir- I 
go,G.nor. momeuris omnibus,at ( '"•"•■ l *\-» u *p« 
horis fiagalis tecurn flercac con- I , m Cor ^fi^M 



ttttn-e rtcolire btntftcia Quas r 
pter qui Chrilti patientis cru. 
cus populo ruminanda prcpoi 
iucredibiie diciu quanto anin 
rusi moru, & pieratis fru&u , 
chrymas Matxis , per fingula n 
iteria,filii fanguini artetr.pcraj 

§. II. 
HoraUgium mitrit thlm 
vtfptrt hora 7. vaiettn 
fiiO. 

CErapliicus Bonaventura doc 

^Chrifluin prius qaamad ac< 

b:ilimum mortcm fubeunda 

j pergeret , diiecrifiimae matri v. 

J exttemum dis:tTe:„p Ccena igit 

J ^ a c^a/»^a;"r,vadirDcminusJeii 

ad-mau«n,& fedct feoiiim col 

I loquecs cu ca, U ccpiam ci fua 

j prafentiag pra-bem,quam inbrc- 

j vi fiibrxafturus ciar ab ea,di>:it- 

I que ei Mnattr chariilinva vclun- 

tas pairis cflj&tempus redemp- 

rioni.- adveuir,rr.odo implebun- 



dolere poiTim , quod me tuus 
fneilifluus docet Bernardus : d 
Bmu fcilicet -, qni fenfim Chrifti 
habeti fatfcirt yttantutn Chrijiiana. 
fittaii exptdiat , qu.tntHm Dii & 
fervum rtdemptorii dtceat.tina /W- 
$tm alitjHa diti bera pafoonis ifftns 

a Eernatd.io f«r« 15 £b fe&i$ 
i Threa.T clsirevci brig 

« b«rn,tiad ( d« vita f«!ii " 



| tur onia, qua? de me fcripta fijat 
I Dixit igituf mater , wii valens 
1 vcrba formata profcrre : dli mi 
torapercuifafum ad voce iftsm, 
ce gcor meum dercliquit me j ' 
quod veiut acutiPumo gfadw 
trarifisum , defcribit Hcbronen 
fis ar.ciftcs dicens , f dolcris gla 
\4 cor e) is fic-.&i fir/mm r t..eira 
bat t cum Slius «d . ajjionem ithrxs 
) iaBtihaniJl ei i<.dedice*ts *ft*U dati 
tttrn Uchtymis ab ta (ttfceJebat, 
Addit S. Vincenrius, g ide n feijj. 
tirep ririor^s doaores.,Q ; :is au- 
tcmanimo compiectarur , ouan- 
tus quamque amarus inhacfiii 
feparatione, ad p.ravtflimam la- 

< Fen merfit.vitaeCtrift c«i3 f?«r. 
neru*ir fiti.iifo maiorum panic tom,2 
cf a»,»3 i Viotttt.itfaufi 

aiettam. 



D O M IV I C A 

iam abcuntis , Iu&us ac co.rc- 
ratio matris cxftiterit > hic 
nium linguac infantes , om- 
m calami muti ; fed non tac£ 
pupilla oculi tui : etenim ti 
:s Ephefmi,tanto doloris fen- 
»auium abituricntem > & vale 
dicentem , profecuti £nt , ut 
;r textus dicat : a magnus au> 



. abis dile&e mt ! o gsudium 
! meum '. 6 amor mi 1 6 vita rr.ea ! 
| Siccine sbis 5 6 dura divuifio ! 
| Irremediabilibus^ lachrymis fle- 
i bat Anr.a decefium fiiii fui To- 
[ biae , qui Angelo eomite zd nup- 
j tias properabat in Rages: d Cum- 
\ (jkt proftHi 'Jpnt, ccepit mattr ejjtt 
fitrt O" dictrt , baculum fentclntis 



Lnttsf»percoU*mPauli ? *fc»- Longwn^enai 
lT.„„ ^L c\™** flevcre & 1 doloris fenfufihusa 



mittr enm. Omnes fievere & 
. in la-hrymas ubertim pto- 
ere,-quia prxfentia Pauii, ho- 
irs exteri , quicum exiguam 
ifiietudinem habuerant , de- 
uebantur^ matxem verbficcis 
ills talem filiuaa , cujus vuitus 
nus- gratiarum , cujus Hngua 
ba vita; artemx ftvrmabat , in 
am rocrtem abripiendum , 
ftarc potuiffe atbitrsrour > 
am amarum a charis avelli .j j 
viuis ikJonathieJimpresfaiis j 
uuntur; qui oam llbi fu-pre- 
m vaiedicerent , b ofculamvs fe ' 
^rtttrum fitve»unt parittr\ Da- 
' autern^antiiius : quia anima 
\aths conglutinata ejwi amrna 
ivid,& dilcxtt tu Ionathas ejwft 
'mamfuam. At virgo non quafi, 
I iupra animam iuam , filiurn 
i.igebat,elcuie tota coagkuina- 
toraconfixaerat. 
Benjamino fuo avclli , fat erat 
i Fatriarcuae Jacob vitam prx 
iore adirr.eret , cum £c lamen- 
tur : c Btnjamin auftrtis , in me 
c omnia mala reciderunt ! fi tjwd 
advtrfi acciderit in terra,ad tjua 
<gitis r y deducetis canos mecs cum 
vore .tdinferos. Ecquid nonma- 
t bi obveniet aroantiffime Je- 
, , qub jam properas ? Siccine 
Aa.38 iR«g 20 »R«gi> 



srrare, qaanro 
a parentc,ma- 
ritus ab nrote , in exteras partes, 
aut ad bellum , aat ad ecrtam 
mortau abiturus feparetur. Boc 
dixiife fufiiciat : Mariatamorem 
in filium , quemadmodum om- 
niuro mortaliumiongc fuper2vit, 
ita -& dolorem in ejus fepatatio- 
ne, niilli pofie ad*quari,attei1cn- 
te £i ; eronymo. e Plus tmmim 
ddtxit % profteiea & plu*d*Uit. 

Quanto amor.e Ifabella in pa- 

triam , in propinquos fcretatur, 

ex dolore carentiae eoruR:dem 

colligere eft, /qui tantus fuit<, ut 

cum rhilippo I I. Kifpaniarupa 

regi tradenda, fuis valedicens , 

Galiitc finifcus exccderet , animo 

pratmcerorcdefcccrit. Ker.rictis 

verb III. Galliarumrcx, e quem 

patria pcofugunijPoloni ftbi prs- 

tccerant, adeo iis chams extitit 

ut in Gallia reducem 6> avitum 

fuum regntim capefientcm prx 

cateris , difccflum regis tam be- 

nevoli , immoderate fcrens co- 

mes Tancinus , iptum infccutus, 

jnque gcnua provolutus: cum ex- 

tretnum valedicenduro elTct , in 

tronurnentum & pignus arnoris 

pcrpetui , vel ligulam unam ve- 

ftimenti , fibi impertiri ardentiH- 

<TTobiae 5 e Hfeson.retm.^eafforejst 

f An<4ea» Favijn icbift, Navaira», 

ao < " 59 g Pif« t->n. I io epiphgBa 

J?ife«>».apa£ l 4i.$ 



yz Domimica infraO 

fime poftularit ; quamvivae, in 
quit, carni , tai inme artlftus te- 
ftem,qucamiTferfcre. Attonitus 
rex ratiitim benevolemiae ia ho- 
min^ psrrgrinoreperiri , regium 
annuiu.n curo iniigni adamante 
in tcfleram aflf*clus murui. dona- 
vit. O cUleftiffiin-: Jefu ! non an- 
nuli , nongemmae, non omnes 
mundidivi'ix , te uno fublato , 
matris dolorcm levare potuiflent; 
nifi teipfurn,in S. EuchariftiaeSa- 
crameto,in prodigi ac prodigiofi 
amoris pignus reliqmlTes ; quo fe 
tibi intime communicaret. Quis 
vobis hic animus K 6 Virgines a- 
mantifllrax Jcfu fponfae ? com- 
pcllat vos virgo Mater : a ftira 
Jeru/aem, $>nf<* dile&« Der! Xjna 
mecum r aehrjm.u fundite, donec vo- 
bU vefte* fponfur infua fpeciifitate 
benignus apoareat, vel occurrat. Re- 
cclite, rec»Hte±& • feduia rnente Pen- 
fate, qua-'>fi: amarurn ab ipfo ffpa- 
rar', cut vos prom.fijiis ac nupftfiis, 
tui vos in omii finSiitate favfiis. 

Ciim TKomas Morus b jam 
laefar majeftatis reus' pronuntia- 
tus , captivus a fatellitibus duce- 
retur , Margareta filia eius , per 
mcdias turbas , & fatellitum ar- 
roa,adparentempenetravit : at- 
que in patris chariflimam collum 
irruens , arcHflimo amplexu ali- 
quamdiu ftrinxit , nil aliud effata 
nifi hoc unum : jlh mi Paterl A- 
lias voces dolor praecluferat. c 
Et hix fufrinvitdicere lingua y vale. 
<£uid Maria ad filium , jam, jam 
abripiendumadvincula,ad flagra, 
ad acerbifiimarn mortem ? Cre- 
dibile eft inter lachrymas , & fu- 
fpiria, ciim cztera dolor negaret, 
jioc folum protulifle : 6 fili ! 

2 Bernard.Welameni Virg.MarTae, 
h Siaj»letea,i D viu, c Orid.epift.f | 



C » A T A M N ATITIT. 

O iongttm- formofe vaie > W« 
xit Jefn. 
Michaelis Palarologi d Conft 
tinopolitahi Imp. temporeT 
cae Romanai Grarcorum prov 
cias ad amnem ufque vaftarn 
In ea direptionehoc accidit , 
commemoratione ," fic & cc 
miferarione digniflimum. So 
res duae adoleicentulae , cum 
verlls dominis forte obtigiflc 
jamrjue divellendae eflent;ad u 
mum vale in mutuo amplexu 
pirarunt. Quantb arftiori am< 
vinculo talis rnatertali filio* 
coliigata, Jantb acerbior prae i 
rum tororum , eerum fuit fepa 
tio, & valeamarifinnum,- 

Huc 6 matres , huc quotqi 
tenet rcrum caducarum am< 
quibusomnibus vale aliquam 
& brevi , vel ab ihvitis eft dic 
dum; opes, honores, liberi,arr 
deferendi funt , cave qe in aet 
num ! dum ranto iis vifco adl 
refcitis , tanto liberos affcftn i 
peritis , ut Chriftum ad crud 
comitari geftientes , violente 
fuam perniciem retirreatis , j 
avelli a vobis ulktenus patiam 
dum ftultos veftros,amori am; 
tifllmi Jefu pra-ponere non < 
bitatis ; dum filiis hic ad cruo 
Chrifti properantibus,vale der 
gatis , timendum neinfuprer 
mortis agone , dum terrenis oi 
nibus , vale longum dicendi 
erit , benigniflimus Redempto 
& filii veftri , vobis ad aetern 
cruciatus abeuntibos , vale arr 
rifllmum dicant in aeternum. 

ORATIO S. BERNARDJ 
Heu , bett ! qua abiit gaudh 
dConftantinop, Beljic» 1,5, c, ili 



»t. 



mthi 



DOMIKICA I»»|A 

v ) w&/ /<r/r/ rfw#r wrw ? m&< 
uleedo mea J riw* dereliquifti me 
j mea ? &?m mthi domine \ heu 
rert aninut mea\ Receffifii cen- 
tr vit* me*,nec vatedixifiimi- 
quid faciam ? nbi te unicttm bt~ 

menm reqniram ? Et quandt 
vtniam rgo miftrabilis. Renuit 
ttari anima mea , nifi in te dul- 

ftncla mea. O Salvater meus\ 
at obfecro tempus, quando reve- 

9cuis infpi%iam , ejutm nunc d 
r inclamo. ^Apprthtwdam tjuem 
fero,& ap'eciar, tn abjjfeamo- 
ni totus abforbearlnil mihi,qua> 
ie te duicefc tt,n'il pretiiptm ar- 
u mhi. (fedfincero corde , 
rnis omnibus valedicam) da 
j bmt lefu in te vivere , & pru 
■e tuo mori,qui pro nut dignaba- 
*mar* mortis tormemum fubire 
en. 
ra 8. Hxntiaturmatri capti- 

vitas filii. 
lem hunc nuntinmad virgine 
■empervcniTcjAlbertus mag- 
:ommemorar , qui Iunam il- 
:andidiffirnam,non inlachry T 
fed iu languinem converfam 
\t'.u B. yirgo,inq\ih,*onverJa 
n faguinem , qu.tndo inteUexit 
fiimum fi lu-m^fuumtraditum , 
iptwn. „ Atque hic alter dolo- 
gladius (ut loquitur Forne- 
;cor ejus transfigebat.-quan- 
filium captum, laqueis,cate-. 
quelatronis inftar, vinctum 
i inaudivit. Qjod confirmat 
Imus , qni arcana haec ex SS. 
•natre audiremeruit: „ b Ve- 
unt difcipuli currentcs,& la- 
yraabiliterclamantesrO cha- 
irna domina , dilectus filius 
■s,magifter nofter captus eft, 

lfc«ftn«M.ferm.T>om AJvcat for% 
gpc»«- k Anfelm. 4iiU4tf-£. 



& ncfciraus quo ducatur » yc^' 
quid fiat.Et fum,inquit,proptex 
matcrnum affeftum,dolonsgi** « 
dius animam meam pertranfavit. ^ 
Hisaccedit D.Bonaventurat.S.R 
E.Cardinalisau&oritas docentisi 
Cum audiffet rirgo qubd filius«« 
ejus captus eflet a Judaus , & ad«< 
Annara duceretur, januis claulls , • 
facrum peetus tundere , &la-«f 
chrymas cffundere noa cdTaviV" 
Et tnfrd : 
Matutint temptrt, Mari* nuntia- 

tur : 
jQuodd Iudtii perfidit , Chriflki* 

captivatur , 
Etteto corde tremuit , &r nu.lt 

traHabatur. 
Quando arcaDei capta fuit a Pht- 
lifttnis , c nuritius venit in Sild* 
fcifsa vefte, & confperfus pulvc 
re caput : quo auditO ul.ulam* 
univerfa civitas. Heli ut audivit, 
cecidit e fella, & corruit mor- 
tuus, Humanitas Chrifti , facra- 
tiffima arca eft, ut ait Gregprius, 
Beda, Cyrillus, d e puriffima car- 
ne, & fangume virginis , artifice 
i Deo concinnata : qua* non man- 
na.feddivinitatemccelabat. Hi*- 
jus ja&uram, una virgo uberiori- 
bus lachrymis, quam univcrfa ci- 
vitas Silo , deploravit. Ubi nlin- 
tius de capta Hierofolyma a Sul- 
tano , Romam defatus , Urbanus 
Pontifex prat dolore expiravit. 
e Ubi captam \ Turcis Conftan- 
tinopolim, Nicolao V- N denuntia- 
tum eft j ja&uram adeb luxit , uc 
mortem oppetiverit. Beriedictus 
I. ftragem , Romana; urbi a Lon- 
gobardis illatam , vel mortc fua 
graviorerri duxit. Verum enintt 
vcro omnium urbium, imb orbii 

c L IRef.c.4 dV.tnttrp kic 

t L»bb«t:cUpesi4t©pag, J.; 4 

9 totiW 



tt B*UI«Ki IJTIHA Oc TATi* Sai iti», 

totias conditorem.ac gubernato- refundam, vel ii cjuod mei prerki 



jem captum etfe , 4 
- SftSddum tapta t nu minmurtt 
, Jmi,. 

2a pio|>tcr nerno <quifcniam ara 
urbinrn,imb totius orbis ruinam, 
»c intcrituraluxexit., quemadme- 
«um Maria unicum filium , «juem 
pr* mille mundis diligebat , cap- 
tum deftevit.Qust ot quantacon- 
Jtjarnario, totius Erancixreenura 
oecupavit , fc tibi nuntlus aflatus* 



1 *ft, me in mancipittua vendams 
' litxumpro tui libertate anciaft 
J rem.Etenimifitactus.amor ina 
ftorc domini ; fi JPanopiosu Ce 
yus,ut dominum hofti^ic prarfei 
xiSxmat mprti eriperet, dominu 
induerir, ejukjuc amoxe occuba 
ritjguid dcamoreVirginis maui 
cmnium -maxtalium ionge exc« 
lentrfiirno cogitanduuaerit } S? 
cuis tibiarvimus ojpeccator, dui 



f raneifcum rcgcm fuum capti- j *ixa£fcnra dorcinum,rsonyanon 
vum.inHifpaniasalidaftum! quat / more, fcd certi rideaudisdemii 
in, caftri* perturbatio, ubi ducem j 
*ut regem fuumin manus hoftium | 
«levenifle. narrauir ! ilico ctrones j 
animo cadere , fibi difiwiere , fu- i 
gam<ircumfpicere : c 
Htgt ir.elHmi , mtni omaibtu una 

^mifofrtgmfidtm. 
Dux nofter captus eft , pTorttc « 
ulnlatc : rcx nc.fter vin&us abdu- 
*itur # act«tm eft Je railite, d trnnrt 
relia* e^fnz^mt.Ui non dcferuir ^ 
^ilmm inyinelisMaria.C*» tnim. 
ut piiffirousXudolphus ait„,r pcr 

omaesplatcas Jexufalcm dicerc- 

,tur,quod dominus Jefus captus 



,e£Tct : percipieos hos rumores 

jterribilcs doloroia mater cju* 

Vnu* tameneam primo capcre- 

V.ur boc in fpiritu, ut diciturco- 

* gneyefar) dufta eft cuta inaefti- 

,mabili lamento,, & Yenit ad vi- 

dfendum filinm uiura dilettum , 

..plorans inceflanter pcr civiratc j 

Jerufalem,ft. dicens: ubi es dcl- ' 

,,ciffime fUiiubite iavemanv.Tri- 

cirita teargenteisjtisefaiirara eor- 

-*?• ___: «„,«• Itnninn «nnini. tn. 



tiari 2 fHamfunts pttcatt/Km tM 
rum chtnmpltxi fimt CUm, hlC C\\ 

Coirerit, .Ghriftum libctuti i& 
taerit. 

OUTIOS. BO«ATES 
Til IL A. 

**|TropterterrorcsrHitts coti 
mon«ais,qua cor tuum €001x6^ 
muit virg&ScatWiima.qwa^ doau 
iivifti^ium tuara iilciftiJOmun 
do impiis captaim ligatum^Ac ad 
fupplicium ti «itum Pc iraditum 
adjuva nos,ut cor noftrum nimc 
pro dclicYts noftris tcrtcarurjSc 
movcatur ad pce nitcutiam : ne 
monis in hori^d.occurfumad- 
ver<farii pavcat, aut adafpecTum 
treracndiiudicis,accufanrc con- 
fcientia.c&ntremrfcaV; led pori- 
as facrcrptuam viden«,in jubilo 
delcc^ emr , i Keffab iiU r er Qjtst et ui 
prsftantc codcmtkiratno noftr* 
Jefu Chrifto,qui cum parre 5cc. 

Hora«oai , & /*/< »c8* , lUr 
lathrjmii ax lamenti* vaeat. 



4jiftmci,omne bonurc meum, tra- ( ^^ovieus »icmis h ex Toam 
^itjim fexunr : r hcs vd opere ma- ] T3U i ero , ' ' ' " ' 



uuiim,,vel ftipem rogancfo libens 

irro P «-t.«I«|!.9 W« '1»^ eVi-f. 
4, «aorg. .4 ATatth,*€ * Luiml? » 
«iu^iuij^f art »^,<i 



^ucm catholicx fid 

f rfal.tr^gBoDtv «fl5c it-fmpt 

B Yirg k BIo«b, infln Sfitit j 



iea4ii4..«4 



CUltfiX" 



-^•^r?r«„m *r M.nui! gnent filii teae%aiufrT, q^ 1 " c 
fttiK ih fWttfcfcuecKS*: *umqu| 
fuas ferntas TOl&f sates P*WR»/ 
ludibriis, leokvy fa.is,ao ^ 1 ^?* 
Jefr&Ma*i*,a<l .ioaoaxtcrca» 
&tertebras extci!7r<s,ttbi exu nc 
♦as &ftridotdcmium, i« c£ *\ a . 



orf iiitcgerrimum, ac ea,quz 
pfit;,fana eVplane divina a^ffe- 
Bellarra. vcrb dc kxiftJQiibas 
1.4 Tocat Bo&crefti lnfigoem 
iiifTifr.attv,hJec tra^fei „tcu)us 
r cogkafre pcrfSt , quahtam 
xpcfiafit crucsm, & crrli&io- 
:m, ra>'«2;e illl ttiftiilima , qui 
le&us-filitts cjus, manibus eit 
iditus hoininum irnpiorijm,^: 
jt"o$*i't$ xelictus di(cijmlis*(a- 
quide credibile cft,ctfm( quo- 
(rh^lcnacrat Spirita fan&o) 
iifie in fpiritu okhs€ dolorern 
eruciatum,quenvunicus ejus, 
icre il!a horribrli expertus-cft. 
tanJtnt in hitt "jectt ttumfit : 

o,Maria n^ttifiinaa water! 
lam acefba , qu3m triftis nox 
ariKfuitSut gladiuiSanconis 
viit i& cerdc tuclquis cogita- 
cr«eat,qiurr. ignita verba,qufi 
vidataiioris fciniillas , totl 
a nofte (velut e forncccj ar 
ntiifirnuna cor coram cmifcrit 
rfitancfcimtiOc,firnilive modo 
:cb«:ole& fili miJfili mi dul- 
limclclalquis te mihi eripuit» 
is rfutrc a tam charo fepara- 
pignorc \ utquid noa vidco 
iumcn dcfiderabile octtloru» 
:oium ? quis det mihi Jefa fili 
, ut re,o pro re patiar , pro tc 
>riar?oJcfuanicurn coruis nae 
aiv.cn i cur noatecura ivi ad 
>rte?cur noh confeftim tc fc- 
:a fum abcuntero dulcis Jefu! 
ne fili , ubinam hedie perno 
ts? incujus esmanib«i?quid- 
m modo patcris? 6 fi furentcs 
ixi fuara in mc crudeiitatem 
wncie vcllentlinulto mlhidul- 
is efiTct mori , quam in tantis 
guftiis videre te. Hanc noctc 
bifijmam filii,& matris,reco- 

•ilat m MuiVt. Eee! b T»«lttw , 

nercit.dt viu €hrift c Ty 

Ioffui >li/gar tca» ff ir -f • tt- 3 c.1 



«?rxcipi:andc* mmim« wformi- 
dant. Quarn iongam noUe «««. . 
argcr corporc ..veUnimo, qut vei 
morbi doiorib«s # vcl bonoxuaaH* , 
tturl, aut fpcfetwaiaut etiam lolo 
raortis metu escrttciaturt quo vcl 
uni nofte, Oforius incanuiiTe le- 
gitur , dcquoorftat Ulud ; 

© ttox * qKamt»*z* tft* q**fMt* 
KnA ftntm i 
Hierorrym«siiicaf.i6.Ma«h.do. • 
cct rf<ihriftam noclchac, au^ 
principcs iaoerdoturE iomno i a , 
dulscbant , a facril»gis cor ua % 
misidiis , & miiitibus l t tkm ' 
ntr^4 t tamtbrcetma t UmntfictxU 
p*jp,m (tefte hUiCQ:ffntr*»t iBi ' 
qH*c*mm*t v*!*rrmt .- ) ut ca ob '- 
tuxpltudincm, no&eri« Euange- ' 
hitae cs^rime-cverbifque apeui* 
revcSarejTiec ufq^ad extremam ju«. 
dicii dicrn ait manifeirandat.(iia 
amaso id tcraporis, matrem Ca'C- s 
fe.«f»ftimatis ? z cum fmiit iHmg 
tnjt:fiiffne nactu imtro , quafiiii 
ctuciatus ones ,. mater vclut »r;a- ' 
1 « n J..jnimoiiitttita crt;undc quod [ 
de Chrifto dicitat, quad vcl aai» 
mo dumtaxar,xruciatuum atroci- 
tas 6bieaa,fi»3gflincum fudotcm I 
«tpreilerit, ^c ad mortcmcontri» 
ftarit : hoc de Maria S. Bernardi- 
*us fenfilfc vidctur, diccns : h 
****mfyit dtttr vhginij , a^dfiim 
* m »*\ [zrtaturatdiwdtrftur , tnaits 
f**'t» inttrirtmt. cujus doclrinac 
«1>m.Bogu,7:arari c» • Marti*! 

' l tA*ri 7.f M»r«.9 f Ovid 

ttiw 1 «t «Jc r . 3 li S, lernardi» . 

Um.i ftiM t tMmt,% «.» 

P 1 rcriiatcm» 



m B«ilt»ltfA X9t*A 6CTATAM N 



*U»1T, 



»ttUttera,e*viva«cveluti intuiti 
va cognitionc , & apprehcnfionc 
t»ali,quam viigo habebatjSalaza- 
rius-nofter afleverat:,,* illud mi- 
„hi exploratum eftjdolore inter- 
„numexapprehenfionc & cogni- 
f ,tionemali proficifcijputo autem 
„omnes fimul crea turarum omniu 
„cogitationes &*pprehenfiones, 
„tunc cum majon vi mala animo 
^comprchendunt , cQgnitioni Sc 
„apprehenfioni,qua filii fui pafli- 
v ,onemMaria contemplata,impa- 
„re oraninbefie,Siergo nonnun- 
„quam malialicujus apprehenfio, 
„ec cognitio, ta fortis eft in aliis 
„creaturis,ut ipfas conceptus in- 
f ,de dolor enecct: cum apprehen- 
„fioMariae omnium fimul crcatu- 
„rarumapprchenfioncs longe lu- 
„peret,fit ut dolor ejus,qui racn- 
t ,luram apprehenfionis confcqui- 
t ,tiir,int« omnes rationalcs crca- 
„turas diftributus , omncs oninb 
„perimetet,ac necaret. Addeap-, 
^rehenfione virginis,& cognitio- 
ne,non modbChrifti doiores pe- 
■etraflc;fed&una ejus dignitate, 
benitatc,fapientiam,aliaq;attri- 
Wtaexpenaifle. S.Hilarius expo- 
sens illudMatth.i6. tr*nft*t i mt 
taUx ifity Dcu quafi matri.acami 
«is fuis hunc propinafle docct : b 
$r*nftat pro mipdter bU calix,amt 
mdmtosy ut & ipfi hauftum ad fa- 
«itatem,qucm philothefia vocant 
feibant. Hinc funt,qui vdint An- 

felumGabrielemad hanc affliftif- 
iraam matrcm folandam raiflum 
fuifie:quod D.Boriav. innueievi- 
«ctur,dum matrem filii pratfcntia 
4e*ittitam,ficGabticlcrnArcfaan- 
gclum alloquente inducit : c **W 
pltna zratia,mH»t pr*tHlifi,nunc a- 
«Salazat torn. i.in Pf.v c 8. v,I4,n, 
f6. kHil»r.c»n;i;,inM»tik 
©*«M7,ie««inpa*,t,r;r£,r»<t \ 



maritndine fum rtpleta 8cc. ncc 
Antonius matre hapc dolorofa 
a»det,h'oc feftivo falutandi titu 
compellare:^ nam fi dicat felix 
lud ^f ~jt , quod interpretatur fi 
\x r^f loris,mufica crir importu 
quialmaritudine replcvit cam i 
tiflimus. Aur quomododicer.-Zi 
mtnm ttc» ? chm avulfas fit ab t 
meritoqjufurpare poflir illud: i 
Dtminui mec», tfuumodo invtntm 
mt mala hac. aur quis earnnu! 
audcat benediffacompeftatcic*) 
filiusin cruce tapiturjjfwW/^/J 
autem fit omnis q'j*i pendtt in tig 
nihilominus (mirare Sc imiran 
quifquis inarparitudinees)ad h; 
omnia,^ quas filio profpiciebar i 
^erti,ac parari tormema,qua*& I 
cordcfuo illa prarfetiebat.hocf 
lura coeleftem patrem exoravir. 
«9» mta vtluntas fiat t ftd tna, t.xi 
pin filii imitata t hac n*ffeunica,fe 
ceniiet dixijfe Crtdi pitrft: vetnnt 
men non mea volunttefijt , /ed tu 
quod Sc ille aobis ruminandS r 
liquit.qui dixit: „ ifcut Chrifti 
non fcipfu quacfivir.fcd grarifli- 
mam patris voluntarc.-ita&Ma- 
ria unigeniro filiofuo non pe- 
percit, fed 8c ipfa eum ultrb, ad 
«mnem illamobtuli: paffionerr 
quam ab illoDeus patcrexigcba; 
tolerandam. ncc attcndit dolo 
ris gladtu,quo cor fuum fcinde 
dum eratjfed totam fe in gratif 
fimam refignavitDei voluntate 
parata omncm fcrre prefluram, 
famquS & ipfa juxta filii fui fpi 
ritum dicerct:fi non poreft amt 
tranfirc calix ifte, nifi bibam il 
lum, fiat Dominc volttntas tun 
undc ArnoldusCarno./t ferat n 

dV, Canlitg, de fartenr.t.VirgJ 
hom.I'«Daat;ca fGal.l g Rev.Br 
l.I.t.IO iD ex«!. ehrit», pati»n,| 
«,1» iTauIer»i«xercit,vt»MChrUl,c 



aChrifti , oc matris voluntas, 
numq; holocauftu abo panter 
tTVrebant »eo ;hxc in languine 
©rdis.ille in fanguine carnis. 
K A T I O D E V O T I 

XANSP.ERGII. 
i»#-Eja erg oDomina nOftra,me- 
iatrix noftra, advocara noftxa, 
ulciftima Marla : impetra mihi 
dile&o filio tHo , qui te fuam 
cnetriccm honorans, nihil ne- 
lat umquam , continuam *c in- 
efinentem zratiam;ut bcnepla- 
itumcjus ubiq;, & in omnibus 
igilanter obfcrvcm, clare cog- 
iofcam fideliter, & indefati^a- 
tiliter Implcam: quarcunque illi 
lifplicent peccata , & oblecta- 
ienta.carnis averfcr ; qux ve- 
b pl.^cita ipfi funt, ardemifli- 
h& alacritate perficiam. omnia 
dverfa demanu ejus gratanter 
afcipiam, ad laudem , & glori 
mDci. Amen. 

ine Hora 4. jlcenrrit *d £H*m 

ItrtfbljmAm. 
*antuarieafis Antiftes,e hxc ab 
ictiflima raatre divinitus edo- 
s, pofteris conCgnavit : ipfum 
liamus. , , mane fa&o, cduxe- 
unt cum de domo Annx , ad 
laipham. Tunc primo poft- 
uam captus fuerat,vidicum;& 
jcurrcns vidcbam illam defi- 
trabilena faciem.fputis Tudxo- 
im maculatam ; & volcns il- 
tm ample&t.non fui permifla , 
>t vero gcmitibus , quod la- 
ymis iter illud fufccperit , 
Julerus profequitur : d amor 
•quit ille , qui filium tuum ac- 

Arnolrf. Carnoten. tract.Hc Uai, 
Virg.b lanfp.Thf«n.} Mariaepre- 

cario^ e Anf.I^.dial. <U PaC. 

»•» 4 T»Bl,ei«ic«, viu* Cktitk 



•.I» 



OctavaiiKati?It; ff 

cenderat (6 Marfa ) ot nltio*' 
pergeret ad locum illum , ubi«* 
calix ei aanaritudinis paratas" 
erat , te quoqne movit , ut eb«« 
properares > ubi gladius doloris*» 
exaciitus erat , qui vixgineum** 
lcindcrct pcctus. 6 gloridfar** 
coeli i-efjina 1 quarn lamentafei-** 
litex pex viam UUm dcdu&a es" 
ab amicis tuis * quam omnes •* 
ilios , ceu moeftiflima cantri*:" 
lugubri voce tui , ad lachrymas <* 
commovifti! quis xftimare pof-*' 
fit.quamhoc trifte tibi iter fue-** 
rit > qub enimpropius accede-** 
bas ad urhcm^eb altiu* tuis do-** 
loribus mergcbsris. AmbulaiYi*> 
amantifllma mater vias dirSciles, 
6c terram largo flct n h«me&aft i, 
dum dilettMrt t uum Jefum , the- 
faurum cordis tui , amiffum olim 
anxie quxfivifti j fed eum iHtet 
Do&orcs rcpertum , hoc majori 
gaudio, oc folatio tecum domuPt 
reduxifti , smnc verb manfuctif- 
fimum a^num, ferocifllmis lupii» 
ad dilaniandum traditura.fpeftt- 
repoteris r 

# Hic vir^inis Clientes , vo« 
omnes comites invito , Maria** 
Duce ad Chriftum accurritc :** 
cootrito coxde , 6c pcenitentix** 
lachxymis illumrequiritc r hxc° 

f>orrb venit ad videndum fi-«« 
ium fuum dileftum , plorans*' 
inceflantex per civitatcm Tcru •** 
falem , dieens : hcu me , ubi eft*« 
nunc amantixTimus filtus meus?** 
ubi es dulcifGmc fili l tibi te in-** 
veniam? 

ORATIOD. BONA* 

VENTUB.A. 

fDtmimtlefH Cbrfit^ui UerdmJQ 

et«doiph +r*if' cfcrio ft* *r 

fbooav.i^fiei^atsPaff.p»» !•&.« 

D 1 ■ •" ■—•■• ' m* 



tt tt nider* ftffimut in Ga; 
difcjfmiittonivi-nit Ct «- 



7« lo •!■ f i e a im»i d c t a y a ji K a * i v i r. 
mttima frtntiis ctnfpui % aUpist*- I hujus dir.ifl7naat alapjcfragor, 
tt*i vwmifii , f> c«uh £/#*•/« a\ mtrtuis res &: auimum ejus inopiii 
tjfurrex-fti : f*c mtt ccn!umtli.tiy t> ' 

tpprtluia^prt tni ntmimis fjiersa p*r- 
tare ifitf nas r+fmrgrre ad-jirtutei 
. «wti:; t .ut - ' ' -" 

/#/*4 CWJM 

j»w » &*■ 

Jfora T- -Vf Jria r^»;/ &/mn ;* «fc. 

m* C*iph* t ubiaUpZfercnutur. 

£ec difertifliraum! prxconem 
fuum Anfelmum , hatc nos virgo 
mater edoccre voluit :: a wtantfa- 
&), tduxerunt eum dt dtmt ^Amia, 
ad Caifbam. tmncprim+ptfytunt 
taptms fuerat j vitli emm ; ry ac cnr- 
ter.s , videbam HUm dtftderabilem 
facitntffpntislmd^ti-mm macmlatam: 
& vtlent iltum ampledi , *«*/•» 
^rwi/Ti.. 

Ubi uc cxtcrafileam, irnma- 
ae , barbarum , oc a fjrculo inau- 
ditum facinus tacitus pixterire 
nonpofium. Scekftiflimiprxdo- 
nis nianu , ipfe resgloria; , uciw i 
perditiflunus fcurra , alapa pcr- 
cutirue- ,. in pratmiumxquitatis > 
idquc armata manu ,.iftu tam va- 
lido , ut dentes concufli , fanguis 
cx ore, ac naribus profluens , ipfe 
BominusMa jeftatis ad terram al- 
lifus fit. b huic tare crnento fpe- 
4&acuIo,fe iaterfuifle.virgo mater 
itteliiftuo fuo JJernardoaliquan- 
do expofuitdiccDs : ckd Dtmi- 
-mum nttnm tremt pitrans , crnmcjue 
-ipftimfitigim intmtapngnitperCSiti, 
aUpis cadt trc. commtta fnnt tm- 
»U ttifcera mta , & defecit fpiritus 
$neu4. petulans ncbulonumturba, 
art&trem qutdem longius a Jefu 
£c naovcrat i nonfic tamen , quin 

m i Auftim,ii*U4m***'. » S,¥.iafic«.i, 
; a>er*»x»-n(if^.*(r i oB#ii»4,i 

L c^i,<li:wiii' bTitg ,»--«.- 



oercuffejtit : ut pic qucritura 
B.Bri^ittamdicens :dUm\ 
lam percntttmr ita-ftrtiter % utf 
percmfsitnis attdurei mcnt perv 
wH y e tbftupt/cite eteli fuptrjtm 
pertZ. ijus defeiamini i-ebemen 
hic ecce,6beatifnma virgo ma 
/ refpice in facicm filii tui , 11 
tuere vultum illum divinurn 
quem tu tanropcre revcrebar 
& coram quo , totics omni d 
genua flcftcbas,at) indigniflirr 
flagrione tndigntflime percu 
fum , ac fangaine deturpatuit 
Mirantur Sancli ?atrcs , om 
clcmcnta hic in vindiclam fe 1 
armaffe. Ignis dd coclo olim 
arfit in- derifores Hix. Urfi 
fy,l va in pueros illudentes Eli 
psofiiicrunr.Tcrra dc vora v it c 
tcmptores Moyfis. Manusjt 
boam exaruit , quam tn proj 
tam eztendere tolebat. Mar 
qux Sanfto Thoma Apoftoio 
lapam inflixerat,uigens molo 
pr*mbmordit. Potiori ftirc 
hanc Domini injupiam, excla 
Chry foftomits:» exherreftut r< 
f> eemtremifcat terra ! nUpa l 
pertuti fttmit : e ^imgeli , f utz 
manus ctntinert p •<rj»/j?quomi 
non fuirnen coelo , t*. flam« 
ejaculamini? -anattonitos voi 
net fafti infolentia } an tnan 
tndo Domini , .^nero intra ff 
ram fttata conciufit, a«tma 
lachryma; vtndicca flammas 
ftinxcrunt* ild quid in hunc \ 
ftitutz audaciz fcurtam diras 
vocatis ?- non unus veflrum 
ni£nilErnorredemptori Maria 



4 Hrretfl^f.-O tUrttm.l 
f VotMf.At rafTi <o*i.*9 
1 1 ChijCou^bo^ ,8e ia !•*■ 



>na veftracongcminante, ala- 
in inftJ£it;idqu*t<Hie»>qaOTies 
l-ivis vcrfciS.atiT geffu ilberioci, 
tegcrrima* pucllas aut adole- 
:mes , piatore , ore vcftro im- 
denti fu^rnditis. nic fiquidera 
; angclus Hle Satanae * q»i «» i^- 

, a« etiim in vobis,cns* fceda 
laginibus deleftaraini, Chri- 
itnotaplrza*. 

Fettur code^is gesius alapam 
ipcgtfte javeni e prottibulo ex- 
m r qnod H Tio<iierUa die om- 
bus er ra&mi Venesrs bara oro- 
«ntibus , aut huic tunpifceieri, 
:i fola cOgitatiorte-mccum&en- 
bus , diabolus au* angelus aia- 
itn infligeret , q uor purpurcis 
>nis noratos reperire er!et ? noa 
nge quxremru* , nou muttis 
gandus, nprtphttixp mltis Cbri- 

, tfnts tjt , - ni tt pt> cujftt f . ■ . 
HocOrigcnis Adamanttt judt- 
am eft : bch*?kis t inquit,c**to 
wftum *»t TitrBtSjVf! *&&»( fnis 
rpibtts & ixbantfis , fub ntmint 
irijti<nti t l*fcfo:rixwlitit»r , iT 
rmdikut e*ncttpifct»tiir feptlitnn 
libusorr.nibas cluent?» , oVir- 
> materlmihi i»dignirSrno=€lio, 

lacbrymas , & corroundum 
ipetraredigaeris , ad te ciasno: 

1ATIO L A N S P EB. GXI 
' Heu mater mca 4uicim*ma/heii 
!ol*vrofa! ac mceftii!im3 Dosai- 
aa.cur aaebferreum ac lapideuas 
eor habeo,quod compaifione ac 
lotore non fcinditur ? cur prx 
ioiore non tabcfcit anima mea, 
juandoquid^m tara immunium 
«oloram caufa , eft peftima vita 
nea.ego alari? cxcidi.ego co!a- 
»Jii iav i ,ego b!a fphema v i ,cofpu i 
rManSf 26bOtig h«a:;7 fnc 24 
!««-« libfp, Taiea. B K-*rUc Virg 



t & conculcavi filiuna tuum: eum** 
agnunvimmacwlatum in tam im-" 
mundum,&? impraparatom cor * 
<iis,& corporis nolpitiura fufci-* 
pcre totics pratfumpfi.imofordi-** 
dis> cogttationibus confcient i > anT« 
mcam, quara inhabttarccupit,^* 
poiluendo iit jus facicm fapius^ 
confpui,& per coturacliofa v-ci^** 
ba (& lafciva ) alapis cascidi. 5f 
^pra 6. Filinm aiKtrtde cmit***+ 

Ita iljsm^ d aawr eaidem c» S . D o- 
fiiore dcfnmplit Ludolphus a Sa- 
xonia, ^ui addit : *'t intuere cara 
nunc bene,dum ducitur.&redu-** 
eitur demHTo vnltu,& verccttndc^ 
incedentem,. & omniura claraoT 
tc$, co^witia&fub{atlr^ationes«• 
audientcmtfefortclapfdum P« r -'* 
cutUones , &immundi t iarum fuf- ( 
cfpiewemviattiere etiam matf c, 4 * 
& tuos cam incredibili moerorc^ 
alonge ftaatcs,&ip(um (eqaen- ,f 
tes &c.dummittiturf*Pi/4/#4r«/ t * 
Herodtm) fif concurtus roagMUS 4 » 
oopulorttm eum {cquentiura, b t€ 
Doraina qaalttcr ifeas! exeplam** 
dbloris cras oronibua Chriflum*' 
amanttbus."Sedet fitperbo in (b- 
rto rTerodes. ftftttur a pctolantf 
rurba.fanrtts &opj>robrtis fatura- 
tus t vinftus,mitifliinus Dominuii 
fO- vift lifu&suifns tfr Hertdts S 
ex mulro entm tempOrc.fciiicot \ 
dccollatxone Joannis Baptift*, 
Itfu wdttecvpit(>dt' 3 qai* multa de 
miraculis, & do&rtnl cjus etttdie- 

r*t t &fperxb*tfignn' mlittnU viderr 
ab M.pane & aquam adferri iubet, 
g ut hunc maltiplicet , hanc in vi- 
aura commutet. *4*f. put at Hc* 

4 bouiv medle vitae Chr ■» • : 7» ■ 
• a«.<>t 



e fcadetpfc.rituCfcri* , 

f Marct e| f Drwuil Chf t A«< f *t.'« 



OoilIMIC* IWMA OCTArAK NatitIT. 



lodera, coronamfibi detraxiiTe. 
»<Sc Chrifto impofuifTe,libcrtatem 
tnfuper promifiife , fi miraculum 
aliquod illuftre perpetraret. Vis 
fignura roajus ,. quim verbum 
-©omutefccrc , innocentiasn dam- 
nari , omnipotentem vinciri, fa- 
picntiamilludi : vis figmunma- 
jtis.quam quod pofitum cft ad fa- 
gittam ? vis fignura majus , quam 
quod Simeon Mariae oftentavit , 
a fignmm cui cantradicetur i deni- 
«ue quod fignum majus , quam 
lunam mutari in fanguinetu? 
quam mulicrcm ami&ara fole , 
doloris nube ac lachrymarum 
nimbis involvis } fprevit eum 
Kerodes ut ftulturo , acphanati- 
cum , alba vefte indutum. 6 Ma- 
lia ! afpice dile&um tuum candi- 
.um , brcvi rubicandum , quam 
,efpe&us , quam vilis hodie ef- 
£&us Davi<M aceinttusEpbtdti- 
^•jinoculisMichol! 

ORATIO LVDfLPHI. 

„e Jefu qui ab Herode derifbric 

„multis interrogavi ierraonibus 

M voluifti,ncc ad ei ullum vcrbum 
,,refponderecuratti : damihia- 
„morc tuo , lermones deriforios 
„p«tienter audire,meamq fia&an- 
„tiam,cum filentio declinarejqui 
t ,regnas cum patre, &c. 

Mora y. UuditfHium accufari apud 
Pilatum. 

«fAnfelmus deexcellentiaVitg. 
C. ^Mperpendat qui poteft,quibus 
„doloribus , quibus gcmitibus , 
„quibus fufpinis (virgoj erucia- 
*,batur quando ad rubeuBdara 
„raortem, judicio judicis iniqui, I 
^tribunaliconfpiceretftfti. f 

„JoannesLanfpergius €arthu- 

t » Lm.lblXei^c Lui.*iti«Chrift 
p,t,»,6l i Ttu!,«xercit.vita«Ckrift,*» 
i«, « iMff.Tiuji.i.Ma»».* 



fianusw ubi verbadPilatum ven 
•u eft,iraa eum omnes falso ac 
cufare (6 Maria)audifti,raulta1 
eum mendacia «ongerentes,&< 
fed filius tuus, f vcfut ovis cor 
tondente fr,obmutuit,nec hab 
in ore luo redargutiones. nei 
quifquam hic caufam agit inr 
centis i quinTccuitis hic noft 
Matia , non pro Abfoione , ( 
pro innocennifirao filio fuo.fj 
ciofo pra: filiis horninum , fe j 
tronam prxbeat : omniura h 
mater , Tullii facundiam , gra 
qul poilet verbi , qui verbum j 
perit , & arFedu quo iu tal< 
fclium rapitur , difcrtifllnie • 
lachrymis ,qus pondera vocis 1 
bent , perorabir. Scd quid aga 
a verbo attcrno filexc doda j 
quid caufam tucretur ineo ju< 
cio , ubi virtutem audacia , i 
nocentiam perfidia , manfucttt» 
nem faevitia obruebat : ubi m 
modo loouendi iibere , fed 
confiftendi quidem , iniquifiti 
judices relinquunt poteftatero 
Stupent fuperi filentiumverl 
g faRuKi eft fi.entium in coelo : Ol 
nis harmonia ceeleftis conticcfi 
quod fi quxfieris : h cenceutt 
cceli tfuit dormire fecit : refpohd 
Bernardus :Tacitutnitas vcrbi, 
cxemplum fa&a eft , i tacebkt « 
fed inft?Hrbat optre. Edifcamus 
nos ab hoc ceelefti Magiftro, pi 
nerc cuftodiam ori noftro:& p< 
tiori jure , quam olimBernardi 
clamemus ad Domimira : \Oh 
militatvirtu/ Chr'Jti t quautum c» 
fundit fuperbiam ntfh-a vanitatii 
parum alitjuid fci» , ( **■' rnafj* ft' 
mihi videor , &■ y,m fifere non ft> 

It If«H' % Ap»e.8 li Iob 2't 
i B^B.frrtu l isEpipk 
k Beia.ifci* 

fum 



Bomif ICA ik#»a OctAvim Nativit. &* 

m. Ariftippus hemo gentilis i Hotzl.infptaantt SS.Uatrtlefif 

londam roeatus euid in vita I Barabb* jtftponitur. 

fficillimumcflei>*7W^,ir)quit \ Exclamat hic fancliflinms Eccle- 

affertim ubiopprobrns acca- | fi* Do£or: "/O glonofa Dorai- 

irnniis quis Iaccflitur. Ccrte ! na.qua: tua cruciamina,cum Ba- 

•bpatienri^miraculnm^caium-^- 1 ^- J.m.rmnr . A: noenas*' 

i* imperiius: 6 ^«^rf,inquit,r<- 

•j ctnjttmtr ? Hebr. »*«c ^ M- 

r/*, mtriar ; uefcio eoim qUO- 

odo oir.nifeus propemalisacei- 

us fit naaledi&a toletare , ut 

hryfoftoraws diferte «bfervavit 

ccns : c cmni iapide arque 

id.irrante tolcrantior (Job) 

rrftn patfitnomum erttitteret , 

inafaque irnumera toleraret j 

rnmque fubitb numerofa Co- 

Ifole^cflet orbatus , chm quafi 

foatem quemdatn v*rmium , 

bto viderer corpore bullien- 

tcm , fupraque hxc uxorem 

Bbi reoleftliis imtriinentem , 

perfacile omnia fuperavit : ubi 

irerb exprobrare (ibi amicos , 

Wqueinfultare vrde-t ; & mali- 

!»ham illam de fe exiftimatio- 

hem fovere, & dicere, quod ta* 

Ira propter peccata patererur , 

ac raalitix liue folveret ultio- 

iem; tutn dcmum urique tur- 

batus eft vir ille maximus, ille 

forriflimus. Hinc eft quod di- 

«um illud anitnan-iflimo no» 

ro Jcfu filentium Pijatusadeb 

ifpexerit : 4 ita ut mirarttnr 

Mfetnehemente? 

»» 



rabbas dimittitui , & pacnas* 
Chiiftus patirur:cui erjb firailc* 
feciftis Deum,f cui aifirnilafti*,*' 
& ada-quaftis ,*& comparaftis** 
flliura meura Jefum ? 

Linfperg. nc: **g fnpra cor tui 
virgineum conftxingebat dolor," 
quem ingens caecitas,& infatia-" 
bilis judxorur» ferocitas atqnc 3 * 
infelix illa permutatio incuflit : " 
dura lupum prar agpo ; fceleftum** 
ac odibilem nebuibncm,pr* ju-** 
fto ac innocentifilio tuoiimpiu*' 
deniqjoc latroneraeligcte,Jc fi-** 
lium tHnra reprobaxe confpicc-'* 
res & audires. ,c Cbnfiftebat binc, 
infpecVaniematrc, vctus ficarins, 
hernoferox & barbarus, fupercU 
lio elat» , truculento vultu , ^ore 
palIido,6btutu atfdaci,habitu ob- 
loleto frt horrido , toto corpore 
csedem ac latrocinia fpirare vide-'- 
batur: illinc praceptor virtutum, 
xgrotantium raedicus , manfue- 
tiflimus agnus : dimiffis ocilii, 
ore verecundo,v«ltu »odefto,8c 
fr quam conjefturam adfert ho- 
jiiinibus , tacita cuiufquam tlgu- . 
ta, toto habitu, fituque corpotisi- 
benigniratis, manfuetudinis, mi- 
fericordix radios undique efacu- 
abatur j eoquc magis hnjus nefi- 



»RATIO r. BERNARDI. riihorainis vitia patebant , «juo 
■e O E>0mi»e J,f* vel ym nunc M? UU« vinutum fulgorera 
»fre 9 <?Hou,q»e fi!,s f 'auoufoue >ofita,mamfeftiora reddebantu^. 
"fimulMYdiltaxuftiJ^iht I Celebernmus AnnftesForneru*,, 
«... Uquere »**c Dominr, am' a AH , ^c expendens , fic m««em fo : 
r tuus. -Ijatur :■ h booo h'c fe ammo 



tfirvu, 



3" «J» 4P 9c $6 g Vatrfp Thi*HT.j>) 



# , effe jubeo, 6 afn.-ftifBn* mater d*e h'u unus , fcilieet antma po 



„ DomihiIcfa:,ccc£quamrcH*ti 
,, funr inhachominumcat|&rv.a<, 
.», quos cxcos filius tuus iifumt- 
*, 7 j3avit,lej>rofos murtda'iyit,in de- 
„ ferto miraculose vavit , vctbi 
„ fu| prxdlcatiunc refeeit „ ne- 
,, raincra uhquaan larfn, omnifca* 
„ bencfcclt. impolGbile Ti«Jetu.r, 
,,ut £latuofan&ifl:mo , inao- 
,, cenrifnmo, integerrirno, virtu, 
„ t,ura oranium prototypo rcje- 
„ fto , atque. damsato , infamcm 
„latroji.em Uberiri ejcpofcant. 
Quis enim hichaaett, quia halin- 
cinctur , uter aWblwndus fit? res 
pro fejoquitur: Iudicesfunt, qui 
ab ifto damna. , rapinas , vulnera 
»a(H funtj quJ ab hoc filio mco , 
laaiiateic , falutem retulerunt ; 
judiccs-funt , qui illiu» fcelcrt^x- 
^erti *. hujus beseficia agno- 
Teruftt , Jc palam pracjKcave- 
runt. Sed operrurbatam rario- 
nem ! 6 efor.nata» rabiero 1 6 
jlufquam belluinarn barbariem l 

tVnnt 9 Ind/th -jimm finci*m & 
ju/tnm mcafH* t .&pett>{rh virum 
htmiciddmdenari vbil $ Atabwem 
viro vit* ittttffclflif. infurgit in 
jfos KipRpneufis Antiires : bi; 
tafitatl pjwia phrtnttictrnmX ettid , „ r 
fmit btLnlijrddictrf, tmht cttidttw * *J'f* » V* *'» J **S m f**'* * 
rtues: & dimit- J**k« rtpnbsri: f*Mnt*n*fi\» % 



*/*>, $vi fnfcitat tasrtuos: &• 
isiMy UtreyHtiterwn eccjlat viwst 

*V.crs mendacet filii hemir.nm 
inftattris > 

„7rimam„hlnc morale educit . 
jjt.udolphus :.irf Jpiutualircr, ho- 
„"mo vineTus clt p«rr pcscarwn, 
,,pbfitus. in carcere fecundum 
„corpus tk aaimaai ; ita ut. fitrc 
„duo vinicijcorpus iicaDij^ifacV 



ter.it liherari , fi. tanscn corpus 
pceniteariae^ Sc tJagellisexpo- 
natur^ H.verocorpus liberctur, 
a^huc/Banebit vi;.3a anima.fc 
fucpliqUrac/flarmnls caponetur 
?t:i:rnis :_&. idco meiius cfti 
quod anima liberctur , quam 
corrus;qu(aii.corpu$fu!pcr»di-' 
tur incruccpocnitcntiz , tunc 
animam ILberabit 3Lmor;e. Uhj 1 

de Gse^crius '.fl rn^^tut v-lrctdi 
fft t t*'pti i a mertf (srKtmJmt riti 
fam % Q"*nti » er.titfl liberart <*i 
luanfn.iatlt ftnt £>'* *icJn>-a* ? /J 
tcrum cft : cavfamusnc «noi 
BarabBain Chri^o pracfcramu» 
cavcamu^cuVfecro ce*r»os, n«c }U 
daicareimDJe^atem ieftando , fi 
mtli facrife^io contaminemur 
Chrifto Bsiabearn prcfcrunt.qu 
injuftum Jucnim . fuir.mo bom 
anrcponunt. Clirifto Barabban 
prarferunt.qui carnis ddicias pn 
co^i eau«His req«*inint ; Citrifti 
Bara'#barn pr arferurrr, qui peccatt 
potitis^ ^ara Deo fcrvire ma 
lant, 

05.ATIX>'LUDOLPHI 
A SAJL«»JA. 



&Ar*W»*m4iani*em dimitti;tfst'* { 
rd *n&»rem~wta erutifi*r. t\xmi- u 
i/i tecrettbrfmmtHm ftmperfli;** 
gerefr* tmnil>us ,& p r * nnHZie* 
treatiy tt nm^^tt am jrff / ebdre^ tjni* 1 
vivis Hr~r*g»M*. € * 

\ Hora q. Kdtt fiVHmyfiigtlUri. 

ftuic duento fpeftaci»io sfllt- 
ciinSmam matrem interfuifie , 
Do&cw.Anfrlmui, 



-., . , . , , ■ *avifSmttSr. jL>oaof Au^ur.ufc, 

e,» njm\t j *. «»«««/*• «la^ fcM 



VavtflCA ************ &**** 1 *. V 



rn haac prsfulera itc virgine al- 
quentem audiaraus: „ s O Do- 
atina.quos tontes laehrymartiM 
«Hcam erupiue , dcpudiciflirais 
tKrilis tuis, curnattcnderes uni- 
:um fllium tuum innoccntem , 
coram te ligari,flagell&ri,& car- 
neindecarnct«a , abimptisira 
ctudcliterdifTecari ? San&ailla 
dua Brigitt3,de filii craciatu,<la 
#ris hmwr fpe&antis lu&u,mira 
odidrt; 'dum fic r«2trcm,de6lio 
mcnvanre iHducit: ,,fr ducltns ad 
co!u.n-nam,p-r:05>aiiicr le Tcfti- 
bus cxuir.i-erfonaliterad colum- 
rranvrr.ar.us appiicuit , qtias Im- 
ooici fine rni-iericordia Ugaverut. 
co-iWirrexeruntatv.e in-.m.ici e}« 
qui fugienribas amicis fuis, un- 
[fUjue adftatiam & rlageilabant 
pcnrpuscjus , ad cmnlmalo , «5c 
{jeccarO mundum. Ad »rirnu igi- 
tut ict.n, ego niiacadttabarn pro- 
pinquiws^ceeid! quatt m©rtua;& 
refumpto fpirltu, vidi cortuts e- 
•u>*erbe»;um,&flag.eU2tu : ufqjy 
»d coilas,iia ut coftxcjuj-vidc- 
rentar:5t:<|uodamarius-tr;ar,cum 
rctraherenrnr flagtila.carncs ip» 
fis flagellis ,f«lcabantur. Ctimqj 
ntius mcus totusfangiiuoictus, 
totus fic lactatus fiakat,ut in eo 
ton taveniremr fanitas,necqui d 
fiagellateturuunc uuus cdcitato 
tu fe fptritoquauVit ; nurnquid 
tnterfkietis ramitoinjudicatu ? 
8cftatiir.fecuievinculaejus.Inde 
fiiius nicus indult fe veftibus fti* 
fehunc locuiHiubi ftabautpedcs 
filii mei,totum rcpleturvidi fan- 
juineyScc-x yeftigiis -silii mei co- 
jnofceb*incelT5 : eJHR-,qub eniro 
procedebar, apparehat terra in- 
;u/a fauguin^riec ipfi -pntiebatur 
iit fe indueret; fcdeompulerunt 
fet traxVrunt eun»,ut accclei^et. 

«fdett» ^Yir* V A«rtU:l «• >«> 



i Dum holrf tubEOrpretiofi ia«sui* 

nis fmOceano,fikium tuum o Ytr* 

go , ijrowantcmccrncres : < vet* 

m*t * * fait,velKt m*re t c9mriti9 tmit 

Ut mcrito exclarnet Anfelmus : d 

„quis cnitimate poteft , ouanti 

„triftitia , & mcerore, «c dolort 

„vulncrafeatur corMari*,fuper a- 

i „nicic<naturalisfiliipaffionc^u4 

\ „tamcafteceaccpit,iam^au4ios« 

| „peperlt,taai dulciteraluiriVidit 

1 „curo ligatum tk folvere non po- 

' „tuit:vidit corpus vulneratum,Sc 

! „vainus ligare non valuk 5 vidit 

„fanguinem in faciem ftucre , 8c 

„abftcrgerc ncquir. 

Veheraens adeo Patriarehar Ja- 
cob dolor exftitit, ckm filii tuul- 
cam dumtaxat.cruentam intucte- 
tw^itrcrnandius hic arterat,* no- 
njjaem- aurverbis eKplicarc , aut 
cogitatiooe comprchcndere vaic- 
, reSed nihil ifte id Virginis dclo- 
! rem habuit: ille tanicam,ha:c fili- 
nm faum fanguinetin&umrSc t«- 
to corpore lacerum confpexit;Ja- 
coboundecim erjantnum fiiii lu- 
:pererant , hxc Vir^inis unica , 8c 
fuper omnia chatiiTmia protes. 
Rccole h!ciliud , /•«tir.agni Gre- 
goiw hyraiio.quern Divino SpirU 
tu concinuilfc perbibctur.' 
Pre petcdtU fux gentif* 
f^idit.Jefnm i*4$rmentit > 
Mf jl««eUii r*bdit*m. . 

SpetTat Virgo irruereunivetfam* 
cohorcem , qniri|entbrtijn qcin- 
quaginta quinquc validifilrnorurm 
miiitumjtotrabidi ca-,ies in r?ne«- 
ramdamulam : totcaThivorxac- « 
cipitres, infitnplicemcolunibarc;^ 
| tor languinarii lupi , in irvsocea- 
tiiTimum agnum unsucs aed*jir^s 

eT«jren.-2 A A»f«fia. WtifatipXC B,Tf, 

Vftp eF»rna-«><! xtK&tnt t';%7 " 
i Ira rhi)ippu»B*igou).-.it ic fajkjle-; . 






«sxacat!»t.i 



4$ DOMI If tCA XMFft a O 

«xacuunt. Piimo :* illud Vicgi- 
•eum , ac tenerruxuim corpus , 
Virginis fpineis cruentant.2c. lo- 
«i» nodofis, ftellulis impliciti*,& 
«ncisferreis dilacerant. i. catenis 
©lTa ipfa,& coftas divdlunt Quos 
imer cruciatus arnariflime in- 
geminat t dinunteravrrunt omnia 
•ffamea. Pfal. zi. Quid mirum, 
fcutSS. PP. teftimonio 8c certa 
levelation» compertum eft, b 
longc fupra jecc verfeerum , fuo 
corporeexceperit ? c<£uat omnia, 
t elut maeftiftima ccho , in corde 
matris refonabant: prarciarc Hie- 
xonymus ; d quot Ufiones in cor 
fore fiUi ut vulnera in cordo ma- 
Pris i nutium iihtm retipiebat cor- 
fns , cni non ttiHit ecbartfyonde 
tet in corde matrit Et tu 6 homo! 
ad hane tam funeftam tragce- 
diam , nequidem ingemifcis I fi 
ferara aliquam fic excarnificari 
cerneres , comroi feratione unge- 
icris: ipfafaxa, & cavea fanguine 
confperfa inhorrefcere videntur. 
■Clneemuete cavAiyfomtnrmyte de- 

dfae caverna r 
Er cor noftrum,ne gemitum edit. 
<£ux erant tunccogitationes tu* 
clementifljmc Iefu, nifi ut me,.in 
amofem tui pelliceres £ aifiur 
amorem tuuro in me , per tot 
ora , 4 quot vulnera loquereris t & 
nonamabo te> 

©KATIO S.BONAVEN- 
TURA. 
j^f Propter geroitus cciacbry- 
»,mas , quibus sfficicbaris virgo 
M.duIcifl}tr.a,quando vidifti filiunj 
»^tuurn dttlciffimum judiciprjefea- 

* V Soar*H. p.trm aqus*ft 4^.*,» 
feflf T h V Suarein cit c Ludolpk 
dt-wm Cfjrift 1 p c <8 tan/ferg, 
Speianfepag. 298' d-H erorv d» 
«tfumpt.B Mar>ae c Virg 2 /£1*1* 
*f>»M*.«<7U d«c««^b Vi.| 



cr n am K aT-t rt r. 

tari.acritcr flageilari.variis illu : ' 
iionibus &opprobriis affici:im J 
j*erta nobis doiorem pro pecca-' 
tis neftris, tk lachrymas laJutij.- 
ter*e contritionis>& adjuva: nos* 
nenobis poflit inimicui illude-* 
re, neque di»eilis profaibiiu fuo* 
tentationibus rlagdbre , dcvi -'.' 
c^ofq«e ftatueieter-ribili judicii.' 
fed magis i^fi accufcrous, & }tM 
dicemus pos ipfos deexccflibus' 
noftris,8c ver» fctmtcnrirr di£< 
ciplinis flagelleiiius :. ut veniam* 
& gratiam in tempere aeceflua-' 
tis ,tribu]ationis , os angtiftix* 
inveniamus. Prarftante eodtm" 
Domiao noflro, &c. 

rlora lO.Chrrftui fpini* coronatus 1 
etiam matri ixhibetur : Ecce' 

homt. 
Venio nunc ad Uiud infolens^ 
& ioufuatum eenus fupplicii'?. 
non mirros infame acr ignorBfft 
niam, quam acerbum ad pcenam* 
f uneftac regis noftri inauguraticA 
ni MariaminterfKiiTe, MetapiiiaB 
ftes, aliique teftantur*. g U*0t> \«- 
quit , corJidtrcue cu^fmtdi ltt* 
(Virga; tjfet y qu* h*c itjtfcilia eer> 
nebat : iUnfimem 5 fizgetla, atapMj 
purfurenm amicltmi t ,ctr(ina • impcfi* 
tionem. 

' Spe&abat iHa, quemadmoduri 

Barbariilli , fine tronte in capul 

Cuum fjeviflime irruunt, per vene 

randaiilafilU fui teropora ,. den 

ilfllmam fpinarum fylvam crudc 

liifime adigunr ,. atque tranfi* 

gunt. Ve»c diieftc mi , h capnk 

■tnum plenum efk rore. Pklnera/H 

me in uno crine colli tui y aut potiui 

recreafti : unus enim tali rorc 

jplus deKbutus , fufliceret ad uni* 

Jverfum etiam mortale genusiia- 

g Hacipk. 4td*rmi»- b Virg 

iiauiAadufl» 



Jf«)Nl«A ) M !• * A O C T A V A M KATlTt», $£ 

jarandum. Rcfen, S. Brigitta i bus,fpinis ianejongegravillimi» 

>i Hkrolclymis cx-tften.ti , <r a . .... . . - ... -- 

Deorcvelauniefk , ocuios, au- 
res arque os Potniiu , ciuore c 



piRjuum vulneribu* eppletai 
uifle, rotunique vuhumcor; 
c&nm ; ut ciim folatium,quod. 
Ih apud pacrero non erat , a 
klatre quxrcret ,. ex oculis fau 
,uinem exprelTerii ■ , nt iijam 
onipiccret.. Nunc. aroantiffi 
w tuaut Matrtm hasclamen- 
)ter* audio: ,,& a planta pedis, 
iicjj ad vcrtiee capitii, no eftin 
O fankas. gudcat 6 hc mo! fub 
jinofb capite.membru fkri de- 
caturn. c Pudeat nos coronari 
Ijs, ubi ftxnoftcr fuinisredi 
tur , ut H©bis ( D. kLkronymo 
jte^regni diadcma compararet. 
J, Lud.wina ,, ^raptarionnum- 
irn a Domino Icrofolymam , 
|oc edofta quos Lllk laivator 
jwlitcruciatus rinfuperigno- 
ftia» gerv.olvens, quam i.n hac 
onatione paiTusfucrat , con- 
tis lachrymis defickntibu», 
guincas ftindebat : atque-ad 
nesv contemptkm ,, toleran- 
Ib , fe ptQmptam , paratamque 
erebat. Egredere anima mea 
fcerri tua , de terrenis ruis de- 
priis, & vide regem rnam Sa- 
tionem in diademate. 
(ji. Angelam de Fulgino ddj- 
bat animus , e ac mortuae ia- 
t corrucbat, quando fpinis co- 
latam &omini effigiem con- 
ciebat. Et nosillamcoEonam 
;is oculis ,, ac meate immoti . 
ilpicimus 1? Nec cefiknus am- 
iofis,vanis,avaris,vindi&a£cu- 
is^kmpuris^impii&cogkationt- 

£f«%f fr«»T eB««5«r:*4* 
ub. i5 «11« rit*,gac$,lc,7 Jtjf, J 
•t ia ru* 



■ coronare Saivatortm x ejufquc 

j dckres aeeibius renovarej 

I P'ura cui hic fokt , raraae 

prarciara rcperiet ir, corona SS. 

Vuinernm L »u ChrifKpcr R.P» 

Guil de V. ati pi e jtma ac erudi- 

te concinnara^ / & quar diximus 

parte lucii, EuaJigcl. En.bl.j 5. §.4« 

r Ai Matr.em nomam dorofam rc- 

tfo, qu.T & nos invitat ad inun"- 

rattsm ha£tefiU5 fe^crkatis fpecia- 

; cu.L»,_"^Adftabai Maria,cum tum 

Ptia.us ad pcpulum producttct 1 * 

ciicens :. Etc».Komo. Sed cujus* J 

^pcr!uanimuscapere,qui>tedo '* 

Jlor invafent, cum tuudem nni-" 

l cum tuum, tam direligatum, tam 

f cx veiberibus ,,fputis r facgjuine c f 

miftrandum in modtrtndefor.-"- 

mcm cer-nerts^ ut pcre hominis** 

fpeciem. videceturamitifTel Et** 

tjuidem omnino verollmile eft, "•- 

amafeikfij Honaipuit», dulcifli-" 

mamm»rcai fuaro,quarn potuit' c ; 

placidiSime rerpexifJTe.quodque** 

verbis nequivk, amicabili fccif-**^ 

fe afpe<Stu. " 

Ecce homo , fed eheu ! jam 
ver.e-exckmare poteras , quia nm, 
novi bominem' r quia;ttQa eft ei fpc- 
cks ^ nequc decor. 

Ecce cJput , in quo Iatent fapt* 

cntiat thefauri.fpinis coronatum», 

. Ecce facies* in quam defiderant 

Angeli pr©fpkere,fputis & ala^k - 

livida. 

Ecce*»c«// lucidiores fole, qul 
contemplantur ubique bonos 6c 
matos.nunc inlachrymis Sc raor* 
te natantes^ 

Ecce Aures , qnat coeleftem i|-. 
iam fiarmoniamSanc^us,Sanaus^ . 
San&us, audke confijerunt,nunc 

prviob«Ei*J 



?; 



$$ 15 o m r» itA r» it a 

opprobriis te: "blafphemiis- ofc* 
gtetae» ' 

Ecce »/ & Ubrd',. rjnardulciora 
fkpcr raci &,favum, mcx fellc 
compiertda... -■,-„ 

Eccs /W*r , «juorum icabslmm i 
«niverfus. orfeis cft ; ciavi3 tcre- ! 
Uraodl.. 

Etce mh«W) «]tt* tribns dig^tte 
fafpendunr mokm- terrar* cruci 
conrlgendr. 

' Ecce wr^aniGtisfofBasjlancca 
5fL-foran<rum: 

Ecce csrpit*, Yirgineurn •, tencr- 

in.:Ti > in-nocentjfelmum-, tam 
*cei:ian ; .atu>.«;. 

Jicce h*mo , eccc hic Deus tuus 
eft , qv*ntu*n mntetw *b il/o ! 6 

Rsrer aeterne ! - eca bamo , hic eft 
Eilias tttus dile&&s>. iaouotibi 
Itcne compkicuit. 

OAngc:i-paeis?<rtr£*me,^aan- 
tum';.ralnotatus ab Ar.gclt* ! 

O iudxt , tcceUtmo , cccc rV?r 
*rtrer; fe& regmun ciu* non eft 
«Uhocmundo. 
" ® Miria ! Hic tc corapelio * .* 

brxftnt enim-trM* 

Ecce horxB , qntvni* de nuttrntt 
^fieributfine dilort peptrftiyfd* 
*ri(nee % n*n t*nicn % ftdc*rofi*rt*i 
fit , *n na* % an hic fangnis ttias \ 
TCf e fera-pef f *** devoravk etim. 
Scd o rabicm fadrorum !-- qtix 
nuUo fanguiricyalcrfaturaxi.Cfe- 
ataat omnes : crttcifigatnr. Et in 
I ?su M fententia mortis pro- 
nuntiarur; ouam dum Yirjo pro- 
nuntiari aamvit % M<tfrnt xlimmi , 
inquit Aflfelmus , trtti nnett ptrci- 
pgrt mn*Utattm petlorir eitit? O 
afltma Chriftiana! ecct hbmo , fera 
iila peffima, aviritia-tua-eftV invr- 
4£*tua eft , laxuriatuaeft. H*c 

■jpainere» de pafT Do» > Jt 1 »*ac 

i»| 4 ; ^HM4i.w«i| Yi»t,«, > 



t» AtiuKit iviv. 
clanunt , c™cifi*r t tmtlfoi tm 
Erubefcc, tejngemifce o hor«b 
c varraibimifer» >, cum venerir 
dies ilti , & aperti fucrint libriy 
tiinc dcmiiTo capitc prx confuw 
.itotic maU confcienrix ftabo 1 
trepidu» cft ? auxius,cum dicctut 1 
eccehomc», & operaejus.' 
OftATIO S.BONAVENfURJ 
d ?h>ptera*gttfrias,ci«crua*i 
tus,qrios cor tuvim iuftinuitVjr^ 
50 braiiiSrna, quando aadiviftr' 
h iuintaum dUeftHlimum adiu-c 
dicarumm3rti,8c'-crucis fuppii-' 
cidjfuccuire nobii terftpofe in- 
firmitads noftrar.qaando corpuJ 
noftrum dolore inarmitatis cru- 
^ciabrtuF, fc-.fpirrtus noftcr.hinc 
^propterinfidiasdasm^yiuiJilifiCi 
rproptcr tcrrotemaiftric^i judi*' 
cis anguA«bitu-r ; fub veni v in* 

3uann nobis domfP3Tuac,|nc 
amaatibais^rexnae contra u*$ 
proferiturfententiayiut neftafft 
mis 5jeh«nnaiilnis tradam'J^^:- , 
ternaKrer cracianii > P rsE ^ aat * 
eodcm Domino noftro,- &cc. 

Hora II. Occurrh**)»l*»t*fibi 
trnetm.' 

9 Mncftifimo filid \ m»fti(fi 
ma Mater occurrtt , ut tradit k 
drichomius. Qacmoecurhim T3 
Aufelmus defcrai»"it,diccns:/Mi 
ri* •lyjlum h*\»e4 fH»m , f *t ben\ 
ineindiMHtfe ad~lUm % ditebdt 
^tte Miter. Qho rererrrpotel 
illud Bfrnaventarx-rj: cum *ntet 
Mtttr^jut , Utrnnes % 0-foeU t\% 
ocenrremnt er in kiviof.&itidentt 
iHmficvit*perdbHittr , Crfcenu 
mittr d f*nU mnttitndjhe dnti 

er M»n.t«nreJ,».»"ib«4i*r.&flk.d 
€Omr»C !«*'■? e A4'i«bom iaetfcr.pi 
Itfnf. »-Ii8 f Arfei» dfal «Jepai 

$**Mt 



IT 0~M 1 V I C\ 1 K V» 4 O C 

t.tnfc rtp'tti fnnt doiort - dici non 

Aduit LudoJpnus .,, rfVa»- ob 
rbam aeccdcre-non -t^3cr ; , s per 
am viam derTexi ffe , itatjue- ac- 
rrifTe. A-Ji aualis eratmutttas 
enfpecrus, cism i» hoc fchcma- 
, tJfio Mater-ocVurrcret L cunft 
Dce*©r mcllH&us ~b'«*« *:>- 
f imperio^fed pltnu* tpf» tbrio^i' 
tortnutm» fyutit aililfij 3 ff7vfitis 
VcIki ^fiiiitiyaeiv fajuiajnj, Ma 



a v am-xTat i?ir. tjr 

ei;ntc non ft.'gv.l+vulnera i fertor- 
pui tj*s(Ufpttfii y.i» titoc&rdegi- 
niaiiier f*»t tsnlfx :. *mia nernft. 
tuaut ifjfat airimatndeloris 7ltdittoy 
ptrtrar.jhnt. LhfjPieKat farguic©- 
ieritis 6lii vcfiigiis, a; q; iilie din« 
tius coJumorabatar,.ubi ".•fub , onc* 
rc csac-is- farifccns -■ (m A-dricho-i 
taius tradit) /iarjgioreai-far.guU 
nis fui copiam cftudiifct; CiiiifH". 
Marry/es fublnde ad amkdan- 
qtim ccs&i; fed ptius ealccss cla- 



fcin c&nipeclu.Vivvv^it. Dnr* i.vrisir.trc-rflur.adiVjSutarflcas-caf.' 
-- r - , ~ - o.. J.^^j^y|as-cicpi4a^in<^^j^fc? 

jfuper aculcos , .& fcrri raucronese 
:sd gradienduro rrotrfc6^arob*uIa»- 
jrnot vias dimYdcs j fed-ilfud Set*' 
hatosis,& Matris Virjinis icSol- - 
^gotHeam rupero.rcultb d-.ificiliusr 
iiter.fair, &acerbvus. Ubi tarue». 
Muxnoftei p/^it, miks alacrircr. 
Xublcquirur ., nam quitu» act>pim. 
jcmeevt fm*m , ^r fe^Hitnr mt t nem 



i± foloppor.itor, EcCiipSs cft, 
tta Ulixd-.-iim pair.ur fo! funa 
Or/it) Ste etisiu- cum duo fibi 
'cut4.objtGiHatur? 3> ttnurrraitcri 
rifmir- it irniginem. ApicLau- 
(ttus Jjjftinianus :.c«» frti - 
%it LU,ifc,m*m ftficulugnpmjko- 
Qbrift e$*perffcf-k rtv.ii:! irkago. 

are fi\juis VirginrSvfiersimue- 
ur, iri e6'tamq*iam ia-faeedio, 
nes C hrj fri & ol ar e s ^ihj* rias , 
nera-orsmaJongftperfr&iui , 
train firidonc Ycronisx ex- 
Ha cerneret: narc branta»,^uat 
iricorpore, ha:c inaaima.pa- 
>atUT L"jut>rrr0 Chrijii moritntit» 
nit BttztiiditS-, d ortnt wlmr* 
rit doiJmtifytdiis in ipia"rehue- 
*$%*** » f *««^i *bol*)eRo csrpo- 
rcilice^fiHi , refmltAttt. 
^emadmodnm cnirn fi nuis 
eius , aut-fangatnolenrus (ein 
Ktfo contcmpfatur f fpecutum 
jiem ejus faueianr ac lVngui- 
entiam refcrr; ira<jn*«l'bluCrA- 
ius,torus fponfus faajuinum,' 
:ordc Virginis relucefcfat :.e 

fi i»artibrt,tu •'* ttr&e p'affn 



B*fB««l. 4e ianveiw. Virf. « l»uh 
lafrio Iib-dt agont Cfrrift o!t 
B»rn.rf«Ianitn.t.^,.r.bonav.ferm,7. 
IHt r a t»o pj ; #p «pki dvUbllHU' ' 

IUboc«*i «ip « ; . " '* r * • 



t^medigr.uf. 

; Ngr-B-ArTIO ?. Aircu; 
1 STI-N^ 

jf V\te(Ck7Hentijlimt Pdter)**- 
immaculata rcftigia., quariTon**- 
fteterunt Ln vii peccatolmm.fed" 
jTc m pc r - «Tibulaverunt- in Icge*' 
Jtua ditticon%cnda c/avis : &*•• 
jerfice gccflus mcos in lemitis " - 
ruis : & tacrme odio habere o-'*" 
nnecs vias i»i^uitatis : flrfac mc" - 
propitius viaca pcriratis eligc- cl v 
rc. Oro tc KexrSan&oiurn , pet ct 
hunc San&um Hi^Stptum , per ,e - 
fiune itede»prorcm meum , fac M - 
roe ourrcxe viam roandatcrKtr/'- 
ruoruot ,. ut ei vaieam fpiritu*^ 
Uniri, qui naea^on toriuit car-" 
nevcftiri. .««■ 









|g DOHlVICiltlinA(\CTA ( Viii N a r i v I *» 



jiora li. K>det crucifigi, t&fift 
W /Jii 6-*f#. 

Pie qnxrit , & queritUFJFoHa- 
tentura : « ^*rf Matris angufliat 
fiflit iingua fari, cnm indtret fi :um 
ia cruce clavar- ? Profequit« ubc- 
lihs Latirent. j&ftinianos: ,,b ne- 
^jquaquamenima diro ipedaculo 
,,M^. er aberat , qux ofe id ultra 
, 9 qua*n crcdi poteft , angebatur 
_,,profilio. Auditbat popttlorum 
,,pcrftrepentium fonkum,otc«n- 
„fufas militnm " crucifigentium 
j.jYoces: audicbat mallecrum cla 
,,vos,infis£nrium.i6rus,totiefque 
„in cordefufcipiebat doloris \z'-' 
„cula, quoties faper clavos refo- 
^nabanr percuticntiura ve*bera. 

Acerbimmos hos Virginis do- 
lores , ot amariffinos lachryma 
tum fluclus, lonfifilme perfpi- 
<rie*s , fitnul & expavefceas Pro- 
jJHeta- exclamar :' c cui ctmpar«bo 
t?,' lel cui aff muiabo tefiHa Itru- 
falem ? Cxi *q*abo te ? Et &/c~ 
txb»r,te r .F;rgo fi!ia Sion : magna eji 
telut mart contritio ttta. 

Liran. vertit : nen inveni* *li- 
quam itH afif-Sam ,. muam tibi pof- 
fkm intxtmplum propontrt,pro ali- 
mu% tuacon/olationt- Q^uam poteft 
itaq-.aptiftimam^amari metapho~ 
tam deducit : qsemadmodu enim 
omnia flumina currunt in naare >* 
i ta omnes dolorum fluctus inMa 
liam. Audi Bern. o d od«lort*i*ex» 
flicxbits ! #in*tfabiti* rtcifrocatto 
fauBi amoritlfiliu/ fatitur,& intut 
V alide compatitur74*tri;Mate/Dii 
n/tre copaffa tfipatimti filio. Tanttu 
ntmpt impetus paffionis dsamni J*$» 
fuit,.ut quafi torrtns ipfitm impltrtt 
fatienttmi <f*U ttjk Pfkimifta r dt 

a *oa*c mfde yitf. b La»r. t*fti», 
ittgont Chf ift,c,l6 6 IJU€B,arf 



tarrtnte fafiionir in hibit , ut J 
Chrifio impltt» , in Matrrm fiuer 
comffitirntem : tjuafimilittr impl 
ta , adfilium redundaretinundaf 
amaritudinijjty-moerorit. Kimin 
ad Itcnm unde txtunt dohrum ft 
mina , rtvtrtunturut trumfluant, 

Agus fontium , ac fluvioru 
dulcis funt i maris verb aqux 
msrx : ita aiiorum Martyru 
cruciatus, inenarrabili dulcedii 
; uc mulris probare poiTem) G(j 
conditi fuere, 6c fuavifllmi^coj 
parationeMariani doloris,dt m 
Arnoldus Carnoten : tjuot do\ 
rnm fiumina fitinm obtutrt via 
Uantu t ttt in txifctra "Matrit inttt 
fe ferumnr: & ficur in mari, nul 
gutta eft , quac amara non fit , I 
nullora virx Marianar mome 
tum.ouod doloris & aftliftior» 
non i«jbuit au>a r ritudo ; qu« oi 
nis , iri uno cordeMarix «olle^ 
fuit. Ubiamabo vosjexpeadit 
ll Deus parvo cyatho.oranem t 
tius oceahi (fingaruus e fclle, ^ 
jabfynthio efle ; amaritudinc 
concluderet : quam amarum L 
hauftura propinaret,.qui hunc < 
licem epotandum ofterret * 

O Maria ! magna eft velut rr 
re contritio auguftifSmi cor^ 
tui , Septuaginta legunt '. m*g> 
jicatum efifoculum ctntritioni* tm 
Utinam ex hoc amaro roari x i 
trtnt aqua: ufautad animarn mtas 
ut extinguere yaieam fitim i 
rum mundanarum, & ardore 
labricx voluptatis. Hoc Albei 
magni votum eft:: t Maria , i 
quit yinttrprttatur amammmai 
qnia ntxiM dtlt&ationts n*fira*, 
amarnmare amaritat abundante 
trrrtnMnemptvluptates, carnif 
Wtctbraty *c dtltclationes ita am 

rvmv^qsSi 5 



BoMHrCA IKFIA0 

■4 rtddit Ht Snes ab illis abh<trrea- 1 
K/.Undc docet in hoc mare fact * 
>jdinisreftinguendas,du fubdit 
fi illecebrac carnis te trahant, & 
fuperantes jam ad illicitas delc 
ftationes te propellant, baptiaa 
c in amaritudinc maris & no- 
mina Mariam. 

Iuterea crux in altum fuftolli- 
r. Jam eleyatas omnia trahet ad 
|, proxime cenc , & fortiifime 
ixit Mariam , quam ncc pudor, 
•c dolor , nec timor , nec inju- 
ej nec opprobria.neccreatura 
!a pomit a dile&iflimo fuo J t .- 
x (eparart.-t Stabnt jttxta tmtem 
i-f U Materejus. 
Tuvat hic do&ore ScraphicurB 
dirc,ficMatrem corBpel.antemr" 
^ O Domina mea,ubiftas>Niim- 
quid juxta crucem } Imb in cru- 
:e, eusn filio cruciaris: ibi enim 
:rucifixa es fecum. O dulcifiima 
Domina,cur ivifti immolari pro 
nobis?Numquid non fufficicbat 
pobisChritti paifio,nifi ctucifi- 
reretur & Matcr» Porrb.fi ot re- 
e Apoftolus d«cet,dnm paritur 
Uira mcmbrum , compatiantur 
nnia membra , cum hxc Matcr 
pra fe, fupra omnia filium dile- 
cit , quid mirum ficut D. Ama 
»iis loquitur: „t vieif fexum, vi- 
:it hominem , Sc paflaeft ultra 
jumanitatemrtorqucbatur enim 
jiiagis,quam fi tOtqueretur ih fe 
auia fupra fe incomparabiliter 
jiiligcbat. Plus enirri amma pa- 
;batur in co, que amabat,quam 
,eo,quod animabat Hoc naturx 
oddam fympatieaz prodigitim 
^etur,duas cytharts adeo xqua- 
.■er tendi pofle , ut tefte Gre*go- 

h Benav ftimn! .amori* c'4 
! c D.Anad kow.v) *«B.V.aP 



CTAVAM NATlTIt. f*> 

rio, d una tafta eltera intacta, 
fuaviflinja haimonia' confoaet : 
(jthara, iuquit Bernardus, ttibi 
f.iXtts tjt friffiu» cmce habtnte fic- 
mam /i|> /, tirftre anttm fnt ttitem. 
fhffitnte ch*rdat*m,fer ligni fiatti- 
t tm extenfntm. Cui cenionat 
Maria , de qua dici poteft : / «*- 
vfifa tfi in l*8*m (jthara thta. 
Rciri miram fed a fe ccrrperta» 
ap ccmprchatarn refert Kircke- 
rus ncfter : g Moguntix ic ob- 
fervafle CkcTys ttajoris , ad pt- 
rietem edxi noftri appenfae chot- 
das,organi flftulis fche attetnpc- 
ratas , comactus organi adeb at- 
gute refonafle.atque fi pleftro rt- 
derehtur. Tanta rebus ctiara ina- 
nimis vis ineft fympathi* : nec 
majorem Chrifti ae Mariac corei» 
& vifcerum concordiam ac fym- 
pathiam fuifle arbitxabimus t 
Maria fcntiens hoc (inquitBona- 
ventura,)*V tjuod & in Citrijlejt iu: 
in anim» tttim iiii Martjri tcxmar- 
iyr , vniittrat* cenwtntrata , trmri» 
fixo ctmcrncifixd adfiabat. Ubi in- 
credibilem mulieris fortitudi- 
acn , & confiantiam omnes t4- 
mUantur : 

Stabat Trtattr diltrtf^ 
Jnxta cructm lathrymefitf 
Dxm ftndertt filins. 
Quxri folet, inquit Labata , / mr 
diledss DeoApoftolus fugerit lc 
D.owihum fuum deferuerit, poft- 
ca tamen reverfus fub cruce con» 
ftanter fteterit. Kec aliajn cao- 
fam adferr , quam exemplum 
SS. Matris iW.ma' animi coa- 
ftant ; a fub cruce ftanris : dicebat 

dGrtg (n Mor.Ciawatctit, Mart» 
4o\ tch •htta d*p»{$»Q« t,g 

#Iob:8 j PKin.hr >:j »ag»»ti»» 
magfttifajp murtai h bonair ftr» 
I roit^ou «fi^i iJUbatau». 



•nira incsa f* , m*Ue«m hanc sftaas . xmrt^mdemUeUrjmftA 



-...,., m. n mm !«. , UJtUICICin liiilt 

iortcm qm»ncn hnherut ? videt 
filirnn , vitam. animac Cixx inte* 
aecrbiflima opprobria & ror- 
awnta ezpirantem, fetamen vi- 
xilrreragir, cx ftat , cccgorece- 
dam? Quin perias accedasrr, juzia 
•rucem. oaiitex ftabo- , & fi ogus 
ruerit , morias pariter currr. illa. 
Ejxcircc &: n« ha»c invi&ifimia 
fceroma adfeonftantem in adver,- 
■* omnibutlub crsce Dorstrs 
aoftsi 1 1 « u. farauiaturo. 

Sinr, <pi Salomoflam.Felicit*- 
tem aliatoue Lnter facras haror- 
»as,otfortiflimas muiieres recen- 
ient : quac »ntc oculoa^exquifitis- 
tormeruis ^filiit leOriffimis atciuc 
opttau* *itam eripi ^ immotar 
conlpeaetunr. Matrem iflam f«- 
pra oauics Amaxones atii extol- 
lanr „ epz d Melitfimtm furaa co- 
kortataeft : tormemafbrtitet to - 
lcraret, CJiriftum regnantemac 
lpcitaatem inrueretur ; ipfum 
dttnde fuariflimum onos; ia ha- 
nseros fuMatum, fociis nsartyri- 
»U5, carpenra, ut flammiirrade- 
tetur adjunxir. Septem Macha- 
OisrumMirrem, Augaftinut to- 
ttes irv- corde marrrrem vocet , 
oaotics fflii tofguebanturin cor- 
pore :&/&<, inonit, vidend-o <» 
•mn:b<*t ?*&*,£, f*8U 74*tir fe- 
ftem martyrnm yjTptin martyr : * 
pii« ntytftparata fa3a*di> y <& fiv* 
Addtd moriendo. Vidtbat tmneJ > 
**KA-j*t 6Tatirj,fert<>dt in ctwde^Htd 
me*rm0*mm*r. Sed fiiper ©raaes 
longe, fefortirlirnam ac conftsn- ( 
-irffimam praibuif Maria. Subat 
■*ifw»iaquit S: Antoainu*,c mx- 
** crtictm Maria* fiife &**im<tc«n- 

* • r» h trltrio Kmm ^Uareif i 
• A*I f*r« i«9. <*• <iiv* f «al 
„* .Qm*i*,l 4,»«« «J *A> 



n*ni, C7* d^lirrmgentt c*r eyts pi 
mehatur^ftd&ne <p*rtiis 9 fu<e m* 
muratitnt , finrmSt -Oxndnla fe* 
i* tej r qmi fitimm adr* trndeii. 
t railarent. ixkibabatfrajjtiltn 
mx emidem , fed &> fatientiA 
MUtrif ertmpUr.Qvzvttrsit G: 
Con y d fi" Deus juirrncr fpromvti 
gaamAbrahamipropriis rraroi» 
ftliurn cruciftxiflct Stanris in ca 
lo folis maxinTumdiimprodigia 
fui« ; Ced maiuff liic ^farris itfs 
patibulnm ftamis. Puichre Au 
nos ftare jufccr: <*t fiii fi fub tu 
aftTicrionikas pIores> p4e-»Iora 
noltcum indignationejiroiicun 
typfio luper biae , aitos contem 
: nenda, aut tfamnandoplorare: 
' aadcplangis cjao*pareris? Me- 
cHcinacttVaofrpceaat caftigatio 
acm damnatio. Nb!i rcpellere fla 
gellum, G non t!s rcpeili ab hx- 
xediute^noliattendere, quan 
pcenara fiabeat rrrdolcrc, fed 
qucra Iocum irrterUmenco* 

Kec m o risgo obicr ranas, pi 
ptorabas.nrc Judaros , acc pecci 
tores inculabas. Sangutacm 2 
vulncra fiiii mi.rcedicinim f,eu< 
riahumar.i non i^noraoasifTage 
la ne« a re, necab illo ir,Ji|;o« 
rer rcpellebas , ut eum niio ha 
rcditatem & nobis comparara 
O ltupenda patientia ! in rnedi 
flucluum ftat rnpes imm»ta i i 
qux intrant ufque ad snimani 
nulto tamen iiupatieatis ania; 
mottragitatur; 

O RATBO LAr?S7ERGII.; 

%,fO coluvba manfuetiliima^ 

Domina mocftiflSrna>rogo re per 

«* G«rfoB tiad.* l"i*p»f M»£»:6ft»e 
i AnfVliri, Ar A=:as. r A»f. h 
P»SS 99 f t*!»^. Tfert«.8.:M«ri« 

at23tl 



^•mim ica Inm 

^tinarimdinem dulcifEmi eordis 
,tui,ur amodb <ic hoc rcundo nl - 
,,hil mihi fapiar,nil rr.c afBciat, ni 
.,£iliccar>. nilcormeum rferinsa.r, 
,nifi filius tuus,5c hic crucifixas: 
,quo in vera dcvorione , & pro- 
^fuda coidit grar ita^i ne, in arsara 
,contriric3s , & vifcerola ecm- 
,»affioiie,&erulb rcmemor.emrci- 
',teriam Domini Dei mei.diem a- 
,maram,qua cum languor arooris 
,noftri &per&vir > & ufq.ad mor- 
,tcm pcrda*it,ut amosccjus, pcr 
Lalfiduamabnegatkinem , vetere 
,meum & corruptam haminem, 
,cum omnifeus concupifccntiis, 
, & viti*$ fois citfccifigarn. 

lorai. tatnni vmiamimpHrafr 

toveri folet intplexa quarftio, 
ur e duobm qui Ghrifto confixi 
Itera ftipabant,latrxsnibus , con- 
ertatur derntaxat umis» currc- 
•e n t c tiius. 6t a feipfo } cur c oeii, 
Jciquc tottu , qui prkis mair : dae- 
ROBts ; erebique totusfacranut 
tiam(£no'nnuilis ctedirr.us.) ubi 
ejuiebat, kt mafcdicas v.oces 
rumpens, hartcntcm lateri CJni- 
mm impeteret. 

Audio fanctos Patre* etafci in 
tvor&s ., pu*nantefque.fent*n- 
ias. D. Vincent. FertarierjGs a 
tatat boao latroaia mcntem 
liarn , aliaeoniiIia,ail*fidei,car- 
|.que iunri:ia , alios piacum cogi- 
itiomrm- 8c aroori* «ftus ihje- 
cos efl>,& evibratos a cruce , ac 
rucis umbra ; nimirum cc loci 
c temporis , incurrebat in um- 
:ram Chrifti ac Crucis, eaque 
d veaiam, ad fatiltem.ad eratiam 
*erit fatis , jtrxta illuddle*.- h 
mvertentnr fedentes in ttmira tyus 



OcT*rAM X a ri»rr. er 
j D. Aniclmus crcdir < bono latro. 
< ai daiim elTe fcelerura veniam.V 
qubd oliSi de CErifto infante ». 
deque virgine matre Bcrc xncri- 
tus fucrit. Exhlibat , & extorris 
bonc virgo ,. pcrgebat in itgy- 
pturn v^urr ad cxtcra cxilii , tor- 
rcntifque loii raaia , heclquocue 
adjceit. adyerfaprrrdonum turbtv 
in virginem innoxijm,. in Deum 
infantulum oecuxrit , 9c proei 
qaa<ctat knmahitate , in utxum- 
quc fxvice parabat ; forte hos in- 
ter adfuir nofter illc latso ^qui ut 
matrem ,.ur pueram vidit ; majus 
aii^uid- humar • a fpecie ratHs , Sc 
eorum manibus, & periculo eri*- 
puie : grata hujus beaef cii »e- 
rnoria fecit.ut in extrcmiilla vit* 
perioio, fwus veniac locus , fum 
fuerit mifcrationi. 

^B. Fetrus Damia-rrasalib i*cn- 
tentiam ,. xoentemque rlcctir > fi« 
tamen- ut ad virgiheai refleftat; 
cenfet enim lat ron em , qui Ckri- 
fto a decte cts,exat,idco&bi,Deo- 
que redditu», quotfiater cruceiaY 
Chrifti ac latronis,. ihterefTet fc 
mediaq; ftetarl virga, qui media^ 
tricc vitam , falutemquc hauit 8 
uttde Nc varinus in ubra virgiHca^. 
aflercre non dubitavit, tf*l>U4- 
ri* mntrA **t ttgmitte ,. fitit btntns 
illt latr* ^tpii estm Chrifte ptndthat 
incruce »nam >. inquit, tttmitltt* 
rttm fetntMtia tfi-, virginis pr*cifis% 
precibus , ad Chnjtttm ctnvrfus fjff. 
Ut & v.os exemplo benigniflSm» 
matris vcftra? ^ injuaas exanimo 
remittatis,5c pro ihimicis vcftxis 
•catiam K ac omnem bcnevolen- 
tiararependcre valeatis. Motiva 
elTe potenint,qux disimus par.i. 

« V, Lob w< ra y hae a? moi tii c, 6. §i *■ 

d I)»mi»Q fSTB iettt. 

eWviria, 1.4 »*:t»f«7a: » 7T* 



Do*! !• ICA r MV* A e TilTAM NaTi - T T. 



9s 



Lwcis Euang.Dom. ir. poft Fent 
Enimvcro iuutara fuumatcrfi- 
lium pro crucifigentibus fe de- 
precantcm > quem ipfc velim r- 
«uiari, fcd calamo & iingui Ber 
oardi : 

O X A T I O S. BERNARDI. 
m* O fons mifericordiac Iefu, 
nque addiligendum nonmovcat, 
nquod imer opprobria cxprobaa- 
„tium,inter raortis anguftias,tu- 
,»arum miferiarum oblitut, fed 
>»tuaxum roifericordiarfi mcmor, 
a tam pie , tam opportune ad pa- 
„tre pro tuis crucifixoribtu intei- 
>,pcHas?in ipsa" hora incenfi,cura 
M {am virtus holocaafti coelos ap«- 
,,tiret,concuteret rerrara.iaferos 
tifpoliarer.tu fumrnusFonttfex ia 
j,troien$ cura fan^uine in faneia 
»,fanctorura,exaudiendus prp tua 
♦,rcverentia,ciamab«s:patcr igno- 
^^fce illis,quia ncfciunt,cjuid faci- 
„unt.quam ditlcis crit difigctibus 
>,fe,qui odientes ficoccidentes fe, 
>f tanra& iadcbita,tamgratuita& 
»,tam ftupeda benignitate prarye- 
„nitrquare & amorc.tui,dirnifto 
cx corde oranibus,qui in rne dcii- 
«juerunr , ac gratiam taam UlitK. 
mihiq; impertiii digneris. Amen. 

Bota 1. Ioanntm matri commen- 

dat. "Mnlitr ecti 'fitius fuus. 

Joaa. 19. 

_ Qus verba cronia gladio anei- 

^iri , cor matris acrius penetrafe 

toipendit BerDardus : b an rion 

Yb (6 virgo \nqmt)p!ufquam gla- 

diuj fuit ftrmo iLe y rtvera prrtran- 

fiens animam tuam .* m'n'ierecee fi~ 

tittt tttvs?» commutati o^em! Ioannet 

iibi prelefr traditur t ft vus f/oDo - 

tn : no , difcipuluj pre magifiro: fiiitu 

a b»rn .!:* At anwte »*! •-. 16 



Ztbedai , pro filio Dei :- homo pu 
p.o Deovere ! 

Ludolphus t vir in SS. vt 
miribui jtudiofiffimuj , & fervi 
affetlihuj amabilis cxclamat ; 
6 Domina, qui precor cogi 
tatus, rn te fuccedebant , cua 
tam inxrtimabile» mutatio 
ncm sbipfo , qucm fnptr om- 
nia diligebas , tibi fieri audic- 
ba« ? vere tunc animam per- 
tranfivit gladiur dolorrs. ubi 
in expemplnm adducit virura re 
giofum (funt , qui Ludolphu 
tuiffcvolttnt) eujusanimumhj 
vcroa: CmuHer ttce fihus tuu 
tanto pietatis fenfu arficieban 
ut per zo, annos , harc atten 
Incntc pcrvolvcns, fc a lachrytrj 
contiherc nequivcrit. teta 
nuippe Chrifti paftlonem , fccu 
farpius recolens , ubi ad novii 
ma ilJa filii matrem ailoquent 
verba dcvcnifiTct,totus in lamcn 
& lachrrmas folutus colliqueffi 
bat. Sed alhun , imo / 

Infandum rtgina yubes rtiurva, 
dolorem 1 
dum tuum , queracxhoc mcdiT 
firao colloquio concepi y enarri) 
aggredior. mitigafle hunc fori 
cenfendua cft filius.dum non nu 
trem fed mulierem vcitavit. qfa 
fuper rc Chrjrfofttmum difc< 
praatcm audiamus : % bene lef* 
zit^uidmatrem tuam erubuijfi^u 
te tantMligenter enuirivit? tant rt 
verenter traBavit ? tam dutciter U 
Bavit l eur e'r tam dure loejueri 's % *mik 
lierem velut ine. epans T & fibime 
refpondet fanftiffimus ille Do 
ftor: ideofaBnm id effe arbitror y n 
■matemn nomine , «m<-iiuj dolortn 



c Sixt Seo«B ia bfbl!»t.l:4 
£ LuHolntr.p i c 6^ 
o loxa 19 
g Cfc» i *4 



,r - e o^ 
f Virg r^ /E«ei4 
k.a B « 4 i.I M n 

txctiar* i 



• oMi'»fCA I»»*a OoruiM NatI-vit, 



dtMrtt : nm tnim tempns tumc 
it rnatrtm iuciter aUoque»di,ntc 

7>tn matris expimend'-. quam 
irvfoftomi fentemiam,elegami 
tfu compk&itur Joannes Ba- 
ifta Mantuanus 



enim 6 peccaror ! Mu'd ctl «* 
matex tua, ergo & Jcfus eft fra- ■ «« 
ter tuus , & patercjus, pater '« 
tuus s ergo Sc regnum & hacre r « * 
ditas tua j crgo §ratia Maria:, « 
( quam invenit apuu Deum , eft c « 

Taliim admonuit matrem fint | thefaurus tuus;ergo dilige eam, *< 
mm-nt matrit. \ & venerare , & ab hac hora ac- •« 

Ke matema pium Uceraret vif j cipe illam in tuam , & cur ad '« 
hanc matrem peccator vereatux 
accedere ? .td patrem , inquit Ber- 
nardus,/"vercbaris accedere:fo- 
lo auditu territus adfoliafugie-** 
bas:Iefura cibi deditMediatore** 
quid ndn ad talem patrem.filius 4 * ■ 



ttra mmtn. 

ram in hoc ranto Mariac dolo- 
Sc planclu , nobis hoc folatio 
rxisrto efle poteft , qubd dum 
innem dedit filium Marix , ii- 
£ fimul omnibus nobis ma- 
m pratfecerit , quxnosomnes 
fihos adoptaret : ita Dominus 
D. Brigittam : a Maria mater 
1 , inquit , propttr compafiiontm 
cha/itatem , fafla efi rruiter om- 
m,u ca'is, & in terris. Orige- 
tn'i.Jdart.o>w»»j vertCbriJf:*- 
fiiuj eji Mt-i*. Planepecca 



j taiis obtineat ? exaudierur utiq;'* 

j pro revererrtia fua : patex enirn'* 

I diligit filium. An^vcro trepidas" 

j & ad ipfum? frater tuus cft , tk. f * 

[ caro tua.hunctibifratrcmMariai* 

i dedit:fedforfitan & in ipfo rua (i 

\ jeitatemvereare divinam, quod" 

' licet tactus fit hono , manferit f « 

tarnen Deus Advocatum habm'« 

vis &ad ipfum,adMariam rccur » f, 

re^r.haccmater tua,& iliius eft'« 

nos fratres effecit^ &tx illa k?r* 

accfPteam difcipntu* imfuam quat 

verbafuaviflimc pertractat,& de- 

vorione pia&ic3 a^ornat P. ^ranl, 

, , „ delaGroixin hortuloMarianoa- 

*6ftr%m mater efi. \ t CoUl.C.^.O-beata ergofiJuciai(clM 

mat Do&or melllfluns>i> O tntnm 



ibus matereffefta , qnta fub [ 
ce illos , quafi fiiios doloris 
turivit: bfxb arlaort mali fwfci- 
'• te t ib: im ■folariliHf prferit ti ma» 
tna,tjuia iaquit Rupertas,f </»- 
t ut parturientis fuflinuit in paf 
e unigeniti fti , omnium ntftrum 
.tem B. Vtrgo peperit , &• ftffa 



j fpectat illud Damafceni : d 

>res, *uosi»p*rtuefuziJl;,f„l, j ^fi^imklmdUfW^ftmM^mljh^ 
reftam , abundanter, & <opt»si \ mat er e)us,xn quo fifo fperamus, & 
fnuftj. ^ f quemfolum tinemus ejima.tr ntftral 

l peccator^O fih prodlge ! o . o^ ma^udmadmirabrieeft. 
li pcrditioniS : -e erce mater \ m» 9 dvideo~per te e-jenire nobutquod 
,a qujs defpcret? o verbum \ v ident gaudeo,e,uuigaude, dicere mS 
<j1cc : tpfa emm cft mater Dci aMl f eo . fi tnim tH B.mima, es mater 



: hominis 



s. Nondccet, ut intcr filios, 
ifcordiam eflfe permittat 



materrei& judi- 
►s» 
fi 

ftifc.iAevcl.cfti bCaat.S 
;Rup«»t i^illod-.malief cq« pirtt 
iDatnafcl 4fi4cieit» 

1 Lu4ol f fc,a»« 



ejut t monne &• alii filii tui , /umt 
fiatres ejus J fed qui fratrts, & cu- 
jms tyus ,loqmr unde )utundatur f»r 
mtum tfed quod crtefo amaudo , cur 

fVern r«r-2Su»tr Sigoia m3gQ«Ck, 
5 Icm If h ctra.oit 



w* ctnfitnr !**d*nih? dx*m ij> : r*r ' Irfi nilis tm dtltri. Taulerat ; 
mn fnperVittiA^fcA fvAttxe *tt-M : ; ccne raulc*> ilii ruiflct jucttiK 
'ytdiX ne$er* eftfrater ntfttr: deni- j dius unaeum ipfo mori , quaro 
mH t DcKiwflir tfi f*8ttr p, r Mi- ) *ne ipfo vivrre , &raortcmU- 
r ,amfi*ter nofter.il** ignnrctrti- j iius accrbiffiaiaua 
tmdJnt deixrmtt fttrttre, m*£ deftia- 
titnt p .ffumut timtrt , qHtntm 'five 
/4lus t five itifMiiti^ de Utni fr.itrt* 
{y fi* m*trn ftndtt armitrio < qu» 
ttism *fft8* bu/H frMtreatiQP b imt 
mxtrtm *m*c? ititmus ? mmJLftin'- 
r iutt *d tUvs car.fujitmus. 

*Chriftus patri oftenduia 



,tu* 5c Tttlnera : MariaGhriftc j 
',pe&us & g|*ta. aec pot^ft ora- I 
' nitio eifc .epulfa, ubicoticur- 
# ,run: , & oran: ocsia kngua di- 
*,fer;ius, hxc dctwentije monu- 
,,menta. 
ORATIO MlSSIMt 

LUDOLPHI. 
„t Jcfu, qui in cruce. rnatcrnx 
„con»p-J(5oki cosapaticns ipfam 
,,tua dnecio diicijnrio, ftcei difct- 
^,pulu;n cotnaicnciarecuraft!: co- 
„rne»do kc tibi ia iiia fidu 5c di- 
„Icctiore , gu_ eos ad inviceua 
„comracnd_fti , tc fupplicotibi, 
„uc per lantx dile&loms pigaoxa 
,,f icias rae ad amorcm ruuir» vc 
„tacirer pervenirc , & me eorura 
^,com^icrtda Ciiftodix , u; inter 
,,ka : us yitxdifcrimitia , ab omni 
„adverfitate>& in omni fanctira 
„t?,ic puritate,Sccaftitatera*n-is ) 

9» ^AMMAvir «lr-iv\ ,ha',;^ /*t«4i-/_ _ / 



corarn in- 
cueti.** 

A-ga* fie & iufti in ^efcr :o' , pr 
fame morieritcm , fuvnmo ania 
fui mccrore eeiriere rogeretoi 
ab co-fc ciTdlcris , dlxit > e X< 
v d*hi fnt-.i-m mtritnf*n. At far 
<aiiiima Vw$o Maria t 

4%4't fuuni dubceat nstum » 
klir:tnre*> ettftiaiumA 
Dum e n* i tjt ffV- ritunt. 
Acatc obfervaf Ghryfo^omtr* 
3d ffla verha^ / t.t'i**clvfit tm 

\ d.r.i-ntti Jrftiis. Gattiam nofti. 

] Ke p9$*< *:&r.-c ytilus '( Noe) ?nn 
r*tm inM';tttm\ TantUS Cllim^ 
Jaoc ho;«inum , & jumcBtoiur 
intcritu , doiot animum cjas ot 
cnpaff^r, tst emni morte long 
acerbiorem vitata duccre de 
buiflct. Ubi cxueude , Omnc 
hos iF.lios morris tuiils , & unua 
virginis araorcm in rHiumfuun 
J^ium , in auAorem vita:, 8c om 
nium creatorera , longe hu^i 
Nocmi iu omaes cteaturas exfu 
pcrafle , ac coniotjucnter luftun 
oirtnium mortalium , Aiarix mi 
mmcadxouaiTe. Nec eft , ^uo< 
mulicrern quis Sunamitidcm Ma 
ri* confcrat , qax. taato dolort 



„«ccorpoiis, vitammeamcufto- j oppreffa, ut r.u!!amconfolatio 
„diant,poft hnjus virxcxitiumad «=*» admitterct , dum fiiium ftt 
„te, te miferaute perducant. 
Hora 3. rdttftHmx» incrucetxfpi- 



Bonaventura : < Kegina clemtn- 
fia^Vrgo tnut, Cbrflyf&m vidertj 
ffium tuum i» crutt m9ri y nu[lns d$. 

4AmU G«rs <<< E n'f£.b tt^lf k. 
•»» f »«. 2 9'.4\ € l«OiT, ci« , 



pet finimi fuuin relpiraritem ccr 
nerct. Uide Eliixus ad Giezi d£ 
xit : r Dln,ittetam , anima tnin\ 
t)ut iitcvuiyitnitmtcfl: Nam quii 
riou vidcat , rriniis vehcmcntcj 
anitnam maternum cxcruciar 

f£hrj(o* fc*m »4. ii »5. ia Cea. 

morti 



DoVTVTtA n"f»AOCTit*M Katitti. 



5)? 



>rte fiHi naturali ,- quarn vk>- , eft,- *** Mihi, /»j*i7, ir.vite Sc re 
ra ? Kon a4eo ingerc dSIiusn ^ii^ant^lacfefyro^^dJrut.&intcx'* 
linu.quirttiujnfarai.pitibala, £pcm setur-rectionis cre<iulu.m /• 
«lenti ddfidcriitangit arTcftus.'* 



er larrono cxfpkantem. Te- 
n hab co oculstirm facrura 
lcfiaiien EapUftam de £,anu- 
4 in .Kifpanu matrera, ubi 
cafUEJiftoristnanu decuffum 
t* fuit <ut ofcularcrur , fcper 
nguc os., .anima.n£uam exha- 
j. Et crediraus hanc pxz Dci 
rrc filtum fuwn*damaflc } 
Javidauditl neccAbloJonis » 
nvis.-f ecdadlis ac fceJeftifif»m4 
, prar doiore capnc opexuic, •& 
ifuamorseejttercdimere vo- 
;,esckfGabat:,,4 Fili sniA&fo- 
n , Abfolon£li-mi, quis mihi 
:t,utego naoriar psrotca e3£a- 
im ve-ro -^ueries cepite coo- 
rto ingemuiflc-putas lugendo 
ium,<k dieendc: Fili mi Jeiu, 
iu ftii raft qui* ruihi detnt t e- 
rn cw proptcrte inociaejfili mi 
ilcis Jefu! tlbcrtores ctenrm 
di fontesMaria habuitrDavKt 
itiura duntaxar,de morte rilii, 
us lanceis c«*fofu* ecceperat. # 
:ia dilcftrfliaiucn &um Jefum, 
; oculos fucs trfbus cfcwis co- 
m, toto oorpore lacerrrreac 
rntum , ccrnitei^eanrflaipi. 
:ro athalantem. 
iravioxe dolefidi ceuforaForre 
id habuiflc in morte Jonathat 
leri poflet , quam hifcc re&is 
loravi«„«/ Doleo fupcr te fra- 
. mi Jonatha, decore nimis & 
uhilis luporamoreip.ulierum: 
ut mafcer unmu» amat filium, 
i cgo te diligcfeara. 
!jufmodi amori$grartne,con- 
!ii viuebanturfiier.Uc Nepot. 
num pet Bortc aa eo avulfua 

Lanu«a boro.4-*. $.4. 

» %tg ,lJt kauMft ri«it m t I, 

•♦»o da&tg.i 



O mots., quacfratrea dividis, &** 
a?.iore lbciatos -crudelis ac dura'* 
nimi4aidiflbcia54LuA»sj kura** 
hoc longe accrb ior em , in morte 
aaaici Aug.fatctucdicens^ "jMi- 
rabarcattcrosratortales vivcre, ** 
«quia ilk'c/uwn quaifi nonraori-« 
curutn diIexcrani,moxtu«j erat ;*< 
&*rcmagis,quia illi alter etam,«« 
viveic illo«ortuosnixabar.,Bc-*« 
^iee,ui4am dixit dcamico fuoc^" 
dimidiuru animar mexjnsin cgo*' 
fen£ c ramarn sneasa, & animara** 
iliius,unam fuiflc animam do du-« 
<o&us ^oxporfbus, Ec ideo rnihi** 
fooirori crat vita, quia nolcbarn'* 
disni^ius vivere , '& idco f©rte M 
mori metuebam , ne rotus iile** 
«jorercturiqueinuItB a navera&i** 
-Sed euis intciitum amici , cum 
roo ntc aiii Dci audeat ccsn^arare? 
fatcor nuUamaccrbiorcm icpara- 
-tioncmcIIc,qu«iB a&iinaricorpo- 
tc , ut illc i ngeminabat : h fiu-nt 
iftf*M* «nutra&m-s-! vcxiun liic fi- 
;iius,& harc mater T plus fe amarun^- 
quamcorpusSc aninia;ex quo n^- 
<cffc'&it j ubi hunc ab ilia , tnors 
feparavir, Marut vifcera adeo to- 
mota fuiffcjUt Divus Bcm. ail&vc- 
rct: tl i n«c lihgaapotcxit loqui , 
necmcnseo8;!tareTalci)it,quan '* 
«to do1o*e aniciv b^r ur f va vi fccrt* r 
Mariacnunc folvis virgo cu ufu '* 
ra, qued in partu non habn : (ti *a«* 
■natura.dolorempariendo filii»» 1 * 
■nenienfi{Vt,^ucrn rRillie* repli-'* 
catum , txlio uioriente pailami-** 
fti." 



eHftf %f\%. } "t* ohhn s>» tt»«r¥ 
A vg 1.4 ccftf. cMt | Hor.l. r «i ».r<1 , j 
/« „ P-fg.I J i »•«*,.. l«nrini,V.Vu, 

«CaXtfl^ 



9*5 D«urvtfA iK»n OeTAVAM Xativit. 

a Carolus Borromarus Senator 
piirpurarus Mediolanenils prxful 
fan&ifiimus; inextrcmis hancfi- 
bi gratiara ardentiflamc precaba 
far ; San&ifSmc & vigilantifiime 
cuftos Angeie, conftUuo te pro- 
iitijUitifnTque 



curatarem teftam 
rolunratis mcsc.ad imperrandum 
mihia Do.nino Hancjjratiam.ur 
donet mihi unuaa fofaKi iochry- 
mofum fufpirium , ex inHnitis ll • 
lis.qux habu:t ipfe, dum per trcs 
horas vivus pependir incruce, 
quorum efficacia 5c rirrutemiti- 
gentur lachry*mabites illi fingut- 
tus, cordifque prciTurx & angu 
fciar, qriibus in hora. morris arai- 
gat : & ut gloriofiflirua Dci ma- 
ter dignetur vel unico etiam afpe 
ftu ex iis , qnos ipfa fub cruce 
flans habu r, vir^ineos oculosin 
filium unicum d.figendo. Hoc fi 
& cuo horno rogaris & impetra 
riis in extremo vitse tua: agone.in 
fpiritu Dominr J t s u refpira 
b ; <; , quo in xternum illi vivas. 
Quod lit fiat diccumBernardo : 

ORATIO SBERNARDl. 
,,tUrinam(^i ^« '/•/^«"Odolor 
,,illc quem runc pafla es, lic nunc 
„inhxreat vifceribas meis , ficur 
„inhifit tune tnislutinam die qua 
„affumptafuifti in coelum , ut in 
„jeternum gauderes cum filio tuo 
„mihi indicarcslachryrmruas , 
„ut pcr iflas cognofcerem, quan- 
„tum tibi amaritudinis fuerit , 
„cumlefum dileftu tibi,heu,heu, 
,,& parum dile&um mihi , clavis 
„in ligno crucir7xum,capiteincli- 
„naro,fuum exhalare fpiritum vi- 
„deres ! mihi obfecro lachrymas 
^i^as infunde,qus.s tpfa habuift* 



du ftares fubcrucemtScego tibi 
acfiiiopoffimcondolere, Amei 

Hora 4. Ltniea an mam mtttrii 
pertranfivit. 
c Mdlifiue Bern. "pofteaquai 
emiiit fpirirum, tuus ille Ietus, 
ipfius plane non attigit animam 
crudciis lancea, fcd tuam uriquc 
animamperirauiivir : ipfius ai- 
mirum anima jam ibi nonerat, 
fed tua plane inde nequibat a 
velli. tuam ergo pertraniivit a- 
nimaoa vis doloris, utplufquam 
marcyrem tenon immeritb prx : 
dieemus in qui corporex paffio- 
nis fenfumexceflucompaflionis 
affeclus." AnnoH Marryr, qu 
plus palTa in corde.quamChrifti 
iu carne ? quo fcnfu Ulud Bonai 
accipiendum: dhac maioren doh 

'tm habuit^tiimSa/v.rtsy.G nemj 

folumcorporeumCbrjftidolorei 
fpc&es. Nam cxcommuni SS pj 
rrumdo&rina.omnes fla^cllonu 
malleorum i&us fpinarumaculc 
cor virginis penctrarunt : 1 Hx 
o^ii»/»9,inquit Metaphraftes, llan 
tr anfatrbernbant profund u<, tf»an 
ufit cla-ji. Et prounj fiii pla^Jt^i» 
numpr* ippt p><ifr< f.iHcialatur 

Quid.quodChriiti dolor dcfiit ii 
morte,matris verbrecrudefcebar 
& laneea , quac mortui atus pct 
curut , vivaciflimo fenfu cor ma- 
tris fauciavit. Unde Cot*u'im no> 
fter, fde latere Chrifti,illam pius 
paffam fuifle probat : nampaflic 
Chrifti air, defiit in morte ; tuat 
au/c B.Virginis paflloA compaf 
fio non defiir,fed crevit. tlt ex fe- 
quetibus fiifius patebit Vcrifllmi 
igitu/ diieftus virgini Vdephtnfm 

c Bera.feruti Signum )uajnn« 
& Bo">»vde canip;8 Virg l«ft>I t 



»■ 

• .Br««.Chxi««t »»ri«Mc.K. §• 4- / ff^oiVr^Maraiit.Viif "" 

# Jl«rn (»i4 . \ft t Cer«ei.i«I»at.s:19 ? z6 

fcripfit * 



9*U!M XCA tttfl* 0C*A>AI»KATIVI T * » 

m in* 



ipfit : Tttnt plut quam martjr 
t , ^Wd ;'» animt ntn minut amo- 
, qtuim maercris gladio intus vul- 
ttafuit. Voluit quippe & filius 
ilaurca, qaam raartyribus fin- 
ariamoris prsrogativa imper 
,c, etiana matrem condecora- 

ut bene Richardus a S. Lau- 
iio obiervavit: zGladius do- 
r.inquit,?*; pe>tranfiit animam 
\m unigemti paffont y pro anutrif- 
i ei martjrit compM xbatur :volu- 
jHidemfiiiuSy ut cmnium fanSlo- 

fpeaofitati patticfpartt mater 
r'w« Mwvtifiim fanfloru puichri- 
ntrh excederet:& ficut apptUa- 
virgo vhginitm, ita& martyr 
^*"»»*(imbRegina martyrumj 
\fappeilart. quoJ exaggerans 
Inleimus ait: b quidqutd tnim 
tlttatis infitclum efl csrporibus \ 
\yrum , levefuit , aut potiks ni- 
pomparatione tuje paffitnis, nec 
derim te potuiffe ftimulos tanti 
tttusyqumvitam amitttrts,fu- 
e: n-ft ipfe fpiritus vita, fpin- 
cnftlationis , fpiritus fcilictt 
ftmifilii tui te confrrtaret. 
Iium nunc fupereft , ut Ma~ 
tcolumbam illam candidifli- 
| , ^n latere Chnfti nidifican- 
aemulare velitis , ubi tuti ab 
fatre eritis , & nidos dulces, 
IthefaHrum longe pretiofifli- 
! , cor Chriftireperientis, ut 
1 diximus part. i. Dom. 
q. unam hic vobis in exem- 
! adduxiffe fufficiat , de qua 
(vicus Granatenfis : rEleo- 
d'Inchofa, Dominiacma- 
I Joannis deAvila. virireH- 
Ifimi ac do&iffimi difcipul», 
\\s ac contcmptis illuftriffi- 

icfc.i S,Laar,l,V4«Iauit, Virg 
ifebn detxteiienr, Virg,cf 
Graoat, ia vita Mag, Av»ae,«,4, 



mx familis fuac titulis & n"»^ 
nonalio voluit compeUa*^ , 
E eonora dflatereIe/u t om** « * ^ 
;atem,nobilitatem,aeteh^'_ K)icil 
in hoc fitam exiftimafl* •» *". 
quide jure materChrifti,Al*''*«»* 
attrt lefu nuncupandasied& no c 
titulc quifqj veftrum infignis efle 
poterit , 6c fi illic mdihcare incc- 
peris , Joannes de latere Chrifti, 
Paulus de la- ereChniti,Catharin# 
de latercChnfti poteris appeiiari, 

ORATIO S, AUGUSTINI. 

d Detis amore venit ad homi- <, 
nes,vcnit in homioes, fa&us eft«* 
homo, amareDeusinvifibilis,« € 
fervis fuis fa&us eft fimilis : a-' e 
more vulneratus eft propter de-«« 
lifta noftra.tuta &firmarequies«» 
eft infirmis & peccatoribus _, in*«> 
yulneribus Salvatoris. fecurius«* 
illic habitoj paientxruhi vifcera** 
per vulnera : quidquid ex n*c«« 
rnrhi deeft,ufurp© mihiexviice-«« 
ribusDomini mei:quoniam mi-**? 
fericordiaaffiuuntj necdefunt c « 
foramina,qua affluant.Pcr fora «* 
mina corporis,patet mihiarcana«< 
cordis,pa «t magnu pietatisSa- «« 
cramentu:patent vifcera miferi-^c 
cordia-Dei noftri,in quibus vifi.«« 
tavit sos oriens ex alio.foderut'« 
n-ianus ejus^&pedes e|us,& Iatus«« 
«jus lanccraperforaruntrper has«« 
rimas »licet mihiguftarc, quam** 
fuavis eftDominus omni^us in «c 
vocantibus eum in veritate. tg 

Hora 5. Deprfitum i cruce firnt 
txcipit, 

t Sgnftus Anfelmus divinitn? 
fe edoftum affirmat , Jofephura 
ab Arimathiaimcr catteras ratio^ 
ncs,quas propofuit?ilato,utac- 

i Auf tamaavalic 21 

c AaM,dial,d« jpa^f, Damini 



$g B 6 * £ Vl 4 A I tf * » A G C T A T A M "N A t Jf 1 r 

fiperet corpus Jefu , unam fuiffe, 

qubd Mater Chrifti jpjrx dolore 

jiacriebatur : eui hoc lolatii po- 

ftulabat , ut cor^us faucium,,&; 

exangue dcofculari , lachrymis 

rigare,& tnmulo coniere licerct: 

undcrenuit confolarianima ejus, 

«icnec hoc pretiofura depafitum 

finu exccpit ; cjucmadmodumiB. 

Jtrigittat familiariter declaravit, 

dicens : a Jam ijuaji confolata fum, 

qnod corpm e)*s de cmc* depofttum jdam capite trancatus eft , ip 

cvttinge.e pe'tui,& infinumreeipe- l fumque capttt haftae fuffixurri 

*e, v»lnera:exi>lerare i & extergere. [publico loeo ^xpofitum. 

-^Quodipfum Divus Bonavcntura 

nobis confiderandum jjxoponir, 

<Uim piaR&um , & eiulatusccm- 

siemorat * b ques rirg» cafliftim* 

mbfcondere non valebat , fjuarido in 



vulnerarigaffe , & plorando 
ploraffe fingula, longitudinen 
latitudincm., altitHdinein $ 
profundum. llt .autemaliquii 
Jdc magnitudincdoicris (quen 
materhinc haufit) animr de 
votac fentiant : d exemplam 
inquit Ludovicus Grarratenfi 
proferam, non admoduai anti 
j.quum. Ante paucos dies , p< 
( miniftros juftitis juvenis qu 



H 

hcbat hic juveriis ssatrem , qu 
doloris vifta innpaticntia ia p: 
blicum prodiit , -ut tilii capu 
fpe&arer Iachrymans , cceiun 
que gemiribus/fufpiriis, & o» 
rimoniis implens. Quo^ cu 
Vidiffet , dosnum reverfn, tani 



cmplexus ruebatjxanim* cirporu 

J.liifui de cruce dtyfiti.YLoc Cor- 

nel.us flofter corifttmat : nam J doiore eonrepta , opprcfoqi 

C-Jirifti corpus mortuum dc ,ert, uteo ipfo dic fpiritum, d« 

<£ruce dcpofitum ipfa excepit 

cum.rcdivivo dolore. 

Narrat ;Plutarchus mccftitiam 
«atris in morte Regis Achis,qui 

Sropter juftitiaova fuis occifus , 
umeffrxnatoscrVium mores <k 
cerditam Remp. ad meliorem 
trugem .revocare teataflet ; ejus 
cadaver sd matrem deiatum , 
cuod illafinu excipieES ,'hoirej!- 



loris magnitudine prccfoc 
tum, exhalarit. Tanraviseft; 
moris matcrni , ix f.lium imf 
bum etiam v &.ftagiuorum.<>K 
tb cr«;o major"Yirginis exftitl 
neceffeeft, dum non modb 
put talisfiliijfpinis cruenturn 
& totum corpus rrifcrrime d 
niaturs confpexit > Thcoclia t 
cVi Calliopii Martyrismater 



oo ejulatu exclamavlt.: ~He* rr.c! j amfiexa fiiii ^ cxucifixi mo 

*/i mi ! nimia Uonitds tua , mrniA 

manfuetudo &■ hum*nit*s , tefmul 

ifo nef perdid-t. Confimiles vir- 

gini Matri SariftusGermanus vo- 

ces accommodat , c dum narrat 

cam exfatiari non potuiffe i n con- 

templaBdo filio e Cr-uce depofi- 

to: plufque mille vicibus illum 

esofculatam fuiftc , iachrymis 



«-L-4c::l-!.-7c:H 

kE«B4v offdcecmp,B»VJrg fub f;ni 



eft." O qsarn li-benter ac cuj 
hxc quoque -Matcr in -amp 
Filii lui Jefu Crucifixi, ex ejt 
more mortcm obiificf! nifi 
folatio fuos , & Ecclefiam nc 
lam Chriftus di^natus fuiffei 
Matrem fBper&tem fibi r» 
queret. 

e Nobilis Francas, DOrfl 

d V. Meehi'©*. Ift tt». tit R 

Marrytam }>ag 600 
«SpqHd r» 3 aa.Ccrifti IiXU 



Liladam ad fuos rediit tpta i fua , in pancis dile&a, familiar? 
fc laceta, uno. damtaxat ve- j Virgo Mater fermones inftifttit 



> expanfo,in quoTirgp i^ater \ 
ifkatn m«ituurn grernjo te- 1 
5, -fcite depitta eraf ,«unvh'ac. 
*aphe:. . .; _. ' 
\A.j$iftiitn fpej unica rehus. 
vero -, vos 6 afTi ictiiHmx ma- 
ffiveinmorte riilorum , five 
ira'&«norum, fupraomnes 
us dolorum 3 ani£id tranquuV 
c fcreno vclificari pordris: 
.xveiuni oculos intcniiUjSc 
jdi're:fi err dolor vefcer> ! iicut 
rMsrix 3 ck ilieb folatium 
(SPiicViliiiTia' mafre •experre'-- 



ATra S. BONAVEJ*- 

.TUR J£. 

Propter planftum aet/hi ejula* 
ifm prdfutidc ptftorh fonte ma- 
tthfctj-niltrenOK valebas Virg» 
irna, auantU inkrhpiexus rut> 
xar.iws csrporis <: Fii.i'i tui ds 
citpcfiti', , cu)H4 gen.ts* ante yi- 
'i &' orz ruiilantia msrtis een- 
tfii perfur.di i)a'.lsribus,ipfurn- 
\urt: cericuff»m cemtbat ylivh 
«c coxdfnrti vuhifr&fxper vxl- 
HxiHari ncbis ; ui nuncjiffyd- * 
tmgamut fdcih'tra,ey-c.ex em- 
i f<gnilent!* , pecciiterit curt-- 
mlnen : dumce/put ntfirum 
fefjrwaiurtnijira tuiic rutiiet 
lcsndori.rnnetentiay tjHAtenus 
%mif,'ui mtii-fnis ofruiisycm* 
irttHrefUf amortfis ampiescibus, 
mnia dvtiei fff&i Fiiii tui do- 
t^firi lefu Chrifii^ qui &c. 

1 6. 2*1 arid $itiumftpultur* 
, mandat. 

r aliquand* cum fponsa 
•aav, de ««fcpaff.B/ITirj i »i» 



h Fuit doior mtus >w r,t#«(per alio** 
enim ienfus eriumetarat , ) cuni l 
\attii quippe depcfui pfthim n euag l 
deCruce, fyinrjotvieum, &p$fui- 
in tumklum : '&* fic tunc augebatur 
dahr meus , itt -jix ■wtcwHs '■& pedes 
meihabirent rebur ad fuhfiflendHnt^ 
Et iubdit : O quam iiisei^tt . turtt. 
fuiffemfcpulta cum&Mie mio ! 

c Maufoli mant.i fu^ eincres , 
|UX'orin fe tuTmilaVit: fffliirh fuu« l 
ffefunx Vi'rg6 Marisife finu cordis ' 
fui coRfepultanv, rmnquam ani- 
ma ^xcidere pafTa erl $ ied emai- 

lempori^nquit-» dquapafij4f ce »^ - 
ftenim Fiiii mei vixi > vijitavilcca ' 
:n ^uibus ipfe paffus tfi :fic^Ko^ue 
p*p(> ejHt in corderneo fixn erat 
quod fiiie comedebam , fiye labora- ' 
iam 3 ouafi recens erat in memmZ '' 
We% Etalibi: einfepuichro Fitti'* 
mei ferrtptY <cegitittio , <& cor rrtetrfk 1 * 
yerfabaiuy. X^uem CGrrtisuura « 
VifEiftis'<3©lorem } - etiam ! dum'Fii. • < 
iiorupdrvixitjfciT^expreni; Hatl- 
grinus Csrdiiralis, qui cogitatio- x 
nes Virginis , comrs purpureii c 
conferre non dai»itavit : cxpo-^ 
; nens enim ill^ii Gant. / Comx, 
\capitii tuificutpurpura Regtf\iti- 
'<qa.lt i€ e^itatione s tmc tinfr*: in fan* 
guvsemwinitt pxfiiemsfic ^jfeBJ^ 
femp-erf-tre, quafi rtctnierfvTdefen?- 
fangmkem de vulneribus .pr.ofluen- 
tem. Hincta^um, ut quotiesfa- ' 
crofanftis Sacrificiis Ihtereifet»'*' 
quoties Eucharifticae menfa: ac- 
curr. : beret,ut>i filius cruente pau* • 
16 ante,fe coram ©blatws, jam ia- 
cruente immolabatur, tenerrim^ 
fenfu,iam non corporis, fed cor- 

■ b R/-vr 3i'ij;', l.i$c ^7 • > 
c ReJer.in Mart.hl,,S6edac.*p X 
titXb rer^;ai .eX^aaev, 9.%\i 

/Caut.7 < v\ » 



0* B • W 1 W T C A IMfftA O C T A T A M 

«Jis fino excipcict. Ut arhabat , at 
«iplcbar, ut ftupcbat, ut viva mo- 
riebatur,morttiaique vivebat!iftis 
nimirfi liturgicis ritibus, doloris 
▼ulnera recrudefcebant , & tra- 
gcedix peraftat acerbitas , menti 
altias imprimcbatur » prasfertim 
cum eo eflfenr confilio divinitus 
inftituti.ut fierent in fui comme- 
morat ionem. Et quis mortalium, 
potiori jure debebat , & volebat . 
hocipfuna ftudiofiflime praeftare 
ac dieere : a memoria memw ere , 
tf tabefcet in me anima mee ! Fa- 
&a denique mira triftiti* accef- 
fio,dum totics totiefque facra V©- 
ca,»Pilii fudore,lachrvrais,{angui- 
■e irrigata peragraret , piiffimam 

SHippe Matrem hocpro more ha- 
jiue Sanftus Ildephonfus tefta- 
tar: ,>& Si fcire volumus, <«> ,quid 
„Dei Genetrixpoft Refurreftio 
„ncm Domini , antequam ipfa 
„ccelos afcenderet agebat , fine 
,,dubio loca Dominica Nativita 
„tis, Paflionis, Sepulturz,8c Re- 
? ,furreetionis frequenter circu- 
,,aaieas,invifcre cupiebat,in iifqj 
,,etiam!ocis lachrymasfundcbat, 
,,& fanftiffimi oris fui ofcula 
„ dulciffirna imprimebat : ea reli- 

fione , ea cerdis compunftioac , 
olore & amore tanto,ut Alberto 
Magno conteftante , e mortero ei 
jw>a femel intulinct,nifiDeus mi- 
jaculo faftentaiTet:etenim fi cives 
illc Dionantenf s orbi celeberri- 
xnus eft, qui anno circitcr ui6. d 
io terrara fanftam profcftus, ubi 
omnia qiuc Redeaaptor nofter 
f rxfentia fui leca facrarat , ve- 
aeratus ruilTetj tandem in Calva- 
xxx monte vi amoris Scdoloris cx- 



Nativit. 
fpiwrit, quiddeafTeftutalisi 
tris acerbihinjos proprii Filii 
taiis filii cruciatus recolentis 
etiamhu velut intuentis.fenti 
dumeftJSed proh pudor& do 
n aec cryentaChrifti myftcria i 
Aanirha! alte fepulta,& oblitj 
cent.O atinam, aiBiftiflima rr 
taliqmMaria interioris animi i 
(cpulchrum pretiofiflimis lacr 
mis tuis,ita omni forde,& eli 
expiare valcam , ut mundiffiHi 
fanftifllmi corporis thefauru 
illic recondere , dc jugi medi 
tione recolere cjueam. 

O R A T I O. 

Septliaris, Domine in corde m 
ibi invenies cjuod yvarttitr mam 
& marmor novum. Siquidtn 
tuis t Matrifadoloribus pttrd fc 
funt, marmorea /epnlchra adaPi 
' Et thtu cermeum , nova 
Dd 



fn**t 

duritie m;>fi; immotnm 



a Tkr«„: \ 
4, lU.pk Uf4 <l> affuapf t,Y 
« Alb.M.Saper mifut 
i^fU i;c:.*s* $. 



illud carneum , qu*d compunH 
feindatur , I.tcbrjmis molliatMr, 
niseedat , flagellis emendttur. 
tnihi coy ilktd cameum , qwd t% 
Matris dolore Uqurfiat, muod utt 
que amtrt moriatur. *4mtn. 

§. in. 

Matfi doiorofa tMdelettJii 
eetfMepraxes adduBs,. 

SAnfta Brigitta rairumia' 
dum doloribus Sanftitt 
Matris compatiebatur, hif< 
jus querelis permota : t Ego h 
ocutos meosflemt iachrjmis y <jm 
confiderabam in membrii Fiiit 
lu* clavorum t & paflionem e)* 
turam. Sed nunc reCpicio «miiei 
inmundt funt , fi frti funt dH 
ttui compatiantur mihi , & M 
e L.»r«r c.a* 



Dom i vrcA iN*ft a Oer a * ab Nat z t rtr m^ 
firmat Sacerdos ille, qui Deipara» 
dolores perpendcns , ut illam 
foleraretur , hanc brevem preca* 
tiunettlam recitare confuerac : 

c Caude Maria,quU gaudinm _- 
*A»gtl«f"fcepijti 9 tT munie peperf- 
fti i Gau/e Ma.ru , euia Dei Matet 
Cr Firgo es : Guude Maria ,. auia 
emnis crtatur in cceio & in ttrra te 
coUaudat. 

d Contigit iUom gravi mor fet 
affe-tum ad extrema ded uci , & 
in ialotis d-fperationem a Da> 
mone confici : adfuit confcftim 
Deipara: Et tu,inquit,fili mi, cuf 
moerore eonficeris,qi»i ijiitjoero- 



t dulorem meum,&' valde pauctt 
rnio : ideo fiiia mea t lit et d mul- 
ibtit* & neglecla fum : tu tamen 
ofdivifcaris me : vidrdolorem , 
■mitart quantum potes fcoxfidera 
*t Uchrymai , & dcle. 
'uquoque adolefcens,tu filia, 
coajugata , tu peccator non 
ivikaris me. Cui ex cerde 
^doluififc, acterna gandia prarli- 
(e eft. Eluxit ha?c fingalaris 
pogativa Matris dolorofae in 
p nobili , fed admodum pcr- 
fo : a qui pae>o cum cacodae- 
ne inito,infuper per fexaginta 
tmplius annos, fcelera fceleri- 
accumulando , nuhqtam 
mum facra exomologeh ex- 
rat.divinitus tamenpresbyrer 
ionitus,qui jam Iethali morbo 
rftum inviferet , ad verum 
catoruro dolorem excitaret , 
onfeffianem exciperet : quam 
lultis tachrymis & ferventif- 
1 contritionc , une die quater 
ituiflet , Sanftiflimi Corpori 
tifti viatico munitus, falutem 
n confeeutus eft. Idqueut 
I revclatione comprobatum 
, quod confuetudinem habtret 
tati doleribu* Maria>. Ut quif- 

hoc fibi fignum prxdcftina- 
ns ccrtifllmum pratfigere 
| videatur,arHiai{fimae Matri 
upaiTum fuiffe. -> „ Ferunt 
m 



E 



— — — — — -_-»_>•«. i^a^ *■_> m«A w 

re meo me totjes fofatos es > ani- 
rnos refume. lartus mceum veni t 
imra ifi gaudium Domini tui. 

. Et adhuc tn fine Uthrymis , 
amanttffim* Dtminet tu* Uchry 
maeyidebit ? tuficcis manes tculis. 
& ejus animam ptrtranfibit gUdiut 
dolirisi tu fine fingultu audits «_- 
ctnttm : Mulier t ecce Filius tum f 

O Domioamea! 



e?ac nte veri tecumflere % 

Crucifixt condoltrt ; 

Poenas mecum divdt. 

Atque hxc praxi* prtma , vefc# 

raens defideriam compatiendi, 

« m fe experiendi Sanftiffima; 

_ „ IVIWU1> Matris dolores. / Ut ficut ip& 

w._^a |IBI conccfl « ra f chr ifti. ita «c nos fimus commu- 

ic i Chnfto Domino , ut nicantes Virginis paffionibus; 

iores ejus maternos animo j quemadmodum ardentifljmeex- 

r r n ^ L ' P«"t , & voticompos fafta fuit 

Beata Margarera, qu* eamgra- 
tiam multis precibus confecuta 
eft , ut cruciatus ac dolorcs Ma- 
rianos m fe expena , omnibus 

c Barry M« 4 16 Apr, 

dftaz I 1 B Vitg. 

« Auf -ccxad. Yirt« f 

f Ta«c-iac Mtccr -Olorcff %%$ 



•Iventi , quemvis favorem 
i falutem -animar ejus impe- 
ret, U prscipue antemor- 
i v^veram de peccatis poe- 
t'am. Di_ti veritatem con- 

bv Brif I 6 c 97 

trthag. de Lcmeitt B V»rg 1.12. 



W&, !& O M I w I eX T H r RA 

corpOris membris defeilitatis , 
.tantum non mortua conciderit. 
Eofdem experta.Sanfta Brigitta.,, 
,* quac fatetur Cfrfaum tx csmpaf- 
fio^f Matrif penetrajfe acntifiittiam 
fagittam doloris tnrmenfi-. 

Praxis fecunda : : cjuafvis- afrri- 
v ftiones , ac morbos immiffos 
^atienter ferre , er pectdiari aflfe- 
&u in Matrcm d»lorofam. b 
Prancifcus Binas Osdinis Mini- 
morum,ut Chriftp ccMariae cora- 
.pateretur , culrello fupracor ao- 
-men lefu & Marix benealte in- 
fculpfit. Qjjodutmirandamma- 
•is ,. quam imitandum fit ; hoc 
tamen ufui eifle poteft, ur quofvis 
dplores ,' ac morbos iramifTos., 
intuitu arnoris , quo Virgo Mater 
filio fuo compaiTa fuit , patientcr 
feraraus.. 

Praxis tertia. :c altaBtpietatem 
brevera , fcd cfEcaeem,. Deipaxa 
Beatamjoannam, fiiiam Ludovici 
Undecimi, Galli* Regisedocuit: 
nempe ut fihgulis diebus recita- 
ret quinics Pater & Ave , in ho- 
norern/ quinquc Valnerum Chri- 
fti , 6c el raentis attentionc & 
pictate,qua. & afpexit,5cfalutavit 
^iiia Mt.er doiorafa fiUum fub 
Cruce, 

Praxis quarta: d perdiemter 
A faluta re Matrem dolorofam. In- 
vaiuit piiffimus ufus , ter per 
diem, mane,meridie, & vefpcri , 
Hgno dato Virginem Matrera 
■confalutandi. K«c pietas ad Ma- 
itrem dolorofam , a qua inltiura 
iumpfit, dirigenda efi : nam anno 
1415. fub Theodorico Colo- 
xucnfi Arckiepifcopo celebrata 
eftSynodus, cui interfuere Epi- 

a L-.7 ter, c: 1 5 

b B»rry I'*n S ii Matre ioloto f* 

fc « . 4 Taati ,Mwef «Olptff* f ag:$»» 



Oct A7AM N A TT V 1 Ti 

fcopi LeodienGs, Ofnaburgei 
Monafterienus , Mindenlis 
Vitraje&enfis, cura aliis Ecel 
fticis DiceceGs CoioniecG 
hac Synodo vi. Apxilis decH 
eft,ac rr.andatum , u: in omc 
hifce Epjfeop&ribus , corutr 
temjjlis collcgiari^ck Paroch 
bus,intra 5c extra urhes,quart 
raane. ante folis ortum fig 
ter campanis dirctur. , in me 
riam ac venerationem dolo 
& ccmpaflionis materna:,glc 
fiifimx Virginis Mariar. Qua 
votio . quirn piiftimae huic A 
grara fi:_, unum illud (ut in£ 
aliaomktam) argumcnto fit 
• cConimbriaiquideralero 
pere in inSdiis capitakm hot 
operiebatur : animus erat tr 
euntem giande fcrrea faiutan 
fclopo trajiccre xBcautumifo 
fellit deftinatio : nam alteri 
;pti moris retinens , audito I 
puifu conftitit h»c ornaturus 
ad iitud loci punclum pervci 
auod infidiafpres occuiti^fib 
ugnarant. Atque ita hicinteri 
ertugk. Cemplures reperire 
qui per dietn & inextremo 
agone , ad hors fignum Mai 
dolorofam faiutantes , tela ij 
tartarei hoftis effugerunt. 

Praxis quinta : orficiup IJ. 
dolorofz^indies pcxfoiver 
Sanfto Anfelmo , vei Sai 
Bonaventura, «?uod pafiimcx 
ocadmanumeft, 

Pxaxis fexta : peculiare fil 
ftumpesannum , aut potiuj 
ungulas hebdomadas Matr» 
lorofxinftituere^Chrirti .c 
bus recolendjs , Eackfia quo 
nis dienvmb hebdomadam i 
fccrarit ? infuper omnes dics 

c BaltBfe» ri«»r*t Jic.l 3?. 6 

n< 



BdMiNiCA rvnA O 

ris,Chrifto paffo jam pius Ca- 
Viicorusn ufus dicavit. At Ma- 
s affii&c ac dolentis , nullus 
Jtenus Pbritificuntfaut gcclefias 
hoiitas, per univerfum orbcm 
ium celebrandum propofuit. 
(h defuers ra-men , nec defurit 
tmnum , qui peculiari fibi dc- 
tionc ccrtum Matris doloroiae 
tiun delegerunt , fic cctebra- 
it.Ut ma nifeit e videre eft apud 
Spindiurs de Deipara, trafta- 
de Fefti.r, ubi ait : a Feftam 
lorum Dbir>ar*,qaoa-cu"m pue- 
m Jefum futeret in ternplb , 
nconei vaticiaatus eft : a. Gi- 
rcienfibus (quemadmodum eX 
rum Breviario colligitur) die 
ifma' fexta Aprilis , ab aiiis ve- 
pluri.mis in locis, pracfertim in 
rebaterm" Diceceil feria fexti 
re Domirricai» Palmarum fo- 
fm rituceiebratur. Statuitque 
nodus Cblonicnris (dc qu£ fu- 
t c.jiraus ut fefturn cowpafilor 
, feucammemaratioais prae- 
| , acangaftix & doioris Bcar 
imse Virginis , deinceps fiagu- 
annis feria fcxti poft Domi- 
ara lubiUte celcbretur. 
^Ioj quoqueSabbatho, Matris 
ores recoiam«3 , & exemplo 
ginis trifte Sabbathutn ceie- 
•raus , ciim dt ea Eernardus : 
*/f/f(j/»irf ttmpore omnes re!i&o eo 
trur,;, fola illa^tjHce benedicla eft 
tiulieri&us , per tilud trifie Sab- 
humfietit in fidc,& fitivat* fuit 
■J.efi* n ipsi f*'a : propter ejuod 
\$irr.e S. 2cc!ef< in Uudem & 
ittm ejufiem P^rgmit diem Sah- 
hi per /of'us atmi lianlxm cele- 
re confuevit. 

Sarty 1 an S.2 die Iovi s pok Pafcha 
Jev 4 
Betn de paf. c 2 



ct atam n>t xrxt% ffj- 

Caufara hujus cultus Marian[* 
adfert Author ferraoflum Difci- 
puli ferm. »#4. Optimo ordi- tC 
ne , iiiquit ^ fequitur , ut cuaa l * 
die Vencris'mortera Filii plan- <f. 
xerimus , dieinfequenti Matris*' 
lugeamus folitudinem :' ut fi- tc 
cuti aiii Martyres dies fibi di- <e * 
catos hafecnt ; ita & Reginae tf 
Martyrum. hunc pccaliari de- " 
vetione dedicemas. " 

Praxis feptima. Stdklhium "Ma- 
tri* doUrofie ffduli freqttehntre 3 imi 
inftaurare. 

Sesenifrirna Magdalcaa Ducif- 
fa BaVariaiV' < cpngregationei« 
Virgiriis rfblerofas in fuiTaula ere-. 
xit : ex qua , prxter alium egre- 
giat pictatis fructum , hunc quo- 
qweccepit, ut in gravi & diutnr- 
ni tredecim mennurn aegritudi ne 
eam a. Matre dblbr^sa^anhnrfor- 
titudiaem'ac patientiam confe- 
cuta iit, ut millumpufilliaaimi 
figntim y attt querentis vecem 
enslfcrit. d Vuttis ftupenda nori- 
iaunumhomrBera , Ctd in natib" 
nes c?' gentcs - integra's , ubi Iim 
fodalitia ere^a funt , beneficia 
commemorem ? Sub annura 
1482. ciim civilibu3 bellis Bci- 
giumarderet , & paffiminter "pri^ 
mares ac plebera inteflina odli 
graffarentur , neque porrb fpes 
ulla retfr deploratani inftaurandit 
affulgerct: Philippus Pulcher,Hi- 
fpaniarum Rex , annorum circi- 
ter quatuordecim , Sodalitiura ift 
honorem feptem Virginis dolo * 
rum tam Bruxellis , quamAnt- 
verpias , atque Mechliniac inftLr 
tuit , cui deincepsaggregatiplu- 
rimi j ex fccularibus Maximi- 

c Tn orat V&ttbfeTf.tjfeg' 
d LyraeH»ia Ti,-f 4 g .Marua 1 * pail f 
9 P agSI4 

L 4 iiauus % 



',©4 © o w r w t t i t tr v r a 

iiamus.& Carolus Quintus.invi- 
&iflimi Ca-fares : Philippus & 
Chrifticrrius potentiflimi Reges: 
Albertus & ifabeUa Belgarum 
Sereniffimi^ Principes. Ex Ecclc- 
fiafticis veroiEminentiflSmi.Gui- 
lielmus Croiacus » Laurcntius 
Campegius,aliiqueS. B.. E. Car- 
4inafes. 

Pctrus Vorftius & Guido Bcn- 
tivolus Apoftolici Nuntii : Illu- 
ftriffimi ,Matthias Hovius,& Ja- 
oobusBoonen Archiepifcopi. B.e- 
verendiflimi Anronius Trieftius, 
fic Dtonyfius Chriftophorus Epi» 
fcopi, aliiquc Graviflimi Prxfu- 
les , atque omnis ordinis & *ta- 
tis , innumeri homines tttriufque 
fexus. Eadem porro pietas noa 
tnodo jam olim viginti quatuor 
Epifcoporum catculo & authori- 
tate firmata eft , verura etiam 
ab Apoftolici Sede per Alexaa- 
drum Sexmra , Leonem Beci- 
snum, Paulum Quintum, & Gre- 
gorium Decimum-qaintum con- 
firmata. Accelsit fuftragium cce- 
li, dum Uico in prima inftitutio- 
ne , feditiooum per Belgium fla- 
rrans incendium , cum oranium 
Jtupore prorfus exftin&um eft , 
& mores urbiuramiraeulocom- 
inutati : deinde quamplarima fa- 
cla miracuta, qux fupra ducenta 
ante annos centuni , legitime 
confignata.tripliciidiomate pro- 
«iierunr. 

Utiaam confimilem Maria- 
ham ceetum aut collapfum in- 
ftaurare , aut denub erigere , aut 
fattem fedulb frcquentare , hifcc 
calamitofis bellorum tcraporibus 
Ituderemus ! 

Prauverat annis aliquot ant e, 
iaudariflimae raemorix Theodo- 
licns Colonicnfinm Arcktepifco- 



OctavamKavxviv. 

pus,qui anno 1425. in fn&Ec< 
tia dolcntis Virginis erecto So 
litio «orsmuncm pietatem c 
parum ia Germania excitan 
dum Huffitarum armatz acies 
premumifthic : Chriftiauo 1 
mini exitium minabanrur. 1 
pio confilio felix defuit fucc 
ius : mox enim reddita £bi tr; 
quillitate, iraperium,perduelli 
iuba&a protcrvia, vifumeft 
fpirare. Quo domeftico pers 
tus exemplo Sereniflirnus I 
ctor , idemque Archispifcoj 
Colonienfis Ferdinandus , an 
16??. curu exBarbaro Aquilc 
Traafmarini Regis , geatiurcM 
immanium progrefla tempeft 
tot Dynaftarura ac populori 
faederatis armts potentior,omi 
vaftaret , edoraitifque Danub 
Mxno, Vifurgi, AlbiacRhei 
extreraum Ubiis naufragii 
inftaret,publicis datis litcrts h 
tatus eft omnes , ut quod uni 
folanda» patriar , offenfoque ^ 
mini demuicendo fupereffecc 
filium videretur , ad cotendos; 
cum Deiparx dolores confuge 
inchoatamque olim Religioiw 
ac ftudium pi* Sodalitatis 
ftaurare vellent. Intetim q 
praeire , quem alii Princip 
Praefules , ac omnis populus fu 
mo pietatis fenfu (ecuti funt.Q 
faftum , ut quae intcr tot nauf 
gantium Provinciarum cxit 
dudum Colonia fluftuabat , 1 
ftenus Dei ac Matris dolorC 
beneficio , incolumis fuerit co 
fervata. 

Et quoniam de Auftriacts a; 
mus , * 

lnfanem pietatf virum - 
Sere*Iflimtim Archiducera Li 



« Virr.liAaeid 



roLsv 



9»MIMICA IMVtA •ctA^AM N A T t V 1 V. ffcS 

toUM,vitx fu* pro Patria pro- | los quantumvis fubfclliis ac locts 
jum, prodigialiter noa femel a ( in aede facra disjun&os , eofque 
rgineMatrefervatum, tacitus i folos (nam alii qui aderant, nihil 
j audiebant) eadempervenit, qui^ 
j ad perfe&ias vitae genus, & Dei- 
j p^ras famulatum vocabantur. Die 
deindc Parafccves , cum Chrifti 
cruciatus.unaqueMatrisejus do- 
l lores pic recolerent,apparuit illis 
I Deipara Angelis ftipata, qui Pa£ 
fionis inftrumenta prarferebant ; 
illa vero vcftcm nigram, quant in 
fuorum mcmoriam dolorum lu- 
gubrem geftarent.iifquc colendis 
totos fc confecrarent , horraba- 
tur lEt hic t inquit, vefter eritha- 
bitur, Grfer-uiMarU F^irginis < w- 
cabimini. Qui exinde fe Matris 
dolorofar fervos , adeoque dolo- 
rum ejus , ci inftituto , cultorcs 
profitebantur. Quam autem , nt 
initio ejus paragraphL monui , 
certam falutis tefferara , hi fcrvi 
Matris afHi&at confecttti fiht , er 
eo colligereeft,qubdl£#onfilius, 
unus ex his feptena fociis , poft 
decantatas media no&e . laudes, 
vocem de ccelo ad fe delapfam 
audivit : Banfili centMpium acCipiet % 
tirvitam seternampsfsidebis. Scp- 
timo pbft anno fecutus primo- 
genitus ejus Filius Atnatus, forte 
nondifpari ; uterque mira cor- 
poris fragrantiaV a' morte relicta, 
Aliornmque feliciffimum obirum^ 
videfe eft apud Taufchii" matrenV 
dolorofampag.6©o. 

Quare ut conciadam, agc ^uif- 
quis es , fpe&a- Reginaoo Marty* 
runa . , . uberibus lachrymis » mers- 
fam, mjlle cruciatibus fauciam,, 
ftLmifetefce.Spccta Mariam ama*- 
ritudine plenam , tec ingenstifcey. 
Spefta Matrem fuper Unigenitii, 
oc taiis Uhigemti mortcplangen* 
tcro, &"coirtab'efcc. 



iienre non poflum, qm ut om 
sir.agnx Matris ftatuas prodi- 
)fis beneficiis venerandas , ty- 
icxcudi, & coloribus auroquc 
iftrari curzruiMttri tamen do- 
0/C<in publicis Belgiicalamita- 
ius tenerius affici videturrcujus 
udingeniofo non minus quam 
•ligiofo in afflictam Virginera 
edu,Chrdnicon ab eo fuperio- 
anno aciinvcntumeft: 

Mater Chrlftl Dotorofa; 
que ; Sacer Euangelifta cum 
ii Dei cruciatus exprimere 
n poflet , hoc folum confide- 
)dum reliquit. Sitt)tus dilexit 
.tditm. Ita Fiiffimus Princeps 
erum illhd Chroaicoa meatis 
alisfubjecit :: 

sTC DdLetMarla. 
nc vero, ut nulla propeeftfa- 
tia,vel 'illuftris,vel oBrcura,cui 
n fuKinde trifte aliquid ac acer- 
n accidir , ita^optandum , in fi' 
d folatii aliande pracftolentur, 
1 in finum"TSIatrisd.olorofar, 
enovit compati infiroutatibus 
Itis' , (e efFundaat. 
Hunc Matris dblbrofa; cultum 
nir um in modum auxit celc- 
ritnus ac integerrimus Ordb 
vitarurh Sanfta: Mariat : nam 
ipiijT- fcptem Mariani So^ 
es in ca qu.r tum' Florcutiar 
ebat Sodalitate , magaa cum 
utis, ac pietatis laudc,, Deipa-r 
ferviebant. Ii dum ipsa af- 
ptarih ccelos Virgini (acraViu- 

ejus prarconiapro fequifquc 
;ni cum animi fenfu celebra- 

, vox ccelo delapfa ad iingu^ 



m 



E MBLEM Ai VJ. 
&a.f. [ukdim ijfc, l#q. ^ 




NUTt/ P&&DX-MUS AS VXO; t 
ltOMXNICA P:R1MA EQST EPIPHANI A^' 
^e pronapta fiiiornm ooeo'iemia erga pareotcs cxerop^ 
Chrifti.. Quo fiet ut hic pueri fint AngeLU&saelumiit iaterris. I 

§^ /. . £*-** fnbditue illif. Luc. 2. 

§w //, £>uiHi*m ptteri fmgttlari i» payentes tltdientiJl dc tbfervaittii 

prxceUneunt. 
§£.///•* filH sbedientes Ungeli^JarnilUquxrn inhaHuntmtrite ctt 

iHmmtncupAtur*. 



x> o m i ■» i c a prim;a !OST. 

EPIPBANIAM. 



"i 



Mrat JMhm i&** Luc* lr 



ON. 



ucl.hoc defidcrio 



ut, qmtf 
fux auo! 



'^,^'aano actaqji fux «luode 
ciB-io , ad ufquc "mgcii- 
;um , "Tntra •mkfer.nsr habitsHo- 
s an^u&ias, deiiWcensCfei ftus 
:rv3tof riofter fa&ltarit , cujuf- 
o^i illic vjram rra.dassm ? Et 
viaant illi quidem, qux proba- 
lia 'videanrur,(]ubJ de illa ferie 
:nofu^ # ^c'divi'niseccupariGiii- 
is , liihi! .qui^quam in facro co- 
ce fi^rcemoiiie lirerifque raan- 
tuni.. At SiXnsas brevi fed in- 
idiio <ek>i*.lo totius viiae Serva- 
ni* breviartam cornpiexus e&,- 
.iii-ait : 

5Uc clstrafi.onei omncs fuss, 
'c^quatisianas^vigilafbue 
ferel^L, ut nil«Kj*Mtejet , aut 
Diirctur Vnon~pedem^gp?i.sc^ 
iii , non nuturjj oculi moverer,' .):, 
i a ParentumvdlunrateuiRfS*^ 
•ne diftiderer. Quod Ipecimen 
mditaE fuDic^ionjs , vehemen- 
Gxlpicif keligioliffimus Ber- 
rdus , oc miracuium vOcat ftu- 
redigniiHmum : Er a t , ia~ 
It , s u'k r> \ t n v i t t i * . -■- & 
<ft % q".'luA •? D;us hbminilur^ 
| «/ , Ivauxnt , f »i ^ngeli fuhditi 
U , c«/ PriticifAtut CT Pitefatfj 
Jiunt : fubditns era' Mari*, nec 

Itfrtp Maria , fed eriam flfeph 
fie+yiariam. "tA^rttre rrgo n- 
* Bsrn. itfm l Ihj; erwiflitf - 



fy*ntliLeT t &' eligt quid ampliut mtt 
revfcgjidtt Fitii henigniffima digna* 
tiontm^fivtMatris txctlltnt iffimam 
dighiiatem Htrintg^eftupir, utrim- 
^MrrniracH!iim. Scd quarramus & 
B05T cum melHrlao ;E£fnarde . ': 
Qjai s iitE s us b i r u i } 
fefpondet Ifaias: h Pt*i»ceffpacis t 
aimirabilis » ntagni conjilii j&ngt- 
lusfqui apptndit trihus digiiis moie 
tevrjt. Quisritle fuhditus J refpon- 
det Michjaias; : c ch)hs egrtjfus a) 
diehus a-ttmiiatis. jQuisiittrfjibdi- 
tns\ refpondet David : dCu\us tfi 
ttrra &pltniiui* ejus, «rltfter/a- 
rum, &uiiiverfi qui hahitahlin es„ 
K?x glorix & bominus-.virtHiuw^ 
Efinnwiu ftrth ' & pattns- Ouis iili 
fubd.tusl refpondet DaiJiel : t C«% 
frJnifirknitniilia mi'lMp,&> decits 
tentena millia afsifttfttt ti. guis iU 
ttfuyditus r Quid cenfetis legis 
novae pfsrcones^fpondet Joaa- 
nes :/ Q**Aptt tiefa ^Hjftt <»)"* 
tg» nt^0mdiinm r , H0e%am e]*S 
7?gia£*lcexmeniijguis itte fuh- 
us\ Rcfposderfatcr e Ccelo : 
l trlic (ft FilTus^neits dUefiusjin «h* 
mhJbme comptacui. 

X>uis itle fmditus \ ^.efpondet 
Arigelus : h Qri Tilius jlitiffims 
v;cabitur i & rtgnahitin domo Iacoh 
in atrrnwn , eu)us *tgni ntn ertt fi-* 
nis. Quis nontotus ftuporc de€- 
sus tixtezi; fi Regis filiuruancilla; '• 
cuiqtram ac farculo , in omnibus; 
oblequentem , abjecla qusE,qu2 
eorum uu.t.u excquentem ', idqitc - 
blfa Slfa JfO cMieh < 
d Pfal.2 3 e •Banj'eJ. 7 " 
f Ibau.T" g;rue,9. h IMiiX^ 

Z4 fpQmace^e> 



DftMI» ICA t. 



»©«» EHMiMAIH. 



ipontanee ; prempte , alacrtter , 
confpexerit? Mirare. erg» Altif- 
fimi Filiura , Mari* ac Jofepho 
fubditum , iis manibus domum 
«verrere, leftulura fternere, ligna 
delare : patri quifaber erat , iis 
manibus collaborare , quibus fa- 
bricatus eft auroram & folem, & 
ttniyerfam hujus orbis roachinam 
concinnavit. Seleucienfem An- 
tiftitem audite : a Cumprimajla 
tttate pa-entum fusrum imptritfub- 
jeSns effet , &• labores ctrpcrit »m- 
*es, aaus nnd cum ipfis animo , iltis 
•bfHiens toleravh , verifimile esl 
tnimetim homines t'ti tfftnt fcilicet 
Maria&Jofeph) <> pfiiti* , Q> 
ftetattt cu!torrj t te»vef tamen^ieque 
Btteffariit ad vivendum copiii fatit 
inftm3i(x^xod ex prxfcpi intelligr 
fioteft, in quo vencrabilis ille 
fotus eft fcetus) filitvt e«s in *J?>- 
duit corporis Ubwbus verfari . ey- 
Lu ratiene f"ot dianttmfibtviftunt 
fuaritare. Porr» Jefus> ctirn his(ut 
divinet littera pradcant) effet fub 
yBus t fine dubio in perferendit etH 
etna cum ipfis laboribm y wfrigeram 
declarabat fham »hed?entiam.Lon *> 
ge certeprorcottorem, quam ty- 
*o mafices fub phonafco exerce- 
le condifcit , dtma cjus nutu vo- 
Cem tollere, dimittere, altum vel 
baiTura , ut jubetur canere : nutu 
fblo inchoare , nutu definere fo- 
let. Haud aliter illis ia omnibus, 
eorumque nutui obcemperando , 
jam aquam deferebat, jam menfac 
arimftrabar ,. jam ©peri fabrili in- 
ftabat , ut prarclaTi auctorcs tc- 
ftaatuc.Santtus Vincentiui,cu)'us 
vcrbis vcl apicrn detrahere , re 
iigioni dueerem,ficfcribit tbSi- 



• S BaW CtiSt. Montft 
h Mattfc ao. S Vinctat, 



»0» infr* I 



lius kominit n»n venit minijlrai 

fed minittrare. c Dicam vobi 

unu» fervitium , ut Magtfte 

hiftoriarum exprefse dicit, 

qubd Chriftus cum aliis pueri 

ibat ad portandum aquam , & 

adhuc in Nazarerh fons eft, 

de quo puer Jefus hauriebat a 

quam , & miniftrabat marri. 

Prxcepyim parentum ex inti- 

ma anirai oblervantia etiam 

prarvenicndo/ubdit enim: Vir 

go de mane volebat reciperc 

amphoram , ur portaret aqiiam 

Videm Jeftpk , quod &,&& 

Jefeph , vemebat Chrjtus* ,, & 

recipiebat amphoram , dicens, 

egoibo. Ofiqaisdixiuet fibi, 

quando redibat de fonte : 

Dx>raine,cjuarefaciris hocjqua- 

re non faciris vos Michael , Ga, 

briel t Er refpondiiTent Angeli", 

nos fumus parati , fed ipfe vult 

facere. O Domine, quarefaei- 

tis hoc f refpondifter ,. ut quan- 

dohlii Chrtftianorum audvent 

hoc lervttium , quod cgo facio 

parentibus meis , hujufmodi 

exemplo ipfi lerviant , H miui- 

ftrent parentibus luis : qui nofl 

aquam » led velvinum parenti- 

bus fuis funcferc » ac menfac mi- 1 

niftrare erubefcunt. Eernardi-' 

nus de Bufto r d quanta crat' 

teneritudo , inquit , ipfius Jo-' 

ieph , quando audicbat bcni-' 

gnura Dci fitium ,' cum ajpelia-' 

re patrem , &ffbi in mensjfer-* 

v>re vlentem. O utinam ego,vd? 

unum dc ftagmentis illius con-' 

vivii haberc polFem ! e Deniquc* 

latorat manibke , & ut Hierony 

mus f loouitur, ufque ad ^o. aa 

• F*e!b.ib-id>. fernt. J 

* Ser» I*. f defp^» Mwiu» 

• Revcl Brigittac 1,6 



Boiri C* I. p»tT IrlMAMiiMi >«9 

mellis kgere ; c obedientiai» 
Daminus lefus ab utert matris , uf~ 
ejut adfuj>p!i(ium crucis,*n:Yxi ftr- 
UtudineiifgJt y tS" dhtuit,. Eteni«fc 
fi ab hac viitute Joannem noa* 
dnm natnm commendet An> 
btofius :: d ^Att wcem Mari* rar» 



»o*, parentum paupenatc cea- 
rntiis ruic. a f airiarcha Iofeph 
loriatur , fe vidiffe iolei» & iu- 
ara adorare fe y. lofeph r.oftcr 
idit foleru Cbriftum , &c luvsam 
ia.riam £bi obfequentes , & 
uod magis eft, (ubditos. b Stetit 



d vocem loliic fo-l , ied fcmel :. }/»**'»* i^fantulusytbfMtttus^ avti- 



i vocem iofephi,© quoties folis 
[•eatot , operis coepti curfum ( 
litit , ad libitum ejus etsudem 
*ftituit. undc re# e Poeta. 
I Ctai&aDeo parentjlofiph tna glt- 

ria trefcit v 
Crefcit honot : paref nam Detu 

ipfe tibi. 
idit & Maria Kuncfokm ado- 
rcfe ,. fic eoim Rubertus L 6. 
i Cant. ad illa vcrba : Eleet* ut 
L Et quidem natur£,inquit,n©n 
i idem es, qued iilcfol , (ed ni- 



quamgemtu-i^ 

Ju-te lor.ge rneritifYima- cum Si> 
ate nofiro probabilitet adftruen- 
dum eft ye fllium Marne in utei«* 
aaatris ,. primo inflanti ccneept/cnis 
/**&*/} Vbtci cer.fecrafe E>e t ad redi^ 
niotdus himtnes : Et in frunc finenf. 
enssesacliones ,, ac eaffiones vi*- 
tx Iuje , voto oBtultiTe. Juxta il^ 

hld l-SiCMt juravit darr.int ,. votuxt 

<vo<v:t Deo Jatoh. Pfal; tj~i. nec 
prius v^lniiTe videre lucem.^Hai» 
ofeedientiam : nequeenim natuft 



iloniinns iftacj, ut te honoret Jeftdomi fu a; , atque i»familia, 



ipfe fol , honore , quo decet fi 
lios honorare parentes fuos : 
Qui enim dixit , honora patrtm 
tnnm & tnatrem , non drubium, 
quin-ipie honoret,& ab omni- 
bus veiit honorari matrera. 
Cumqueipie legem tnlerit fi- 
liis, ut honotent parentes, illis 
exemplo eife voiuit. Unde 
$. Damafc. otatione r. de 
dorm. o tonum legiliatorem , 
com legt nainime iuBjeclrus Gt , 
leeem tameneam implct,quam 
Iple famctt: Itaque fi quaefictis, 
w Dei filius inret oomines an- 
; «tatis ij. 20. i%. aliifque, 
ra m vitum evaftt , imo quid 
;t oraai , jifque ad extiemum 
ritum.qub exclamavrt, confum- 
bnm efi > eget it > hoc urrum in 
wnptueftt ebtdittin Juvatin 
nc tem ex osc LconU favum 



qua: augufii fanAimonia flc di- 
gnitate par coelo fuit , fed cura 
vir^o fan&iflima,& iponfus cha-. 
liffirrius , exedicio Impetatotis 
fe Sethleem contuliilent , in ipsi 
obediendi acl:ione, primum inter 
hominesvideti voluit , cc quafi 
mundumconfalutate. Quo in na* 
tali & partu vitginis nori alia ob- 
ftetrix fuit , quam obedientia. 
Quodipfe de ie profitetur: "ftn 
capice libri fcriptum eft dc me, «* 
ut faccrem volnntatc tuamDeus' 4 
meus; volvi & legem tnam in*' 
medio cordis mci. "Sacri codices» 
ptophctatum a»t Euangeliftatum 
roanu conicripti , & IexMofaiC» 
ptetiofo certe fcrinio affervaba- 
tut.At liBerator generis humani, 
niitus omnes Dei, atquevotttnta* 

«. 5 , teofi^ni E» i ofc e, 
i-rmb-l, ia virgini* in*i'«i» 
»S«aret" p . tM 1 <te vjm Cfcri*i 
*\(v «Bfea.2 * «N *at a Kelig.t»» 

$\A l izvin £»* i P&l, ?• 



f*> 



DoMIVICAl. P05* Ep IPHAH I A*T. 



tes , in facratiifimo animx pcne- } alias' oeconomHffl , hic rauficun 



tral: , in fundo fan&iffimarum 
affe«3:h>nam,in cemro ipfias cor- 
_R's & medio femp cr tulit. lo- 
cuhmeafum ho norattim ! © ar» 
camlefisaugrafttim! O Scriaiurn 
prcriofiifimura ! Rsx Macedo , 
Darii Scxinium longe ©palentif- 
fim-tra atque pulcherrimamHo- 
«lcri verfibus confervandis , cum 
£t_*ufe«i iaudis eio^io devovit ; 



iliiacubiculis; iftia fecretisai 
auriculis funt , alii a pedifeus : 1 
equos curaut , iili horros colun 
Cnriftus diverfiffima obivit ini 
nia , infantem egit in prxfepif 
i. difcipurum in lyaagoga. j. t. 
brum inpatris ofncina , idquea 
annum trigcfimum. 4. erero 
colaminlocis defcrtis. -s. med 
i cuminviisSc vicis. 6. Ecclefi. 



€.inftdsaute*»Rcx A.^elorum, i ften in templo , in campis , i 
*or fuum^qvto fcrinio mhil potuit 
eff. prarft.ntitis , aflenrarid* legi 
Dci,inquo & paremumcenthic- 
fur i attribuit. Qua in r^, quam 



inexplicabiles. 

erga obcdienria. virr.nem eleirla 



montibss, inipnVaquis. 7. pe» 
grinnra eioco in locuna divettci 
cio. 8. pifeatorem Jiomisuva 
quod & ahos exereere cocui 



iuvm amotecn | 9. exorciftam-- d-rmomttn. 



rari-t , pfsKrfaie ofte. 



:?pHTeJ a prirao^ 
artanti oblecur.i- 



ques nofter diccns^ Chri.tum 
„ non pr.a* vUam qua.n obc 
,,-dic'ttiam ac 
„que vivendi ia 
,» tiftfmam fe exhibuiffc j* nec 
„,non etiam id_ra in Chriitocf- 
,i_fe vivere acol>_dirc, & *que 
t , ilU chai-m fuifieofeedkntvam 
„ac vitam; facit hacvinquit.iftud 
pl Pfairm *,f. Dfus meur-yetn' , Cf 
,f tevem tu.im in med'9 cwdis mei. 
,, uoi ideo patris prj?ceptum in 
,,medio cordis infixuoa fehabcrc 
,j-affirmat, ut oftendatab ipfo , 
„.non fecus aca cordc,qu®d vitae 
^rincipiumeft,vivendi initium, 
„ vitamque ipfam indefinenter 
haurire , necrefpirarenifiper le- 
gem velle ; & ^uotie3 fyfto"ie fie- 
ret in c»rde,ate|ue diaftole,toties 
votum de obedieado renovaret. 
hxc Chrifli obedientiaad omnia 
fe exta«dit : fervorum quifque. 
certo deftinatur ofFicio,iik arrasr. 
«nenfem J agir , ifte pincernam , 



convivam. ir. annona; pratf< 
cluinj qui rauira millia paucis ps 
uibus -fararavit. 11. egit & c ant 
7HS3 in hbrro : 15. ec;it t3tu» 
in adallxcdis. r^.maiefaftora 
&'!atroneinin cruce. 15. o!it< 
retn & horruianum a Refurr< 
ftionc. 

Hic centKmora, totidcmqu 
lingaas milii: optem , ut poffis 
eleqiii , quam ea qua: pater julfii 
1 ardcmer filtus aditnplerit : que 
j perfonas e^erir , nec^uilis incor» 
modis , aut ulliais perfonx vilita 
te, a patris ofofequio potuerit ab 
fterreri.C^uo apertiffime profcffu 
efi; ipfe : b dtfeendidecoelo ,na 
ut fa;i*m •solu/ttatnn meam y ftf\ 
ejttt qui miftftne.- Ah quam nOi 
longealiter perfonas agere volt* 
mus, fed cemoviles j ampia m* 
nia, amplas h"abi*:atiories,ampU 
oinnia amWimus. 

Eft illud S:Arnbrofii,ptx ven6, 
rationis dc cbedientiiChiufti '. 
acroama : c Peteftttit autl(,r> cbr 
dienttfMegifterytd prtcepta wtw 
tii fu9 nes inftrmas exewp/s. aufitt 

4 b fe« fl _'i i^Kwi-M 4 *' 



dicei( 



DU m i y i c a I: P*o 

"^frein viranac mort?,li,nu!&m 
(ffife Cbrifti a&ioiiem , qucm 
bedientia, ut aniim, non iafor- 
.arit. etiammira vagiens.in pras- 
pio , noncaput attoilere-, ,non 
bas virgineis ubcribus adrnove- 
-5 citra^macris propenfam ro- 
ntatera ,..non Iae!;rymi$-,..a»r 
jovis -%r.o renitiaut relu&ari 
jrat. apca fifiaifuudine Nova- 
nus a obedientiara infantis ex 
icfirjuce virginis mairis, veiut 
•nbrs delueiccntis , juxta iilud 
?etx ; 
Par-j.i ftt&ingtfiti ynatyis f fnb- 

ycit unAtra: ■ 
Cat enim umbra, corpcrSflrto- 
ira nutufauc armiilatur ^&in.: 
tanibus fe ei cenfermat : iva 
Smanitas ■Cbrifti, quasaS.Tino- 
as daVilla nova 6 deuutis nm- 
mi. rmn -u pa v i t , i n om b i bus non 
bdb Patri cajleftijfed 5e teatri, 
I lofcpho obfecucus eft : c De- 
:*bat -htmifii , drftrtksrt mwilU ,-. 
1. rr.arris tutmrv prircum em- 
um prodi&ium itf terris cften- 
tjaquam in virmm commutah- 
j. Ade*>ut..fimatcx juffinet ia 
ice emori morte turpiiTIrna 
miaque cpprobri a ae 1 ormen- 
: , qui- patris ccejeftis imperio. 
ttulir, in omnibus matri obe- 
^ns ad morterri-ufque crucis 
\fler. Incremehtum rhx ejus 
quiris '? totuavhoc abobeciicn- 
I fuit: ficut etimtotius vitae con 
■vatia, oe incrementum ab ali- J 
fmto pendet , ita Scvivere , 6c.;. 
:ic«tre ab unius obedieetiatfuc- I 
, Chriftus fibi ciicere fokbat, j 
aliquando teftatus eft, cum di-"j 
: : d WSleur cibm tfi , utfacsm ' 
a*J«)var, cjnbra virg l:4e.ij n.446 
b Cbnc.in At Jtsnt 
c .AmbVof. 1.2 IH i»c<ia 

^uau'4- 



i n\fin*aitmi\uiy.cfMi mifit rne : Hxc 
virtus iili proheticam mcl 8t-- 
b.uryrum , hxc fuccus duleiifirni . 
lafti^jhxc.vinum ia facro epirha-* 
iamio cdeerarum j harensctar &C' 
ambrcfia- fuir. Sine hac, ncc in 
fenfa vigor , nec in venis cruor 5 ■■_, 
nec in ccrdc calcr^aanc vitaquU 
denvipfa viralis fuir^- Eftmira^r 
biiis hominum varictas-*in cibis*. 
appetendis. c Hercules boviui^ 
camthus im»ense deieftabatur, 
Achilics \$aj$ 3 meduliis , Lato-^- 
n%«^crro , Tiberius Cjsfar cuch^ 
:TAi"e, ,?iaro cihil fuavias palato* 
fuo cfie duccbat, ouamficus : Ar- 
ckcfiiav«,phiiofopfms,qaam uvas 1 - 
Pubi. Syrus Mu-nc^raphns,quaar:, 
fumen/ FhiiippiH Macedo , &' 
Alexander eius filius, ccgnomea*. 
invenerant i pomis, ouibiis fum- 
ma vwiwtKare reftciebantHri unde- 
luntdiiliPhilemeli^HiPhiioxcnus' 
Cy.ti^ems nominatnsPhilichtiiSja» 
pifcibus qucs firientifiime appe-- 
tebat. li*«on MayhuS Iutis con- - 
fultus cfarl^irrus , rubro melohe* 
fte delectabatur , ut rjus fruendi • 
cauf.a, tcrrcftera ipfum paradi- 
fum recafatHius videretur. At- 
mens p.ex , & munci fofpitator - 
lefus, non alium ciburn ,. quam- 
obedientiam appcti^. hujus unius « 
habet cofclcftero orexrm-, iiac ue* « 
pafcitur Bc recreatur, in has fum- 
mae delicias & incxplicabilern < 
fuam coilocat voluptatcm, ac pe-« • 
ailiarem vit* fuacfanfitrtatem. 

Hzc attentif.s fubtiliac fublimi « 
mentc Eeonardus Leflius con- 
ttmplat us eft , cbedieiftiara Iefu 
promptam,& humilem illumeo- 
fcurumque vita? modum , quem t 
ufque ad annum 30. -rtatis fuc^ 

e f €i«ef^i;Bt^j,th.pert:ip t\7%^ „ 

tsnuita - 



tenmt 



BomihiKa I. 



expendens : a erat in- 
»guit, ipfe plcnus fapientia, imb 
„fapientia ipla gubernans,8c dif- 
»,ponens orania. Sc tamen , tan- 
,>qaam infipiens , 8c directione 
„humana egens , fubjicit fe pa 
»,rcntibus pauperculis ,. fimplici- 
r ,bus , eorum imperiqm 8c du- 
,,6tu:n fequitur, in obfcuro il- 
»,lo vitat modo , tanquam ali- 
„quis e vuigo ignotus Scinglo- 
*,niis fe conunens , 8c parentem 
„putaritiiim iaJttefabrili,rebuf 
. »,que extemis , ad viftum vofti- 
»,rumque couquiiendum adja- 
»,va-ns : non enim credibile eft , 
ntanto tempors ariofum vivifle , 
», {ed voWfle liberis dareexem- 
»,pluni , quo modo parentibus 
»,fuis obcdirc , 8c auxilio effe 
„~rfebeaat. Quammirabile erat , 
»,mundi fabrum 8c.condkorem , 
jyhoraini fabro fervire , inftru- 
»,menta fabrilia porrigere , ex 
»,ejus prxfcripto hgna. fecare , 
„dolare, aptare, ferramexadvcr- 
^tVreciprocare, trabes machinis 
„attoIlere, Locare.componere, 8c 
„alia more famuli vel difcentis 
,»fabrilia , obedire. Quaputas 
»,modeftil , qua promptitndine , 
„qaa manmetudine ? nimirum 
„inftar obedicntiffimifiln&fa- 
„muli. H«c omnia faciebat, di- 
„vinitatis fux majeftatem obte- 
*>5ens , fervi formam dumtaxat 
„pra:ferens, in eaque humiliter 
„homini ptebejo infeiviens , 8c 
•»obedientiae documenta profe- 
„rens,ut omrret»Tirtutem~piifes 
»,o4tenderet exemplo. » auam 
»,doccret verbo » /«#*/ •hediens 
»,«/•7** admortem.. Qgod Gre- 
g otius attendens , neperderet f in- 
^MXt^hedientiam, perdidit vitam. 



»Os y I* t 9 rtA * f Au. 

CJ>uare & vos filii, exempio ft 

Dei,« Obedite p&rentibitt vefintp 

omnia.Et qui Rcligiofac vitatrigi 

re, vigilias,jejaniajOrationeslu 

picitis,8cacmulari non potefti*,i 

na in pareces obfervatia, filioD 

fimillimi efleeniramini :<^iiod« 

a Rcligiofis fuis filiis , fandat» 

nofter Ignatius depofcir;"'r Ab i 

lihR^ligiofis ordinibus faciliui 

patiamur fuperari nos jejuniis, 

vigiliis,&cauera vi&us culrufqi 

afperitate. At vera ac peifeeta o- 

bedienria,maxime vulc fuos effe 

confpicuos:hoc 8ca vobis 6 filii, 

fupremus legiflator Deus depofc 

u^pr* cctreris virtutibus obedi< 

tia confpicui efle ftudeatis.Btei 

ad hoc par^neiim fuhdirBern. i 

illa verba, rt Et erar iubdirus iilis 

Attcnde./w^wiV.quid fecerit ma-: 

gni confilii Angelus, quomodo 

confiliu fuum poftpofueri: con-' 

filio,vel magis voluntati raulie-' 

ris unius Beatat virgtnis loquor,! 

8cfabripaaperis. % yif^«/'/z«//»-' 

■ie3 ~r .• Benum erat confilium! 

Chrifti.qui ait, quia-in his,quat € 

patris mei funt,oportetmeefle;« 

fed mutavitilludc«nfiliu,ut nos* 

mudaret ab ea lepra.qux proprii' 

confiiii eft.Defcedit,8cerat lub"-' 

ditus illis. Itd Sern. qui ante (>*€*■ 

exclamaverat:Qais\a.m non eru-* 

befcat obftinatus eiIeinconfiiio , 

(aolExaggerat id ipftmferm. 19^ 

i»C««»/.Forrnam obcdiendi,puer'j 

Jefus,pueris (andis tradidit,fe « 

qni illos inNazarethnon de(pe-*1 

xit , Magifter difcipulos , Deus^ 

homines , verbum 8c fapientia,1 

fabrum Sc fceminam.*' 

e Confluxit olim univerfa K9* 

b Kd Co~»f 5 

clacpift S Ignatii Jeobeia.j 
d B«rUard. f»rm, ^ dt rtfarrcct. 



l>«MiarCA'I. *0$TEfTPKAWlAM. 



; ad prodigium , quo vitgaio- 
ntem navem ciogulo fuo tra • 
i, quam ingens viroruro multi- 
Jo ncqi^bat movere, Atroa- 
ftupendum a vitgine eum*qui 
rtat orbem , vel nutu moveri. 
tnc pueros , qui hac obediendi 
:maexcelluerint jiaducamas. 

£ II. 

itnam fii/t fingnUrt tn fa 
rttttes tiedtenti* ac ebfer- 
yant/a ffrscttiutrtttt, 

Itfncipem hic fefe,6c in monte 
Drbi coafpLcuum pradbetlfaa- 
s , de quo Auguftinus : ^ibr*- 
m,tsuando Ifaac filtttm tbtuiitjy- 
n habuitDei patns,Ifaac ver* tjp- 
m gefiit Domini Sahatorif. 
Ifaac rifus, gaudiam » & patris 
iculum, paterna domo, intem- 
fta no&e (ut Bcrnardus <ait) 
ucitur , nihil patrem interpel- 
is ,toto triduo, qub pergat, ig- 
•rat. Quibus intcrim cogitatio- 
bus filii pe&us credimus in om- 
m eventurH obarmatum, quan- 
in parentem obfequio obfir- 
atura. Tandem ciim in con- 
ecltum loci a Deo defignati ve- 
flent , juffisadradicemraonus 
bfiftere famulis, Ifaaci humeris 




lumii) buiu :uu i»v at>iq»*%- — . ^. 

is proficiicerentur, b dixit Ifaac 
itrifuo t patermi. ^At ilie refpen- 
'/, quid vis fili ? Ecce t r»fuit, i%nis 
k lirn.t,uhi efi <vJtlima hoitcavfti i 
\*va ut Zeno teftatur : c Lxtatus 
I pMr.pairt fideli t ipfe quiaue fidt- 
\v , nec reeufabat mirtem, quam 

l • Ser«i«4 Jegruiibut be4 
j b Cienef.ZZ 

\ « Zr»o tona.i ie Abrahtnso 



De»s,qui v~:t*m dederat t imperabat- 
Quafi fic fe ultro imroolandum 
oSerret. Ncc mora, ut ad loeun» 
facrificiodcfigaatum venece , cx- 
ftruvto altari , lignii^ue compofi- 
tis , arripuit filium fuum Ifaac» 
eamque funibus conflri£um , 
cum jam facile viginti quinquc 
eflet annorum , aut ut alii fuppu- 
\tant37. nibil relu*tantem, quoi 
( facile potuiffet , impofnit iispra 
| ftruem lignorum , arreptumquc 
1 gladium in i&um libravit , ut I- 
Tium immolaret. Utrum admirer 
exclamat hic Chryf. : "Utrum aa- 
rairer&obftupefcam juftiuslfor-** 
temne f»irituPatriarcha,an pue-** 
ri obedtentiam } quod nec retu-** 
ftatus eft,nec fa&um atgre tulit,*» 
fed ceflit & obtemperavit." 

<^uantb perditiwmi filii , ©be» 
dienna veftra ab haclfaaci inter* 
vallo diflitaeft ! quamleniotaaC 
leviora multum parentuin ve- 
ftrorum prscepta, Uto Abrahami 
cfie confuevcrunt ? commodiiis 
profeftb manus & pedes ad nc» 
gotia pareotis conficienda, quant 
eos cum Ifaaco vincutis coaftri- 
dos habere. Tutius fub vefpera» 
intra paternas aedes delitefcere^ 
neque nc&u graflari, quamia- 
tempefta nofte iter arduumatt- 
fpicaru- Lenius verbum patris, 8c 
juftam reprehenfionem tolerate» 
quam eervicem ftrifto gtadi* 
fubjicere. Hoc vabis interimperv 
fevtiflTmum obedientiar exemplat 
in monte monftratum eft. <^uod 
unicuiq«e e prxfcripto divins !e* 
i gis ita imkari convenit , ut nu£ 
quara eoh parentibus obtempe* 
randum fit s adeb ut fi fitii hono- 
rum infignibus praluceant.etiaat 
tum a furomo gloria; faftigio,feje 
etiam ad eorum pedac , & obfe- 



tt* Tyo-srsK-icA I. r < 

euia fuSsalttqrc debeanti Qjod 
illuftri cxcmplo facri Annales de- 
c^aratit : - a Jofcph non obfcuro 
f>rnnio, fieddiviuo bracnlo-cceli- 
tus d:Ci*fce;-at,fiefeafoIe,.!unas & 
■ndecim aftris fummo henore 
colen dum, & p.tfcrnam familiarn 
fuo quafi imperiofuKjiciendam > 
.nihilominus (eadima , &omnia 
patcnrHin oblequiafiubmifit : ac 
patris jii-flTu miiTus-ad frarres , qui 
pafcebant oves , nibil hic tergi- 
rcrfatus , non longirudineitine- 
ris , nonfratrum invidiam , non 
Ibcum incog-nituH*v nihil horum 
f rxtaxuit. 

Ambroflus : b Iofiph , itiquit , 
G(~* ftmniajpt, auiH fi>'- & ''«»<« & 
ptkxa.dir&rtnt e*m-,fedulum tamen 
•bfe/julnm deft/ebat patri , Fatris 
jufTa ejtequebatur matris. Qub 
Twanifeftb-doeentjir filii , nullo ie 
ftatus, aut dignitatis araplitudinc 
eslini,quo nnnus debitamf aicn- 
tibus obiervaatiarn. ac honorem 
exhifeeaor, jie- nmquam- ftUos 
cxuant.Ita Salomon omnia iave- 
neratione habuit matrem fuam 
Ferhfitbiam.Cenftantinus Hele- 
»am , Alexander Severus Mara- 
■»eamjCaro!inus Veturiam,cnjus 
mttu obfldionem- folvit , .quam 
nullx legatcrum preces , aui fa- 
eerdotum reverentia , vai-ueranr 
impctrare. Longe vera prasciarif- 
fimurn, quod hacinreapud Va- 
lerium Maximum legitur:cum 
pecius Iraperaror,DeVium Slium 
in iocum fuam fufficere vellet , 
rcnuir iUe ; dieens : Vereor , nefi 
purpuram induzm, filium exuam, 
& rmperator exiftens , obedire 
dedifcam .--quarc maio Eon cfie 
Imperator, fed obfcouens filius , j 
guamlmpcratcr,&: fviius indevo 
» C«-j7 » A&b,i»iofirc:«?i/- 



9 T EtlPHtSUjf, 

tus ; imoeret patcr, meuaa 

narere hnperanti 

. Kic ■fiubcife gaudettet ,~ & im 

ri itm patris non nmib non 

Csjtereifed fiuner omnc: flbi ol 

^os honores viciiflimeainbidi 

centraacfiiii hupi» fieculi , <ji 

ubi fortuna cvexit , vd fiuia a 

maturiar provexit ,, quafi rel| 

filii effe defierit , carenies furi 

zubefcereconfuevcritnr. c Tnc 

vera* propc in Angii->, infoh 

hictfliorum mos , quem Mo 

ceafuit etTe cxftirpandum ; i 

qaod dorai tteriirioris eratf, t&i 

lii pofitis «renibuscoram paret 

bus , nt fibi bene precari Velle 

obfecrarent, id ' ipfe quaraqu 

ma|nus regni Cancellarius , 

ipsa Weftmonfterienft aula 

lcberrima , in media dedniB 

tium, atqae exfpectantium tur 

pufeHceprsAitit -.-Yifoquc par 

te, pofito genu, omnium cumi 

miratione j.fibi bene patent 

petiit iaporecari. Ar qnotufq* 

quenunc, ufciadultior, jam 

juris factas , primum hoc ei 

parentes officium ftudet atmu 

ri ? Quin potiiis jugum illud i 

turazexcuiTurn gaudet , &c geft 

ac iilicernii juflis obtemperi 

erubefcit : 

ATdunrn procul dubio prats 
prum erat , quo lacobr jubetur < 
ecdere e paterna dom« , defein 
parent^s, propinquos,patriam 
in Mtfopotamiam exu!are:?/^ii 
inquit Fater , & prdfifcere in \ 
fopotimixm , in regionem lonji 
quam ; iHe ilicb bencdiclio 
accepta-, fe invismdedit, n« 
aioras traxit, non difrlcultates 
excufatior.es mille ebjecit , i 
cV Ktorvariae vjrtaramiiift I 4< 

pronif 



UOM T * IC A I'. JOIT ET» IP M AN I A M 



"2 



ompte obedivit , cufnque per 
. annos Soccro fuo LaBaoexa 
ifiiinam , difHeiltimamquc e::- 
buinet. obediemiam 5 , rednci 
Exce fuerukt ei •b-jiam ^fngeli : 
apertus- hic angclicam obe- 
bitiam cxtoUit , ciicens ::& J~i- 
Lpsfyuampatris pr<*cep:um pere- 
k revirtexti ohviamfuerunt *An- 
\i Dei : ui fci.rmu* , quia />*/? bht* 
\mti*t-l&h9r«m *fvp?r?fl ceele^ium 
\rrituum crdtra idfitatime , et**m 
\h*c <si: a^remunerari: Habeilt & 
Unti hauc fibi , ut ita dieam, 
Siarto r A .odo propriamvirtutem 
>ngeli , lubentes fe eis:fdcibs a c 
.Vtes prxbentr, quiadoronem 
; girime impcrantis nutum,velut 
is inftru&i , alacriterevolafit. 
Ibedientia quipp.cAngelos faeit. 
;ut inobediehtia hcminem Au- 
«iis inferiorem reddit , ur fcite 
afervat Cllryfoft: c Mumifti e*m 
kuLominui ab ^ingelis , aique hic 
fnm paulo minm s itubtdienti*efec^ 
ttum zntr»d'adt. 
r a,Gta 18 i ?- 



nat&rttffl nfeertas; denique quod 
fnfiiv.*, & iiuuna nunrinisfami- 
Haritarc, .liquidalstitia delibuti 
vcrienrur; Hoc uwo tav.en prx 
exteris gloriati , ad quo* toufa- 
cti, videritur, & que uno fcciufo,, 
ccch:m iilis i« barathrum vcrte- 
rctuc: quod iupremo owmiEm pa> 
renti Dco , ouam promptifiime 
ebcdian^-.ejufq; nmus avidi prx- 
fiorentur. quodvere & eloquen- 
tcr netavit Laaantius hb. 1. cap. 

17. euornm, inquir,»»»* folumque 
"ifficiHm efi,fcrvirenutilus De;,nec 

■ • ■ . _....; «.72 *\ttt \ufia, 



amntna quwquajn 



ifi e\us i*y/i 



ertj 8 ia S*a 

1H 3tK- 



€.% 



§. II L 
filit ohedientzs, Avtgeli, <&fe ' 
' milia, quam ilit ttthabitavt, 
meriio ceeUm t>.ti*euj>.KW. 



NA&nar fi at 5c prseftantcs A_n- 
geloiu dotes,ac dona prorins 
piigularia , ob qtiKmaxime 
_1oriarlvideantur :mensa^-cra- 
Ji colluvione terrena Hbera.mge 
iii vigor,meatifq«e acieSjOmnia^ 
juxccclo terroque continsatur , 
aira perfpicaeitate pcrvadentsvis 
k potsntia in a«endo,_r«_»ra om- 
letn hurnanam,""ftupcnria j omnis 
ncorruptionis ac immortalitatis 
ionox p:rpetuus" ; cccicftiura 



/««r*. qux ea aninai alacntate, 
ca pernicitateexequurttur, ut bu- 
tupercepto , pratccptum pratver- 
tereomniftadiorutantur, Undc 

- Frophcta : d, itenedicite Dxmt** 

Itmr.es Jngeli fyts^rtntis <vht»tt 
fadentes iierbum iilius ^ad audten* 
dam "jHtm fermomm ejfts.- Facien* 

.tes/inquit Lorinus,antequam au>- 
diant , quafi praceptum pr*re- 
nundo : jaxta illud Bernardi : * 
fJtlii tbidiins: praripit pr^ctpten* 
te*n. promptitudinem fc»nc,q«am 
filii parcntibusdebent, exponit 
prcpheta. ftmiiitudine fagifi* '•' 
fSicutfigittA.h. maatLpotentUi ttd 
filii exeuffirtim. 

UbiGuli.Peraldus vult fignifica- : - 
ti filiorurn ebedientia«a,utparen- 
tcsvtlnt in pharetrafagittas, fili- 
osin dif-ipifna continea^nt,5cquo 
voluHt dirigant. Hi verbfedirigU' 
ac rcgi ftwar.t , juflaque celcrrim.e • 
excquantur,non tnodoadhuc fub'-- 
patris dJfciviica;conclutT, fcd et* 
jam excuffi , ac ex ephcbis exee-- 
dentcs , quo tempore folent ex.-> 
cutere, jugum, quavi ixianumifii. 
g Magaa quidemfuit illa 8c ex-> 

dPTaJ.JeS eBern ferm 4T i« €a«6 -. 
f rfal.126 z Barrii f»iit B d pag.lpx 



pedka. 



Il6 DO-M I M fc A I 

pedita Mahome-tis in Dominum 
lunm pr«mptitudo , dum forte 
Soliraanno in fHperioreeoaclavi 
literas legenri adftaret , & nefcio 
«jao eventu.literis e feneftra ven- 
to abreptis, catteris curriculo alia 
atquealia viadilapfis , Mihome- 
tes , ot omnes praeveitcret , e fe- 
rteftra fc pracipitera dedit j quo 
obfequio adeb etiam hominis 
■arbari animos fibi devinxit , ut 
intcr primos regni proccres ad- 
fcxiptus fit. 

Alialonge beatarura raenthnn 
pernicitas e& , quam magnus A- 
reopagita , typo nobis adurabrari 
%«ific|t , dum nudac atqoe ab 
orani iapedimemo liberx , a pe- 
dura velocirate, atque alarum cc- 
lcritatc, commcndantur. Cerne 
tabulas , videWis ubiquc piftos 
Angelo» , tamquam auncios hu- 
mcris pcdibufque alatis ; quam 
•idturam S. Faulinus * ad tagni- 
«caadum velacifl*»uravoIatun&> 
famnlatumque refcrt. 

b Non dcfunt cx Theologis , 
q,ui atbitrcntur ptinctulo tempo- 
ris ftriftefurapto , pofleAnge- 
tum ab Oriente tn Gccidentem 
(c transferre. qai id aon pofifc 
momento fleri, autumanr.docent 
tamea^ tantum illos conficcre 
pofTe Ipatium brevifitmo tempo 
re, c imo iiia morula , quaictus 
fit oculi, 

Quid non darent vel fponde- 
fent homines , fi quandoaut de 
«eccibus ad (bcios eft referen- 
dum , aut de rebus graviffimis 
lcribendum a-I Principes , Tafiel- 
krium nancifcerentut , qui vere- 
«fenos omnes Drorcedarioiquc 

* 3 Paali». n*f:8 S Felfci» 
b Aiberrmi d<tl 37 
c S Thooi.j ?.$ J5- 



* 9 S T EnrHlNlAN. 



pracvertcret, ac Euris ocyor.pun 
ctulo temporis epiftolam in ma 
nas daret?talis quotidienobisa 
manum eftAngehis, ideftnae 
tias » De© quidpiam mitterc vc, 
Ientibus , qui d efftvat frects S*n 
8»rum. 

Promifit dura vixit Abbas Tri, 
theraius , fe artera explicaturumj 
qua inter viginti quatuor hora 
de abfente quolibet, qnantum 
cumquc iongediflito, foripoj 
fet , quodcumque amicus aperi* 
▼ellet,ac fcripfir librum titulo^* 
lanegrapbica : ars per occultai; 
fcripturam animi fui fenfa abfea 
tibus aperiendi. quid przixiteri 
non eft hujus loci enarrare : afle 
verare tamen illudpoflum, nc 
minem haftenas fuilTe , quirao 
mentaaeam tabellarii celerittj 
tem prajftare potuerit , qnam ii 
Angclis tgaofcimus. Veredari 
quidem per difpofitos equos loq 
gifllrna itinera brevilEmo te« 
pore conficiunt ; ut quam citiflj 
me literat deferamur ncgoriis ur- 
geatibus. Pegafum vellent efli 
nuntium homines , adeb anhe 
lant.ut deferatur, quod fcriptua 
eft. hinc illud literii hoc tempo- 
reinfcribi folitum : rite,rit*,citif- 
fimt. CitiflSmi cceleftes bajuK,d< 

3uibus acutumexftatTertuItiani 
i&ura l e tnmut fiirittts ales ejtj 
hoc ^Angeli irttm momt»t9 ub-cf^ 
funt , totut orbU illit hcus trnuj tfi\ 
•vtlecitOif , etivinit/ts creciitttr , quU 
fnb^antia /gnoratur. 

At dum hanc Angelorum ve- 
locitarcm ad ftuporem comv 
rnendari audiunt fodales noftri 
Angelici , fibi diffidere penitus 
videntur , ut in ea Angeios ztrat- : 
lentur , nedum afpirare aufi , ut 
ITtbis « Teitrii Apelog- e ao 
Angeii 



DOMINICA I. P 

ngeli & habeantur & nuncu- 
;ntur. 

Scirc vultis filii , qui arte alas 
>bis conquirere , quo rcmigio 
>lare poflitis , verbo tradam 
lico : fi ad omnia parentum 
andata hoc quifque veftium rc- 
gnderit: viU; haec volendo,qu* 
fivolunt, jam volar, jam Ange- 
; non modb fimilliraus, fed ipfe 
ngclus effe&us eft. fi pater di- 
t,narum literarum binas copias 
arabis. Refpondeat W#. Has 
cb ad tabellarium deferto: wh. 
ofpitibus in prandio te pincer- 
ina prxbeto : W«. a In ufu qui- 
ifidam fuit , litcras non fiderc 
>misibus, quos corporis moles 
acgravabar.fedalitifeus, quaram 
tgulis epiftolara alligabant , 
lam yolantes perferrent. Ita 
irficus Conful,& Sultanus Tur- 
t«m Iraperator eas collo co- 
rnbaruna alligabant j alius , dc 
10 Paradinus , b telo infixas, in 
bcm obfeflamejaculabanir. A- 
cs veftrz fidcliffimac tabella- 
t , cancii celeberrimi coeleftes 
:nii, quos nonufitatapenni Sa- 
ens defcribit : c ^ives cosH por- 
bttnt vocem f*am , 0- qui hahet 
nnat , annunctabit fententiam. 
uod ad Angcfos SS.referunt D. 
reronymus, Olympiodorus.Ca- 
nfis, Arboreus.Neocxfarienfis. 
1 agm enim &• diviti untco regi » 
iquit ille, *4*geii veUees &• aiati 
'iritkaiifimnl & rationali ftmtfn- 
t miniflerio, omnia defttunt. Lu- 
ilentior S.Hieronymus: ^dngeli, 
ui ttrram circume**t t &• firnt ad- 
%'miflratoris ffiritus , a-d inflar a- 
ium , nofira verba tjf cegitatiwns 
d Deum perferunt. 

aVvtruf McfBa» l.lt.T? 
4 S*t»elk«*i, dcvi, >• 



ttf 



OST E» IPK AM I AM. 

Videtit (ut opinor) coeleftc* 
illas mentcs , quarum excellen- 
tem priftantiavn humanus ani- 
rous nulla cogit£Uoae ccmple&i 
valct , fumrao Numine , ejofque 
imperio abje&ifrirois hominibus 
famulanres , zque ad pauperura 
cnCaSy ac Regum palatia diverte- 
re, iatus no^trum aflidub ftipare, 
etiara dormientibus nobis num- 
quam non vigiles excubare,nullo 

f;foriat aut meriti incrcmento, fo- 
i obedientia; excellentil {pe&a- 
ta. Quo unico parendi defideri» 
omnes incenfi, ejufque fetxer- 
citio beatos arbitrantur Anim-. 
adrertit illud Chryfclitomus , 8c 
exponit in hunc modum : d quid 
pracifuunt in *AngtlU > & marnifi- 
cum videmuf } prtfeBo , y»«<r cum 
omni c*ra cbediant Dt*. Qua» 
virtutem in eis David adtniran- 
do collaudat : e potentes vtrfutt 
faetentes -jerfmm ill t*>. Affiabo 
vos,auid pra-tipHuin in fiiiis,in fo- 
dalibus angehcis &• magnifitum 
rj dmus ? quod in ftudia diligea- 
tcr incumbant , quod globulos 
marianos manu volvant , quo4 
farpius S. Synaxi fereficiant ; At ' 
nili & hocaccedat , qutdcumam- 
ni cura obediant pnrentibus , fiutn* 

quam in Angelos evadent. Ac*' 
ccdit > Angeios non modb ut cx 
ethymo patet , fummi re» rs nun- 
tios ac tabellatios efle , fed tc f 
vmnts funt adminifirdtwii fpirituS 
in miniflfii «»i,qttantumvis huni- 
le & abje<ftam niffi. Angelus mi- 
ni ftrat Danieli i n lacu Ieonum. 

Angelos miniftrat Elias , & ci* 
bos, quos corvi defcrre folebaas. 
hi« dapifer portat. 



f Pf*l. 1X3» 

Ncbc. t 



Angeina 



trS DfltiivicAT. po? 

Angelus Tabiac le con.it.cs-i f 
cpra:bcc. ■ :| 

An-jtlns Demirri dcfsendcbat I 
tle ccelo, «& movebatr.t cc;»sj§cc. \ 
un-de re&e .AdianaC <« ^L*«eii 

fnrf-'-m, deorfatt t'imt.-.t-:"tts,iti;Hi-\ 

fitoi ■ je pYjxber.t. !Nsc ulium,eujut- : 
curnque ordims a-rt dign-itaiU, a j 
nainifcerJQ vacare contendit. .Ad \ 
minifterixm enim inquit, nrninntti \ 
fld ix cmnibns p,H*fi *& nuttus , 
pr*ftz f#»i- t ijhoj DftttKHi fi vciit, ; 
nmtifidet. Mutti tnhu „3 tch r.vrgfii, , 
mnlti t'h"on/, m*!t*;p;iefi-te< ,° Cr i 
tUmins.limes , rnilU a r t* \ U '■ * G" (tt* \ 
cies mii,!':?s centeHtiwiiii.t uvirjf-,*- ; 
?um aJiiJT'<*t.& apt>a,cn: , «»i fe ! 
framftr,! cfftruiit nt fauttftntifX. 

Ad quod jHO"baRdtfu-i Saarez i : 
noficr,va-tia c faciis iircrjic.vtrn- i 
pla hi&icit, qiicm coufnle. Ciud. j 
ad kxc «i!ii homirn.-m , quj c-xic- j 
ftis auii Princii-.es , nobihriirr^s j 
illas LnrtiUrcntias e:-: Dci uutu,, \ 
iibi no.tn-aiuque famuianres "ha- j 
bcnt \ quifl iadies Dcutft preca- 
rnim, quia tovics exoptaris, c/7jf | 
<wltini*£ tua , yivw/ /w ftr/fl , £?■ *** [ 
tena? qucd qi-.id eil aliud, qaaiii j 
cocduin ubi lti terris itj-ueic , tk 
homincs adomrjia promprosAn- I 
•g-elos 'arr.uiari ? uc fche Chryfo- j 
feomus exponit- 'y-ibet Dens l£c i 
dt^cntes , cctfjerfaticntmxym t et'.i \ 
habitatorieus h<i'a<fe tommunetn,^ \ 
etnietjXam fnptrna iila prafieiur ha- \ 
tir.iiic , taium <in<jd«mmodo vuit i 
ficri i'i terra,alioJcjite mb-is ^dngeios f 
Urr*r#i*i9»jlr*?£ : quos Angelcs 
»on aiios Do&or Aogelicus de* 
icxibit, quara eos qui voltmtatem 
■yi terris faciunt , iicut Angeli in 
CoeiiSjhUariterjpromptCjintegre, 

a Athaa fer 2ccmt Arianoc Se;m 3 
k Saxrsz- de An{*Iii.l»6c.f/ 



T I?' I P H A W I AHt. 

conftar.tcr., amauter volantatei 
Dci,qu.T per parenrcs iRnotefcit 
c*p?endo • : d .pcn t, i»qu it, „4.ngii 
facixHi evelmdafem in CJxio , fic m 
'terreat feeiktqmi im terru. Ad .qtiOi 
cenducet plcnmiim^ uc paxenrjc 
a terferis iibei-osiibitarr.qu£m'i( 
nutirerbs tnujicos cosciEere , 8 
advirgx nur^.m obedire co.ido 
■ceant : ut =epim ex eldem ctt 
raagelut» > ita & dxrRc taculun 
■cfxii-^tns. 

Qiiv.v r^crcfiarrv 5weul«afl 
complcktseitB. Pcrrus Damiari 
S.JK'E. Ca-di^aiis, e diiuxiic Al 
feesruna Ci«en:dr.m iriAtri 1:1:1:1;: 
•di"ferciucm , in eoqneomVies £- 
■iics parentibus UTuucrigercF , ai 
[rebeiles ^eriUuigit His" ^crlis 
divini icgis mandata prccid-' 
dubw? dcfpidr , qui dcfctre ?a-' 
reatibus parvipeudit : quiftttVQ 
«t*,nitor ibus no n obedit ,' fo, tii '. 
ftmicuitt/K ir, ie/y-2 vtvtintiapt s-cn* 
adrnittit. Qiia contra per Moy 
fcx divina voce prscijitur zf ho- 

naa p.itrem.tU}4M,&-m t itre»i tnary. 

Mt fis tongavtu f : 'pra t?*?*m. vli 
etiam Sapicns aitt g q»i £--wJ 
pttrern fuum , fjitavivet iangi^re^ 
& qni •bedit t/i^tri^re^iger/tbitpA- 
trtmj moxque f«bjungit,9«. ; t ' mfi , 
Diminttm , 'ij*n<ir&tf.?reMem, 1& 
quafi Dcmini/ffemit his, qu: fe^e'- 
nnernnt , ty in epere Cf '-inferm?r*e\ 
&in imni patieniia, UUtUS rarer> 
tis ornaes,yelnt riuaietos rr.i^ros 
obfervando. Qho concentu e va- 
tiis obedienti-x actibus, tot vcl-a- 
ti toais compciito, gratiffimurj 
Deo canricum modu!a*tur , 8i 
mille beneaifetionitus rcpletur. 
Econtra vcio qui parentiob 

il S.Tkam.ia Matth. c,< 

« Iiiauatt.l.Senit 4 

i Ex««\40 g*<4,} .„ 4 

ftrerut 



f> rVM IN I CA '1. Pt» 

epit,TJures occludit,Bec itfftar 
rriMuilci, ad impcrantis vo- 
;attendt: ,fion-UFilverfa: farai- 
dumtaxat muficam tujbat,,fed 
nftar csxcodxmonis omriiadi- 
, blafpkemiis;£c makdiclis rc- 
:t , dttiiuim in iflferiium com- 
tar , cumque a/lriijfrniatlttm 
tena viventimK- nnn iidmittAt 
nfequentcr -in terra raortuo- 
n , sternzm maledi&ionem 
:cr(it. Audiamus hac in re , 
i fentieHtiatri: i> mnleditlns-tjui 
i henor.it f-atxet» /l*um , & n%*- 
m t &dicct omnis pofului Xv Amen, 
Quxres fortafie, quandonam 
icfilius Hialedi&ionera incur- 
c cenfendus fit , & graviiis de- 
«ifie '■> refporodent Bcciores 
srtura efle, lethaliter a-b eo.de- 
qui,qui parentes aut carciderit, 
ratrociter '& injuricse iliis fit 
ssninatus. Item qui prudens 
lens maiedixerir , aut morrena 
taverit. d Ad hsc qui cos-ve- 
ncnti iia accendfrk : quiad 
iicem detuleritjqui inrcbus ad 
ailiar regimen fpeftanticus 
iiar quidetn moraenti alicujus 
t) non obedivcdr, vel maxi- 
: , ii eontemptus aiiquis , vel 
ftinatio accefierif.qui tandem 
ivi aliqua neceffitateldbevran- 
>us , cpcm r.ori fulerit 5 quo- 
m numcro S. Ecrnardinus c A- 
.lefcentem dues.de viginti an- 
>s natum inducit , qtTi ciirn in 
tibulum a&us cffet , "derepente 
fpeclante pcpulo,ki capularcm 
nemmaratus eft , atqueomni 

aDatnias «ft bBtut.27 

l Toleriij l j tnftn.uct.faeerd.e.X S 

Thom.j, <j <j,l©i «r,4 
4 Sylvefter verb«> filius N*v*rru« 1,14 

n. !i 
eS.feerwrdio.tom, 2 ferm,i7,r>ons * 
^ii.Lud deP<.nte,iaea&t 7 l,3 ex- 
#txt, U. §» 2» 



$T 1p T T h'ANT am, 



1*1 



buscaprati rugis frontc,barba:arr 
capitis canitie fpe&andus fuit. 
Qjjo prodigio Dc«s .ommbus 
rr.anifc{rum eile>voluit ^ad-quara 
<mtem AdoleiVens,nitjareiHibu« 
imaiorigeiEs.vkifiet ^iuillet per- 
venturus. 

Recentis-omnincmesjori^ efi 
quodfubjun£o,m major meo in- 
ter legendum cuivis ,quod deli- 
gendum fu£Peditern. 

/Tidem iacit quod aboculat» 
tefte Societatis J e s u P. Hen- 
ricoCaaipegioAucter feacccpif- 
fe Gommci^.oret , de Adokfcen- 
tenobiliFlexiat in^Galha natou 
hic cum a paxeatibus tantum po- 
cUais, quantura petierat,,-non ac- 
ceprfiet \ lireras ad eos dcdit , di- 
tis ccntumeliis f ac maledi^lU 
plenas:: fcdeas vixiiiiferat , cm-a 
iubitb is qui parentibus aures 0« 
clufer^t, ita omni audiendifa^uU 
tate fpoliarus eft , -ut ne-vel ror- 
rfienti iidiici fragoreni percipe- 
rct.Male.ifa di« quafita pcrGal- 
iiam rem^dia, fed fruftrai 'ftatuit 
^ergo Adolefcens -k ccelo pctcre^ 
quod in terra negabatur. Xara 
cb rem XatuecumadMifericor- 
dix Matrcm prcperat; ubi pofitil 
rite ante^clffi vitx nsacuiis , indi- 
cxiique f:bi novendiaiikusinfscra 
B. Vir^inisadeprecilus, Deura 
per Mauem piacare aggreditut. 
Proxime aderat dies , quo ejuf» 
dcm facra: Virginis inccries zf- 
fumpta: memoria foienniter cp- 
litur, curn in e}us dici pervi|ili«, 
fccuadura quiet«m nokl<vidcrc 
fibi vifus eft Matronam augufta 
fpecic , cum utroque parente, ch- 
biculum ingredientern , Sc ab hi« 
percunftantem , ciletne ifte e©- 

/ P:rhtlipp i*CuItrersan,T<d Cbvtk 
p.i.C.O.'^. ;, ^» pecc»i»*pueror»m 



Tt9 



D o M t s r c a I. > 



ratn filias?& an ei fanuatem red- 
<ii vellent » quibus annucntibus , 
acceffiiTe ad leftum iramifioque 
in aurem digit», chartam irj»'.edi- 
&i$ veluti tot notis nigris refcr- 
tam eduxiflTe, & explieatam le- 
geudam propofuiflc i iegific vero 
tpfa ilia impietatis fux carmina , 
quar nuper parentibns exarafiet. 
Super qux evancfceme vifo , cx- 
pergefa&us Adolefcens, reftiruto 
in int<?£T«.mauduu,.idP. Campe- 
fiam fibi a.contefiionibus accur- 
rit , & iaipfa facra Virginis Ma- 
u'a asde jurcjuraadoiesaitafibi 



jeveniiTeteftaturanno i6rj. 

Ejufmodi ut nonfempetyt! 
dex De«s , atque longe gtavior 
paenas commeritisinfligat , n< 
ide» libi impune patcntes defp 
£hii ac Iudibrio habcndos nUi a 
bitrenrut , cum seternx iilosii 
plurimum maledicti«ni refetve 
quam ut evadere arque hic beo 
di&ionc vitacloneioris ac dcin 
nunquam flniendae ra caclis u 
ad nutas alriflimi fuaviflime m 
duIariiicebit t potiriva!catis,riii' 
vos raorigeros 5c oiafequent 
przbete. 




SMBLl 



e m b l e m a; yis 

NnptUfa&d fmt. Joaa. 2. 




N U B E P A K £. ■ 

DOMINICA II. FOSTEPIPHANIAJL 
iromni conaubio contrahcndo , intcr coajugcs panMS 
potiffimtimfpcaanda eft. 

I. Tiuptias aut matrimtnium nm ebtffe fanBitati & filuti *tetn* 

cmfequtndx -.imiplurimis adfanStitatemprofuiffe^ # ^ 

I I. jld hunc finrm conducit primtrio, %t fit paritas Religttnts t fip- 

tatis i & J p*r flKdmwjirtutis. 

III. Tiwtam firm* & fortmarum , nuim m»rnm & tnimwHm 

aquaVfas fpe&anda. 

tovil.lpift-» | • ,-poMfc 



1b , 

. DOMIHICA SECUNDA ? O $t 
£ P I? H ANIAM, 

**/*/* fatfx funt. Joan. i. 

ILlibatum Viiginis flo- 
rera , nuptiarura foiera- 
niis nimium quantum 
antecellere , ipfius Eccle- 
fix fenfus , omnium SS. 
?atrum confenfuseft , necnon 
ipfius prima: & infallibilis ve 
ritatis , adeoque de fide eft : 
cuemadmodum do&or gentium 
difertc tradidit , dicens : a gxi 
matrimonio jungit j^rgintm fu- 
ttns , btntfacif, &• qui non pttigit 
wtliits ftcie. Et infra : beatior 
MMtemtrit, ftftcptrmanferit. Op- 
tar denique omnes fibifimiles, 
id eft , Virgines efie. Unde tanti 
tnagiftri. magnus difcipuius S. 
Ignatius » fic filias Philadelphen- 
fes inftituit; brirgints Chrifto fub- 
ditxfint inpuritate, non alominan- 
tts mtptias \fedid, quod perfeciius , 
tft ampieBentts. Ambrofius yerb 
epift. Sl. )ure lavdatur bonauxor, 
fedmehmpia "jirgo pr*ftrtur ', C3U- 
fam fubdit ab Apoftoio petitam : 
bac tnim cogitat qu* Dtifint, ika 
qu*m*ndi. Hinc nullum dubium 
Xelintjutt Au5v.Alr.u0 a v)i,;„: la 
tem marrimonio pfieceHere •: c fi 
f iria, itnjuir,/?^ cattra, contintn- 
ttm.ton)ugaio prJejrrrt , quu umbi- 
dat ? P^frblcicevultis, quantiim 
hic altero antiftctj Hocex certif- 
fimo, utpote divino, nos oraculo 
edocuit S. Aldhclmus- Saxonum 
f^ifcopus , d qui nirtinitatem 



tavit; cum tresSnt ftatus in' 

ciefia,inquir,virginitascceliba 

tus, & matrimonium , ex reve 

latioiie Angelica didicimus : i 

meritoxum ratio habendacft 

eurn conftituendum efie ordi 

nera, ur fit virginitas aurum 

ccclibatus argentum , conju 

giumsramenrum. Virginitas 

divitiaf, ceelibatus mediocrita- 

conjugium paupextas : fvirgini 

taspax, ccelifcatusrcdemptio 

(prafidii)conjugium captivita; 

Virginitas fol, coeiibatus Ir.cer 

n3,coajugium tenebrx. Virgi 

nitas regina, ccelibitus dux,ju 

galitas ancilla. Quamfcm vert 

ftiio fuo aureo , hanc prrr ii 

Chryfeftomus cxtoJiar,auuite 

bonnm eft connubjyjtitfi 'Jtra cb ti 

cauffam virgimta* a dm irabilis , tj, 

tt, quod bcnum eft , mtiior txiftk 

t&ntaqut mtiisr quantb rtmigil 

gubfrnAttr, ^t/tnts tft r^Uitibu» l 

praji.tntior. libi nemo non faci 

advertjt,quarrtb fors navatchi f< 

gubernatoris ad clavum cooi 

Uciilh , itjvjior <fl Corte rCm 

gum fcu maneipiorum ,^id fud< 
tem & defatigaticsemkbora: 
tium : quanro milite grer^ric 
inedia, fiti , aftu, gelu"miferii 
periculis viramtraducent^ lol 
dnx prxftantior Cor.fimile 
quamvis a re dilTimili compar 



. tionem inftituit Hicronymus I 
*ur,, wdnttattmantnto, matrtmo-- Q y, g^ 4 ^ itatis Ldort\ 
v:»m plumbo conferre nondubi- | fi Wn lonytgatZ ob tr,b«Utiont\ 

carnisyfpiniifimUlimti cjfe diftavt 



al C«r.7. bEpift. adPfciJa*d. 
* A"g l.i7. dsciv c. ^6 
4 S.Al^be! infiitl. Pr.e0m.3-de 
•la*4. Virj, 



eChryf-t.Jib ieVitgiu. 
f Hic.es. ie h nde riigia. 



BohiiiicaH. fo!T5»imi»iAfi; f£| 
U inillarnleeum: viHnmger- , Ptzdicatores DomiHicum,Mirix>* 



*«»i *i*vnts , * virgimtatcm 
io J t»atrirnonium aquar,Sc qui- 
amarinaj,(ilGe ?c aaiars con- 
craat. Fuerunt denicpc, -qui 
criccs panno aurco,viouitatem 
e«iec,marximoniurucos:io,feu 
?a!o conapararunt. 
rciura cnim verb curn ho- 
rna die nuvtiarum exccllen- 
n^, rsatrinaonii dignitatem 
lod Apoftolus b Sacrarnentum 
ZnuTtt &C konorahiie c$HJ»gijim 
npcttat) mihi <tepredicandam 
-tf-.rrtni , flcti pxffe coropro- 
,p,-ut marrimonii vinculo col- 
.ti, fsnctitare yitsc , meritis in 
is, &t gJ-oria in codis, virgini- 
longe nnteccllant. Quod eft 
»as in rofas ,aqu£min vinum, 
nibum in aurum .(qaoti huma- 
ittdufttia fiexiiccufavit)n*n- 
sri metamorphoCcoopexante 
tAmenti gratia , comirxrare 3 
«iicfue coriurs , arte omni 
▼gia noViiiorc-, i:a a-cu pinge- 
*ac bonorum opemm unioni- 
excxnare, ut teiaraomncm 
snteam aureamque , infiaito 
:io bxfuperet. 

taciar 9 b i/xC 5 H«b.J3 
§. I. 

ptias attt matritnoxittm mu 

dtffe faH&tati, C&falnti 
uerns. confeqxcnaA» 

B orbecendito , primus nu- 
ptiarum conditor ipfe Dcus 
ekftitir.nt atreltanteGeraldo, 
neritoRcligiefi ordincs,Cax- 
.tx Eiiam , Auguftiniani Au- 
iaum, CiftcrcienfcsBenedi- 
n.Claravallcnfes Beraardum, 

■enMoi fammavirr, d* tt&p t«m 



rit*Francifcam,Jefuitx]gnatium 
fundatores iaos in coelum extel- 
lunt,iilis gloriantar ac ordinis fai 
fp!cndoxem,ab illis ia fc derivent 
potiorijare glotiandi matcriani 
aaipfofundatorum oraniu prin. 
cipe,conjugati,fibivindicaicp«fTe 
videanturroec ulium euiquam du- 
bium relinaaitar.qain quoa a ta- 
li fundatotc inftitutumeft, ade<* 
non vit« fan&itati adverfari, aut 
ad faltttera coafequendamobicejn 
exiftere,at ad eam confequendara 
piurimis a<]jumento fuerit. Libet 
hic vetercs Patriarchas incxcm- 
p!um adducere:diciturHeaoch gc* 
nuiffe Mat lmfalem.Et ftatim iub* 
dif UI : c & amt>»lavit Htntcb cnm 
Dee. Ac iteram dicitm geriuiflV 
filios ac fslias , nectnuko pbft, 
xuxfurn fubjicitur: atnkuUvit^ut 
cum Deoyty mon apparuit. In qucm> 
iocam S.Cbryf. ,• „* Audiant, in* 
f »;V,viri & roBiieres, & difcant** 
juHi virtatem : nec putcat aup-«« 
tias in caufaeiTe,qao minas qais'* 
DeopIaceat.Namidcirco divina'* 
fcriptuxa femci lc iterum id fig-'*- 
nrficavit, dicsns : geauit Ma- te 
thufalem, & tunc phacuit , &««* 
idemingeminat, acrepetit du*«- 
cens : & placnit poftquam ge-<* 
nuit,nequis arbitraretur obfta-** 
culum virtatis efie conjugiam: '* 
ea propter graviflimeillos comW 
ges arguit ft*&iflimusPrxfaI,qui 
matrimonium quafi irapedimcrj- 
tum ad pcxfeftionera , ad fan<ai«« 
tatera, ad coelcftcs nuptias v:z« 
texunt, dicentes : / «. rr « £u xti 
& idei nt» pcjfim •uenite. S. Syna- 
xis in refxiecitam fidelium dc- 
funftoxumfrequentanda eft , nc» 



d Ge».5 t Ho3),ai 
** Lncac 14 

£2 



J»J&* 



1*4 



BttMlftiCA II. *6st ErirKa 



I A M. 



p#0»m» venirei indulgentiar tali lo- 
co lucrandac funt : «xeremduxi, 
th* peffitm vtnirt. £t ut rerbis 
ipiius Utar : <e tjnaties dicimuty cnr 
nott re&e vivis f QitZ foffum , in- 
quiunt, *#/£*!«/ Mxori t tt%eris nega- 
fii/ ? /^ Relipe/intm e/t. Quafi 
?crb coniugium ftudio pcrfc&io- 
nls repugnaret , & ab orationc 
& contcmplatione coeleftium , 
animum avocaret , & omnem 
cum Deo faauliaritatem pracfcin- 
dcrct : ad haecficrefpondcntem 
audite : Ifaias conjugatus fuit , 
ftcutiffima tamcn mentis acic 
Deum conteraplatus eft , dicens: 
„t VidiDominum fedeatem fupei 
9 ,foli«mexcelfum,8cc.quis,?w9«// 
„Chryf. c hacc loquitur? ifaias illc 
„fpeculator cceleftiumSeraphim, 
,.qui cum conjugio commeraium 
„habuit; nec tamen exflinxit gra- 
,,tiam. Et paulb pbft perftringit 
eos, qui matrimonium ut obicem 
^irtutis caufantur : ,, d Ad jutrix 
„tibi data eft,non infidiatrix. An 
,,non habebat uxorem Prophera? 
j^Neq; tamen fpirirui grariac ob 
„ftabat conjugium.Moyfes non- 
„nc uxorcm habuit ? & tamen is 
„petram difrupit,aerem iromuta- 
„vit;cum Dcoloquebatur, Divi- 
„nam iramcohibuit. Abraham, 
^nonne habebat uxerem ? Et ta- 
„men Pater fa&us eft genrium,& 
„Ecclefiae. Demi orones Prophe- 
^tie , & uxores habebant, & do. 
^mos.ut lfaias,Ezechiel,& mag- 
,,nus Moyfes , & indc aihil ad 
,.virtutero Ixdebantur. 

Quid? quod multi conjuges , 
raoru integritate,vitx fan&itate, 
gratii ae gloria,in coelis complu- 
xcs V v rg;incs,anachoreras ac viros 

x Chryfoft hom'4 in Ifaiaa 
l Ifa.-6 c Ckryfoft cit 
-4 4^iryfoft. J k»«B,i7 *dfa?, 



Religiefos fupcrarint. Noturx 
lud Paphnutii , quem cmni 
rigorc duo conjuges pacificc 
ftitantcs meritisadacquabant.' 
ftis hic mihi irrefragabilis H 
ponenfis Antiftes lib. dc bc 
conjugali u. ubi Abraham 
matrimonii vinculo obftri&t 
nihil Joanni caftimonia coni 
cuo,concederc affirmavit,dice 
Non cft impar meritum cont 
ncntia in Joanne, qai nullas ej 
pertus eft nuptias , & in Abrj 
harn,qui filios generavit. Iilin 
enim caelibatws,&illius connt 
bium,prorcmporu diftributio 
Chrifto militarunt,«'Quid ad \ 
6 conjuges?Vos Apoftolo,& q 
dem Chrifto ob virginitatis pj 
rogarivam pra?dile&o , pares < 
valetis.Undc nulli mirum vide 
tur,fi magnus illelgnatius,tcrt 
a principe Apoftoforum in cati 
dri Antiocheaa fucccfler , op 
fibi locum in coelo ad pedes ! 
conjugum ; qui ciim virgines s 
quot cnumeraffet, ficait: "<■ N 
quod vituperera reliqaosDivo; 
quod rei uxoriaj fc decerint:0] 
to enim ut dignus fim in regn 
coelorUm,ad horuitn pede* loci 
mihi dari,utAbrahx,lfa3c,Jac 
ut Jofeph,lfaiae,& aliorurH?r< 
phetarum, qui attiptiis oprrai 
dederunt." Optarcnt & cunst 
gnolgnatio complures viriEc< 
fiaftici & Rcligiofi,ad podes i 
ftorum conjugum in ccelis co 
dere , qucru familia hic in ter 
Monafterio ac Ecclefiat firaili 
cxftitit. 

Quid fandlrius.quid Religio 

efTc poteft, quam Ecclefia ? P 

lus tamen conjugura fimil 

Ecclefiam indis^itavit, ad Roj 

• e?;.^,*4 VkilU' 



D O M I N I C A II* » 

>S l6*. Salutate Prifcam &->Aqui~\ 
w, C3T d-mefitcam Ecclefiam eerii. 
rurfurn 1 Cor. 16. Satutanfjos 
Damim muitt*m,j4quila & Prt- 
Ua , cum dameftica fua Etcleft*. 
«rit Mendofa,nofter , * quor- 
taprofanae domui,tam facrum, 
01 auguftum nomen irapofuit ? 
dme Theopbylactus : f«« u\ei 
ilU pietas efi & virtut , rfo»»«/ 
« Ecclefia dieitur :froinde matrt- 
mh'jH*3i h.e audiant , quld m*~ 
■monii nsmine , ad virtutem neque 
ipediantur,»eque Udantur. Ejllt- 
odi familias Ecclefiis ac Mona- 
eriis fimillimas , ut vetetcs illas 
brahami , Tobis.aliafque ormt- 
m, in novalegcexftu«runt,illa 
aute Romanz,Pipini , liia Del- 
linx & Elzearii comitis , qui 
aara rcligiosc familiam infti- 
ierit,ex regulis,quas domefticis 
«fcripllt , difcerc poteftis : pri- 
\o , ut omnes domcftici indtcs 
XiSx facrificio intcrfint. Sccun- 
b , ut vivant cafte & pure > qm 
ecas fccerit , domo Ika cxtur- 
andum:neq;eaim ulium peccato 
aortali infettum , panc fuo vcfci 
olcbat. Tertib , quot hcbdoma- 
lis pcccata confiteantur , & fa- 
aam Euchariftiain frequcRtcnf . 
^artb.abftineant a biafphemiis, 
>erjuriis,verbis lafcivis. Quinto, 
iicm ab oratione aufpicentur , & 
jmnia opera Deo offerant , nec 
lomi noftras otium locum ha- 
>car. Sextb , haUi fas fit ludere 
efieris , ajlicvelufu vetito. Scpti- 
nb,ad pacem & concordiam fo- 
rendam, nemo alterum verbo fa- 
ftove Isdat : quin mox cum of- 
fenfo in gratiam redear &c.Erat- 
«ue in ejus domo tanta omnium 

aMendof tow.i i»I.IJR«5 (I.H 

w-S« 7 



• s t Ep ipk AW IAM. il$ 

charitas,tanta moru maturitas & 
honeftas, tanta pax, pietas,beni- 
gnitas,puritas,ut dcmpto habito» 
potius ibi bene inftitutumMona- 
fterium, quamaula comitis vidc- 
retur : & quod mircris , ipfa aula. 
Theodofii.jure fanfta nuncupata: 
dc qua Baronius : b e)m regia n$» 
difiimilisfuit Mtnafteria.Kunc V»- 
rb fi familia Ecclcfix aut cocno- 
bio rc&i comparetur & nuncu- 
pctur , noniic conjugcs aciiiha- 
bitaates non injurii Religiofis 
confcrre potcro ? Quod quo rna- 
nifcftius fiat,parallclasReligiofo r 
rum ac conj ugatorum , adquo- 
rum nuptias non Venus &-Ad#- 
nis,fed nt hodie , J e s n s &Ma,- 
ria vocantor & coromorantuxi, 
inftituerc aggredior. In admira,- 
tioncm, imb in ftuporcm vos irt- 
clucere videretur , qni probaret. 
ftatum raatrimonii exfuperare 
vitae auftcritatc omncra cujufvi» 
Religiofi ordinis rigorem, ipfof- 
que conjugcs plustatdii,arrlic^io- 
nis,*oloris,mortificationis,vig£- 
liarum , pcenitcntiarum fubirc» 
quam ullus Monachorum , aut 
Anachorctarum. Ac primum 
quidcm , gravifiima haec Religio- 
forum dilciplina cenfetur,in om- 
nibus a nutu fuperioris penderer 
fic taraen ut fi rigidum fatclli- 
tero, fevcrum Rhadamantum na- 
fti fint,hoc folario ut^poft ttien- 
nitfm mutandum. In quo conjn- 
ges ccrte longe molcftiorcra 
fervitutcm , eamque perpetuam 
ftrviunt : c domrnetur, ait Donii- 
nu«, tiir uxeri j fcd quac utilitas irt 
co dominatu , cum rurfus cjuf- 
dcm,qu* fubie&a eft, fubjiciatur 
mutuar fervituti , nec fuo cerpori 
alteruter habeat poteftatesn! Ycl- 
bSaron *n Ckiia.41^ e«»S 

f 3 m 



"f*ff &6tit$t6k II. POJT EH»»»MTAtf. 

Cumfimulat gemittu , cccuitte 



let quandoque uxor paululum 
exfpatiari, liberioremauraraca- 
yrate: jufretur a viro doraipsr 
hebdomadas , . per mcnfes totos 
defidere. Hxc palat* fuo vellet 
clixa,ille frixa jubetapparari. Illa 
«rclectatur frigidis,hiecalidis vult 
vcfci. llxor pre numcrosa prole 
educanda , coavivas cxeerafur, 
©ranefque fumptus fuperfluos j 
Hiaritus quot hebdomadis auac 
Jios , nunc illos snenfz adhibet. 
Seto vefpere fomnus ad qaietem 
invitat , abfeas maritus cogit in 
multam noctem «xcubias agerc , 
redax verb ebnas 3ctemulentus 
debacchatur , vcrbis , cc vcrfceri- 
bus jOcniis cura fomno,lachrYsnas 
excutit. Arduas quis msritb du- 
^eritin Religiofis vigilias,intem- 
pefta nocte fomaum abrumpere, 
$c ad laudcs Deoconcianendas 
ora laxare; fed amabo vos conr- 
juges,an nonplus vigiliarum, va- 
gicntes,lachxymaates,lc quafi ai- 
ternis chori* vobifcum caatan- 
tes, ao&uxnura nonunam.infan- 
tes tranfiguat : imb & matuti- , 
num & vefperas infuraaat^Dein- 
4c ait Hieronymus/ zper noffes 
totat {uxorum) garrul* ctnqueflio- 
nes : illa ornatior procedit tn publi- 
chm, hac htntratitr ah omnibuf ytgo 
in CiHventu feeminarum mifella : 
defp'cior. Cur alfiieiebat vicinam \ 
jQuid cum aneilla foyuebarist de fo- 
ro veniens cfuid attuitfti \ Docte & 
vere gentilis Poeta :. b 
Semper habet lites, alternaqne jur- 

%ia lectut , 
tn que nuptajacer>minimum der- 

mitur in ille. 
Tum gravie illa vhojme mniti- 

gridepejer, 
aH-ierou lib.Jcaat Jaria, 

fc iHTCJI $M,# 



jciafacti » 
Aut oditpueres* autfiB.tpe& 

plorat. 
Alii, qui probe- feiuat, horatm 
aatura fui animal foei.abile ef 
folitudinem,vitam!|uc iliam at 
choreticara , feras iater , durli 
mara arbitrantut. Sed hane pr 
fe&b foiitudinera non uaus co 
jugum pratelcgcrir , quara har 
tare eum muiiere turbirieni 
Hoc ptimx veritatis docume 
tum eft : c melius efl habitare 
terra defirta, q*im cum tnuliet e : 
xota, qus tigridis inftar deCev: 
cujufmodi plures reperire eft,fi 
fragante Ecclcfiaftc : d vin 
(probam) de mills ununt reper 
mulierem ex emnihue non inie> 
Simiiicer ia altam eremara , n< 
una mulier fefe abdere malk' 
«uam fub codem teclo habita 
cum vir« , qui eft / ficui leo 
domofu*t evertens d+mefiicos f*n 
Qux ubcrfas Salazar noffer pr 
fequitur : ^ipfumaudite:comm 
raorare libet deferti moleftiai 
& cum his coaferreeas , quas t 
lis uxor, marito luo faeemt. Pl 
mb igitur in deferto eft horri- 
da folitudo , ab ©mni homi- 
num confcKioremota, ha?c ta- 
mcn turbarumac contentionis 
nihil , quietis $c tranquiilitatis 
plarinium habet : contraac in 
h«c conjugatorum coetubcr- 
nio , ubi omnia plena litibus 
jurgiis ac teahmeris di^cuka- 
tibus : Secundb , qui defetttt» 
incolit fcras inter , ac imm.-sr.es 
belluas ,vitam ducit ; at nihilb 
melior auc tranquiiiior hornm 
c onJGgmri conditio : ir.ulicr 

e Tt cv-ll dEcc! 7 n 'e EctJ 4 
i S*la«ar is r/cv.c.:i v.19 



T^GK IV TC A II. f 

ffi jrtiufnnodi , Leones & Dra- 
ks fxvitid excedit r Ecef. i 5. 
« efi capuf titquTUs fuper caput 
tbn , non efi irafuper iram ms*- 
ii r Commorari leoni & Dractnt 
cebit y qua-n habitarc cum muiiere 
«am: ad quse verba* studi Chry- 
ftorr.Uta: <* equidem, inquir, fje 
&Vk« , nullam effc irt hoc mundo 
Wtm comparabjiem muiierimal* 
<id inter cptadrupedia animalia 
it fatvius ? /W itrTw/ rf^ hanctaut 
ferptfitibn' , quid dracone atro~ 
slfednejue hic quidcm)uxta mu- 
•em maiam & litigiofam conferri 
tfi : nam <& lco & draco in mato 
eriotes fzr.t. ^Adfiifulaturhitic 
moni Tsitv Salornon t dictns : Com- 
rari Leoni & Draconf pUeebit , 
im cum mulierenequam. 
rertib , habitatores deferti , 
itorum turbinibus, pluviiSjto- 
ruis,fuiminibus, omniquecde- 
njuriae expoftti funt > at omni- 
j his gravihs vapulat conjuxa 
liuge , quorum tempeftates, 
te dejxsgit Salazar,oc Gornel. 
Prov. cap.2r.verf. 19. Et in il- 
I Prov. 19. b tcBa jugiter per- 
iantia % litigiofa mulier. 
Alterum eft Reiigiofos tribus 
tis fefe Deo ac.Reiigion* oMi- 
te , perpetuum paupertatcm , 
tkatem s obedientiam vcven- 
. At hxclcnge ar&ius eonju- 
is fcrvanda, quis credaU Pau- 
tas iis plerumquc eft non vo- 
itariajfed neceflaria , & in am- 
fijrnis fanv.liis etiam pro ftatu, 
honore fervando,ingens penu- 
r c Ksm fi corpus proprium hr.- 
t nsn iUet , multh minui pecu- 
•t. Mitto jam ouodTheolo^i 
Ofetyfoa hcm:i i d«*triisinM4tfh 

loc '.» . 
Prov. 19 

.Shryiofl.in X 0*1:7 nora.i^ 



o«t Epipka ki a *.' ri* 

■ • 
tradunt d uxorem citra volurita* 
tem viri , nuilam fummam nota* 
bilem poffc pro arbitrid elargiri» 
Caftitatem conjugakm inculca* 
Apoftolus , dieens : e .honcrabH* 
conjugium in omnibus^ tkorttt im m 
maculatns. Et alibi : ffciat untrf- ' 
quifque vasfnum pojfiaere infan&rt 
fictttione , 4? hpnore. Vbi vero 
2 Cor. 11. dixit : g defpondit vos 
uni viro , virginem cafiem exhiberB 
Chrifio. Chryfoftomusad conju- 
igern etiam caftimoQfam extcn-» 
drt ? 4um ait r hmnfolis duebat, 
vir*inibus ,fed ad dimrfam Eccleftx 
plcnitudtntim Uquebalur : anima 
quippe incarrupta virgo efi y etiam p 
virum habeat , "jirgo^ tfi virginitaie 
'Vtru atque mirabiii 

Et Franctfcus de Sales ad iliud 
Pauli : Pacem amate , & fancli- ,, 
«joniara , line qua nullus Deum,» 
videbit. Per fanftimoaiam^n- „ 
quit,i caftitas, intelligitur,tefte„ 
Chryfoftcmo & Hieronymo. ,* 
Ergo fi foius caftus Deum vitie- 
bit.conjugati cafti efte debent,6c 
poflunt.Pdtifnrr.urn citra alienas,. 
oc oculc-s & animos , abfque om- 
ni concupiicentia , immaculatoft 
fervando , in quo gravior quanr 
doque illis lufta , quam voto ca- 
ftitatis Deo ©bftridis. Valct hid 
illud Auguftini : \ muUiquidev^ 
faciliusje abftinent t .Ht von utantut 
nuptiis » qudm ut ttmperanter , 0" 
beni utantttr, Ego "jero faciliii*n<& 
Htor nuptiis , qutbus ttjusefl ^£bra~ 
ham, qudmjtc utor nuptiisyqnemaA- 
modum ufus efi ^Abraham, QuoH 
apta fimilitudine Francifcus ia 

A V.?anchei de «atrim. 
eHebr:!? i » Th«fal 4 
g X Gor.Tt h Ckryfoft.a<rHe£>r:Ti; 

h«m:28 i Salei praxi fyit ^trt.-J, 

c!t* 
k A*g Iib»6deI»»B0«Gnjug. 



iiS 



DOMXNICA 1 1. 



Sales eonfirmabat, dicens : 4 faci- 
lius eiTe ruftico , carere divitiis , 
«juam iis inopinarb repertis aut 
oblatis, moderarc uti, Quo fit,ut 
plures conjugatos, idcm Religio- 
" «flimus jmftor pcr viilonem 

Suandana , zterais ignibus addi- 
tos, compertum afleveret. 

Chrvfoftomas verb.l.*. contra 
tnonafticz virx vituperatores , 
poiiti quzftione, fitnepronior 
lapfus interconjuges,quam inter 
coclibes J His verbis refpondet : 
Imge plures videat lapfts tx ctnjtt- 
^aterum t qudm Monacherum erdint: 
nt*\ enim tam multi ex Mtnafttriit 
ad matrimonia accedunt , qudm tx 
ctniujrati ttro ad fctrta , adulteria, 
aliaque carnis flagit ia )ft recipiunt. 

Ooedientia ex przcepto Do- 
snini conjagatis impofita eft , ad 
Ephcf 5. mutieres viris fint fubdi- 
ta ficut Damint. Et viciflira vir 
mulieri, cum hic fui corporis po - 
teftate non habcatjquod vel eth- 
nici videre. Undc Mario iatexra- 
£anti,curfiliamfuam dotcdivite, 
Forma przftaatem , genere illu- 
ftrem Metellus ducere recufaret ? 
Ita rcfpondifle fertur:prebo qui- 
dem hxc omnia ; ftd malo effe 
tneutt audm/uus. Quantum vcrb» 
& quam immane , nzc conjuga- 
torum vincula , a Religioforum 
4irTerant , operx pretium videre 
eft apud Platam de' ftatu Religio- 
nislib.i. cap.9.10. &c. ubicoa- 
cludit ex Apoftolo : b quoaiam 
tribulatientm carnis habtbunt hn- 
jnfmodi : expendens non folum 
tribuiationem habere.fed tribu/a- 
titntjn carnis ; aam laberare , in- 
cuit , pro rebus fpiritualibus,pro 
ialutc fua. pro Dci obfequio,ma- 
gnam baber ■ admixtam coafola-, 
' • S.ktdt, » jCm.J I 



P O S T 



Epiphaviam. 



tionem, & ingens habet parat 
prxmium; at verb cruciari in 1 
rcnis, carnaiibafq; negotiis,fi 
aliud fpe&etur, omni prorfus 
ret & condimento confolatio 
&fpeetiaairemunerationis.Q j 
circa fapicntcr & vere Chry? 
eumPfalmi la c ura : c addu c tntrn . 
gi F"ir%ints ptft eam : afftrtntut 
l*titia&- txuUationt.VidcklCi 
quit,Apoftoli diftum refplend 
ccrcj, "Tribulatione carnis hal 
bunt,qui nubunc. Quemadmc 
dum autena illae afflictionem ,it 
hae lxtitiam &exultationemJu 
bent. Illx enira filios& marittw 
& domum,&famulos,& cogna 
tos,& generos, & iocros , & nc 
potes,& liberorum multitudin 
corumq; vel Jefe&um vel otbi 
tatc deflere coguntur. Virgo au 
tcm crucirtxa , & a prxfeutibu 
libera,&curis hujus ixculi lupe 
rior eifecra , ut Euripo traje&o 
in coelum quotidie fufpiciens , 
fruitur gaiidjo fpirif. u§iperfund. 
tur cxultationc "Atqiutinam; 
tendereaius inconjugatis,non \ 
ciitnts qux paten t,d fcd puniii» 
quclatent;rontraria vero inRe 
giofis, ut itQjk Bern. Quare cu 
Apoftolus przdixifler conjugat 
tribulatientm r#r»j» > (ub£it:'£#j 
iem vbis parc6.U\iikfofi.o\\ mc 
tem ingeniose intcrpretaturAu 
rquod dicit fe eis parcere,quos i 
tribulationera carnis hibjtutl 
nihil mihi interim fantus occun 
quam eum noluiflc aperirc, & e 
plicare verbis eamdem ip(a 
carnis tribulatienem, quam pr 
nuntiavit t?is,qui cligunt nuptia 
Hxc Auguft. quafi timrrer A»« 
ftolus , ut J-"ernandez noft r (< 

c Pfrl 44. 1 Itin ferm ia dedi« 

tii 



D n m I M I € A 1*1. P © 

. 4 ce £tribularr.onesconju- 
'patefaceret , nullus cffet , qui 
conjugio copularet. Es quo al 
rum iiiis malu.M imroinet,R.eh- 
ofus etenim hoc paflim privile- 
nm concefium , at de una Reli 
one ad alteram ftriftioris ob 
vantix,ferceipere poflintjma 
imonii verb feptisconclufo.ad 
i!lum , quantumvis aufterum 
dinem , alterutra conjugum 
rie invitdjiicet confugere.Nul- 
1 illis infaper §nus probationis 
t : tim^ndum enim nc larochi 
us in diffoivendis, quam copu 
idislaborarent.b Doxtumvitit- 
m a t 3hryib.u v omus,e^' ftryum\ 
inepttn vidt*tur,*eddere venditt- 
licif, uxortwi veri dntiarn, redde- 
Wr y tjui d^xe,Hnt;'mn Hcet.Con- 
{&m quidcm equum vitiofum , 
orbidum , intraftabilcrnebige- 
, vcndere , aut cum alio com- 
stare, uxoreta a teamoliri non 
;ks : cadd- «uod nulla cft hxo- 
t eleciiayfid^ual fcumcjue advene- 
t haheoda, f irac+nda, fi fatttttt fi 
>formis,fifuperbi,Ct feei.da: ttuod 
tmtjHt vitii fji , p*ft»Hpttas difct- 
h*. l.muHt,afinus^*s,cans Crvt- 
Rimamxncipia, veftes «HBtfue & 
heits, fedVe Hgneum, cahx <&■ ur 
xint fiiiilie p- Aautur prius, & fic 
nuntnr. 9tfa uxor ncn i.ftendkur, 
tanteadiffl ceat, «ndmducatur. 
xqne hinc inuumera. eaaue 
raviffima in.ommoda exoriri , 
imno necfCuir. cft, Denique 
r ex b ; s rr.uha paucis conclu- 
am , cruces & mahas & raa- 
nas, Rjli^iofromncs amplcxi 
inr, at noB pauciores.neclevic- 
s ipfi conjuges , ut «uotidianae 

*.firt>aod»z ;n Ges < t fe* " paf. 
194. bGtiyfoft hem.Jepulch- & 



»T EMrRiN IAM. ttf 

coram qucrelx , in arcanas aure* 
repofitx, oc isnmixtx lachryrox 
faus lo^uuiitur. Adeb ut nulla 
domus , nulla familia, quamfc 
inrrofpicias, non plcna fit lnfini- 
tis curis, «oleftiis.ac gravifliflais 
erucibus. Quas Hieronymus ad 
feptcadccim contrahit : dcrnces 
in uxoro paupcre , cruccs in divi- 
tc : banc aiett dfficilt , iftam ftrre 
ttrmtntum. Cruces in fceda, cr«- 
ccs informosa : nnm puichracit» 
amatur , fatdtt fitciie defficitur. 
Cruces noftu, a qucrula mulicre, 
cruces a viro tcmulcnt» , cruces 
a libcrorum ejulatu & vocifcra- 
tionc, cruccs de dicab innumcns 
curis. Si divitix fcppetant,ad eas 
gubernandas,ampHacandas,afler- 
vaadas. Si inopia premat.adeara 
propulfandam. Si fiut filii.ad eo« 
aleados : fi filiae ad cas collocan- 
das. Cruccs deniquefunt, dctri- 
raenta rei familiaris , iitcs , «»»*- 
iationcs propinquorum, inv:dix 
corrivaliuro , caiumnix vicino- 
rum : liberorum cafus , morbi, 
mortes , oc his omnibus gTavior 
orbitas,^ careatia.Qua graphicc 
SdcucieBfis Antiftes defcribit, 
virgincs adhorkando : e Si vitum 
ber.um , inquit, naclafuerit* Pfrft- 
th»,«t m«riatHr t m>tM viduitatitt'»- 
atHmoda crHciatufmue fkftinet. S'n 
vertcontrd , dxrc {? imrniti fuerit 
con)ur,8*> teta quidem v'-ta tlli cih- 
ciatuf. Inde abifiii** eiiidtt t kmi ad 
Wnam frugem iUi ei>*ferHnt t & ma- 
jsrts tx illorn abfetik)it^itr dtl.r*S< 
:dera.t , ttuam parturtens habveraty. 
*.hi m U> ei>«fife t»nfidetax ,& »»•'* 
■us ex ek procreatitne hbe)»?*** ,- 
*H4tm fi permattfitfer ftrsMs •fpr*- 
Irium , fvftintk.. 'Adcoiit quot 11- 
i Wtreurfm \ l cout Ibvi»»- 
• Bafil de veiaVir^ia 

£ 5 bcro* 



,1* ©•illKICA II. Posr En PnAVjAM . 

iV2? em * aeft ' t0 . 1 in P ar£ u » tot . omai vitx fan&imonia faln 
laeaucationctotineoRtinMapr»' ' r^n^ »*uu.in;oraa iam 

«um cur4 &'fcl»SSSSSS H ~S3g?*,' "t?,P»H= 

▼aleat namerare. Qaod mulier 

gusdam pcudemer innnere v-©- 

Auit. dequarefcrt Jarricus,; * in 

Jndiis , per annos plures gentilis 

zcemina , idolafua arieater fup 

pUcabar.ut prolem nancifcerctur 



concetfaacflc-i ut (quemadi 
«ua iupra dictum efr/fa» 
conjugaroriim , dometticz 
cjcfia jure queant nuacup 
Qttcdaarem boeperdiuJIimo 
cul* ratnrarx iftiufmadifsmil 



fut&o?/^^ 
feat.Sc tn templo Socicratis,an- 
te crucinxuro preees fudit. Et ec- 
cc , necdum anao devoiuto., rna- 
jeularA prolem enixa eft , quam 
baptilajali lyrnpha tiageadam , 
Voliut Cruum appelhri. Anno 
lnfequentL alterum fcetum feli- 
oter in lucem cdidit, quern fuam 
quoqae CV,«c#»»appellaLat.Temo 
apaoterriamprolemhabuit, cui 
«ra»«ue CrtuJs noreea indituai 
cft. Qa* cruces indies-, ut astate 
& mole corporis , fic & cmarurn 
cc mslcftiaram. poadere. crefce- 
bant: jarnquc ad B4em orthodo- 
Mmconverfa, fingulis (extisfq, j 
ftiis , eurn fuis tribus CfHcibus, ad | 
tcmplum ,. Chriitura cruclfixum 
vcncrantur, fuamque teriam pro- 
lem oWatuca.properabat, Ex*ra- 

Slura ingens , ut fuas cruccs fibi 
ivinitus datas conjugati agno- 
fwnt , gratanter acceptenr ,'.& ad 
lcTircr terendum graciam irriplo 
rent :.pareares etenira quot libe- 
i«» , tot cruces fibi »,eperere > qua* 
«rapcs rlcligioforura eraciatus ac 
isoleftjas loHge antecelltim. 

Quaj prolisior, ftatum inter 
«onj ugatoruna, «c Religioforum 



c^e arbitr.or . , : quod inatroqi 

aut certe inaiterurro conjug 

P2t Dei cultus, pictas, ac virrj 

ftudram : deinde non taus foj 

ac foriunarum ,. quarn mof ul 

animonrm rrqualka* &< fideiej 

qua? fi adliar', nihil bbiadper 

Crioncra , e< rita: fan&4ta?erna 

effe coraperient. Quar« qui i\ 

huncin matrimonio conrrahe 

dofincmprifcribit, ad^errat 

cut in concbis^qua; prcricfitira 

unioncs prcgignunt <'ut in pra* 

xo ijrrabolo viecreeft) lutrJna 

triufque conformitas & co 

ijruentia exiftit, i:a eam conjsg 

ous pGtiffinuim.%edandam efa 

juxta illud : 

tt Si qua.-VQ!e4 ■ apt&nttlt&e, nul 

pari. 
Ad quod conducit primario.. 

'» Ovid.»pia. Deiaa;ra*keicau. 

§* n. 

Utfitparitai RiUgionU,pei* 
*** » <&f*r ftudtum virrxtit 

CUptemas illelegumconditoi 

♦^Deuteroaomiicap. 7. intcrmi 

natur. Hefcraiis cumgcntilibul 

watrimonia contrahere : ratia- 



comDaratio,manifeftodec!arat,j «atriraoma eomrahcie : ratio 

mercndi, Deo fciviendi^c in U^nefe^aturmeUtm^i/Z 
%>*«** «ia.iM:t«»* [ysuMk^Uttuk : iab fedueer & 



?u:?roa. 



V OK I» ICA 

Domino teftante , quia a ter- 
,rne avtrteni torda vcfira. , ut fe- 
fmirti cleos aiienos- Cui infiften- 

ApoSoIus Corinthios ad- 
net neophytos, neinfidelibus 
gantur :b noliie inquit , jugum 
ere cnrn trrfidelibm. S£z* entm 
■thipitio iujlitia cum iniquitate, 
■qux focietaslueif ad i enebra* r 
aua pars fidelieum infidelti Vbi 
«rndius : r.nliie <ugum ducere% 
licet impsr Zc difgar-, qiufi di- 
tt : conjugiumdifpar, ingens 
tt onus , &. juguin , perindeac 
[ bos , oc equus , aut afinus , 
dcrucurrus jugum iubeant, in- 
cns uterque ob difparcm & 
■»n?ruimC focium , jugun*. , & 
sorcra fubibit j quod vetitatti 
?/z. »o» arabit in bove 
tsbi vctatur , ut innuit 
cronymus , ne fidelis-eumin- 
di , Gacfioiku3 eum hsretico, 
Tjjugio auTu-iagatur. Etenir» ut 
rrcftc cccinit r- 
l&n beneinaqvaies veniunt ad 

' ar.itra iuveacr. 
n d Seeundo, ait hocmaTrimo- 
Km irritum ,quiafiniejus qui 
;n uuione 5c rrmiuaconcctdia, 
3t hatitariop.ecoaiiftit , repn- 
»nat;cum ea inter religionc dif- 
pares , vix reper iri qucat ; rram 
ut bene Philb*.* folius Dei cultus, 
efi amsvit &• benevolentia-vincu- 
'um ivftiubile. 

Tertio, quia jus divinum nattt- 
le dictat, Deceandi periculum 
vendum erte; prarfendiSmum 
ttem hpc pericuium perveriio- 
s, iraminet conjugi fideli, ejuf- 
it iib>rirob muruum arnorem , 

arcYiSlmam «eceffitudinem, 

• ;R<?g ii b rCoi: 7 

C Ovd epift aJDejan. 

a Sauchezde jnatiim 1-7 4.'fp 7" 

«PbiUlib* de Jussarel... 



II. P © *• * Em»«*»i* 



m 



qua coniiiges fibi devinciunra»> 
quod lapfius SalomoniSjVin mtr* 
fan&itate , ac fapiemia pr*di"» 
teftatar , cx quo fic Cardinali? 
Beilaxminus argameBtatur iSar 
ni fivirfaptentfamtti, &q*i «# 
tas aiias uxores baitebatrfer ntva tt' 
U conjugia cum gentilibus , ira pef 
vtrti potuit , utfiyigularum Deos c«- 
lertt\ quantum periculum iisimmt-- 
nety qui unam-tanfHxt, eamqueethr 
nicam t>el hareiicam ducunt > & q*f 
nulle modofunt cum Salomexe , prU' 
de»fia 0* fapientia comparandt. 
Kinc fubdit verbum iliud Pauli 
iCorinth.J. cui vuit nubat,tant»*t 
in Dcmim , pratceptum efle de 
matrimonio non ineundo , nifi 
cum fideii , ut S. Thomas , Am- 
brof. Hieron. ibidem exponunr. 
& Auguftinus pericEium prxca- 
vens mcnet : g omnino cavendum 
tfi,ne fiant tales con)unciiones: qutd 
enim optts efi in tantum difcrimin 
ambiguitatis caput mitiere * 

Scd quoniam mihi ad eos fer» 
mo eft, qiiiinfidelibus aut ethnt- 
cis non juuguntur , fed quando- 
; que hieretkis , aut quod frequen- 
tiffirnum piiacintegcrrimi juve- 
ees, puellis vanis ac lafcivis j aut 
contra, filiac pise, pudicsr, juvenir 
bus impiis, a cuitu divino : & uui 
Sccramcntorum alienis ifciendum 
eft , qucd docent paffim Ecclefis 
Patres ac Do&cres , h ob eafdem 
rationes , prohiberi ab Ecclefia 
matrimonium cum feaeretica vel 
Apoftata a;fide : quia ut Bellar- 
minus ait , i major eft cultus di-. 
fparitas inter Chriftianos tk infi- 
deies, quam inter Jidaros & in- 

fS«Marm ia-controv to-.^ 1- 1 c*3 ; 

(ieSsxiam matrini 
g Aug I rad : r , o!Jent.«-2»' 
hV Pentium dem«ri,1.7 • 4« 



i,»«I!»rin,cit- 



£dclas 



feS; ©oniierCAlI. PntTEpi rRjl viAlt 

fidclcs : quare feveriffime »o- » in morem fe ih ftrarum coir 

nci ac mmafur Ambrofius :aC<r- 

*? Ch; ft^ne auenigermm s kicefi 

h*ret!cam,& cnnem*Vten*m * fidt 

tu* Mxtrem ne accerfu tki: cttm 

(knSe janttus eris, & cumperverfo 

perverteris ; fi hoc i» aliis , tpUntb 

t**gis in c*niugi §i uhi un* caro & »- 

9lUt Iht^,,.,, mQ.) J . *■ . . ,1 



a '" »- r v _&">'•*" h(ta imro %y v- 

»»j /piritus efti iiuomedo *ute Pttefi 
JJ n^rutre c*ritsu t fi difrrepat fidei l 
& paulo poft : fitpt Uiecekra mu- 
tiebrr, dtcipit etiiforth, et mat itos t 
& « Reltgjine ftcrt difcedert. ffr 
**e* i * -pf / ameri c 9 nfule,vel trrerem 
t*ve. pnme trgi,in matrimonio, Rt- 
hg:o q K *r*tur : Harc Ambrofiurs 
dice«tcm ac monentem , forie 
audiit Theodofiu* Tunior Impe 
J.*5 or >3 UI Athanaidem gentilem 
fchsmferma prarftanrem,ir.genio 
ad liuparem eximiam , nb» priit» 
in co:i;'ugem adicgir, quamba- 
ptiimah fonreChnfto tenataef- 
fcc, de qua fusc Raderus in Auia 
lar-fta. Ouippeuc textwmApe 
ftdli fepta ailatum , eontra inar 
quaiiter coniugatos profeqwaamr 
b tjM* ps-tiap*tit iuftit:*; curn ihi- 
tfuiute ? fi uxor a teneris aifueta 
quot hebdomadis animum facra 
cxomologefi expiare, maritus vix 
lfl ianno , idmiccireafcftum pa- 
Khar.parochur» conv«niat;uxor a 
tenensafTue-areftis & Dominl 



re:qt>ar ©mnia £*aphic«Ter:u 

nus expreffii dieens \ c i)a 

ne* piteft {uxorfide ir) p r§ d,fc 

na fatufactre, fjuhenj irte.c 

boli ftrvum pr-curetorev, Fht 

f* ^di»^edie>.i*fiier t p m ffud, 

offiuafut fifi*tioj* c <t*d* rft,o 

tus de die conditat ad hatnrj ;/ 

\unia obfervand* funt, mar ;tm < 

dfmdie cwjiv a txerctat "fi f- r 

dteudum erit, num<jn<im m , •■ , f$ 

(■* OCCup.itto j.dvfn:tt. h.-vc inc 

cveniunt, induigemU ftattol 

funt , marirus vini aut crrt vi 

balnea appetic. jejuaiiuii n 

ma<io devotronis !c:cifrr:T, I 

fabbathi ux»ri foiemne, !ee & 

Ecclefia praicepvum Hrger s -,v.3 

tusconvivii)minftituir,ir : ft ; ii | 

lcanis fuppiicario , numquj 

magis maritus diftenius , n 

umquam magis uxor ad dom 

cuftodiam amandatur 

Et q^uoniam h-c ad rooEes 
feerrimam nobis fe^etern Tc 
tuilianus fuppctat , juvatexe» 
dem uberiiis eliccre : 

X>ujm maii „ iruequAes vita < 
ptetate mariiant ! 

hxc enim ille ad praxim » intr 
uxorem religiGmacpietarided 
ram , & virum illa avcrfantej 
puicherrime opponit: 9 »M e»im(i 



c s d lvlno epulo lereficere : ma- i nat «^ rLm vfuandj* 

SSrSSS & " C °1 ViVia fle V^^l^il^catim U-^ide, 
2SS? ■ confuevit : harc b«d. Uo^w^*;^:.. 
quam vcrbum T>e \ inrcrmifffM. -„:<cj* //...k ,-,*•* 



quam vcrbum Dei intermittere : 

lucconeiones averfari,fritn]is & 

»b is diem terer? 

facella 

fcre i 

f»rare 



, haec tempia & 
= ille campes & villas vi- 
featc ante cubitom Deur« 
confcientiam difcutere 



%a® crucis ie muni re : hic bruxi 
* Ambr t i *t &btik*m.o:7 
t> a C«t;4 



eftiu fi>lemm(,usPafcb*Cqmn & na 
tahttisfcftis) *bn § a*»,rm f,cnru 
fnftinettit l qns *d ccmruwum Do 
minicum iUud, e/utd mfamant, fin 
fu* fufpictHs d.mictet > fi cui Ur 
fiendum erit (quid in cleemoit 
nzm) htrreum, p, §m * pradujafuni 
quanto curaver t e* ocru/tare^ tanti 
«Ttmil Llituureri 

/*fpe3i»r4 



C K II ?OS T 



$0X11* 

rf<tffr9r*ftc*ri? , h%ttbifnt tn tivn. 
'4„!un; , '.*-•« (biftfcitiwn tuxr>- ft- 
mI i»m tti*m ftr tafte>x txn.-gis 
atu.ru < i? »*» m--VC* alisjniiiyt - 
jjrjr*j */'".**' ? UUm bic vobb,ac 
)cmu?nto cfie pottifit przrce- 
:um, ouod fcljofuo Hcmiso * 
cobus Frirannia: Res rdiquit , 
; eam alio-nucns , in libro , cni 
rttulus.Bafiiicon Doton: - qui 
fieri poflet , ut tu & uxor rua 
una caro fitis , & imionera 
pi te fqira rri P 1 a t o>n $ ca m >1 1 ana 
Motaidem excolat is i & tamen 
Babus Eocicilis opveStis,c*u5-'- 
fi ihotfibra vofmet iobjiciatis J j 
Kfcsepans- Religio difcrepan- 
tes femper mores fecum intro- 
Uttcit,- & diflenfio reftrorum 
Theologorum ,. dilcordiam 
etiam iu populo giguet. tmn 
vtro ne maie educemurlibcri 
v^ftri.itnnYinet periculuni. Uxc 
e: icd ionge verius Apoftolus : 
<)ha (oc.ttaslucis «d!tttthn*i?C]VO 
nuere videtur.fex ejuimodi con- 
jbiis.Babylonieam orirt confu - 
>uem , ubiancilla &famulus, 
tor &frater,mari:us& uxor,in- 
t fe gravifiime diftldent , appa- 
tqjin illis quadam Agy j>ti faci- 
,dura una pars in tenebns csaf- 
i,& palpabilibusha>rct,ait£ra in 
ee verfatur,fed n©n €ne pericu- 
rteaebrarum.Quare difcite,qu*- 
sfiliis ac fiiiabus veftris,conjtt 
:s quaerere debeatis. Etenim 
aryf.expticans verba .il.laGtn-.14 
Virgo,cuiegodico, inclinahy- 
driam tuam & bibam,& dixerit 
mihi bibe,& camelos tuos pota- 
bo , illam praeparafti puero tuo 
ifeae, & in hoc cognolca, quod- 
fecifti mifericordiam Dornino 

» Sjndasi paedHt, p«f , a 40 
fe % Car, 6 



meo Abxalnm. hic,mj*'V,r vide*c 

llrvi pruderu3m:.namquia.fci-*f 
VHParr!archsftofpitalitarcm,& , * 
quia virgineis inde ducendam^. '* 
coagruebat iifde c#epta:ditarr>'« 
««itibus, nulkm aliarnconje-*» 
crurwninqHim>fedchai-a&erem f « 
virginalis animi , hofpitalitate*» 
coltipre vult." hax vobis nuptu- 
rie'ibus infaUibilis comVciura iir^ 
ur pars cum par-.e, pietate, hooe- 
ftate,ip poupercs i.iVWralitate,om-. 
ni virtuvmai genere dtefi€£tet* qai 
ita : .hk junguntur interris , rjaru.- 
i3uam etia n fepara»tur jn coelis , 
&.quem^dmodum in vita dikxe- 
runi •erita & in morte non fepa- 
rabuntur 5 nimium quippe infelix. 
ac infauftum conjup,ium,ubi con- 
jux co T -iugi jungitur , sfcquo in *- • 
tetnum -feparandus- ^quid ei con- 
jungeris quiDeum,quet« tuamas, 
coliV } execratUi?quid ei conjunge- 
gts , qui pabulumerit ignis infer- 
nalis^quidei conjungtris, qni t« 
a.c Deurri it> omnem «ternitatera 
adio habebit , & diris-ac bla- 
fphemiis laceltet ? quac pars tlde- 
li cum infideli in regno Dei? quas 
pars darnnato cum fancto l Irt 
quarr* rem hiftoriam nonminus 
raram K quam cuivis nuptias ac 
conjugiuan meditami , falutaretn 
adferre placuit. d t Tkeophihis 
Imperatot Conftantinopoleos » 
matrera viduanr habebat Eu- 
phroiynamnomine,. te pruden- 
tem ac oiam foerai-nam , quae ubt 
filium jam raaturuifle, ac de con- 
iuge profpiciendum duceret , nc 
inhaceleftione, itnde nonmo» 
do regni, fed animae illius vcl de- 
triraenturn vel cmolurnentunv 

t Cbryf b»m,4S in Gcn <1 Z«nar<t t. 
8^0 e Ctuffta, t»«t &, to, * 1» Oam* 

pende- 



*f4 DflMisiCAir. F 

penderer , juvenilis neess cscuti- 
ret , ir.geniofo juxra ac pio ccm- 
menro Thifophiiutn erudivit : 
miffis enim pcr om2«$ imperii 
iui provineiaslegatis, pucllas ani- 
xsi ttuxi corporis dote prarccllen- 
tes cogere ,. ar que ossiics ia-ara- 
ylo cubieuie , quod U t>trle , feu 
rnnr gari i un» vo caba rur ',, aflervari 
j.uSir. Uiuaerat jam dies iliatoti 
regno : Gonfta&tinopolitano au- 
fpicarifSiaa!,, qaa-IiEgerator in 
gyneca:u:n h&c inducendus, a re- 
g-!ia inatre erat t quae ubi fakita- 
rihus- tna.mis nuum irabttif&t , 
aurcum ilii pomum ,. preriofifS- 
Bus gcuaaais dift.achtm , inraa- 
nus dedit , w fanicri quawohrB 
Paris cor.filio , fibi cam ia fpon- 
fam deUgerct- , eiquc pomam 
pomgerct.qaamcancns non tara 
corporis , quimanirai P^Ichritu 
dine ac rcaiiftate , afrtecelfere 
perfuadcrer. qua ia tfelibcratrp- 
m ut confultb procederet ,. tdl- 
tum per dao atria , ad rertiura , 
mairi tiifponere piacuh s in quo- 
ram primo, SS. tnauon.—urE.quae 
coelo confcripta», tabul* CKhibe- 
feanrerpist Sarar»? Racheiera, De- 
boram , E&herem , Jadith: infu- 
per Pulchcrias;, Kudoxias , Keic- I 
nas,Mar*cl5as, Faulas, Clotildes, 
R.hadcgundcs~, ia. limbo aureo , 
gemmarura ftclloUs vermicula* 
to, referebarrt. Altero in atrio, 
wrum qu* apud inferosardent, 
funsfVo apparatu efKgics depicW 
©bjiciebantur.. quales cxftitere , 
Serairamis , Hdcna Trojana , 
Cleopatra, Agfippinaijulia Mef- 
filina-, Phryne, Rhodoge K Flora, 
innumerxque alix. 

Tandemadvivas & perfe&if- 
fimas ,. veri Dciimagincs dedu- 
«Stts ,. caai ia rcgjntr» dclegit ,. 



qui cHm femper fe regRatura 

in coelis felicfffime augurabafi 

Solerrcr- perto CauffiiiBs noft 

obfervarit , a quid Regi confeti 

piamjuxtaaeprudentcm c&am 

tcm thori thronique conjuge 

dcligcre, ckra nonpaucanum 

Kutarrcgna , euat perfoemin; 

virtute prariitas , ad Chrifrn 

funt converfa.Carfarca Perfidfl 

Cicrildis Franciam , Hifpania 

Indegundis , ItaliamTheodoIi: 

ca, Germar.iam.Ethelberga.Oij 

Rufliam , Ba««b<uca Polosiaa 

Giiclla Huageriaei) , totum den 

que irnprrium Hclena ai Ghx 

ftianos titus impultt. Qaasstiii 

j n;de iioni , tantum maii eft , , 

I pravs, frimpictate aut hTreii ie 

fed« fint. Argamento effj^ 

bei Tyrioru:?i resiis fiiia, quam d 

geiuilitate A-cbabus Pvcxliraei 

infauftis aafpiciis duxit. 2.1a 

dcinde ccrvi tnalum ovum ipfiu 

Achabi proles Athilia , joram 

uupra , per <-»uam Imman»arlS| 

no!i caftaaa fofzphati foccri da 

mum contaminaverr.- Nk-ttus ufl 

quam fini» per tot annalcs gca 

:iiim relcgenti damna : Semira 

midis vefaoas attes experta ef 

A<ryria,Amcftridis frvitiam Pet 

m hortait , Groecia Clytcmne 

flram,Agrippinam Roma,Brune 

childis & Fredcgondz tragordiaj 

Galliafpeftavir. 

a- Gftuf. de regu» Detr 

§. fLE. 

Nen tam forir.A (§" fortmtto 
rttm 9 - quammirttm {§" *%!• 
tnorum dqitahta* jpe&x*da a 

^Mphatice Sapiens Hoc proft- 
"cutv^s eft : b Grutiafetr S?% 
k>rroT.XJ 

rtof 



5» *> M I N TC A n. I 

tnt tft mulier [iir.cra&r pudwMa. 
*f ili.tm iivtnit , bor.nft.tnvemP) 
; jucundiiatertt a. Dv>.*i*o b.rwnet. 
fiiin polirieo fubfcribit Scriba- 
ivjs : * r , Be forroa ultjrra cu- 
ra fic i-ctc enirn puichritudi- 
ni lolisittid* *d.>un£fca , & co- 
mes fo£ma* , mcrus cfr rtotque 
pro-rje aflxietatibusmaritus.in-,. 
volvirur ,.quot elegantias in u- 
xore legir. fcta fornsa^Saras tan- 
•n non Abrahemcexiiiofuit r 
im in Agyptu» dcfccndens 
i p&Ecipit r'ut fe foierenvfu&aa 
cerec , fi&i titnsus c!* iliius v.c- 
tfts-tera ; quod e^pendens Am 
ofius i b a»' {^ki)(hctntur ,. w»m 
*'t»'i?c , i- dfcortm qmttendum con- 
M , t>*> -Art neitrt; p.&rurr.tjue %i- 
ertfrcat. limiw.mtain pulthri- 
i<j muUtrit , <y«iv» -jittut e,jus <& 
dvitAt deUilal Virufn. 

Enatiierarem, c utcurn Fcrrar- 
ia loqiiar, niii innumerabiles 
irrua in.difcrirr.er3 tras-ifibt cm 
fs in crimen. Accedit ut fom-ia 
)8um fragile eft,- qaod primo 
rc- menfe facit rofam ualieice- 
, aut prirno pusrper-io florem 
nr.em marcefcere :. fic ckaxno- 
m & affe&um , qui forrnam & 
tem fpe&abat , dcSorefccre :: 
Hedtn rtit 
Morgen doot.. 
cgute convjva nuptialis fiipcr. 
irticera nupts has quatuor un- 
ales lireras a- fponfo exaratas r 
.L.H. L. 

Hot langtr t hoe liever. 
ecxpofult :-. 

Hoe langer , hte-leeHjc^er. 
Schoon hajr en fraty fingen y 
Zijn td vergangeiijcty dingtn. 

a Scnb folit.CKrlft.I $ q:* 
iAmbr !r, de Tirg 



OStEhpK-AN-U». IJ J. 

Cui iliud sddcndum :. 

Die der.fu , treuytt emfi)n ltot * 
Jr~< ritrji het hpt , en hetidt den fot. 
En dit ten Kuitf £ troWVt tmt 

fchcon iiify 
jr e ,itfi. het iHf » «* houdt h& 
Vijf. 
Eitquc quod in florifcus eiccrcy 
animadvertit , qui tam diu grati r 
qtam diu rcccntcs- fuct. Audi 
Pcetam : d 
Hi xe* urr, excutias yfttcie* ntn xxctr 

nmatur.. 
"E.ts ru^ajubeant-jOr fic tutis art*- 

da l.exat y 
Fijvt obfcuritlentes ^ocalique-rm*- 

nwes , 
CMigefarcinulas dicet libfrlus @f- 
exi 
l'*mjrav'-f &n!bir.-- 
I-d Salomon expcrtus ait-r c faU 
!ax zratiAy & "jn^a rjt fu!chriiudo\i 
muittr timens D^rmnitm iffa lau- 
d.ibiiur. H*sc dos cptitca , ut ve^ 
tus- ille ceeinu : f Dummodo mo- 
rata -jtniatydvtata eftfiuis. Quare- 
aygugndi iili,qui in uxcre d«cen- 
dt; folara formam attendunt , oc. 
folis oculis formara ducuct. I» 
quos cadit iiiud Apophthegma, & 
fcemfna"' mutttaturn u ©lympias. 
rr.ater Ale^andri ,. in adolefcen- 
tem y . «ui uxorem formofam qui- 
dem, fcd maiat famx duacrat : //- 
le ,inquit, nonptfit,qui. uxotem ccu~ 
li/ t non etiam attribus duxit. Quod' 
indies acciderc videnus non uni^ 
cui ofejici poffit iilMd.- %fpecies de» 
cepit te , vel qubd fbrroam ftabi». 
lem putares, vel qubd veram^quas 
fucata&cmendicataerat. Quod 
Sanftus Bernarrdinus^Ecclefiafte* 
Rcligiofifllraus feftirc confix- 



d If-re fat.°6 Cpr»T ^t 

f PJant 

tOial} 



«tac. 



? 16 3> o M t w r e * II. 

snat : « puellam defotmcm .,. na- 
aara,g4bbofamfuiiTeadftruir,qax 



Pd«T IHfHiHIiK. 

fuetis, familia tua coelum erk, 



eothurms, comis adfeitiius, den 
tibus emiffims.y-eftibas fufFultts, 
ita perfonam immutaiat, ut in o- 
culis proci, giariam invenerit, & 
in conjugem ar viro nobili adle- 
ftafir. C&ac ubr fub vcfperam fe 
exmr, cothurnos, comas, dcntes, 
veflcs icponit.maritusrefpiciens, 
iilam brcviorem in:uitus,in^em- 
culaMtem rattw, aflurgeec juflit,& 
popiiB iBHMTus , nanara, gibbo 
ftm, lufcam, edentulam , totum- 

3ue muadum mulicbrcm dimi- 
ium lucorU fux iwabatw viri 
num rcconditum ; juxta iiiud O- 
vidii : L 

m ,im>t gtm*n:fejMf iegujttur 
Gmnia, parsmimma efi, ipfapue - 

Ad dimidium ut minimurn fe 
d^cjprum dtcHrafrs, rcclamavit. 
Nc •& ru fic decipiare, famam 
forinx prarfrrre memento , & 
multb magis anim* , pra: cotpo- 
ris pukhritudinefpe:tare; quod 
Ambrofius ineulcat dicens : c Cur 
tu vulttu puichtttudinem magis in 
C*n'wge, cfud^morum ret}uir*t\?ia- 
te*t uxtr htnefiatemagis,tfudm pul- 
chritudine, illa eligatur, <jh* mori- 
bus Saramreferat. 

Tmn ne formam aut eorporis 
▼enuftatem omninocontcmpfif- 
(evideatur, addit; Kanptffiimm 
reprehedere divmi artificis opus,fed 
quem dele8at co/porit pulchritudo , 
multi magh iUa deleclet venufrat , 
*u<t ad imaginemDei e(l inttn in a- 
nimo : quam fi potifTimii in con- 
jugc dcligenda fbedtatis t fi mu- 
licrem bonam &£sB#amna&us 

* S,PerQar<Ji'n roin.4 feriH,}* 1 

b Q¥ii; 1,1 de reOMdi» Tr 



hic ipfe in rcrris veluti Ueatitui 
ne quadamperfrueiis , tcftcl 

clefiaftico: d mulieris hona bea 

vir. Non dicit mulicris fpeciol 

divitis.nobilis, fed 6««rf.Et vic 

fim mulier per virum bonum f. 

vabitur. Talem Angdus nutai 

& deliberanri Ragueli .fupra ti 

ditionc filiar. 1uar duccndum fi 

det : c N-, /', inquir, t-mere , d* 

eamifii (Tobia:) tjumiam huc, 

menti Denm, drbrtut fitia tua. t 

Muftre ci Japonioexemplu 

pecam Bonzii : qui in conju; 

deligenda formam conremnejj 

inariyrii iaurea donatur , quc 

SacJiiuus nofter bis verbis eon 

mcmorat : fFuir Bonziu* ad« 

; thodoxam fidem converfus , ql 

| antc Paganos in fuperftitioil 

crudiebat. is rocatus eft Th^ 

mas, proqucmyftacrroris, inftj 

tuius veritatis interpres : non d 

ligeinia modb , icd etiam exe« 

plo Ecclefix agellum ita ilhim cs 

colebar, ui puichre vireret, Ron 

retquc eju» caufta Nexicipiefl 

coque ciat cu.iftis acceptioii 

3ubd nihil a quopiam mercedii 
onive recipiens , ad exercendar 1 
tanto magis virtutem.viftumfil 
laborcac manuquatrebat : vetttll 
Chriftiana , anx domcfticx vits 
adjutrix cfiet , oris quamquan 
monftruofi , quia tamcn virtuti 
erat cximia: , in matrimoniun 
du&a. Mirabantur idamicicon 
nubium : quibus ille non acgi» 
farisfacicbat. VcriimEthnicaeDo 
mirr, qux aliam ei conjugem de 
ft; % at , inciedibilis inde doloi 
exorcus : quam ob tem iia furenJ 
inaperat minaciter Thomx , po^ 

4 Icd.26 x Tob, 6 



BOKIN ICA II. P •* 

tofam anum protinus domo 
urbet. Quod ciira is per Chri- 
■inam legcrn negaret fibi fas 
r; ad infaniam impotenns Do- 
na: declihandam,lblum nautat. 
m barbara calliditatc rauher , 
.iiilans antceamdiemignarura 
I , Chriftianis kgibus divoina 
ohiberi.fecuro jubet 'animo rc- 
;are in patiiam , ac vetula lua 
ii. Vix igituidomumiedierac 
m miffis aDomina ficarhs,vul- 
ribus ditc appetitus,oeulis raa; 
bufqus in coclura fublatis , pie 
fum inclamans , haud dubie 

odium fidei interficitur. En 
lomodo vir falvatui & marty- 

palma donatut , non per mu- 
:tem formofam , fcd virtuofam. 
lii piinaum inconjageopukn- 
mdotem,fundos & cenfus lpe- 
ant:4e dotibus corpons & am- 
i patum folliciti , & follicitx , 
xiiiloHoratii: 
l$ltnus & formam* Rt&»* t eeM " 

t hac tempeftate veto terms. 
jmpiobetui, quod Lovauu qui- 
lifdam foribus infcriptum le- 
Ltm : 

r \Amvw foR **$, '• 

tjLrftnt lA^iage. 
him nufquam gentium , cennu- 
ium dcpiaum aut effi&utn xe. 
eriatur, per binas crumena*, aff 
»ius per duo corda invt«m 
«optata. Juvat hlc audire Cha- 
iamum monentem, atqi ms pru- 
lentix prxceptis invtiruentem : * 
, Conjux longe ditior, minima 
,exona lice exptorafeil alteri 
, tenuhatem fuam, & prernet il- 
, lam tyrannide i ut docet mun* 
„ & leonisapologus:abxofoleo- 
„ nis laqweo, in prsiriumgrati- 
» Chv«al.4« ve:* p««4 1 * «•** 



E * ■" I V W A V I A M. 



nr 



tudisis rogavit mus , ut filiam ^ 
fuam iri uxoiem aceipcict : an- 
nuit leOj fed nova nupta ad ti- * 
rum acccdens, cum camipfe* 
non oblcrvaifet fibi obviamj 
piocedcie , cafu peik contiits ' « 
eft. Quam fabulam utinam quo- 
tidiana expetientia non verini- 
mam comprobaiet , dum non u- 
ua fiiia gaudct fc jungi juvcni o- 
puiento , qui poftca » q»*fi /'» 
:h : doma fua, evettens dovaeituos 
fuos , uxorem teneram , timidam» 
mitem, benignam unguc premit» 
peffumdat , & vix reipiiatc fimt. 
Soierter Themiftocks quxrent* , 
cur filiam homini opuknto , fea 
impiobo in uxorem noo daret \ 
©ptimc rcfpondit : Mdlo babtre 
hominem mw feeHniJtiudigeAtynudm) 
pecHm*M,qttA vire opns hahett. Et 
hoc parentcs non attcadunt ,* ta- 
biem non confidcrant ,fcd juba$ 
& cxuvias. Ejufmodi inaqualia 
matiimonia, ubi ancilla Domin» 
nubit, roparcha villica«v ducit, 
paupcr dhitcm i & coutra^ut « 
crco amore nafcuntur, ita in mt* 
feriarum barathium pr*cipitant. 
Ekganter plutarchus. c J^ni fe 
ipfrs hnge ampHores cafiunt uxortSi. 
non earnm niaritos , vernm dott9 
mancipia ffeijfe fe nefeiunt, Ek» 
gantiiis Martialis : d 
Uxorem auart lecupletem dncert 
ntlim 
QuAritisl.HXtri rntbere noU me*. 
Inferitr matronafnjiiPrifcem*- 
rit». 
tionaltter fuerint , fmmindwf 
qtte pa> es. 
Non prodeft fpcculum ex auro 
gemmifquecoutextum , uifi for- 
mam feintucntium rcprzfentet J 
I, EcclA « Plnt 1 *g«itteatm. 



r:8 



t> O M I N I C A I I. f 



fic nec Hxoris divitis , eft fructns- 
reputandn:5,niii ^enio & ingenio 
Hiariti fciesccDmmoder. Micto- 
buis hoc aptttm apophtcgma pE©-- 
tulit:&cuf ftulrtrs eft' , qtiiemptn- 
ius equum , rron ipfur» , fedrra'- 
num, phalecas, ephippiainfpicin 
fic crat qui uxore» cx ornatw 
fuo, & m ando muiiebri arAimat: 
cui, a 

Praier ptnnas nibil in p-avane 
pincei-it. 
Hoc queritwr KUigo dk San&o vi- 
ftore.in Ubelio ad focium volcn- 
tem in&ere r Jucuntw hodie ux*~ 
re',n*n c**sa firnicationis •vtanda', 
feiexvs&iuxuirijt^Hrjn c**pt prtl'ts y 
fed e*9fk peeunia. Unds Marc* 
Catonis-fiira funiox v cun» rogarc- 
tur: cur poftamiflurnvitumal- 
tcrurs non duccret ? rcIpoadit,y# 
non invtnirC virum , tjui femagis 
vettet^uimfu^ quo di&o cftcn- 
dit piures jam uxorem digitis oc 
•uribtis ducere , quam oculis, & 
artimi dotibus. Cum tamen vc- 
jiJfimitm illurf : £ 

Jntoltrabi/iy nibil efi, quamfie- 
mina diitts. 
Hinc exftat aurcam- fllui m&rrr- 
tum : c -Kon tjuaram-<s in **x s rept- 
cunias, nec nobititatem ifiam tScter- 
»am tfednobHitatem ac ge:terofila- 

« W Cl?/?' SlC BoOZ ' ut '* ia€I * 
Rsrrrhjftoria"le2;itur,ducl-iirus u- j 
xorem, noneivrtias inilla ousfi- 1 
vu, kd virx prc-bstatena & virtu- \ 
tem, ldeoque ilii disitj. S«Y«*Wi \ 
Jfr>jfu.'us, qui habitat intr* tortatur- j 
bit mea , mtilierem te efe virturis. I 
At quoniodo hac fempefra<c J Fi- I 
iius meus jus&us e& piiclto , ( 
tpam to»a civiras novit cfie nau- ) 

• OW«J. I ^Fa* j 
k Iuven fae 6 

• Giiiyf.ia ejj.nd Eni#f,«,< fecsr.,29 j 



« S T EflfHAKJA». 

Iiei^mforn-ia? y p«c»«>is; r nobilii 

tis antiqusjosc. ignorantes ill 

Arnbrohi > "U O^iiTravitate qu 

rit cor,j,ugii J non tam fuperiots 

cenft: amb-ia-t.qua» oecVlftrate 

norr tcneant maritzics r r.OH m* 

1 nilibjw ornatau*-, fcdmoribus 

OrTcndit plerumque vkurh, fi i 

uxof Robiliorera no veiit , ac o 

puIeatiofcm. M quibus ineomns 

dis medium cxAnsbrouanacj 

flrola colligamus, e Con)u$,um 1 

inttrfiics nofiros cempt-nert ? fta 

utrumpares aputand; fint^Z* imf 

res-iSednifsUor, cornparts copuU 

fo>en:: bives fui yuagit ad arxtrtr, 

rq.u3sad currum,.pa^fs tligit (Cr 

cias. «antcrius cum Hirccphaloi 

Icxacdri,attt |CEcrofiffimi Prin« 

p:s cqHo male urai rhcda: jungcx 

tur) \xt auu conveniat O*forma,n 

natura difcrepttjiec tfecolcret divt 

fitas. »ivus Augarl.uxerem.cdi 

ditione viro parcm efle debcn 

comprobat cxeo , /gubd orimi 

natrinohii AwidJiter cftiiiortia! 

viri non ex capke fermarit, nel 

viro prasfcrcndam putaret, sec< 

pcdibus , »e velut mancipium i 

Icrvilia afcjiccrctut , fed exlater» 

g £nia igitur viro nec Domina , m 

ancijlaparabatur ,fed /ocia, ntct 

eapite ,netde pcdibus,ftdds latti 

crat producend* , ut juxtafi pcnet, 

dam c:g;?sfceret, quani dt )fXtM 

fnmptam dtiitifftt. Scmpcr larei 

ha?rcat , no« rasrltus folus deani 

buSet , u~or tsoH fola teinplur: 

rVeqaeftatj fed i3mal, ffatque , u 

ait ?a«Ias , w & mulitr benefib 

coafentitntis. Qnod qu.xdara , a 

eonciudam.dirSciie his verbis te 

ftaraefi, exclaraans : Ahquaat 

d Aabr.l.fleVirg 

e Amfer,*p.66ai Pitnm 

f AbjjJVj: deciv c. %6 



i Akg l:tt\t St£ruw.p:^*-'if 



Kt>Ii 



?»$t Impran r^jc. 



*59 



B OMINICA II 

iminis cft , pxiufouam deccm 
us ad qainqsc rcdigi f oiSnt. 
i taraeu potcrit,(i iUud Plinii 
:rveroui - eas. intcs fe arboxes 
«enienterinferi sc uniri, ^tse 
:ex earticis uuifotraitatcm 
idern anni tempus fru&us > 
iae eoufimiUs acroxis profe, 
iulsoris , proferre confueve 
I quod potiati jurc in ornsi 
nubio oMcrvandum cft, io 
nij&comralientiurn quxdara 
:tx canformitas fit , tantum 
ft,utfru<auiuberes, vefcH» 
il nifi ^ipites aefuitcs exfpe- I Btmorwa „ morum at^ue vjrtu- 
idifint."i*-Qaarcxeftcinonat I -tam «quahtas reperietur , %w 



pauca , nec parva : igforum ts-*' 
bes,a>?Grtu? T awt prolis infrmi-" 
;as. Dilapidario bocoiwmofe" 
iir.pentiar» regendx fsrnili*. '* 

: Tacco , quod Scut iiii facile fues 
paremes rcvereutur » awn ec* 
vident acrate, urudcntia ,.to»ge 

\ fuperiores : ita contra, dum ees" 
advertunt iibi moribus', ment»'* 
£c rr.eate ouaii coaicuaics , cirb $ 
contcrnnanr. Hiac quod fupra 
propofuimus, mauifefturc efl : 
Si tfua tteles ttf>{e»nber-e,Ht*bt parU 
ttb-i cnimverb hacc &nnorum,a- 



ihanaiSus > a non qmerantur 
onjuges* valde iraparcs aar.o- 
ra numero , ceaditionc, viri- 
» » qualitatibus corpoxis & 
ihni. Eximmaturis enimcon- 
gibns emanant damna aec 
► CluBaf,d* v«r» priuU *e;t£ 



maie aufim Chriftum cr:m ma- 
trc fui eaLibns noptiis noa def»- 
turam , qui aquaro omncra in vi* 
aum convertat , aliaque tairandai 
ef£ciat,ac tandem ad nuptiascse^ 
kftcs iuvitcCt 







SJ1EI.E. 



■r-p 



£ M B L E M \ Vlll, 
D§mimfi vis , jxnej. Matth. S, 




9 QUI0QJ7ID SCTPERF VOLUERE PE^I 

ACTUM E S T. 

DOMINICA III. POST KPIPHAKIAM. I 

Df dominio Pci >n crrs'urss . q\\o<i lon.c rrsjusquai» 

guli in vafa,ut patet luculento illoDo&oris gentiura teftimooi 

b ^*i non hsbet p«tefi*tem figmitu l*ri, tx tadtm mafafacere ai. 

tjwiltm vas /'» bctrntm , a!iud in ctntumeliam J 



$• /• 
§. //- 
f. ///. 



f Omma qu*c*n<jut voluit Dcrninu* , />«> r» c aeU, in /errJr, 

muri^ & /» ommhu* ahyftis. . 
Quomodo nallas Domitms.nifi fclus Beus,d /» cupts di 
ne cunBa funt ptfita, vtt tfi tjui poffit rtfifit, t t)us -»»!untal 
C Dsminut dedit t Dominus a(fiuiit,ficut Bomin» pltuuitjta^ 
'fl- 



a Grii Met«« i b A4Ro«,9 C Pf*i 1,4 d iftLai.i 3 «UW. 1 



»«W 



D OMI NICA TERTIA 
EPIP H.A N I A M. 

Q\ S*f&mi"e fi t»« , peteu Mat 



f OST 



14* 



& 



Heolbgorum plidenix A- 

ouluas panepiima, quat- 

ft te; ne ^ecinva t er t i a , ar- 

' jgftf<s,hocimpri- 

Irum Devrfit**-- 

iaodo Deus com- 

IgpC noroen eip ro- 

tst* quo vocabulo di- 

ia^ejulque propifejS-;. 

«exjrimaxitur? Hufus 

a^ldifiimos , fton vos 

i§§Se oliro komines fan- 

"eo^perio. Genefis 32. 

aapa&B^udtcram ?- : 2>j- 

enm^rib : Dic mihi^ 

nt ?%u|ug;vero 

rxttolauti , 

* r <p* 'f / *%mt*,-me* «? - 

abcft, urihdieirit, 

j^ tfomint fh&ceret, 
"uj-n perctinSatus. : ^""fJJ^f" 
,« dV ncmnt ~mi.?l Cdsfimile 
ponfum.dcdit ' juSiciwa-^.otts- 
nti : ?W*/? '"«'*' *•?»'» ? atTtlre J 

rr a*#r'4 nome*me*m ^ t[*'<d tjt 
\rabile _ quin imo adeo mTraoi- 
,adeb inerfabile, adcb inenarra- 
le, ut D. Juftinus afTerat : fc D#* 
w/we /wpow/ nmpiffe tj**d fi q**'* 

Contendat, fummai demfnti* tjfe. 

lodvclineodivir.usPlato cen- 
fte videtur, dum dixit: c .Dffici- 

tfl Deum ittttlttftu percipere, eio- 
w/ vtro impt>fiibi'e. Quem ubl 
{azianzcnus induxit , luum ex- 
»nit fenfum, tk tententiam , «i- 
:m: d De*m nullis ve. bii explica- 
»' f 9 JT'- T 33 " ^ ^ ibl confirmat : 

; a Diooyf.de divin nom.ctl 
1 b D.Iufti» »pol-2 c Plat» la Timaco 
4 Gt«E >: « OIU: 34 



eCe^tehte tfi DtuitfHtd Aw «frW- 
tur,n*n pstt/f dit*\<6m atftimatur, 
nimpstffi aj$_mar*\fi*im drfinitHr, 
Tpfcdrfixittmt crf£cit,XXt defacto 
©ftecditSimoaide^,/qui ab Hic- 
roBCjyege Sical© rogatus , cjuid 
fir Wem% Diem ununa Co nfidc- 
ratkrai petiitf tumbidu*"», tri- 
duum , ac tandem id ifetim r«- 
fpondit : quo plus eogitacet,hce 
plus cogittndum occurfcre , ae 
verba deeiTc <k nomifia i^juibus 
Baturam eius defmiat , i|m cir- 
cumfcribat. Ex quifeus «feinibus 
Treii:c coHcluditur cunr^ Divo 
Thoma ":. ^ nomea -nulla^i rcpe- 

rki , qHnd'fi*™ficd*$ if>f*m \t txpri' 

mat d:vlnamj?Jpnti*m i :Jf€ur('u>n 

qvJ rfi. Tameu ut deinerTab lli 

nos infantes aliquiderTari , ft de 

Deo noftro lot ui pbitimus, varia 

illi nomisia t ut do^et idem Do- 

<\ot~\ /rimponimus ab effectis de- 

fitmpta , in quibus nstH*^. eiu* 

perBctiones ac prepnetates fin- 

?,ulari modo relueen c. Atoue ita 

inqmt Damafcenua : i Ipft Dtns 

pr-t.pt tr ineff.ibi!tm (twifatem thlnii 

denoftris rtl>*i,*Srmfira mido nomi~ 

rtnri , *t (irrt*! fr»d.'tus notiti* twt 

fxptrttsAn qua mareria juvat au- 

dire plenilis difTercntcrn ma- 

gnum illum Doctoris gentium 

diicipulum D. Dionyliumdedi- 

vinis pominibus : k gmidant 

Dtunt m*lter*mn«miuMmfaci*nt -, 

ut ctim ipfunt Deum intrcduc*ni 

« Ofat <?efiWe <l«a f ft 20f Gic lib d« 
«at Deoruot gD Tfaotr». j».'t. ^» 
t 3 a. 1 in corp. b S Thoaj oir^ 
1 Dain*fc,l-i defdeoctfc. ( 

k S. Dioa.de dtviai» nom. c I 

dueptttn i 



C K III. Po*T EfrfHANlAK, 



duentem: Egcftm , q*lf*m , -jtt* , | fua, adeo mumScum, prodigu 
btxsji*^'jtnt<i>. fj <u.n s.vntmex i ac indulgenrem eshibet, Deni« 
i?ftm Den*t«*tff'fili4l.tH.Unt i ut \ iaeijarrafcilern iiiam 
■binttm , ui ptt'xbrtan , m Cipitntetri, 
-ui HiltUxiu , «.' DiKia Detrum , «r 
Dominum D.mimrtfat. yjrgin 
«nira vcrb inter hxc tam n&ulra, 



eaque vana Dei riomin.r,u:m:n fs- 
fei delegific , farpius ia facris litc- 
iis ularpaflc acinculcaile viderut, 
•qubd perfcctiones ejus cumuja • 
tiiis complectituc : nomen feiii- 
cet Domini. Ira diferte teftarur 
pcr Ifaiam; »-£p Dswnxt , &■ 
t>.c efi nimt* mefnt. Unde 6c Hie- 
rcmiascap.25 H.cefincmen^d 
-jocnnt eum ,. DpaMntit iuftfj mfier. \ 
Piaircs verb regius ;' h gj.erent ! 
nomen tuiem Domine. Ac randem j 
fubjungit ; & cognofcant q*i* ao- 
rr.en tibi Dimituet , titfolm aitijli- 
t»-4J in emni terra. & Pfalme fe* 
xagefimo feptimo : D>Kn*snc- 
menefiiiU. (>K)i & irtdyta iila 
bettatrixagrxmt , darndbrit; c 



initeric 

j d:am, qua nos ianguiuc iuocr 

; Sc tedemit, quiomacs titulici 

j verum ac folura Domuwmn 

j mfeftb cenvineant : omnemc; 

e:t parre noftra cimorem , arr, 

j rem , vcnerationera , obfecmii 

j famuiatum infimmn jure ion 

maximo iiii dcbitura teftanrfl 

Hunc foluss Domiaum agn 

vit leproius , dam itlum inij 

rnans : cxpofcit , qaod omne d 

minium hurnaaum (ut infrav 

debimus; excedic : f Domine 

-jis r poies xne mund.tr e. Cum ill 

& duifque noftriim ciama: 

poteft , quacumque iaiirmita 



arfectus 



SS.; Dornintfi vis ? potesvt 
lauire. Damihe fi ntis , pates fitian 
fratrem, marituaa curare. Dimh 
fi vis , foies me di taiz. Domint 
vis, ftotej ftadia , Eegociaj, n:erc; 
tarara , fcecundare. Dmine [1 -J, 
Djmtnss nJ n,e,t tfi ilb, In le^e P ote> £:ios rneos euolrare. Domk 
aova hanc uo:seaclataram ipie fi v -s, foia inirraces noftros ht 
«omprobavit , Joan-.is ctfpitc | miliare. An in terris morraler 
dec-mo tert!o./v- &J -> Xatts tnt ^. j Dominum reperire eft , nui quW 
pfier <T Do.nin- , <y bene dleitis \ \ quid va!t,poflSl?5 vfiit ir!o;r.ent/ 
fstm ttenim. Hoc cjuipoe nomeo i ab oriente in occidentem* exei 
ttammuvi fe compleciitur inex- ! cirum trajicere, pofiitj fi +eu7cM 
nauitam ilam potentiam , dqui j nia regna mundi dcbeilare , ora 
omma tj*.tt*» 9 i t * w : u it fecit. In5- j »es geatcs ac populos fubju» 
Bitam iapientiatn, acproviden- ; tepifitn fi v^VcIanemmariioT 
tiam , qua Domintts uaiveyfrum I rmttcre , venris ac nuftibas 9 
omma gubernat , attingens e* perare. pifa. Hoc gencilcs nu« 
pne ttjt^ue al firtem frtittr , difpt,- J morraliam , fed Diis fuis affiasc- 
ntt emxia fuj-juer. Immeniam il 
km bonitatem , quaomuia con 

fervat , ne in nihilum iuam reci- j Kon babet ; & quidamd Sxpen 
daat,quaqiiemfervosmancipia wtuhe pera r d*mt{i. 

Vti 4 L jVeriirrmePfakes:/)^^^ 

c ludiih.c O 
4 Tfal ..3 
-#£taai3 5ai».# 



runt : g 



fremqnt potentia t9h 



f Matth S 

£ Gvid Me-.am, 1 9 
k Pf«i, I34 



^W 



BOMIHKA I IJ. P 

/ mafxus fji Dsminus pr* cvt- 
•.s Dtis. Gaulitufuadit : 

§. I. 
ttia tviAzanqne vslxit Do 
niuas , fecst tn c&io , itt ter 
a , iamari, £§" utomztbni 
xbjpit. Pfal. f J4 

Efert Polidorus Virgilius , a 
rfu qBondan-iCanutusP.cxAa- 
gY,x , forte littusmaris cum 
iHambularet , ur.um aiiquem 
n:atoTH«i regiis auribus pru- 
ttem dixiffe: Dominc ici Rcxy 
s (irailis tibi ? ac digito in 
anuru intento, &egispctea- 
b , rcgniquc : ampiitudinem cx 
ommendafle , qucd non tcr- 
nodo , Cefl Sc roaris Dominus 
r, ac e&csttii eiernent* impe- 
rer, Canutus ad hxc fubri- 
s, in liuote confedita ac mari 
rtBefcenti cdixit: impero ti- 
hiic ne progredisris, ckra ccce 
imanus fiuftus fe in linHtn 
;is efrrmdit *. atque ita exce- 
;,adafTufo« anlicos converfus: 
inquit , quamum in fiuftus 
is inihi imperium efi •? fmul- 
aflurgens Wintonicnfcm ur- 
» "isgrefTus , fummam sedcra 
:, ubi confpecra Chrifti e cru- 
)endentis e^igie , ccronam 
xi fuo detractarn, ipfius vetti- 
npofujt , lioc dignum ccriro 
fat-us *. h tu frus Domirms , ttt 
maris poteSati raaris , wetum 
l Hum r)u.t t» milivat. Nullus 
x flnftibus Aicxander Ma- 
«, aut Carolus columnas, tcr- 
ios ponet. cTu folus termi 
; pefhifli , quem Hon tranfgre- 

• Felid excbron Gefm 



o«t Epxi>hawiaw. 



*4f 



dlentur. Quofcumquc jnare 
fapientes, divires, poteiKes.rcges 
aut iyjiaitas vehit , nermncm- mfi 
hunc lolura. Dominumagnolcit , 
cjufque unius nu r u otnncs ja- 
■da-ntur, omucs att«niri exclama- 
re cogantur : d Mirabiies elatio- 
nesmuris ,mirabiiis inaltis Dorni- 
uus : omnes exangues ac pailidi 
hunc Bominum invocare : e Dv- 
minefafoa nos^ ptrimttt. liie dixit 
fM*ri:ta:e Cr thmtttt(<t ; & in tC 
confringcntur fu-dus t^i. Ule 
imperaisUiyenti s 4& mari t <y-f/>cr4 
rji tranquJUitas ixagna.E}ttS iolius 
nuta, raare vclut pavinssntum pe- 
dibus Petri^e fubftravit - Htrouri 
ervftallinijdimrilfraciitaeijcco pe« 
de tranfificnt , ilctir, 

^tfmie Bomini taHti, fllgere fc 

poQecredcbat jcnas; lcd Domi* 
nus fitellitcs alntos irr.rrifit: g 
Dimrauy ^uiem m-.fit tuentum jw.i- 
gr.um in rnare , C7" fall.i tfi ter*pe- 
ftas ma«r.a. Donec taruiein fcrvili 
tirnorepercullus dixit : Dominuat 
<«ii ego titnco. 5i fugcf o h in ex- 
trerais marJs^iiiit tentbit me dtxie- 
m tur+ Emittes in me venros de 
thcfiuris tuis , & venti ad mart 
'yaeaitnt tihL Hcc aliqsern Hifpa* 
raarum Principem vr.oderte cdo-> 
cuit B. Alcyfius : i<iu«i anao 
aetatis fuac quana»deeiroo , aele- 
Gcus in Epbebum honorarium ja- 
cobo , Pniiippi II frlio , illum 
etiam tum parvulum e feneftra 

trofpcclanteiii , cttm ventus ve- 
cmenriori fiatu icctifcret, Jaco- 
bus pueriliter in-dignabucwiis : ^ 
heu4-venlt t ini^tit, itnperoribi ttt 
mdtfiiam mihi exhilt,e litfina* , 
Tum Alovfius , qui prcxirrus ad- 
i rfa!. 9* « Matth. 8 f Mare 4 
gloa c.i h KaI 138 i Virg Ca«. 
paiins ia vita 6 A-Oyfii 1 1 c.7 



sStyerlmc •] oph ti:--iitui, 



ftabat» 



^44 BomtmicaHI. P 

ftabat, opportunitate ufus : potr r, 

iaquit,Dswri»r , ,6<j;**':?r iuis d cHs 
mbedientts nn^cifci^ m tlemtnia du- 
temfelitts Dfi, & fupttmi Domini 
imperium rfi , cui fjr t* parere ppor- 
ttt : nec minus iapicrs akerius 
etiamnum pucri regii rsfpon- 
fum. * Cutu Philippus II. vc- 
nitum iviflet, afluvnpto fecum 
filio Philippo III. Puerut vidit 
«krepentc pluviam . ingruere , 
parentem comitcr rogavit , ut 
imperaret nubibus dcfuper ne 

Eiuerent. Rege refpondente, 
oe fuperioris poteftarisefie,ilb 
his intelle&is , qui de patris po 
teatia plurimum inaudierat Quid 
inquit , mi Pater , rem tantillam 
prxftare non potcs ? Q^uid fi ma • 
jorem poftulaflem ? Jam plane 
te nihilpofiecomperio. 

O magne Rex , Elcmema h om- I 
uia firitiunt ti(n : Hic facit in for- 
nace Babylonica ignem , quafi ] 
ventum roris flanrens .- hicracir \ 
totinvi&osroartyres.pranas, (jt j 
jofas calcantes.Hic rerram,quarn j 
tribus d ; gitis appendit, fuftinet, j 
tc quatit: c tjni tefpitit terram, & \ 
fdcit eam trrrnnt. 

Omnia demum paucis com- J 
plexns , qui dixit , d tufrcifti cce \ 
M?dgmid cce! ' 



iqmi 



fum & ttrram , 0- 

dmbitu continetur , Dominus cm- 

niumes. Ubi praxlare Leflius ob 

letvat : t tx eo , quad ipfr omnia 
cend.d t,a'l:git ipfum efft dontinum 
nnivtrforum , tjr cuvcia in ejut di- 
tione& pottfiate effe pefita. Hinc 
laudabilis iile mos in Ecclefia , ut 
Dominica 1 1. poft Epiphaniam 
fub hstsoimm nt-ffa, decanret il- 

a laa Erithz«i«i»rapla tem 3 & ta. 

• brai it8 y y ' J ^' 

« cTfd. fo3 
.«lBft.c.13 
mlttV,A<if «rf,Uiv,J,lO c,3 «,iS 



©*T EMPKANTAM, 

lud Pfaltis regii : "f Omnis i 
adorct te, f< piallat tibi.pfah 
dkat nomini tu« Dornine. J 
biiatoDco cmnis terra,&c.** 
ut quidam foiertet oblerva 
quod Cxfar Auguftus fuo tcti 
re imperafler , ut ex fingulis i 
bus univerfi orbis,homo um 
fe Roroam mittcrctur, qui pu 
terrz , excivitatc fua delum 
opplctMm ^dferret. qux ex 
rerrx portio undique coUecl 
parmlumcollemcvcrevit , i 
outm , tempore Chriftiano 
dedicatum tcmplum , Dorrii 
II. poftEluphaniar». Atqt 
proprer, Ecclefia cantat hoc < 

gmnv terrx aJoft te, ty-c. 

Sed parum eft, Deum rebu. 1 
animatis,aut etiam irrational 
bus dominari , in crcaturan 
tionalcra potilfimuir) fibi dc 
nium vindicavir,ur jnjcniose 
vertit Gregorius NylTnusGe 
2. in crcationemundi , ? d 
raxat nomen Dei in facris pag 
reperiri , m frinripi* cre 
Deu« coelum & terram. DixitD 
fiat lux- dixit Quggue Deus,fi*: 
mamentunt. Dixit sutem Dt 
fiant iuminaria 2t verb ubi cre 
ra rationaiis efformanda eft , 
quam primum Domin: nOi 
ufurpavit: hformavt :gi>w D* 
nut Deus hzminem . tc caulo p 
tulit igitur Dominur D.-u' h* 

nem. In quac verba Auguftk 
i nvllo mceio vjccare arlttror^ 
nos ahtjMid, &■ magnum "liqud 
monere , quod ab ipf» diwnit) 
huJKs exordi-j , uftjue ad h tenc /•• 
nunqu.tnt p.^fiturr* rf! , Dj* 

£V Wicaftui de S Terefc en recvei 
qa^jH«>i»curieBfe>c:Jt«j I "J 

j AnooL^ccDin .' Gen.c i 

h Gen 2 

i-A*g I&M--3 1 & <2tGeD t at?lit.e 

b 



DOMIVICA III. ? 

rus J frd tantummodo Deus' 3 nunc 
ri , ubi ad id ventnm tft , ut bo- 
>.<e ' in paradifo conft itueret, eum~ 
e per pra-ceptu />pt/aretur t itafcri- 
•4ra\oc\ita eit : Z? fuwpfit Do- 
nus Deus bominem , quemfecit. 
acrecte Fialtes : a Dtmine Do 
n»s nsfitr y RO-A divitiarum, noa 
*ni, nonexercituum Doaainum 
mpellat, fed noftrum. Ec Apo- 
>lus Thomas , quij viderat eum 
nris ac fluctibus imperantem , 
ntamen vocat Domlnum ma- 
l,qui ambulat fupcr pennas ven- 
rum. Viderat eusn mortuos iu- 
tantem : non tamen has voces 
irpat: Dominns vivorum & mor- 
>furn, perccperat in morte ejus, 
irrendma ilium terra: motum , 
.em & lunam teacbris involvi, 
« tamen exclamat : Dominus 
:x. coeli & fiderura , 8cc. fed 
~),i/iir>us mexsi £7" Deus meus. 
Aique ut reipfa in hominern 
tjfcinumexerceret : c T«ht Do- 
ntt, Dew h'jmr*tem y & pofnit eum 
parad fo vulupt.itis , prafcepitqne 
d-.ctns , de lfg>.v fcientia boni &• 
li fte comedas. Gui prscepto , 
m quidam opponerent : fi ar- 
ir bona , cur fructus veritus ? Si 
Ja , cur i» paradifo coilocatur? 
Curri povefr folidiflime hoc 
svi Salvianirelponfo : d quia 
t/umma Juftitia , voluntas Dei 
Quare fervus domi manet, 
a dominus vult. Quarecomi- 
ur ? Quia dorainus rult , &c. 
'z de czuikferpens, aui erat calli- 
|t cunRts animantibuSfdixit: cur 
+cepit~)jbisDeus\ non verhcur 
•apii vobis Dominus ? Nam haec 
juzftio interimit ; & refpon- 
n in promptu : quia daminus 

i Pfal 8 b r«an:io 

t *«c:2 <dS.Salvia«;<ie provid 



• S T S * I> * A * I A kT f|| 

eft . Quod abfolutiflimum fupre* 

minumini» dominium Augufti- 

nus infigniffime oculis fubjicica» 

e A«a»,inquit, po/irusfub pracepto. 

audivit d Domino Deo : noli tan- 

gert. jQuid ? banc arborem. J^uod 

tft enim tUa arbor* Si bon* tft^ua- 

renontango ? Si mala eft , fuid 

facit infaradifi* Prorfus tdeo eft in 

paradtfbqma bona eH^fednolo tan- 

gat. Quare non twigo i Quia &£*- 

dientem te volo , noncontr<idieentent 

fervum. Serve audi frius dsmini juf. 

fum,&' tunc jubentis dtfce confilium 

Bma esl arboryfed nolo tangas, Qu*- 

re(£>i<ia ego dominus fum C tufer- 

vus. Hxc tota cauia eft. Atqnc 

hac de caufa pofTet Deus Domi- 

nus prscipere , ne quiscarnem 

aut ladicinia deguftaret,fed pane 

& aqua aflidub vicYuaret , quia 

vult , quia habet ampliflirnam '* 

& illimitatampoteftatemprx. <c 

cipiedi&c vetandi;poffet,inquit c ' 

Leflius ,/prarcipere omnia o^pc-** 

ra bona nobii poflibilia. Unde <c 

omniafuaconfiliapofTet facerc'* 

"praecepta, & imponere nobis <c 

orsne ge«us aufteriutum , & <c 

poeaitcntiarum , jejunium, cili-* s 

cium , chameuniara , fkgell*- cc 

tiones, & alia hujufmodi ufque* c 

•ad noftri peremptionem. pof-** 

fet vetare omnes commodita« <c 

tes & recreationes fub peccato <c 

mortalL Et hacc omniajut S. Am- 

brofius ait ; non propofito ulU prx* 

mio. Quod autem in nos fervos 

ac mancipia ejus , tam feverum 

dominatum non exerceat , hoc . 

folius bonitatis ac indulgentis 

eft. Ex qua piiffimaconfidera- 

tione primus exiflit frudius ubcr- 

rimus , quanto affe&u & prom- 

« Auf >a Pfal 70 poft med» 

f Leflius i* perf BiTin.l: « Q S.M ••4« 

G ptitudiae 



%& fcd*MSt<?A III. P 

f titudine domino adeo benigno 
zc munifico , ejufque mandatisj 
qux vere gravia non funt, merce- 
<de infuper magna nimis .propoii- 
ia, obtcmperandumilt. 

Gen. jf . in fervum venditus 
Jftfeph , P^tiphari ? viro principi 
in auiajharaonis^ urjenitque Io- 
ftph gratiam eoram Doeiwo/«j , 
adeb ut totius domus curam, * 
agros horrea , prxdia , penora, 
cclias, gazophylacia , fuppelle&i- 
lera omnem auxeam j argenteam, 
omnes denique facukates fuas 
ei cemmitteret, eumquenonut 
rnancijnuia, fed ut filium, ut ani- 
mam luam amaretj fed ut erat 
eleganti fc.rmA , infamis lupa in 
•gnum oculos ce njecit.at fateina- 
ye neguivit : verum fervus , in 
tam fui amantemdominumfide- 
iis , fic libere prolocutus eft. : b 
^,Ecce Dominus meus , omnibus 
j^nihi t»aditis,ignoratquid habe- 
„at in domo fua , nec quidquam 
,,-eft, -quod noninmeifit pore- 
,,-ftate , vel non tradidetit mihi, 
„prxter te qax uxor ejus es,quo- 
f ,modo ergo pofTum hoc malum 
,,facete; & peccare in Domrnum 
,,meum 3 & Euso ocyus aufugit. 
nunco homo! Domini Bei tui in 
tebencficiac«eationis, conferva- 
tionis.redemptionis, propria na- 
turxSc gra:ix j ,glorianT& regnum 
jcternum compon^&quotiespec- 
candi,hunc domincm ofrendendi 
fefe offert occafio ,diccum Jofe- 
pho: qnomodo poffum hoc mainm fa- 
t*rt&r peccare in Dominum meum 
Infiiammat nos ad hoc B. Hugo 
-Yidorinus de arrha animx :*»/>»* 
t»ea confidera mundum , refpice ea, 
qu<t in eofunt : quoniam ornnia tra~ 
- -a Amb in « 17, i,ic4», 



© « T IfHH A V I A. K . 

didit (omniaferviunt tibi) dil 
ergo Dominum, d quo tantum di 
ct* es.Qaoiies menfx.bene inft: 
'&xaccumbis,piftes 1 carnes J fr»{j 
apponi cernis, dic cum Jofeph 
ecce Dominus meus omm&hxc n 
hi tfradidity quomodo erga poffn * 
lumfacereZr prcc4Ke,%u\* ac craj 
la inDominum wwmKQuoticst 
rcvifia aut vinum tibi ftinditu 
dic cara Jofepho:ecce hxc omr 
mihi tradidit : qw>modo pottro l 
mulentia ,& ebrietate peccare 
Dominum me*m.\ (^uoties capl 
vcftiarias , vario vcfthnentorti 
genere oppleras intueris , a 
fylcndide indueris., diccumj 
fepho , ecce &c. quomcd; pott 
fuperbia aut fa&u ptcc*rewD 
minum meum ? Duin arcas au 
& argento confertas inrueris,d 
cum jofepho: ecce Dotninus mt 
&c. quimedc pL-ffxm avaritia , 
pauperum defpeclu peccare 
Dominum meum ? Kac cogit 
tionearmatus AntiftesSmyine: 
fium Polycarpus , c dum exqui! 
tis propoutis tormentis urger 
tat , ut Chriftum Dominum ej 
raret ,.& idolo thus adoleret, i 
trepide refpondit: jamoiiogin 
fex annis ferviyi Domino D' 
rr.eo,c< nihilmihimalifecit,qu 
ms>do tctgo potero eum negarM 
lzdere, abjurjre, 5c oiFendere^ 

c .Sarits 1» vi ca z6 1*0, 

§. 1 1. . 

QkcwJs mtliitM Domtnvs, n 
iolu* Dtit* , itt cujhv dttii 
Cux3a funt pejtf* , nectj 
<f.<i pofiit rtfitiert ejtu t 
luHtatt. Efthcrc.ij. 

SUperbos ac magnificos dtn 
. nkndi ti:ulo«, aon tolexando ] 



D-OMIWICA III. * «S T I?I>*A* l£t?* ^ 

atnortales fibi arrogarunt. Sa- ) tjnorum % 4c Cfn ft? Mi ^ l jf*"°J?^? 
■jt- "Perfarum Rex epiftolam, 
jam ad Gonftantinum Impera- 
>rem dedit,tic exorfus eft : a Rex 
tgum Sapor , partictps fidtrum, 
tttr foiii & iuna, Conftantinofa- 
tem plurimam. 

|>lajer Ionge infenia exftitit 
^fs Bifnagenfis b c qui faluta- 
tut : fponfus bon* forUS,magna- 
•n provinciarum Deus -, Rtguxn 
'tntifsimovu S.tx , omnium ttjui- 
uum Deminus* Magfler & Do- 
r kqui ntfiientium , trium Impt- 
crunt JmptrAtor.imnium qua vi- 
^conqnifiter: con^wfitorum Con- 
vatori -tjuem oaomundi partes 
tuunit EtjutSr, cui nemo par^ & 
YiifimnYum quarumqut dthellator 
tphantorum venaier , Dominus 
'entis, J£xftr:,Septimtrionis,Qc- 
"ntis 0- Kiarit. numquid tiru- 
ium fatis? Q iubet addatnus elo- 
rum feriem^qaam^Soidanus in 
>.m pramilit in hunc modur». 
aimar.der tmnipotens ante Car- 
^ixem, Dcminus Iordanii,Domi- i 
V&ri entis , Dom in u i B*t b 'rtm , 
nimis Parad fiyPr^fcrutinferni 
xirr.U4 Imptratcr Confrzntinopo- 
\,.Dsmt»us ficus , Dominus tjud 
%r luna rrttant J P/oteBor primi 
rdoiis loenn-s ; Imperatsr, Rex 
itm , Daminus Cbriftianerum , 
jerru-'»,Turcarum'yj4micus Deo- 
. Non multbaliter Soiyman- 
,no£roCaefari fcripfit his ver- 
b Carole jr, Imperatori fbaper~ 
;^k/2; Be.'g* , Coavus Soiiman , 
Viitrici m bilifsimarjueOtteman- 
\m froppia ortu* , Imperator 
■arum,Rex Regum & Dominut 
inanr:»r,i, JmperattrTrape%un- 
Ma^cellin. I/17 
Iarricusrom I. rerum InA. 
Niermb.&fferent,aetern!8ctejnp. 



Dominattr mundi, %rttrr* domi* 
tor,crc. quid vultis amphus ? d 
abjeaiflimos 4ominatores,venr- 
iimos vitiorum *c fceleram iuo< 
rum fervos , quos ubi iupreraa 
Domino coilibitumefti fortunis 
omnibus cxuere , regno ac diadc- 
mate fpolisre , ad extremam mo. 
piamredigere, vita exutos,-ad x- 
ternos inferorum carceies,& ier- 
vitutem acerbiifimam ablegar^ 
poteft. O-miferos Dominos, qui 
ne ; pihim al bum , nigrum iacere». 
q^ui ne guttae pluviam cosio elicc- 
re, aut folis radium evocare , qui' 
ne herb« incrementum-daic, qui 
ne cnbitom ftaturse , imb ne rno^ 
menrtum vit« «rd/icere valent^ 
"Exemplura.ingens dedit Glotha-» 
rius Francorum l Rex, qui durrt 
febri correptus in fatali le&ulo 
decumberet, in has voces proriw 

pit , e vah, quidputatit f qualia itfg 
Rex tmefii* , qnifec tam magnog 
regss htterficit * noti Glothari » 
quis ille fit i audi Paulum docen- 
tttn:fhic Rex regum & DomiuH? 
dominantinrn. 

Quifquis mortalis Dorainu» 
hic titulos ambit , & magno im* 
pendio ditiones , ac dominia Cbi 
comparat , andiat Eccleiiam pet 
orbem univeifum indies ingemi- 
nantem : 7* feius Dominus , tte 
flus altipmus. illc cnim fimpli- 
citer Dominuseft, quineminem 
fupra fe > omnes infra fe habet : 
qui nuili fervit, & omnibus dosni- 
natnr : nam fi fub)kitm vel uni , 
licet cactcris imperet, non eft ab- 
folute Dominus, fcd Dominus 
fimul & fervus j qualem fe profi- 
tctut Euangelicus ille centurio 

t Baron to 7ann 1^5 ©«•eg.TnroB 
Jkift, Franc.i.4 fjtTuB,6 

9 » M* 



m 



1»6miH ica III. Jest Epi»»ahia* 



hnfra fe habens milites , & fupra 
fc ducem ac Imperatexem , fub 
Cujus poteftate eft. Secundb qui > 
•Uciajus eget, noti eft verc Domi- 
ruts , cx quo probat Augulfcinus 
©eumcfle folum Dominu : a ille 
quippe noftra fervitutt non indigtt \ 
fKis ve.e dominatione iUiusindige- 
rnus ut opetetur &- cuftudiat nos\ & 
ideo verus &• fous f/?D©minus. 
ttamfinobis indigeret t eo ipftnon ve- 
yus Dominus ejfety cum per nos,e)us 
fdjuvaretur necefiitas , Jfukqua & 
ipfe ferviret. b atque ideo ait , 
Deum ab aeterno mundumcon- 
dere noluifle , ut oftenderet fe 
nulla crcacura egere \ &. in illud 
Pfalm. 69. dixit Domino , Deus 
pieus es tu , quoniam bontrum mto- 
rum non eges \ illt , inquit 9 non eget 
nojtri, nos egemus ipfius\ ideo vtrus 
Dominus. nam tu nsn valde vertts 
Dominus fervi tui , ambo homines, 
ambo egtntes Deo. fi autemputas 
egert tui fervum tuum\ ut des pa- 
ntm , eges & tuferv. tui , utadju- 
vet labo*es tuos. uttrque veftrum , 
altero veftrum indiget , itaque mtl- 
lus efi vere Dominus. Accedit 
nullum pofle dici Dominum rei , 
quam alter pre arbitrio illi eripe- 
re, deftruere ac annihilare poteftV. 
Quod morali documcnto pulchrc 
Philo in illud Levit. quia terra 
mea efi , cprobat Deum folum 
rerum omnium effe Dominum ac 
^oiTeflbrem; homines verb ea- 
rum tantura habere ufumfru- 
Aum ad virant , non autem do- 
«ainiam -. hincliquet ait, nos alie- 
tiis uti pojfefiicnibus , ne c gloriam , 
jiec divitiaf , nit honores , ntc impt- 
ria,nec aliud quidpiam vel cerpsris 

a Aflg ! S de C«mS ad 1itt.« n . 

fe I-ib.T2 de eivit c.17 

$ T^6«in,if»L«*Jt -c 2 5 * *3 



vel animi proprium,nee ipfa quidi 
quafi hac juris & dominii ntji 
pnt , pofftdemus\ fed ufumfruciut. 
dum vivimus, habemus folum \ D 
rainium juxta fupremum Don 
aum eft : ubi obfcrva pr.?dia,fe 
da,acfendos hsrcditarios.pafli 
leen y leen-goedtrenvoc\tzi\.^^ 
bona ad ufum concefla acni 
tuata. S<cp*r/y?,inquit Chryloft 
mus , d iegens tefiamenta dicenti 
iUe qjtidem agrorum , & domort 
Dominium7>4^f«/4 ufumver* 
tius : cura omncs dumtaxat u& 
habcamus , dominium nerao. % 
limus , nolimus , aliis cedemu 
quo quidem fenfadixitHoratn 
irridess eos , quifeeus ofini 
tur 6c ioquuntur, e 

■ — tamquam 
Sit propr:umquidquam,punHo q\ 

mobiiis hora 
Knuc prece , nutic pretio,nu*ci 

nunc f*rt e fuprtma 
Permuttt Dominus , & cedat 

altera jura. 
S'x quia perpetuum nuUi dat 

ufus , d?" heres 
Meredem aiter.us , velut unda^ 

pervenit undam. 

Patet, nulli dominlum, fsd ufu 

cumque breriflimuisi compei 

ie,fg Quare rir Ecdefiail: : C'as 

tx integr.T ac famx laudabilWI 

funerecomitis Hollandiac,Do« 

m fui , panegyrim ad popul 

habens refte dicebat- Dotnii 

nofter comes HoUa»di.t mortuut.\ 

Charijftmiyorate pro to.fuit hic\ 

v , ->& breviff-.mo tenpore hahens 

quoi ufnsfruftus 0- reditus annt 

quos jam amifit , &fecumf»* 

n on petwt. fi >nodo lyberet ali 

d Ch yfot io»:2 adpop. 

* Horar.l 2 ep * 

f Thomai a Kemp in hofpitaHp 

g Martbaat Dam.8p»ft- P" 1, 



Domiv ICA III. P6 

enentia hereditaria bona y maximt 
fi' onvenirent. HatC COgitatio 
iftas arrogantia; dejicit,haec ela 
fpiiiturk alas fuccidit,ha:cDomi- 
35 mundi , multis titulis pago- 
im ac prxdiorum illuftres \ in 
mfpe&u altiffimi , demifllo- 
;ra , obiequium , Sc fcrvitutera 
xct. 

Infigaia Toparcharum ac do- 
inorum per Flandriam , Han- 
>niam & Artefiam eonfului , & 
;l ex etymo colligete cft , quam 
allius ftabile dorainium r unus 
OKunus dela Tour. AlterDo- 
inus de R.olle%hen. Dominusin 
'eer.en. Dorninus de Sottegen , 
lorum, qui fe verum Donainum 
ftat , timendum ne audiat : a 
dte nac no&e. Vis fcire unde 
;r- Domiri ? Bominus delafoffe. 
ominus de Kfrcfyove. Domi- 
is de Eeau rien fltc. hacc quifquis 
animum dimiferir,quantumvis 
ulris terris & regionibus do- 
Inetur> , dicetcum Propheta i b 
Domine, fuia ege firvv tunsy ego 
rvus tuus, & fitius anciUa Uta. 
c Rex Ptolomams femel In- 
im unum ex 72. intcrpretibus 
jgavit : quid fihi optimnm invi- 
m r refpondit ille :fi cognefcas, 
toniam Deus mortalibus domine- 
r. optiu^um enim eft fuhditum 
Tr Dto , & d mortalem non paria 
eofentire, in cujus manu , regna 
: titulos dare ac eripere. 
Elegit Deus Davidem opilio- 
m , in Regem Ifraeli : Samuel 
iabum a ftatura , & vultu pro- 
itum , extcmplo unxiffet in Re- 
m, fed prohibens Deus : e ab- 
i eum , inouir , ne refpicitvs W- 

* tfic:12 bPfal: J{ 
c BtverlintJrtfacatx.tit.DeHfr 
d 2 Mach.-9 
a XReg 16 



«tEpIPHAWIaIT |4f 

tum e)us. quid caufae Domine? 
cur obfecr© mi Deus abjecifti vi- 
rum regno tam dignum ? ut coa- 
ftet ejus folitis num pendere , 
conditione humiles , an fublimet 
fimas. tam nihil promcritorum 
poteft jaftare , qui Prineeps, qui 
Rex aut Cxfar nafcitur , quara 
qui mendicus aut mancipium. 
non opus ipfe peccaverit, aut pa- 
rentes ejus. Honores Deus , & 
opes , ca?tera<rue vitx illuftriora 
commoda dignis indignifquc 
promifcue dilargittfr , cuiquc di- 
vidit fua doaa,prout vult; ut me- 
rito Rex magnus exelamet : / 
quis ficutDemirrtrs nofterFfafci-" 
taas ai tcrra inopem , & de fter-* r 
coreerigens paupererri,ut collo-*' 
cct eum cumPrincipibus . Ita efi-" 
gitDavid fervum fuum,& fuftu-** 
lit eum dc gregibus ovium." ita 
quotidie hunc eligit fenatorem, 
illum fartorem , hunc Croefum , 
iftumvult Irum.fuaquifque-forte 
coTrtemu» vivat , prout erDomir 
nus coaferre plaeuit. 

g Sigifmundo Imperatori a«- 
nis compluribu* famulusfuit 5 qui 
faepiufculc forti fua: graviflime 
indigitabatur : h rem indignam 
efle, fervos optime meritos , tam 
parum liberaliter haberi ; in eof 
taatum fpargi manera-, qui jam 
antea opibus amuerent , csteros 
tot annorum fervitio exhaaftos , 
vix ullis unqua» munufculis hi- 
Iarari : praepofteram hanc efle 
liberalitatem , qua: in vafa jara 
plena fe effunderet. Inaudiit Cae- 
far fe ab aliquo fuorum perfttin- 
gi : utergodieacitatemhorainis} 
mitirSmi objurgatione corrigc* 
ret , 8c os fatis importunum ob* 

f Pfal.-ua gCafp Peac, in Chroa* 
bDi«x decoBforravclnat.i. ,. . i §. C 

O 3 taexcta» 



f§f D « m i » r c * nr. p 

ftrueret,h«e ingeniose eoramen 
tus eft .-pirides duas parari juflit 
coafimilis oranlno forma; ac ma- 

tnitudinisjlcilla» quidem auro, 
ancplumbo impleri, gatitamen 
pondere prarcepit. Jamque ac- 
cerfit«ra hominera humanius 
affatu*: »t fcias, inquit,noa mifei 
fcenefaciendi animum , fed tibi 
gratiam accipiendi beneficia. de- 
fuifle , en tibi duasJias pixides , 
utramque plenam , unara auro , 
plumb» alteram , tu jara liberri- 
mequaravelis,.eligej alterutra 
tuaeft : ea enimquam abdicave- 
«t , proximo cuique dabitur. 2f- 
gb age , res tui arbitrii cfV. Hic 
mifer acftuare modb hanc , modb 
illam pixidem curiofiffime con- 
t€!nplari,jamque iftius, jam & al- 
terius pondus manu explorare , 
fcd cqtiilrTmHm deprehendere , 
nec ullum aoriautplumbivefti- 
giam repcrire. Sic inceaus cc 
anxias diu deliberare , & nihil 
«nagis qaara plumbleam pauper- 
tatem pcrhtrrefccre. Arccft© 
demum animo , velut fi auream 
fortunam jan raanu teneret : 
Auguftiflime Imperator , inquit, 
hanc retinebo. retine bis ait C«- 
lat hane ipfam.&.tibi gratias ages 
u potuifti nonerrare. Protinus 
apcrta eft piais , quac cnm plum- 
oum exhibcret, Imperator oc- 
cafionem na&us > vides , incpnt , 
tux paupcrtatis caufam.mibo- 
mo, ,non mihi, fgd divinx pfovi- 
dentiae adfcribendam ? hic tibi 
iion Carfaris.fedfupremi Demini 
vpluntas defuirj fi is annuiflet.te 
divitem effeciflet. qnodmagnus 
ille Imoerator *c Dominns vult, 
hotfieri BeceCe eft , ut verifiime 
A«g- : „*N<ihilfitinifta totius 
% AtJ,isf«at »f ni 5,Pxep k> 



creaturat ampliffima qnadl" inv- < 
mensaqae R.cpublica,q,uod non* 
de fiirami Iinperatoris aula aut' 
jubeatur aut permittatur."Quar 
qui miratur huac principem,httn 
lervnm^hunc nobilem.hunc agre 
ftena , hunc divitem , hunc in 
opem, fcunc doftura , hunc ft 
tuwnjdefcendat cum Hieremia ii 
dtmum figuli , in hac officina no 
fcet,.iirJiac fchola difcct : b ecc< 
ficut lutum i» mnmtfiguli, frcvssh 
mtnu nteJx Sicut enim lutun 
nortpoteft dicere : cuf me fecifi 
fic, nec nos Deo dicere poflumus 
cur nos feciftipauperes,ignobile 
rudes,infirmos;HIos<verodivitcs 
nobiles,fapientes,valides,& fot- 
tesrcur verb Jaeofe etegerit, Efat 
odio habuerit : cur unum latro 
nem in gratiam reeeperit,non al 
terunr,ettr Petro dederit gratiam 
quara vidit f6re efrlcacero.nonjtt 
oie,dioemus Dom.19. ubi dcpr» 
dcft.PluribHS hoa dominium Dci 
explicat Apoftolus , fimilitndini 
cidem juris,qtt«dfigulus habet U 
vas fidilc :Ahomo tu^*/V es y f« 
reffonieat Dco f id eft , qui a D«i 
faftorum rationem exigas > i 
«uniqHid dicit figmentum ci, c< 
qui fe finxit:quid me fecifti fic? M 
an non habct poteftatem figulus" 
luti,ex eadem mafla faccre aliud" 
quidem vas in honorem , aliud* 
verb in contumeliara? " ubi 9- 
ftcndit maBifefte Deum habctt 
tantum juris & poteftatis in fin^ 
/ gulos homines , qnantumfiguhril 
' ih vafafiitilia :imblonge prrfe- 
dlius, ut doae-Leffius oftendit.y 
unde ficut fignlus potefl vas fi"» 
dtile efformare cafax, cleganst 



I» M.eroa c 18" 

c AdKom 9 

d Depu.f.diri 1.10 «,3~b,i9 



politum 



1P* * r w i e a f$L fotfZ* T e * k W i A « J l^ 

muna hoe in illui haVet t fic fi 



>llfumut mevfae regis impona- 
x j amf boias , qus virio, balfg- 
o , aliifque pretiofis liquoribus 
rvianr: fic & alios.urceos effin- 
•re pdteft, quacadaiia inflma & 
rdida minitreria fcrvianf :6llas, 
i.r coquendis" eibis igni impp- 
inturr & uti hax, <5c illa conier- 
ire , ita & frangere , Sc abjicere 
jreft; nec poteft ullum vas cdn- 
jeri de injuria y aut dicere', cur 
: mecam agis »' ita , inquit gra- 
s Tiieel^gus , Deus in fiagulcs 
>rnines, imo in "omries creatu- 
s jus habet,ut eas confcrvct,vel 
:rimat,&: in nihilura redig*t,iis 
atur ad fpleiidida vdadabje- 
a> oiv.nes profpeiis", YelexcLr 
:at advet fis. nec quifquatn |»o- 
ft quefi dc injuria, aut ratio- 
sm fa&orum exigere , cum & 
catura omnis a Deo magis de- 
^ndeat , quara lumcn acandcli", 
idiia folc, intelleltio & volitiO 
> aBitna, vifio ab ocfclo: & ficut 
andus ia aers fufpenfum aflidu£ 
:neridebct , oc fi veladi&um 
:uli dimittatur fibi , deorfum 
m : ita tota creaturarum uni- 
:rfitas omnipctenti dexteraV tua 
mtinuo in effe, & natura teneri 
:bet , ut (T vel ad mcmcntum 
xaveris mauum tuam , ftatim in 
hilum fuum corruet , 8c velut 
nbra peribit. Ac proindera- 
one fammx hujus dependentis 
eationis, ac co»fcrvationis,do- 
iniura Dei in nos perfe&ifii- 
ura exiftsre quis ambigat \ a 
ficut enim omnia ab ipfo ef- 
fentialiter dependcnt, ita quo- 
que eireatiaUter ei fubjecl:a 
funt ; c?xb autem magis eft ali- 
:ui fubjeftum &: ab eo depeu- 
dens , e» majus jus & doffii- 
* L«ir.c i &c,3 



homo majus domiriium habet" 
in adiorics tlbi fubje&as &ce. # f 

Pelix itaque & ter felix , qui i« 
retttm uni Sffinium Bornino 
mancipavit , illud rcgii pfaltis u-» 
furpando : b Domine, e^ofervur 
fuut. atqae hoc fervus ille eoelcft^ 
Domino carior, qub rarior : Etc- 
riim Mt Amfrrofius obfcrrat*/^ ra- 
cilis vox & communis yidetur, **' 
Ced paucoram eft: fatis cnim ra-'^ 
rus,qui poteft Ded'dicerc r tuus" 
fum." frtus'quanttif fum , tuus 
fum,& omniamea tuafunt,facilifi- 
rox ^comrounrs vidctur : totus* 
tuus fum ifidtHcenon corde vcfter 
fcrviis,id omnes fiterarloquuntur^- 
at fi verbo la-fus fit, fi adverfitati* 
turbo irrucrir, paffio-nes tetura 
fibi fubdunt : d venit iraCrdi* 
citjmens eft : : venit triftitia &• dxitf 
meus eft: atqne rde^> fotics do- 
minos mutat, quoties fuis fubdi- 
tur paflioaibus. uHdercde «on- 
cludit A.mbsofius ; qni plnrej 3»-' 
minos Unbet , - non pottft ttni dicere : 
fiomine lefu , tuus fnrtr. 

Sed pofthacinterpaucos cerf- 
fcri volo , atquc dum vivam, tara 
in profperis quam adverfis iden- 
tidemingeminabo : oDsmineegv 
fervus tuus. undc tametfi certif- 
fime poffis me «sundare y fi^litet 
vifum Domino meo , ac Deo 
meo , fiat ex Domirii voluntatc. 
Quin imb , G confirmatam hafte- 
nus per annos plures,per onaneru 
vitam aufcrre placcat fanitatem # ^ 
dicam ex animo : e Dtminns dt% 
dit, Dominus abfiulit. 



h rfal.115 

d Ambr, cit 
c Icbi. 



G4 



$e»tt&i 



'f5* SoMlRKA III. PostEpip HAN TA Jf. 

§. III. 

Damintti eUdit , Domims ab 
flultt tficut Demuto ptaciut , 
*tafac?nm efi. Job !♦ 



pOtentiflimus ille vir , cui erant 
; fipttm miUia ovium^ojy tria mil- 
lia camelorum , tptmgenta <jao<j*e 
juga houm , & quingtnta afinx, ae 
familia multa nimit , hotum om- 
nium fe ufumfru&um, fupremum 
vcrb dominium apud Dominum 
univerforum collocatum fciebat ; 
hinc ubinuntio uni loquenti, al- 
ter & tertius & quartus fuperve- 
nir, ec boves & afinas & camelos 
& oves & pueros ab hoftibus e- 
repta , ac igni coelitus immiflb 
confwnpta omnia audivit , ac de- 
nique omnes filias ac filios tutbi- 
ne irruente, ruina domus oppref- 
fos percepit i hoc aureo pronun- 
tiato fidelis fevyua fupremum 
dominium agnovit , dicens : a 
Dominus dedit , Dominus abftulity 
ficut Domittt placuit x itafaHum tft. 
Columnamhabetis , quae vos in- 
ter omnia adverfa inconcuflbs ac 
inftabiles reddat. Si filiam aut fi- 
lium unigenitum eripi contingat, 
feoc in promptu fit : Dominus de- 
dit t Dominus abftulit. Si turbo aut 
grando frugibus calamitatem in- 
ferat, Sicut Domino placuity itafa- 
Bum eff. Si miles agros vaftet , 
prxdia & horrea incendat : Da- 
tninus dedit , Dominus abftulit. In 
hoc Iobum amnulatus. S. Remi- 
gius Rhemenfis Prasful : prxvi- 
derat hic maximam annonae cari- 
tatem inannum proximum ; eam 
ob rem , magnam frumenti co- 
piam collegit alendse plebi. At 
cx his ipfis , quorum bono id fa - 



j cere vir fan&us conftituit, hom 
nes potulenti & proje&x aud 
cia? fuerunt , qui inter pocula c 
cerent: Senexnofier Iubilaeus ( 
rat jam wltra quinquaginta ann< 
Sacerdosjeequid in animo habe 
an novam urbem condere ? qui 
fibi volunt totacervi triticiJai 
nonam videtur velle comprinu 
re. His invidiae facibus incenfi 
foras provoiant , ignem horrei 
fubjiciunt : videamus (inquiuni 
quam avidefamelicam Vulcarm 
Cererem fit dcvoraturus. Auds 
ciilimum hoc facinus, mox celei 
nuntio ad RhemigiumAmiftitei 
defertur : iile continub equu; 
afcendit , & omni feftination 
pergit ad incenfos tritici maai 
pulos. Afubiadvenit , jam flair 
mas per omne frumentum I 
diffuderant , nulla vi amplius fc 
piendse. Quid hic faceret aifli 
&iflunus Prarful l num fe harur 
rerum dominura moetore confi 
cere, aut infane lamentari,aut 41 
ras omnes in auftores depreca 
ri pergeret ? Hoc fecit , equo d« 
fcendit,&: quiahycms erat,incei 
diura qua proxime licuit , tam 
quamfe calefaftuius acceflir , di 
xitque : Semper bonut tftfocus^prA 
fei-timftni. Et illud Iobi feren 
fronte repetiit : b Deminus dedit 
Dcminus abflulit j fit nomtn Dumi 
ni btnedi&um. 

Domus tua incendio deffa 
grat , non tantum omnia tua pei 
eunt; fed & teipfum perdis : quc 
ftibus & ejulatibus reples omhia 
mortcm tibi irsprecaris , oc peni 
etiam infers O foedam & \m 
beciilem in homine Chriftianc 
ignaviam ! Sanclius illi ^: for- 
tius , qui &c domo 6c om nibui 

blob i. 

amiflis , 



DOWIKICA III. ?©ST E»I* HA*I AU. 15$ 



Pater liberalitet donans , & Do- 
minus pr© arbitrio repetens. Fa- 
tale regisAfliieri ediftum Mar- 
dochaus audiverat , quo orani* 
populus Iudaicus k minimo ad 
maximum ferro aut flaramis pe- 
rimendus erat, quid agat? oratio- 
nem famuli Deiauditc : e O Do* 
mine Rex emnipotens ! ln ditiont 
enim tua cnnBafunt pofita , fir »«* 
efi qni pofih refifiere tua voluntatj. 
Deminns omniunt es. Dominus VI- 
tx & mortis es , tu mortrficas oc 
vivificas,in manu tua funt omnia. 
Novi virum afpirante fortuni 
przdiyitem , poftea jaftatum ob 
debita, incarceremconje&um, 
vitae ereptura , omniaflfco addi- 
&a ; quid hic agat uxor?/Fran- tC 
cifcam Romanara iraitetur, qux" 
poft viri exilium , bonorum ja-* 
clruram , ac univerfae domus" 
moerorem, non modb conftan-'* 
tiffime toleravit j fed gratias a- 
gens cum beato Iob , illud fre-" 
quenter ufurpabat : Duminus d*- 
dit,Dominus abftulitjfit nomen Dr 
mini bened ctum. ■ 

Similitudinem ab ancilla peta- 
mus : haeeutmoriseft', cumfub 
folennia cubile expurgaffet , noa 
mode menfas ac fediha , fed 8c 
pavimentum terfura ac politum 
reddidiifet ; poftliminio reverfa , 
lutulentis pedibus onia fordida- 
ta confpiciensjtumuhuari in pue- 
ros petulcos ac petulantes , pro- 

o, facere? amice, w>n faao tibi I tervas voces conjicere , rixari ; 

nriam. Hanc Domini noftri •&- \ dum Paterfamilias diffidium he- 



iflis , Domino gratias agunt, 
i dedit ; tk in fummo bono 
:m reponunt. a Non multis 
hincannis eximiusIuvenisDo- 
, e Parthenico Beatae Virginis 
;tu , cum ex agro reverius , & 
mum & quidquid in ea chari 
t pretioii habuerar, fortuito in- 
ndio ablumi vidi&t , confiiii 
in inops , mox in genua pro- 
mbens : b Djm/b»;, inquit, de- 
' Domifius abftulit^ fitnomen Do- 
ni bened ciam. 

Fuit qui equum alterius ufibus 
mmoriavit per hebdomadam , 
r rnenfem , per aanum : tan- 
m abfente amico , equum repe- 
r & reduxit. C^uxrit hic iter fa- 
irus , ubiequus? refpondit fa- 
llus, D m nusabfiulit. quid ha- 
rhic, quod conqueratur ?An 
juriarum illum arceftere au- 
jr , cui gratiae araplifiimsc de- 
nrurJ.Si Deus (ubtrihat ea,quz 
fifijurfolitus eft cencedere , vi- 
im, valetudinem,facultares;at- 
e ideo quis talia fibi adempta 
nqueratur ; juft Mlme Deus re- 
anderit: nihil tibi dcbeo, quod 
kenus dederim; ru meriflimam 
ris gratiam , dona mea funt 
ttuita : nunc illa fubtraho , ut 
as~a me fuilTe , nec me quid- 
am tibi obligatura.- Ha&enus 
te liberalis fui, fi nolim efle 
pliirs , qua lege contramea- 



> ?" C ^in non hcet mihi 



quo* 



itatem Auguftinusexplicans : 

ibtrahit nobis aliyuandoi inquit, 

e necejfrri* funfy&atterit nos,nt 

imus,<juia P.itrr ^9-Dommus eH. ■ 

a Drex rofaviit.p.-Ic. j2, &.-f. 

» lob T- 

« Matth. lo 

4 A*4g..in rihLit ' 



rara inter & ancillam percip\ensi, 
ubi ftatum ^ua:ftionis agnovit :-' 
ego,inquit,aliquos amicos ifthuc- 
induxi. quid ubi altercandum J? 
hk ancillafibi ignofci petit , dU 
cens : nefciebam Dominum illi c c 



fuiS&,y 






f Bi«T.a.«mi' 



"n4 BomxWi«a III. P 

faifTe , & ilicb conquiefcit , quia 
Bominus fecit. Nuncqaasrocur 
filia indignatur , dum forron: ve 
«uftarem ac pulchritudinem ora- 
nem Dominus variolis, gangrena 
aliove morbo autmalo deturpat? 
iRccordetur quia Dominus eft; 
Pormam Dsmtnm dedit , Dtminut 
tbftHlit. Atqueitain adverfis ora^ 
Jnibus fentiendum eft, a/z e»k ma- 
tum in civitate tjued Domintu non 
fecerit fpeccatum fiexccperis) 
<juare quid^yid adverfiratis*ve- 
nerit,fcias a Doraino volenre vel 
perrnittente fieri. Auguftinus hoc 
adftruens b Kon fit alitjuid \ in- 
«uit, nifi omnipttens fieri vettt , ntej 
ppendo ut fiJt , vel ipfefaciendo. 
<£uare fi belium irruat , Diminut 
tfi: fi f aupertas quafivirarma- 
tus «des irrunapat , Dominus tfi • 
fk agaaen raerborar» te tuof- 
que invadat ,. Domim* efi- : fi< 
tempeftas exurgat , tuas mer- 
ces raari demergat , & naufra- 
gio deperdat, Dcminus esl, Ia quo 
jBihil illuftfius , quamquodde 
aotiflimo Hjfpaniarum Rege 
fhilippo Secundo annalSs com- 
memorant : -c qualem hie> quam 
▼aftam , quam inftruttam claffem 
adornarif , ex apparatn colligere 
eft : quadriennium iritegram in 
«laflls hujus fabricam variis in 
provinciis labor incubuit : Ant- 
▼erpiar,,Dankercae> Slufae tanto 
ftudio «difitatum , ut hc nofta 
quidem aut facratis diebus ope- 
zx intermittercnt. Mifliquoque 
Gedanum conquifitores emeadis 
tatibus - y aec fegnius in Hifpania' 
pappes , fociofqu» navales Rex 
cojlegerat. Naves quaeexKifpa- 
ftjafolverantjqaiaqae & quadra- 

l*'"ci 3> U Ang in E«-hi»ld. c 96 
afarad. dse,u ». »a,Ii8$'.D A.B«f 
S«l<iaJ3ndH*j».i$ JvJ .c.44. 



OST EpTpttAKlAlf. 

ginta fupw cent«nas erant : ex 

numero centum & decern arn 

tar, nonnulhc fcptingentarura < 

qse amplms vehium , . cxte 

commeatus ac neceffitatum a 

fubvehebant; hominii aliae o&i 

gentos , millenos-ali?:, tormer 

verb duplici or4ine quadragin 

aut quinquaginta , quorum ia 

niverfum' millia duo &quinge 

ta prornifcua? magnitudinis. Pr 

feclb' aon denhor hifpidi«rq 

fentibus fuishiftrixadverfusa 

cum latrsntes caaes inftruitu; 

quam crebra hxc tormentis , 

minax moles .^ui^undique m'rf 

libus coinmunubatuir Adfe 

nautx , navalefque focii fepte 

millia & qaadringenti > quadr 

ginta novem. Miiitum ©ftod 

cim raillja £loctingintrquit}qtt 

ginta. feptem, Plfsterea dynafl 

procerefque Hifpani ducentia 

qae viginti. Milites volunrai 

trecenti , .quinquaginta quatuo 

cam horum famuiis fervitivfqi 

fexeentis vigiariquatuor. Den 

que ex Rfeligiofis farailiis Sace 

dotes , quique aut adargrosci 

randos, aut ad milirum licentiai 

manus inje&ione coercenslarii 

aut ad aii» clarHs minifteria a< 

hibferi folent , fexcenti fexagint 

novern. .. Atque adeo in clajfl 

na.vigabant homiries,viginti o^ 

millia acducentinonagintatrei 

Naves ipfa: & alritudine & robo 

re caftellis pares * ligna quinur 

in craflitudinem palmorum, con 

tra quamvis comrmmium toi 

mentorum injuriam. Ex indic 

Madalievulgato conftat , inclaf 

faifle ad qaataordecim niU 

centam & ieptuaginra cados ?i 

ni. Caeterahiacconje&areintt 

fiuo noa..jcft. 5eflu:r. menfiai! 



BOMIH ICA III. P 

lona univerfae clafli provifa. 
rnorurn quoquc , pmer qus 
lcs quifque geftabat , ingens 
ad quemvis caium. Tubomm 
igiorum millia teptem : bre- 
>rum mille; haft* altiores & 
ienncs totidem : ligones & 
>dvisinftruraeatum profoflb- 
us feptingentis congefta erant. 
rrus praeterea, carri, funes, te- 
ttxl & quirciainque neceflaria 
p erant , autvideri poterant. 
srn ranta haec molcs •, tertia 
)tctr,bris die , exorti repante 
opeftate, cirea Hiberniam adeo 
jetta , diffipata , kaufta cft , ut 
trum durnraxat binum fpatio , 
* fupra triginta perierint,amif- 
ad millia decem liominibus. 
iters in Kbrtwegiam,ali»alib 
^ataejquardara lenge adcb prerfe- 
:,ut nefamiquickra umquam, 
idquid de iis compertum fit. 
i qiud ad haec tanti molirainis 
>ur & Princcps Philippus> '■: "■!» 
ninei t inquit farmavfratntnon in 
um 5 & ve ro e x animt ago grar 
f dtvin*> Miieftati , t u)tu d libt- 
i mnnu tewtu ■* p6ttnti<e t v':rium ■ 
f circumdatum mihi video , ul a- 
m rvrftu intnare cUJfem educf 
non dubie pofiiiu, Kequemultum 
erre *rbitror% qt>od aqua decnrrts 
an.xndt inttrcipiatur , dummodo 
s,ex <>ho fluxerit, falvusfit. His 
ttis calamum refuaait , & _ ea- 
!n qua coepcrat tranquillitate 
itus,ad fcribendum redit.Nihil 
iis qax Dominus abHulit cova- 
itus ; dc iis verb quae referva- 
L & D minus *M;>,%rarias«git. 
Documento & nokus relicYo.fi 
prninus multa auferat , uti euna 
ie fuo : gratias niiagendaselTc, 
bd aliquid nobis relinquar. 
pare concludo cura tfierenY- 



o«t E* fiilAiitA?- »5i 

m* , quiUiudPfalmi; Svbditus 
tUt Domino : fio rertit i Tace D»~ 
mino , nc tmnultnexir, velteop- 
ponas Deiimperio , fcd patientct 
fcras , quidquid aecidat ab co ti 

§. IV. 
Servhe Dotnmo in tintore & 
amore. PfaU 2. 

C Ocordiam , imb perfidiam hiC 
noftram acerrime perftringit 
Cypriaius : a iffe defervotuo exi- 
lUfervitinm , <? niji proarbttrf 
ferviatur flagellis nttrberM t famt V 
ftti & carcert affligi* , ac ctuctM : 
&> nen agncfcit Dominum Dtum 
tuttm , cumfic txerctM domimatum. 
Ehumcravi fupra fervos , ba\» 
capum male aflum , ob levem 
injuriam , ob vitrum fra&um, 
imorte roulftatos fuifle j c calix 
frangtiur, mtnfa fubvtrtitur , vtrb* 
refonant & aqtta ttpidiorfangmnt 
viudicatur : tu verb cum indies 
graviffimis fcelcribus, c< flagitiis 
divinas legcs &juraviolas, non 
agnofcis Dominum Deum tnnm% 
ctm fic txerceM dominatum. Si 
fupremus Dominus ita in tc a- 
nimadverteret , qucmadmodum 
tu in fervds tuos , ia poenas non 
fatis unus etTes. vel hujus^Domi- 
ni nomen, adeo terribilc S. Julia^ 
no Anachoretae fuit, ut S.Ephrem ' 
referat , cura cx opportunitatc 
Juliaai codiccm in rrfarius fum- 
pfiflet, in quaaue pagini verba 
aliquot deleta advcrtiti hac fupet " 
re Julianum pcrcunftatus , quid l 
cqdiccm adeb corrupifTet, & ver- 
bis' aliquot erafis imperfe^tKixt? 
fenfum reiiquiiTct ? ingenuefaf-" 

c Cyprian l.-4epifl 

b V part« l,Do».Sesa£.-§ t 2 9 -- 

Q 6 firt» 



w& 



BoMimica III. Fo ? r Epi^haniaw, 



fiis-,omnibus hifcelbcisexaratum 
fuifle norsen Domini, quod quo- 
ties legeret , lachryrais afperge- 
rer tam ubertim, ut prorftis dele- 
xit. <quam promptum , quam ex- 
peditum , quam moleftum a tuis 
exigis famulatum ? & cura fer- 
Vos- conditionis humanx ,. tui 
coniimiles (nifi quod Deoforte 
gsatiores) tibi velis obfequentes: 
cur tu Domino tsm fegniterac 
©tioseobternperas?HocS. Igna- 
tius difto, *ruborera fratriin- 
cuffit : quem cum fortefegnius 
in opere manuali deprehendiiTet: 
Cui, inquit, fervis frater, cui Do- 
naino hoc opus famulatur » cum- 
^ue ille Deo Domin» refpondif- 
fet , fubjecit Ignatius :-fi huraano 
Domiao adeb legniter fervires , 
tolerandum elfet ; at fummus ille 
©osninus aliud a nobis obfe 
cuium jure fuo fibi depofcit ; 
Ctenim fi b Dominus egofim , nb' 
eft tim*rn?eu.<} ubi famulatus? ubi 
fervitiurr?ubi obfervantia praece- 
ptorum > Lugendum , inquit 
Chryfoftomus , & vt,t lugendum 
tfl % fra.ftnt ■ vita tempus. ut quid 
hoc fan&iflime Prxful l fi etbni- 
€ms pe, turbatienem prAceptotum 
Ghrifti videret 7 nefcie an ullos aiies 
ita contrariot praceptis iudicaret? 
£ erhnicns aut idololitra leges 
Domini Dei noftri videret,& ni- 
Kilominusluxum veftium , temu- 
Ientiam, libidinem Chriftiano- 
iaw cognofceret : profe&b Tur- 
cas fui Aleorani, aliofque barba 
Sos legum ac rituum luorum lon- 

JCf Reli^iofiores fateretur , quam 
ura,quam ardua praecepra,quam 
dificiieoblervatu , rege* ac Do- 
mini terreni fuis fubditis impo- 



nunt fDominus no&er. Qua: 

levia , quam ampla mercede pn 

pou"t& ? aneilla, fatnuius ebl 

vem culpam domo exturbatm 

quid ni Deus nos coelo ? c G\x 

lielmus Dux Saxonia: in aula b 

bebat hoininem vetuftx ftirpis 

qui veftem,.prout nanefere. mo: 

geftabat; hunc Priaceps aiTatu: 

ne recufergratitlcari : Sartorei 

adi ,.8c exoptimo panno te jut 

meo fumptu , fod more meo w 

ftiri, & fcifias has veiYes deporr: 

at ille: cur non, inquit, illuftriff 

me Piinceps, promeomearbi 

trio veftiam? & cur, inquit Prii 

ceps, pro meotearbitrio non ai 

la fubmoveam kPotiori jure , ffl 

premus Dominus :. tu tuoteai 

bitriofuperbe conveftire, tuoai 

bitrio lafcivire , tuo tetrbitti 

i»gurgitare , mandatamea prartc 

rire non vereris ; cur pto meo t 

arbitrio non auia hac mca coeft 

fti exturbem , qtsam tanto pretti 

tibi comparavi ? Quodnecotl 

tingat, illi Domino nos toto* 

corpus & animam ,. omniaqui 

noftra;. in perpetuum mancipe 

mus.qui ut roti fui eflemus, rant 

nos emit. Quod pro epllogo in 

culcat S, HJldebertus,in proiiA 

. natali Domim:/exta ftria fortitn 

dimicavit : fnma fabbathi triurn 

fbavity fub bir armis aBum eftpri 

caujfa tua , puptatum prolibertaU 

tua t , triumpbatum pro gleria t**> 

quid itatjwt rtddes buic advocaf* 

tno y.pro tam magno negotie tno\ 

magnum ejuidem e$ fretltmt , tfuei 

impendit pro tt\ fed parabile eft, & 

ad matiMm habes , qued f>.ftu'at A 

te •• poftulat enim ne auferat ei )ui 

fuum , poftuiat ne aliene Domi no 

aftig»es ftrvum fnum . jus ipfiul- 

c . BKJW^TrifinegiKmc.II. §.,\ 

t mim* 



B r< m i m i e / 11 L 1» « * r 2 » r * h *n l a ». I«fr 
vitio tanta obfervantia mancipa- 
vkjUt vel »»meDomini lui in fche- 
iiUA recettum non xnedbattoile- 
retae veneraretur,fed iwfijper.no» 
icrvili, fcd fiiiali smore ad exrre- 
rr.um fpiritura promptifTime ilifc 
Domino ol»fequeretur.Ita noliaL 
▼«os fexviir timore in obfequinra 
9otni-ni illius fie&ere , quetn re«. 
gius pfaltes om»i feonitate,fuavi- 
tate ac manfuetudinc eximiu» 
depr»dicavit:ut re<fteantonorBa- 
fticos, lieve» Heer nuncupetur. 

k Slftowa.!» iu Dtmme fnavif & 
mitvs. 

c Qutxiam fuavlf efi Doasinus, 

d Sujvis Bominus nnivtrfis. 

t Gbnfiitnnni Domino,yH&»/^iM 
lesnut.. 

f jfiaudatt Dorninuai » qntniar» 
bttniu. 

^ Guftatt &* videie i ymniavn 
(uavi* efl Dominus. 
cujus vci nudum nomen feraphi»* 
co Francifco^omni melle, ac fac^ 
eliaro fuavius. de eo eaim referfc 
DrBoaaventura , cuna nomtn D«- 
mim ( nam de nomine J e $ «■ 
poftea "agit) in pfalrnis occurre- 

ret t proe fuJtvicatK duicedint labitt 
fua lingere videhgtur. TalefB de* 
nique irbi fuavifiimuai expertas*. 
& nobi* futurut» deferibit Ara- 
Wofius , dum in cxtrema euas 
morte tu&a,flducia feonitatis eju» 
fretas, exclaasavit : Mori non ti- 
mto , quia btmtm 'Bominum btu> 
benms. 



ntna i»a rfi , fervjw illin* ccrpus 
um ffl : juf fuurn ftcit animam 
am, quasido pr.* ta.-pijltit animam 
iam. S-trV-um f*rwn feett< cervtts 
um , tjuando -pyo to in mcrttm tra- 
■dit torpns fitum', tanttfib- etmpa- 

wit tttum ttiux totus totismem- 
ris ei fervia&..),,Attende igitur, 
quid exig&t a fpirit«3t«o,^uid a> 
corporetuoj utraqne iervo iiio. 
diiige eum cx toto corde ruo,& 
folutum eit,qtaod exigita fpiritu 
tuo impendc totum temerokris 
fuis,& folutum 3#, quod exigit 
a mcmbris tuis.eaH^,avt-rHnt in 
tnorte oculi fui,ut avertcrentur, 
ne viderent vanitatem oculi «a^ 
gi,oculi tukconvieiifquc *c bla- 
fphemiis patuerunt aures fuat,ut 
n»n obturaientur , fed paterent 
id clamoiem pauperis,aures lur- 
ds, aures tuz. fellc ti. aseto po- 
catum eft os fuum,ut loqueretut 
veritatem & judicium , os raen- 
dax, Os tuum. estenfx funt in 
cruce manus fuar.ut extenderen- 
tur inopi,manu$ contracl:x,ma 
nus tua confixi llant elavis pedes 
fui , ut dirigerenturin femitas 
rcftas, pedes diftorti,pedes tui. 
anguftias mortis pertulit corpus 
fuum totum , ut nujus corporis 
membrum fieret putriduas cor- 
pus tuum.ccce,qu2 Domins Dto 
piacent in te , pro quibus enait 
te, qiiz poftulat a re. 
Fccit hoc intcgerrimusDomini 
mulus Francifcus , a qui oranes 
nperis, animiq; facultates,fen- 
jS omnes , totumque fe ejiisTei- 

*J$«¥,mvit*, 



d- Pfal »44 »-PW !•#. 



2.MIL& 



m 



£ M B L E M A IX; 
M9tm tnngnu f*3m efa Matth. & 




t*r«-CT MO R A N'EX REQ^UI^'8 

D O M I H i C A I r.' P O S T E P I _P H A N I A M. 

M (fTU S MAG N CJ S , qu?n imb pcrpefbus pcccatodi 

confcientiam cxagirat^ux operoii inftar horolegii ne&esdief- 

qae interturbat , neciinit conqHiefcere/ 

§H. ^Acprimum quidem ut graves htrtlogh malletrum iHuStitaeenfcie»* 

tia peccatorem afiiduo verbere pul/at, &• gravifiimos iclus injligit. % 
$II.»4ff w utferrati dchtesbtc inqusetant &• rodftntjiavj, *liter,b ver» 

mis eorutn nonrcoritur, _n« vivU dentibus confcientiam arredit» 
^t HI-Hac denique macbina quandoque in/pe/ati viros armat9S,variafauV 

Urvas exbibet : at t cjnod hnge terribilini ; e pcifofl* tliftes ilU* 

appajrentes pavoreas prarfiabunt. 

9f -Virg ^ _£q«(i, fe AUr«i Q, • jiptff/ 



m 



I> O M I N I C A Q U A R T A-. 

E r I PH A N I a m; 



EOSI^ 



Mottstm&gMtt* fa&asefa Matth. ti 



|L "TEmo- quifquarrrvm e<*o 
^kjquidem cenfeo , hie 
^exffeltat , ut de mate- 
rmi-i aut phyfico maris 
otn di&ioaem i-affcituam , a fed 
cwjtnienttr fi** qnadam mtla- 
•ita "mctum msris ad motunv 
entis traducam : Kutut quippe 
agntts fa&Us eft , iaquit S.'Tho- 
as , b ijxia com.tasta' f*'tt mmtts. 
ttodadprepdfirum n»ftrm»dl- 
nus< vates4ilurtiavit , duraveon 
ientiao* orcor impii cmarefer* 
•ni cfHud qv.it fcere. nm ftteri* ap- 
pdiayir. QjJemadrnodum c- 
nim.inquit Dionyfius Carrhiif. 
d Mare ternjajeftuofnHi £c fer- 
vens, inqnietum, ttrrbukntnm 
& fubverfivam eft savigan- 
tium:fre homines pravi Sclmpii 
lempex turbiilenti fuat- cotde 
X animoiaqmetu 
Verum enim verVne hkc ab 
ctrcmo mari longior petita^ll- 
lilitudo vieeatur , nec omnes 
iate yiderint , ant indies oculis 
nmoque obverfetur , in horo- 
>gio quod omnium oculis auri- 
tifquepercipituri Sc phires et- 
m circumferunt , perturbatas 
Onfcientra» , ac animi inquieti 
totum magnum , nce non per-: 
;tuamcomprobo.- 
In horologio quopiam , qmd 
on rotarum , quid non rsalieo- 
rm, quidnonfunium, q«id non 
rrratorum dentium , quid hon 
pgravantis pondcris > diu no^ 

a S-Thoia. ia Mare,c,4. 

» S,Thom,in Matth.e ,8 e Ifa,*,7 

<LDi«*jf t C«tb,ta Ifi/57 *«>** 



&uquri e ntt mora, necrefmtt, aa*i 
tus perpetuusifrc tamen »t omnes- 
malleeruH! i&us,t<«arrnncireuw* 
Yoiutienes , ferratotura dentiura 
collifionem ao ftridorenj , fonura 
campanarum , rnotunv omnem 9 
unum infeme-^rave pjfcndusim- 
pendens ejzagitet.Hcc inquteti a- 
misvi vivura Symbolum, re&con- 
fcientiac verum fhnulacbrum efl t- 
uvide Duvid QUerkur-?:'*/noiici? 
fanitas in carne mea a facie nx te< 
tuz , noneitpaxofHbus meis, <s 
mifer factas- fu & cuivatus,ufqj« fr • 
infinem: tota diecontrifraujs'*' 
ingrcdiebar." Caufam noftis,cur" 
omnia ba:c mala uijum D?avidem : 3 
exagitent ? Fondus peccati conli- • 
deia-.^quoaiarnJM^»^ iniquitates i 
mcac iupergreflae funt caputme-' 6 "' 
um, &. licut onUs grave gravat***"' 
funtfuper me." Hinc fit ut pecv 
cator facttis Ct flbimetipfi gtavis^ 
a e |>r'rmo quidem. 

:$,JZaeid, frai. %t ' 

% 1/. 

Cenfchnttst peccxtortm 0pdtt$-- 
v&rbtre exaghat , C&acer* 
j bifimos 4tlm mftgtt* 

BE confcientra. dixit a fcripi 
toribus profanis unus alU 
qxiis : g atttt pcccatum ejifr** 
num , ptfi "peccatum eH flagrum, 
Sacri vatis. oraculum eit : mnl* 
taflagella ptccatoris.lritet hxc au« 
tem flagella a Doctoribus nu« 
meratut mala confcientia , quafi^ 



$3© D o Mi n i c a IV. FOitEpifH ix i a K . 

darbantes , quandoque pueri» ij 



conrjnuo tot i&us infligens,quot 
pudonbus , moeroribus , timori- 
feus exercetar. a Xenophon fen- 
tit pudorem &ronfi~ientiam > ^OXen- 
tiffirca ac praefentiflimaeflefaei- 
«oroforum hominum flagclla.. 
Ambroilus huac noxism torto- 
rem afildubverberantem, e noxis 
jxafci foHrum afferit : b unufqvif- 
^afjinquitj/fcj.f peccatis ffrtgekatur: 
gravia eni&$ deltBirum fnndera , 
gfavi t cnv.xnurn ve>bera , ficnt 
»nu.s ^r*vn:ur grtve , /« '-infl\unt 
aninx* c<*cat*>. ©bringit itaque 
aon paucis facinorofcVtalis ul- 
tio , quaUs H iiodorum ternpli 
Hkroioiymitani expilatoremob- 
ruit. l Mach. 5. circttmiiete.unt 
t-<m , & ex xtrfitfue parte fl-igella- 
hant-fme rnte'mifft<rse ,, rr~u!tfs fla-. 
9is vryber.mtes Ita paflim vapu- 
laric a doracftico carnifice, gra- 
vias ina:3im^ , quaaa rei in cute. 
Ghryfoitomus conc. ■$■ de Laza- 
r« : fc$,tat<ir ,.ad«!:er, aut furnon 
nf<d$ cum accufatur ipfe , terum 
ttUm cum andit alios eadfm aufos 
axcufiri , tpfe fibi videtur flagris 
cadi :■ alitu tfu/dem vocatur in )us , 
fcic vereflageUatur : «juia quod reo 
carnifex , id peccarori eft con- 
fcientia j hoc difcrimine , quod 
ille mortale corpus feriat ac lace- 
ret , hsc immerralem animam 
fub flageliis , fub idu habeat, id 
tfuefiue intermiffione ,motu perpe- 
«110 ; euod poenae genus longe 
acerbiflimum eft : quid enim 
aeerbius eflingi , quam c 

Ko8e dietjue fuum geftart inpe- 

Bbre teflem , 
&cexlt*m <juatiente animo tortore 
ftngeUum ? 
^everos Catones , rigidos Rha- 

e Xenoplion ^.Cyropaed 

*» Amfcu ©^ia jjfjg, 194 «^Satjia. 



parentes pariagogos prarficiuni 
ied ubi adoleverint, aliquand 
feruls manm» fubducunt'; ej« 
modi Paedagogum etiam viris,> 
fenibus Deus praefecit.Epi&etu 
&iidi:Parentes i nes puerts padagog 
Deut amem )am viros confcient 
cuflediendos tradit. Hi c opporti 
ne arguit,inceprat, coriipit, co 
rigit , monet , mihatur , flagell 
afncjub ; quid ni animus fempi 
trepidet, nsfquam quietus,/?»»^ 
in m$tu , fempcr in metu } 

Nefeiebat juftus horao , qui 

eflet timcre , quid eflct trem< 

re , quid efiet motus periui 

batac confcientia: :. injuftus d: 

dicit magiftra confcientia , q» 

Dco a;neuiantt ad auram poi 

raeridiem , & quzresti , d *A 

dam , ubi es f rcfpondit: vocn 

iuam audivi in Paradifo , &ti 

mti , eoq-o-i n*>dut effem , & «k 

fandi >»«>.niavis erat, amica erat 

&. vox Dei paterna : paraditk 

erat Ctits voluptatis , nec in e< 

accufatoraut judex auditus ; ac 

duas tamen illas voces btandu 

las : ubi et < quafi-rulmine iftw 

tremit, fugit , abfcondit fe i ca« 

(am rogarus,hancpra:texit : q*u 

nudus eram. Falleris i heu falle- 

ris, non quia nudus eras,fed quh 

peccator eras , Sc quia psdago- 

gus ille importunus inftanter a* 

cufabat, redarguebat,increpabat. 

Chryfoftomus : e quxre dic oro% 

quare timuit { cpioniam videbat /*■ 

bi trucem flare accufatorem, xonfch 

entiam dica ; neejue enim alium oh- 

jurgatorem habebat , & teflem pec» 

catorum, quamunicum illum, (juem 

intrinfecu* circumferebat. Abjftfc 

Paedagogo, ab illo truci accufato- 



DOMIKTCA IV. ^OST EPIPH-ANIAM. 



1*1 



fimere do&us , & omnes po- 
ri didicere. Gen. 4. ubi crude 
fratrieidio Cain fceleravit ma- 
,s , timor Sc treraor veneruni 
>er eum. f^-gns & profuguf ex- 
ifit in terram E<^€», hoc eft i in- 
iprete Hieronymo , in terram 
tabilem, flu&uantem. Tremu- 
i erat pes , tremula magis con- 
pntia j vere motns magntts in a- 
no illius erat , in quo nulla re- 
es , cui folun\ ipfum tremere , 
Fundansenta terrac natarc vide- 
I : & profugus quocunqs fugit, 
f*quam fedem ftabilc, nufquam 
fugium reperir.Philbfophujita 
hominc impio : ,, a multis fc 
»©dis feper fugitjfed quid pro- 
|eft,fi n»n effugit? fequitur ip fe 
% urget graviifimus comes, ve- 
L remis, equis,rhedis aufugias» 
joft equitem fedet atra cura. 
& Annis abhinc nonmaltij viz 
euples ac potens, facinus quod- 
p admiferat , qttod prodere & 
jnfeffarii auribus cemmittere 
^rte 6c damnatiene pejus dti- 
jbat ; ^igitabat tamen mcns ho- 
^aem , & confcientia ad virus 
iomendura exftimuiabat.. Inau- 
jerat forte Antverpiae pro con- 
frne, neminem teneri ea pec- 
ta confiteri , «jux memoria ex* 
lieranu hinc nihil non molitus, 
j peccatum illud e memoria 
•fcriberet. Ivit per varia vo- 
'ptatum genera , fcelera fceleri- 
jis aceumulans, velut antiquum 
ud obrueret , vel ut novis con- 
ientia: tumuftifeus > vetus ille 
multus , suafi elavusefovo pel 
retur. Sed fruftra orania. Abit 
I exteras Regiones , quafi fei- 

1 Stnecada tranq«ilt, 
'»Gt«nibe-ci u » d« ftndiopaxfeft, iife,* 



pfurn relidturus effet in Belgio , 
ied cceium non animumm*tat,'* 
qui trans mare currit." 

Igitur animumflu&uantema^ 
ftudia appellit, «ruae t©tumho»i- 
nem petunt y ut fGrot Maihemati- 
cx, aftrologica?, & his amnes di- 
fciplinas,fed & haee frisftra. Audit 
tandem peccata contritione de- 
leri , & ad operabonatamquaro 
ad facrsm anchoram confugit * 
dormit iri cinere & cilicio,muka 
in pauperes erogat : nec fic ani" 
mus conquicfcit. Quid agat? qu& 
portu fluctuantis animi^ ja&atW 
defeviet ? non alio quam faedas- 
mortis interita. Itaqu» rhedarrt 
cbnfcendit : domum , quam fu- 
neftat tragoediae locuaa defigna- 
rat , repetit, ©cctnsit de via e no- 
ftris patribus unus aliquis, quem; 
ex rheda confpicatiis , rogat , ut 
currum confcenderet , vincitque 
recuiantem ianportunitatc^ Patet 
de I>e& , divinifque rebus fermo- 
nem injectt , & inter caetera ad. 
confeffionem dilapfus eftj teti- 
git ea hominis uloas , qui ftoJHa- 
chabundus, quid ais, ihquit ? un- 
de rae nofti?cui pater, nufquara» 
inquit , te vidi ,fed nos dcraore 
ejufmodi fermones mifcerc foic- 
mus ', & fi qua in re ope mel 
eges, prxfto fum. juvenis, inquit 
ille; fe^d quid fi confiteri rcnuamjf- 
ratas pater cedendum tempori 
pio dolo homiReaa capit , fpon- 
detque fe mifsa confeffione re- 
medium allatHram. Arripit ille 
eonditioncm, adacerbaqurque 
fe abjicit.. Patet cum domum 
appuliffet , jubet epulum inftrui a 
5c fe hilaritati dare , qua rnaxime 
egebatnocteilladecretoria. Po- 
ftridie quaedsmpuncta ryminan- 
da dedit, ad excitandam in Deum 
fidik 



*gfc 



5nars ic* IV. V o s 



fjJuciem ; tunresamen confcien- 
*te , itoa ut confitearurj fed ur in 
mcmoriam reducat & de fingu- 
lis dcicat. Denique in vicinam 
fylvam educit , i»»ar«nc num 
bene «Jafcicntiam^lTcuiTerit, & 
Bequid fortepraucriifiet , qusrit 
ex iilo quxdam , peratrocia qua*- 
que dilabitur ; tandcm illud 
i|>fum , qaod angebat , attingit: 
ubi perrutbatur mifer :- 8c illuk , 
iHticl ihquit ,- efr truculentam , 
infanchim , quod eloqui non au- 
deo. Tum pater , jam , inquit , 
confeffus *s, neqtie piutibus o- 
pus , nifi ut cartera prodas; fccit> 
& onere illo Uvatus, animi quie- 
temiovenir. Fruftra-6 peccator,. 
cjui lethale virus in animogeris , 
lbcum nautas,fugis utfaucius cer*- 
▼us ,. jaculum infixum circumfe^- 
rcns „ aut ut fcite Juftus Lipfius 
adrerrir. aUtii tfuiftbriunt , ja- 
Uant fe inqnittli Itctkmtuutant^ int- 
nes qui femittm mali circumftri- 
»«i <T ttle affeHuum ptrCHfii.fru- 
$ra illud metu & difcurfu fanare 
volumus. Quifquis fornicatio- 
nem, quifquis adultcrium . quif- 
«juis ©dium , quifquis occultura 
crimen animo fovet, quifquis in- 
jufta bona poffidet ; pupiilos op- 
grefllt, velcujufvis lasrhalis noxae 
FomitemcirGumfert: fruftra ofe- 
feurum cufcile, fruftra violatum 
thorum, ffuftra paricrcs fceleris 
confciosdecnnst , fruftra contu- | 
bemiumlarfi , ffuftra ardes facras 
fiagit, fruftra eleemofynas donat, 
fruftra in terras exteras com- 
migrat , ut illic partis ffuatut , 
& Tecuras vivat, fruftra ad fo- 
laria , ffuftra ad caveas , fm- 
ftra ad extimas mundi plagas 
iccedit , ut hanc plagam arertat, 
?Z*pli*$ it coa&amtA.i e:%i 



EriP hmi i Air. 

b fe ncn effuqit , fcttHiinr :pfe\ 
urget grav.fiiruus- c.mes vin 
Deus ; qui ubique imnsinet ;- 
fi n i t eoc q uiefcere. 

. rDarium cum omni cxefl 

fuo ad eas aftguffcias Scythac re 

gcrant, ut avem; ranam , u!p: 

cum fafciculo tclotum iuba 

tendo^lieeflereauilfint :- nt 

quam hiheevades , n*c manil 

noftris te-fabduces , fecf iiifce 

lis , 6 Darie configendus, nifi 

rarra fias , ut k*nc aquam c! 

tranare pofiis ; vc£talpa ut fub 

terram ex-itum qca:rar,.aut av: 

ut extra teii jacium avcles. < 

& miferam eeccaroris condit 

nem , ncc uc vindicem Dei n 

j num e&iigcre , nec uilibi ftst 

reperire ilabulurn valet ,. ubi 

curus delkcfcat : etcnim qt 

proderit vertiiu alitcm y. ci 

propheta-dicat : : d ff- afctndert 

cctium , tuillic es Y quid confc 

inftar talparinfcriora terrx , ii 

ad iaferos penetraiTe ? nam 

defcendere in inftrmtm^tdts. Q| 

juverit inffar ranaraut pifcis « 

tremum maris inhabitafle ? Na, 

fifumpftreptnnas mtat diluculo^ K 

babitavtro in extrtmis maris\lU 

I manus tma dtducrt mt , e*r tlntl 

\ mt dtxtera tua. Ut meritb excl 

met : - y»# /7»e a-fpiritu tun ; C f 

d facit tua fugiam f Ubiqae t, 

meus ac trcmens , nufquarr, qai : 

tus , uec domi , nec foris , neci 

Iefto, necinconvivio, diu n< 

duque cxagitatur. Vivaciflim' 

coloribus Aureus Orator peccs 

torem vagum depingit : tchav 

\ bulat inquit , amarum accufaterti, 

j citcumftrtns Confcientiam , cumf, 

, b Seneca tJ*trauq« 

C Salrian zn a;BfisJi 3 •> ; 6 d Pl~ 13 
e Qhtj(a&. coa. I dt Lasar. 

fi 



&€> M i v rc A I % P o 
ppU4 )udieio damnatt» ( , nec 

t'vel ad brtve ttmpus refpirare: , 
& in le&o, ey i» trxnfa, & in i 
& in dcmo, &■ interdiu &■ »»- 
finipfufre^enterfommu,Uc 
utatisftnmlachlravideiHZpM- 
Cain vitan* tivit gsnsens , ac 
tnff*perttrram. Tdem pattun- 
'<rquirapinam txercent,& ' *}** 
di lucrttm faciunt,& e\>rio-t,& 
mma , quetquet in peccatis -ji- 

: r.eqnt enim uUa rationt ju- 
tmillud poteft torruntpi mune- 
t. Ita inter pocula,tnter men- 

iRtereateras nationes , ku- 
i animus afliauo flu&uahat , 
s hxvoees fspeaudits-fum: : 
, t7 t nuncbenl, fed q*idpofie* ? 
tfefe irrtuto reponeret , tia- 

Cain primus adifieavit civt- 
w, cujas vallo> fcipfecinge- 
, cujus muro tneretur , cujus 
:is obdu&ifque repafuiis^fe.- 
j fuos metus excluderet ; h'o- 
iritra mcenia tft, ma*imi pe- 
aiibus habitat. Ita indies do- 
lico meta<, inteftino tumultu 
oque turbantsr omnia , & 
tnvis fit foris paSjdomi tamen 
: bellum eft ; a quo nec in ur- 

necinfoliwdine, nedumin 
nafterio requies , ubi terra: 
fo eft, adquam rei afviam & 
fugium habere confucverunt. 
morabile fans- eft , a quod 
aas Sabbatius narsavit : Stca- 
a patrata perlummfim im- 
:itatem innocenti3-pueii'cx- 

meriori radio a Deo illufrta- 
, qub fcelus occultum melius 
iaret, reii^iofae virsrigorem 
labitumab Xbbate Zafino pe- 
, & impetravit : iamque" per 
les fcverioris difciplinx gra- 

?ratum Spir c .166 Z«he!ner veimii 
6»aftiftatiA«j>ag. 346- 



s t Ep 1 p ha,u sr« w. i% 

' dus, magnis pafiibus ad virtutem 
^gradiebatur ; ctrm ccce fceius» 
temper animo obverfans , extur- 
bat boroinem e Monafterio: pue- 
ri enns vcces femper in auribus 
eju* infor.are iiiud videbantur : 
c »r rr.e • ccidifti ? nec finebat , ut 
au&or ait , uma htraccnquiefcere'% 
quarc femper tremens ac pa- 
ver.Sjtanri cruciatus impatiens, e 
monafterio exceflir , urbemin- 
greflus Diefpolim , in carcercm . 
coniicitur , & capitc plexus eft. 
adeo nufquam fecurum iatet fce- 
lus 1 . Judisi humano , quandcque 
felatebris ,.faga, vei aftufurri- 
piunt nocentes , fed confcicnti» 
carnificem nufquam effugere, atit* 
fecurelaterequeunt. q»jod ethnt-» 
cus^ifcrte-teitatur .♦ bhxceft fe~ 
cundk petcanti paena (inquit Sene* 
ca) timer*> fetnper &• expavifcere ^ 
Gr/scuritati di^tderei-Poteftmcen- 
ti eontingtre % -ttt lateat, latendi fideS- 
nonptteftl qni* latendi etiamfifa*' 
cttltatem habet, fiduciant non haiet^, 
tuta pojfunt effe fcelera , fecttra mt* 
poffunt. Rationern banc reddit- 
Jobus : cfonitus terreris fernptr in> 
anribus iiiitts , &• cum paxfit, infi- 
diat fufpicatur. Vos ego compel- 
lo peecatore3' , ubi fubitum ma- 
ltim ocoapavit ^ubi peftis vic|— 
niam invalit , ubi mugire toni- 
trua , micare fulmina,qnis non inr^ 
animotumultus exoritur ? ad nu- 
peros illos , licet leves terras mo- 
tus-, quam graves coafcientiarn 
concufTationes; qui tremor, quis* 
pallor, fceleratos non exagitavitr- 
d Kifjwtq qui trepidant , &• a& 

omnia fulgura palltnt. 
C*m tenat r exar.ivnes prihtt qut/t 
qve murniu/e ceeli. 



b^S«neeaepift 97 clobif 
d km Sat 13. 



» 



I<>4 I>OMTWI6A IV. POST EPTPKAMTAW. 



Ex horuna namero quondam 
foit Caligufa , de quo Suetonius: 
a adminima t.onitrua & fulgura 
connivere , caput obroivere , ad 
msjora vcro proripere fe e ftra- 
to , fub le&umque conderc fole- 
bat : iva nufquam fecura efle fcc- 
lera porTant ; & qaamquam mul- 
tos fortuna liberct poena , metu 
tamen neminem ; adeb vere ille 
dixit ; btuta pcjfint ejjfe fcelera,fe- 
*nr* nan pc/fuKt. quamquam quid 
co tonitrua & fulmina adduco, 
quae peccatorcra teneant ? quid 
flmtum terrcrur^aut armtrum dicO? 
fevius quid Judatis ^am aateDeus 
mduxit : c dabo panorem in ctrdi- 
bus eorum , terrebit eos fonitus folii 
wlantit y 0- itm fugient quafi gla- 
dium : cadent nuUo perfeejuente. 
«fuod quam verum fit , Agyptii 
qaoquc commanff rarunt , quaa- 
«lo cum Rege fuo Pharaone , ob- 
ftiuata? perhdix dederunt pccnas, 
^uas Sapiens ^defciibix ; yi d uni ca- 
s.tena tenetkarum omnes erarrt 
„coUigacis fivefpiritusfibilans , 
«aut inter fpiflbs arborum ramoa 
»,avium fonus fuavis,aut vis aquae 
^decurre.Kium nivium,aut fouus 
>,validuspra:cipitum petrafu, aut 
»mugientiurn valida beftiarum 
>,vox , aat refonans de altiffimis 
>,mpnribus Echo , deflcientes fa- " 
pciebant prs timore.O formido- i 
tofosJtgypriosrqsis cx nobis tre- 
pidet ad fonitum faxi cadentis,ad 
mugirum vaccae , ad lene murmur 
aquar,.3urad fibilorZephyri,o: vo- 
iucruH5 fua=ves eantus?quemterre- 
at,ad has cantilenas fuaviffime re- 
fonons Echo ? & ha*c omniame- 
«iflima fuere Agvptiis terricula- 
menta. Appoilte omninb Chryf. : 

a Soeton eM© b Seascz epilt.p? 
e Lc?it,-a.6 d 5ip 17 



t talis eft peccantium confiiet 
do,omnia fufpefta habent, ur 
bras rremuntjomnem ftrepitu 
timent , tz querr.que exiftima 
contra ferenire;&aliis aliad 
ferentibus,fibi ipfis eonfcii, c 
gitant illos de fe fermoci rrari t 
lis rcs peccatum eft,nullo arg 
ente pfodit,nulIo accufanrec( 
demnat,pavidum facit& timi< 
pcccatorem/Teftis hicraihi 
rum infelix Cain, qui quemq;i 
ftimans contra fe venire,queri 
femnis ejw invenerit me,ccc;det 
unus in orbe Adamus crat ,if 
parens , ab eo nil timendum; 
verba funt kxe formidantis c 
fcientia:,& nt Arabrof obfen 
g ttrejvebat enm fuornm ctnfciei 
peccatorumJatebat mifer tremen 
timensy &• citm adhuc percvfor 
'(T et > ipfef* i»i»fti vita cruciai 
qtto cumqae oculos figeret,on? 
in fe armari crcdebat. Nam fi P 
capio credimus» ubiq; cxagita 
tur paftfratcrnacardem, h & c 
oculos in terram dejiceret,co* 
fe ferpentes vcneno , lcOnes d 
tibus,unguibus urfos,tauros c 
nibus, calcibus cquos, ipfum c 
luiH , ac fuperos cxtreraa fibi 
tentarc imaginabatur. 

i BefTus apud Plutarchnmc' 
patrero ob^runfcaffet, diaquel 
lus clam fulfTet, ad ecenam vo 
tus, nidum hirundinum hafta : 
iecit; rogjtus a prarfeRtibas 
infolentia facti : non auditis, 
quit, hirundincsfalfade me^ 
ciferari , & teftari nae efle pat* 
inrerfeftorem ? mirati , qui a« 
rant , hunc fcrmoBeaa ad reg< 

e Ch yfoft,bom,8 p»p,Antiath 
f Gen 4 g Ambrof in pfaJ ?S 
h piocof» aBud Corn in 4 Gtn.v.f 
ipior,4e ur* Kni» ; aii vi «difta 

(kti 



i 



DOMIK ICA IV. PO 

alernnt : BefTus captus & fce- ; 
sconvi&us , pcenas luit. En 
t m non faliurn iliud : afonitus 
oris femper in auribus impii , O- 
iatuta tinaent, numquam con- 
efcunt. b Arteman homo im- ' 
hiflimus , femper le&ica. ve- 
atur ,& domi confideas,duos 
iuIos fcutum fupra caput ge- 
e jubebat, nequid exalto de- 
:ns , aut improvifotelofexi- 
c Dionyfius Syracufanorum 
innus,to"nforis metu, tondere 
js fuas docuit , nec his adultis 
:um eft aufus committere, fed 
dcntium juglandium autnu- 
nputam>nibus,barbamfibi,£t 
•illos aduri jubebat; leftum , 
ifi caftra , lara fofsa cinxit , in ( 
;mfeligneo ponteaddu&o tc- j 
iebat. d SicGlearchus Ponti- \ 
; Tyrannus, fomni tempore , 
peniis in morem , fe in arcam . 
idebat. Argivus Ariftodemus ■ 
lfiliporta.fcalis fubrra&is gal- i 
arwn in morem, fe in fupe- 
s coenaculum abdebat. Hi ex- j 
os , domeiticos , propinquos 
:iti,omnes hemines fugiefeant, 
e ufquam t¥ti latebant,nec iub 
io ut Caligula.nec fub fcuto ut 
:temon , nec in Infuia ut Dio- 
fius ; nec in arca ut Ciearchus , 
cin fummo & inufitato caena- 
lout Ariftedemus ; ubique fe 
itn obmurraurantem , &c cira- 
is fiientibus clamantem con- 
ientiam afportabant , quaj no- 
urnam emietem inteiturbabat- 
eftatur Chtyfoftomus : eincor- 
tptus indtx confcientia cnm ad- 
trfut hominem exurgit fquanio 
4tern non exurgit)< lara voce cla- 

* tcb T J b CaaHin- Symb c Plut 
d Mariana de ief t inft't, 1 J,«.7 

« Cfcryf&£t,&«m.a7 i« <»«» 



f 

s h- 



s t E p r i> h A s i A Jtf . 

■mat &' acrnfit : & irj nefcVis 
lentio gravius cbmurmurat , & 
ipfa fuentia terrent: habet •& 
confcientia,ut horologium,fuunt 
tintinnabulum, fuam campana- 
lam , quae dormientes excitet,vi- 
gilantes terreat.Ferdinandus pri- 
mus Ircperator mire dile&aoa- 
tut horologiolis f afifabre fa&is 
& rotundatis ; erat ei magnus 
horum numerus , & aruficiofa 
varietas. Fuit ut animi gratialo- 
quaci hoc auro menfam opplc- 
ret, noniagratumaulicis fpecra- 
eulum unus inter coiloquendum 
fagaci manu , unum exhorolo- 
giolis raptum in caligas abdiditj 
obiiquo id ocule advertens C*- 
far ; in horainem non feveriiis 
animadvcrtit , fed vario fermo- 
ne diftinuit , dum fonorum illu4 
aurum intralateferas loqueretur. 
Erubuitmifer, & quo-d occulturm 
elfe crediderat , clara vece clamat. 
& accufst : Imperator quide» 
incolumem dimiflt , fed hoc pro 
aculeo reliquit m««itum : tim»- 
tem ffe loKge vehementiore eff* af- 
fcci»m. Yitam innocenti Abeli 
clancnlum Cain eripuerat , Deus' 
i fermonemcumillo inftituit fSz. 
{ ait Dominu* ad Cain : uhi eft .Abtl 
j frater tuus ? id fe latere refpon- 
i dit , &. vel ficfceluslaterepofic 
\ auturoat , & ecce illo minime 
| cogitante , illo nolente , noia Co- 
nat : vox fanguin'* frxtris tui cla- 
mai ad me de terra. Ita fad^um le- 
gimus , h ut quis S. Medardo 
Praefuli egregium bovem fubda- 
j xeriti quTa tamen nola animalis 
collo afpendula , furem prodere 
poterat , folicite eam grarmnoac 
foeno obftruxit ; itaquehientio 

fNicetai Dr«x J.ac.tO gCen,4 
Ji SHiiHt in riu S.Ivaii 

4o* 



*6<$ 



£>o«r ntca IV. Tos r *E 9 i p h^ v i a *j. 



dornumvenit 5' duracccecampa- 
ntala fponte fonare.Sc quafi iicio- 
xes ad furem ducendum provo- 
-care. hic cxpallefcere , animo per- 
:turbare , iterum os nolx probe 
-.©pplere , quin & in cifta inVra a- 
lias quiiquilias abdere; nec fic 
fil £ f > -cUnt-yjcec (am.tr , tlupente 
tota vicinii.infactura fonum.cjuo | 
fa&um ut fur viro Tancflo fup- I 
plex, cum damerena ferre non 
poiTet, veniarn multis prselkus \ 



te heu mmmm renaci , & m 
amariilimo meduilas , ac int< 
ra vifcere depafcentem , j Ux > 
lud Bemardl d verm#< c^u 
mirdeiiuxt mtirna cordis. 
■4 a«a.I^ecniia«c:<5 



.$. II. 



Vermii esrxrn 
Marci -$. 



mn m§rt. 



«flagitant. Sfcfciti quid felioiiw ] fxlvys Thornas ia tJnara 
peccarncem coafcientiim psffi: ^Dift. 50. quz&ir./^TwJ 
expnmerr, qnjrn ilh pcrp-ruo quiiirjr tm/ZirittUremM 

ioaans ,ciamans &^iiatrans ao- ; -tpd duitm- tMrmi^ ^mmatik 
U : obltrui aoc liatinabulam nui- f r* ^, «fc»* p e( cati ) & animu* 
la vi, «uilaartepoteft. reftis h:c | j%Y. vermis efr, ait Ambreil 
mihi t iterum&: fspiu, raalcdi&us e 0* H u*4 irratianaiilU animi / 
Otll Dorainas prxdixe- cata menitm rti^ ftnfumnne 6 
male egeris , a Jfatim m f ««gw; &^**dam rxtduntM 
fanbHS i>ecc*tumtu um adent. Heb. j ™ fnfaetfi* 5 a>«t tamsx.imi 
excHbabit , ficut canis venaticuj ' 



iile Cain ; 
rat : £ «»!# 



fcrasQ ) tjnameic cr.pert pfCCateritJtvM 
cxpeadkc •: vertnis hic anim 
a $ ! 3J- f ' & dentes ejus exednam 
/cer.t cenfcienti* ; quod qusn 
gravius eft , quam corpus airli- 
& corpas-aversnibuscorrodi,; 
tenditc. 

Puit-qai OTrmpium admiranc 

patientiae lene o&ftupuic,& E)fl 

c rerurn arcanarum con- J de compellavit , -/" qui tandem : 

Mechtildis c nobis aliam | angufta antri fui cavea , veiuti 



qui latrata Sc clanaor 
prodit,5r infcqaitttr.donec cona 
prehtndat , cV dentibus dilaniet. 
kaic coafcl:Dtiarn Ghryfoflomus 
coafcrt , b juxta iilud Sapieutis: 
peuatorei perfttjuitur malum. i d -eft 
confcientiarnali teftis, & Jadex, 
latratu siTiduo & clamore vali- 
do. Haec ha&enas. 

Nunc 
(cia S 



horologvi partern eoniidcrandarn ( arveari,inter continuos atitus c] 

aipfei-^iq; acmufcarum examir 



propomt , qui „ animarum cor- 
„dibus fe aperientibus , vidit in 
„cerde caiiiflibet vermemjqui ha- 
^,bebat caput in raodu canis j hic 
„vermis crar propria cujufq;con- 
„fcientia. quate latratu oraifTo , 
Btfnc ad fcrratos iiiqtaeti noftri 
hotologii dentes veniamus , quos 
per verme fcriptuta expreffit,den- 

« Gen*4 b Chryf cose:l deL*z 
MMtsku t»$.«Y t l,} c:7 



J durare poifetfcui illejiiraait,'^ 

j cir;c toitro,ut futuris cruciati.J 

j bus iiberer;xftum huncperkrq, 

- fempiterni ignis fupplicia metu- 

enss cyniphes patior,ut ifflQ» 

talem" eaugiam vetmem." VeJ 

mes libcns patitur , qui camer 

affligunt , qui vifcera corpori 



•e AmblrJ 7ioLhc. c.14 
( L* Tiato fpiri*.ci4i 



&i 






<® «-M I V 7 C * IT. -P * T IjIMIKTAK. 



i«7 



dont ; ne patiatur vermem 
animar»._amigit , denicfque 
txedunt vifcerd conjcientia. 
jue alia credo rnens fuit-San- 
Macario Alexandrin» , a qai 
turuai gigantera .parvo militc 
icllavit i ciam itx integros 
nles in palude nudus intez cu- 
s,qui velapresfauciaxepof- 
c , confedit ■: at femeftri exa- 
, j£c compun&us cellttlam 
m r-epetens leprofum homi- 
i in corpore fuo referre vi- 
et«r. Hos taraen -«orfus ., 
mvis gravffTimos illetoiera- 
!S ducebar. At de<vermeno- 
» Divus Bafilius dicerc non 
•iravit-: b intohraiiks -doloj-es 
cfimt ipfa infigeus .1 ntolerabi - 
HfafTc cuipism vid&ntur ,-vi- 
linter •vermes putcatis caca 
svolurari. Toleravit Sanftus 
do , c qui dum adhuc in de- 
;tuam quandam ezardefee- 
de nofte fepulchfum adiir,ck 
:r vermes y: putidas carnes li- 
ne*V exfbtnxit. X^uid^ magno 
\nt©«io., in vafta ilia foiitn- 
: omaem monafticx vitxri- 
em , omnes exebi terxores ac 
monis infulrus tolcrabiles fe- 
ant?Athana(lur» audite.-^poft 
renda fpectra pcr no&em, in- 
rir , Diabolus in pulchrxmu- 
trts vertebatur ©rnarum , nul- 
omittens Sgracntalafcivice : 
C autcm uitrices gchennx 
imas , & dtlwem vtrmiwm reco- 
,ingeftarfibi libidini o»eone- 
. Elegeruat fiquidem hi fortes 
detx prx illo verme , quofv/s 
•s vertues, colubx«s,ferpentes 
:riudd3 effe; irub fi ncceffe fo- 

PaHai.iwHift Lauz b Bafil ia Pf.3 3 
:an;iprat.l ia>.uia c. J 0.31 
tayiw 



rcr,ctiam his beftiis infepeliri vt- 
vum co-zpus, potitxs quam aflidue 
hoc dente animam aftUgi,;& cor- 
rodi.Wel unius fcelerati hominis 
confcientiam«ppelioj 'kxe inihi 
rmiie teftes*per qaot.angores,pal- 
lores,pudores,perquot cerdis te- 
nerrimos remoruVs vitam hanc 
mortakm,autiUt cum.Auguftino 
loquar, mortentdlich vitaitm. 

llbi femel puella in foraicatio- 
ncsn»m£tur,s in aeulter iunvmer- 
cato-r in injuftum lucrum , jude» 
ccnuptus in iniquara fememiara 
confcafit ' 3 tibi vir gravis illatara 
injuriam,monadms aut aoniali» 
occulturn^agitium animo fovet , 
quot-non ilicb dentes «otredunt? 
Chryfoft. audite^ 'Vitcnim oui 
ccrRmirtit adulrcrium., -etiamd'* 
miliits fuerit dives, etiauafi nul- u 
lurn habcat cccufatorem:raon de -• 
finit tamen ft-intus accufare. Et" 
v.olnptas .qaidera ten;poraiia eft" 
dolor vcrb perpetuus.-timor an- rt 
l dique ac crgfiabcj f*fpicio Sc aa-** 
f sci*fas; auguloi metuit; 'jmbras'* 
-| iplas formidaijfuo^ipmis farB«v*<! 
los confcios ,infcios j-illam ip-'* 
fam, quamcorsupit, & virum,'-' 
quema5ecitconrumelia.£* uta-** 
libi f4Wf,W/V.-/quovis-acc'.ifatorc rt 
menteaa gravius airodit con-^ 
fcientia.'* Quis non per mille 
cruciatus hcs giaviflimcs mor- 
fus , hunc intolerabilem vermena 
"a fe amoliri, oc pcnitusexftin- 
guere q»»e maxime cupit ? do- 
cuit id fuo excmplo foeneratoc 
improbus , g de qso annales Ec- 
cleiiaftici rem toti orfci ftupeo- 
dam pofteritati confignaru nt, 
Yolco Sacerdos ia Francia vit 

« Chr.yf conc.T cleLaz isc.it Xoc» 

f Chryf.Gen 4» 

e Erov.ad »n,€«ii«i li^S n,2r * 



tS8 Domihic* IV. P 

mirae fan&itaris , apudfoenerato- 
tem cum quibufdam e clero 
pranfaras , culinam ejus adiit, 
opercula a vafis removet , repe- 
litque omnia ferctsla inbufones 
ac ierpentes abiiffe. Mov.it «a res 
'hominem, ut Volconi fnpplex , 
t>muia injuft» iucro parra , fuis 
Dominus reftituerit. Supcrcrat 
inter haec vas rritico oppletum , 
uitimum ufura: fpol ; um ; cuius 
forre non rneminerat : iftudYol 
co prxfeiite Glericorum comi:a- 
tu recludi jujGt ; & ecce nov^ 
parceiito inter bufones ingemes 
ferpentuai co ( >ia:a olfcaciunc. 
MoxSacerdos tan&us divino ira- 
perio afflatus ad fceneratorcm : 
fi verus tibi de pcccatis dolor cft, 
nudus ifttid vas ingredere •■, nec 
moraufurarius inlilit , ftatimque 
Volco vafe ciaitfo , juffitfQcios 
craftina iuce rcvcrci. Titm autcm 
remoto operculo nihil prrfter 
cdftas.tibias, calvariam ac offlucn 
congeriem repererunt , qtuc caa- 
fa fuit , ut Voico ofla tamquam 
vcneranda verepoenitenrisaflir- 
vari jufTerit. Ubi obfecro,quid fi- j 
milelegifti , vidifti , audifti , ho- 
minem nudum, fanum inter feros 
ferpentes acbufonesverfari • ab 
iis deglubi , & exoffari maile , 
quam intolcrabiles dolores per- 
peti ; quos vermis coufcientia: 
corrofioae infigit , a qnia inter 
emnes trJbstlatione.t bu\ui orbis^nul- 
ia efi m<t]or trbulatio , tfiamcon^ 
fcientia delictoru. Hinc non paa- 
ci (ut frequentiffimis experimen- 
tis comprobatum eft) hujus mor- 
fus tolerare non valentes , ad 
mortem , imb ad certam damna- 
tionem , quafi levius fupplicium 
canvolarunt : nam ut Angufti- 

• B*ra,fer».4 de afi"m»pc,Vi>£ 

v 



> S * LHTHASIA». 

nus an : k Quem pungit maljt 
fatatia , reisiihit fe d fpe ; &■ 
fperatfiiri ifi damiatioyiem. T 

ruerunt , qui lonffa: tyrannidi 

brevcm faicem ac prarcipiua 

fe exfmerunt : alii inrcr flu< 

& «ndas hjufti , ut fecum fa 

veanenj fuifocarent : nona 

peciori ferrum immerferumxd 

deai vulnere confe&uti &. reu 

& carnificem: plurimi laque< 

ftrauguiarunt , ne fpirare ir 

tot Uiorius cogeientur. Chrj 

ftoinumaudiamus : c ad e»m\ 

du.a J*das ctnfcientiam coarp 

ttm rninime fufferenf, ad iaqu, 

,'e ctnvettit. Ita Lucretia cum 

gentcm confcientias cruciat 

ob pudorcm violatum intoler 

tifliine ferret , armavir ferrod 

teram , iilndque in pcftus i 

merfk-, prajccupa*.< pefi^a (ut 

Sapienv ) redarguente anfi^ntit 

Gofi,iphtrc$"qiii in fc ckrni 

tiores vidcntur , ubi fcelus co 

mifTum.violeHcas q -uinn mai 

cohibcnt ; \to. ita :;i;eriUs cori 

duntur , ut paiaiT) inrer d.dit 

cenabefcere , inter anrwr) fm 

pailsfcerc, in:er fuav-fiimasi 

pe<iias omnia iilis amarefcei 

denique millies emori, vivutni 

nus ducere , ac feipfi tum.il; 

vidcantur. Veritatemrci hifto 

coraprobabit.Fuerat oiim e Fls 

cus Pracfes Alexandrix Agyp 

praefedrSjqua in prxf:ftura dt 

l"e iniquius, quam par erTet,ger 

in Andrum In'ularaeftreiegati 

eam dum appelleret , ita hanc i 

citur appeilaffc : quomodo vo< 

bo iianc infulam ? exiliumne i 

novam patriam ? an portmn? 

refugium miferum 3 Sepulci 

b Aug.inpf, -r cChryf, ep,7 
dSap,X7 e pbiloUd, l, inFltc* 



DflMTMKA IV. 

.rnenmaxime convenit : fiqui- 
m infelix ego me ipfe quo- 
nmodo in monumentum in- 
o Adeb autem (inquit Philo) 
pidabat infelix Flaccus,ut non 
xrquarn infanus profiliret j ac 
sh citrbque difcurrcret, manus 
nplodens , femora percutiens, 
ui fc affigicns & clamitans : 
tremi qncfdam , interiment mt 
;-'; meconniventc quidam la- 
[ibus obruti,quidam vivi cora- 
fti , quidam raptati pcrforum 
idium , donec fruftatim lace- 
entur. Horum facinorura pce - 
me manent ; fat fcio j & ditae 
ti ftant tamquam in carccri- 
^ , ut obice rupto propcrent in 
lampetniciem ;imo jam in honu 
tmdt itr, multtu mortes fuftinensj 
!fiffrfw«//»Ww.Hincamenti5c 
perabundo fimilis exclamat : 
upjue toMiiem ferreus durabo in 
| cafibus* ,,fcio rae rholliorem, 
tiam ut morte mihi cofcifcam. 
nnirumhoc quoque vetat meus 
tnius,ne cito abrumpam vitam 
iiferamsiit malum dilatum cu- 
taletjineatque apud injufte ne- 
itos majoremgratiam.Taliare- 
olvens animo trepidus exfpe- 
abat finemfatalem,inquit Hi- 
ttcus Huncmiferrimi hominis 
um , multas morres fuftinen- 
, optime mihi Poetae adnm- 
fle videntur , dum Prome- 
um injuftum raptorem cau- 
3 alligarum , ab Aquila cor af- 
ie rodi , Tytium verb infano 
:ore captum , ad inferos dam- 
um , ubi afllduo morfu vultur 
•eraejusdepafcitur,cecinere: a 
» ' ■ ■ Ke c fibris reejuies daturul- 
la renata. 

am fabulae fenera , fic ad m.0- 

• Virg: 6, Jfcneid, 



res traducit Macrofeius : £?& 
vukurem (inquit) immortaleje- 
cur rodentem, nihil aliud intelli. 
gi voluerunt , quam tormentd ma~ 
ia ctnfaenti* > obnoxia fiagitib 
vifcera interiora rirmritis, &. ipfa 
vitalia , indefefsa admiffi icelerik 
admonitionc laniantis , femper- 
que curas , fi recjuiefcere forte 
temarit, excitantis; tamquamfi- 
bris renafcentibus inharendo , 
nec ulla fibi miferatione pareen- 
tis : lege hac qua fe jtidiccnemd 
nocens abfoLvkur,«ec de fe fuam 
poteft vitare fententiam. Ita ille, 
Nimirnm in fua,fupplicia , peren- 
nefque poeoas femper renafci yii 
deturconfcientia,eiqueinhaeren* 
vermis , de qub Servator dixit : 
t verm.U eornm nsn moritur. Mo- 
riuntur complices , moriuntu* 
confcii ; raoriuntur lajfi, moriun- 
tur violati, moriunturlaceflm , 
moriuntur oppreiTi ? pupilli,teft,a- 
torcs, donatarii : at vtrmis toratn 
non moritur. 

Refert Seneca , d de quodam 
Pyihagorico, qui cum forte cal- 
ceos a futore emiffet, poftero die 
pretium numeraturus , ubi ad of- 
ficinam veniens , mortuum in- 
tellexit futorem , lattabundus , 
quafi jam.liber eflet a folutionc , 
abfcefllt : led monitorem 4ome- 
fticum, qui intus vivebatjnonfe* 
rens , fafti p<aenitens, ad offici- 
nam rediit , & pecuniam. per ri- 
mam ingeffit dicens : itlt tibi vh 
vit, tu redde quod debes. 

Innocens Jofeph in cifternam 
dimiflus,afratribus venditur,ubi 
poft2j. annos in Agyptum ve- 
niflent , ut annonam comparaV 
rent, ac durias -fc a Jofepho (tum 

b Macrob I.i defomn ScfpfoB. "• 
c Marci 9 aSenecai:7'debenef,c.4C 

H • £bi 



i^d D©Mi»r*A IV. f osy Etip*Awia m 

*^i iicognito) habcri viderea- 

«r: omnium una vox fuit : * mt- 
ritohxc pAf.mur , quia ptcCavimus 
infratrem noflrum* Gr idcirco ittnit 
fupernos tfia tribulatio. Ita verrais 
iftc poft tot annos adhuc viverc 
compertUs eft , ac dcntes fuos 
cxerere, meritb igitut Saivator 
noftex inter graviflimas comrai- 
nationes adducit : b vermis torum 
non moritur y & ignis non txflingui- 
tur. Idque fccundb , imb tertib 
inculcac. 

Thcatrum Anglicanaj crudeii- 
taris , exhibet novum genus car- 
nificinae : pelvim aeneam ventri 
fuperimpenant , fub qna^vivi 



non vulgarera horolegii co; 
tionem paucis attigifie fu<Hc 
quod quandoque inlperatb 
rios mafculos , fcras, viros ar 
tos , ac omnis generis larras 
hibeat. Ejufroodi fuit hor< 
gium illud, quod anno octing 
tefimo fcptimo mifit Aar< 
g Rex Perfarum, ad Carolutn 
gnum Imperatorem, ex quo ? 
equites , modb finguli, modo 
ni, tcrni, modb uno agmine» 
nes , apertis tot feneftris , i 
matim exhibebant , exercii 
dixifies hic conclufum , e pc 
caftrorum ermnpentera , fpecl 
tibus minitantem , ac caedea 



glires abduntur , qui igne fuper tentantem. Ita nulla hora 

pelvira incenfoj interiora vifcera " 

nervadunt, nervos omncs con- 

vellunt , omnia dente, ungue di- 

laniant : quod fupplicium diabo- 

li inventum effe , quis ambigat J 

fum hoc reis apud inferos defti- \ 

natum fit,EccIeliaftici 7. vindi&a 

carnis intpii, ign/s & vermis. Hoc 

damnatorum mppliciura , etiam- 

num vivi peccatores circumfc- 

tunt , tefte Bernardo : c infernut 

quidam & carctr anim*,rta confci- 

tntia tft. Suflfragatus Ambrofius : 

d ipf* qn* videtur ttiam dum mi- 

vunt t impiorum requies , in inferno 

tft. Imb ut Piopheta teftatur : | 

Ipfe animus impii infernus fit, & ( 

ln infernum commutatur : e ctn- " 

vertantnr peccatorts in infernum J 

tx quo rccie mellifiuus Do&ox . 

vconclodit :■/»»/«• omnes tribula- 9 uan ? niixe deperibac , proc. 

tionts bumanas, nutta tfi ma]»r tri- | inomam obtinere non poffl 

hulatio, quam confcientia deliElo- \ ««dele facmus aggreffns j* 

rum , * Pnmocmm hofpitemfuutai 

Tandem ut concludain , unam 1 n * nuromarum mercatoremj 
txuncat £c fpoliat : tum quatt 

»<3«t»4» b Marci 9 c Iw», fen»,4 ) 

de«f«mp.t.rirg,4A*fcl,U P/»J,45, f h Sap,i7 i Lpbbet^ flagcllapert.p 

|P£fcl,9 f *8iQ,«ii, ' l 3. fiasri, 3 

I 6CJ 



impiis , qui non puerorura 
vas , armatorum acics , ac v 
fpeftra ob oculos ac aBimos 
rum obvcrfantur , fequc fpe<9 
da iHopinatb exhibent. 
g CikAb tural.I, J «,X 

§. III. 

PerfcMst triftes iliii appam 
favorem pr&ftabdnt. 

N"»Oftis fubhoram prandii/ 
*lis Theodorici feralem S; 
machi fpeciem fcfe exhj 
iflc. h Audiftis triftcm infas 
imaginem, latronis animo , q 
momentis occurfafle. Illud fc 
inauditum : juvenis quidam C 
manus ; ciim unicam heunlij 



1 



fTOU ! n ieA IV; * 

iter a fius accepta pecunia. lo- 
•letior fachis , matrimonium 
orfit. Jam votis potitus, fe & 
uliam honefte componens,ita 
reffit , ut in fenatum admiffus 
' Quis hunc ncn jara fecurum, 
s nonfelicera prjedicaret ? fed 
n pomo,fub vernanticortice , 
« verrais delitefcit , aut fub 
ua extus compta & ornata , 
iseae & vermes rtdunt & exe- 
it; ita inter delicias ac divitias 
dub conicientia rodebat 3c 
nurinurabat : 6ccid:fti,oecidtjii : 
nori mallet , quarn ita excar- 
catus rivere i Sc ut maluit, ita 
« ex eius voto fa&una eft. 
)dam cnira die ciim vocare- 
in fcnatum , ut de prsdonis 
ajus capitefententiara ferrct : 
le facro audito , uxorcm ro- 
, ut jentaculum aiiquodappa- 
fjbi non bene efie. Illa ex 
tti ct rebatnr genio.vituli ca- 
apparavit , quod ut appofuit, 
smvifudi&uque , eshorruit, 
iluit , & ad uxorem : aufcr , 
it , aufer hoc caput huma- 
j vultus enim hominis occi- 
timo fefe ingerebat: inde fta- 
egreffus ad fenatum , cum 
:nriam in ordine rogaretur , 
andit prxdonem hunc qui- 
capite ieum efTe , fe verb eo- 
aut majori fupplicio punien- 
, exponens facinus omnibus 
?nus ignotu. Invafit audien* 
tupor , utque fidem di&is fa* 
, itum eft in ejus domum : 
;jiie terra eruta , & Merca- 
inventa offa , fcelus decla- 
nt , fimul cu3i altero lubens 
nfque ad fuppliciura ductus , 
:c plexus eft ; ad mortis ima- 
tn «inus exoallefcens , quam 
Us feiaks lajya»,qaid a quod 



e $ ? Emmawhu. Xfl 

repertus fit , quiideoad uniu» 
fpeciri intuitumexhorruit , * uc 
non fecus ac oiim Orofms in atu 
liFerdinandiuna no&e , mcrn 
mortis, ita hic fpcctri terrore in- 
canuerit. Ludovicus Scverus e* 
Bejorum fanguine Princeps, Ma- 
riac conjugis fuae litterasRuchoni 
aulico fcriptas , b per tabeilarii 
errorem , domo abfens , interce- 
pit ', fed cum epiftolx fcntcntiara 
non afiequeretur, (ut eft malitio- 
fa fufpicio) coepit de fide uxoris 
dubitare, & credcre aufam faci- 
nus, quoef non cogitarat. I taque 
internuncius , & lator literarua», 
vclttt leno , primb ©btruncatus j 
deinde ubi Donawedam urbcra 
fuam rediit , etiam prarfectum ar- 
cis , flagitii fufpe&um per fatellU 
tem mandat jugularij tum ma- 
trqnam aulae prxfidem , quafi fce«\ 
leris confciam, ex turris arce prae-* 
cipitari imperavit. Sedobarba^ 
rum facinus ! his quatuorfune- 
ribus , ipfa Maria integerrim^ 
Princeps , quintum aeceflit : Jm-, 
perio coa/ugis vere feveri , caput 
manu carnificis illi amputatunu 
Scd prima , ftatim a ctcte , noci^ 
Ludovicus a Marix raanibus a- 
dcb exagitatus fuit, ut cum baf b» 
florente ^c juvenili, decoriqu» 
coma cubitum fecontuliffet, wni 
node ita incaauerit , ut mane fc- 
nem feptuagenarium referret : in 
quem mciito quadret iilud Poc» 
tae:e 

© nox , quam Ung* tft 3 quafatU 
vrui fentm. 

Quin fpedrumhoc, Principera 
domo & vere excedere , atque in 

' 4 r>r«x,f©gut damn.c.a b&adcrasfa 
lavaria faBAa.iom z iayitaWaxia» 
Srabaat, 
c Maw'ai.1,4 tpif,7 

H 2 $xb 



<fcxiliumtendere jufiit , donec dif- 
ficili itinere , R«mae Alexandro 
IV. Pontifici fupplex , veniam 
exoravit , & ad placandos Maria: 
manes, nebile coenobiutn cxaedi- 
ficavit. 

Si quem igitur afliduo verbere 
eonfcientiaflagellat , Ij quem ti- 
tnor ac tremor exagiter , nec uf- 
quam conquiefcete patitur , (t 
quera nola tlla redarguentis con- 
Kienti* aflldue incufet , & atla- 
tret , fi quem vermis illeedaci 
dente corrodit , fi quem denique 
ferales jarvae infeftant, unum llbi 
•mnuimremedium, quo cun&a 
cefient ufurpet : horologio p©n- 
dustollat , & ilicb omnia fine 
pondtre tejptnt: falutariconfeffio- 
iie, Auditores, veracontritione , 
a deponentts tmne pondtu & &f- 
tumflans vos peceatum & invenit- 
tU refuient animabus veftrU. b 

Ita profeetb vermis ille, omnes 
Yirturura ac meritorum flores 
avidedepafcens, una contritione 
«necandus eft , ac gloriofum erit 
illius funerlinfcribere : eantritut 
ihiit. Aut 11 lubet , 6 peccator & 
» H«k. li kMitU». ii. 



hocinpromptu remcdium , s 
quot guttulis verraem imrperj 
re, aliquor lachrymulis , inqua 
& exKinxeris. Teftatur idn 
morabilis hiftoria, -quamnarj 
Sa vanorola cap.6. in Michaear 
Juvenis erat Ferrariar , robuft; 
ut apparebatj valetudinis ; c 
tamen inogma^mprte corrui 
medici coipui algerkint , rirai 
tur jecnrV, r^IaM&es^ ipienen 
nihil uiquam vsSi4e^fehendur 
Handem ubi ^or fcratari ccep 
runt , vermem in eo confpiciu 
faeda laniena graflarlj mergit 
is variis liquoribus , nec fubm< 
gitur , donec in fuccunvamari 
% cepis aiiiinue exprefTum » *o 
jecius eft , uoi expiravit. Pecc: 
noftra, & obfoleta flagitia , ce 
funt & allia quae vel conipei 
fuo , fuccum illum amarum I 
chryrnarum ex paenitetnium 
cUlis exprimunt. His vermis i 
iramergendus eft,6c(ut dixi) c, 
venittu requiem animabus veftr 
Ac quifquc de fe dicere poteri 
<£ecce in tranquilitate & jm p. 
t rit amaritudo mta. amarifiima, 
« iUuh. II dlf*: j3. 



CMBL 



£ M B L E M A X 
hitnicm hvmc hoc fesit* Matth. U* 




aRUMPOR ET INVIDEO. 

DOMINICA V. POST EPIPHANI AM. 

vidus» cui numquam bcne cft niflalteri malcfitj fejpfunt 
perdit , ut alium perimat. 

I, Invidtu alienum btntm y funmfacit invidendt fupplicittm* S. f f4M 

fper. lib. r. dc vita contcmpl. cap. 5. 
II. Invidia bominem diabalo dtttriertm reddit t C> dohrts inferni tsle* 
rare cogit. 

III. Invidiaflamma* y aulat principum y caftra militujM,contubtrmS 

fatrum y clauftra Religioforum &c. late depopularu 

I V. So/atia invidioforum & invidorum remtdia, 

* €>»»<*. SpiA: Ij. 

H3 PQM* 



$ 



DOMINICA QITINTA POST 

E P I P H A N I A M. 
Ltimicm h9tn$ has fecit. Matth. 13. 



Ivi&us ille invidiae 
parer Satanas , agello 



JL^Ecciefix femen divmi 
manu inje&um , fudo- 
*e & fanguine coeleftis agri- 
colae afperfum , fru&umccntu- 
plum fpondere non ferebat : ea 
Propter fuperfeminavit zizania, 
lcntes & fpinas confevit , & 
ctiamnum agro animacnoftr*,ubi 
legetem virtutuna exurgere vidct: 
invidet & invidi* fpinas ac tribu- 
!os fuperfeminans , meflem in 
herba fuffocare nititur. Quam 
autem latc virulenturahocinvi- 
dix femen fparferit , non fine 
gemitu purpuratus Ecclefiae fena- 
tor fateri cogitur. « „ Noflc 



unus ariterum occideret ? fola 
invidia. Quid intcrjacab 8c 
Efau, non folum fratres,fed ct- 
iam geminos,tanta odia conci- 
tavit ? eadem invidia. quid in- 
ter ipfos Ghriftidifcipulos an- 
tc Spiritus San&i in terras ad- 
ventum diffidia & contentio- 
nes ferere inceperat , nifi invi- 
dia ! quid parentes ia fliios , 
fratres in forores , maritum in 1 
xorem arsavit ? invidia. Qui 
omne malum in orbem induxit 
unainvidia, quam Chryfoftomi 
merito , b omnium malormm m> 
tr em & /tmclerem imncupavit : t, 
le enim malum eft invidia , i 
nullum neque miferius , neque 



,, i«quk, vultis, quamomnes or-^Meteftabilius , ncque incurabi 
»» bis regiones, cufufvis homines ^us , neque latfus patens uf J 



„ conditionis invidis malum oc 
„ cupavit ? iH caftris militum, tk 
m inprxtoriis urbium, & in con- 
„ ciliis Epifcoporum , & in aca- 
»,demiis ftudioforum,& incapi- 
„ tulis Canonicorum , & in coe- 
„ nobiis Monachorum fuum lo- 
„ cum habet ; pergit porrb : in 
„aulis verb & palatiis Princi 
^» p*m , nullus eft angulus ubi 
„ non regnct invidia. Vide quam 
„ longe lateque pateat , guando 
„ nonfolitm inter homines quof- 
„ cumque , fed intcr ipfos etiam 
„fratrcs reperiatur ? Nam ut 
„ Romuli 8cRhemi, &alia Eth- 
>, nicorum exempla prattermit- 
„ tam , quid primb duos fratrcs 
,, Abcl ScCainitadisjunxit , ut 
«9ellarn^foaci«Bet io Pf»l,>o,e»nc 



quam repenatur. Quare invi- 
tat Auguftinus , eordis fui age 
lum qnifque difcutiat , an inim 
cus homo nullas illic invidenti 
fpinas feminarit , ut eas, dum T» 
pullulare coeperint , radicitus 1 
vellat ? cconfideret , inquit, unu t 
quifque coufcientiam fuam , C^/fJ 
videt dt profptritate prtximi fui h 
%\didc veneno pti cuffum , evtlUt A 
peclore fuo fpitmt & tniulos : uti 
etfeme Dbmini^uafi in fereMfM 
multiplicata f. geie luminis concipi/ 
tur , ut amaritudo invidiie CUriJH 
dulcedine leniatur. In quod ftu 
dium , quo acriiis &. alacriiis in 
cumbatis, ftimulo effe potr rit de 
terrimi haius monftri natura 
plufquam viperina , qurt crudelU 

b Ck'yf {r kom 46 mc:2i G«n- 
t Aag feiu c; dercap. 



DOMIKICA V. f ° 

num fui carnificem efficit , ho- ' 
inem in Cacodsmonem com- 
utat , omnis denique odii, dif- 
iii , parricidii inveatrixac ma- 
iiiaatiUexiftit. , 

§ I. 

tvidtts aliemtm botmm , fuum 
facit invtdendo fupplhium. 
S. Profpcr. lib. r. de vita 
i contetnp. cap. 5. 
!]T venenum nemo nifi ge- 
Knctofo vino immixtum , aut 
dukcdine qtr&piam afpcrfum 
auferit: italethatis noxarvirus, 
bccator ob corporis volupta- 
:m , ob houoris aut opum emo- 
imentum fe&atur. Si furem 
it latronem percun&eris , ut 
uid aliena diripiat , obvios fpo- 
tet ? Refpondet ille : a maxima 
lnlcedo eH ex alienisfortunis prA~ 
andi. &> aqu* furtivx dulderes 
tnf. 

'■ Si ex avaro Euclione quatue- 
s, quid ita for dide inter fuos vi- 
lat ? reponit ille : atmihi plauio 
\fe domi yfimut acnummes contem- 
ier in arca. 
Si hominem fuperbiaelatum , 
aurice & auro turgidum , qui fe I 
ircumfpectet , rogaveris ? illud 
efponfi feres : 
' k PHlthrum efi digito monfirariy 

&• dicrer hic efi. \ 

i helluonem aut temulentum 
rifciteris , quid fe adeb ingurgi- j 
rt , ut in bclluam degenerare vi- 
earur? in promptu habetillud j 
ifaltis , c qubd vnum (atificet 
tr hsmnii , curas pcllat , & me- 
ncholias mergat, ,Si cx ambi- 

3 Livin,I. - 6 Pt-ti:£ 
b Perfi u »S*t:l 
c rfal: 103. 



$T E* IPH AH I A»i% ^75 

tiofo,prxcclfis officiis ac dignita* 
tum titulis inhianti expifcari vo- 
lueris,quorfum aulxlimina terat» 
optimatam gratiam aucupari ftu- 
dcat ? huc inquiet meagit : d ?/«-; 
yia divitum honoratorum. Et illud/ 
S. Thoma? edoftus fum: e nihil 
potefi cffe in rtbut humanisO' cctp»- 
ralibus majus honore. Si homine» 
libidine flagrantcm incufarisjhu- 
jus inccndii fomitem fibi indi- 
tum allegafeit , iHiufque fiammas 
fopire tam fibi impoffibile , f \ 
quam «.hfcondere.igriem infinisfu-y' 
nt vefiimenta illius uon trdeant. At 
fi invidumroges qutd voluptatis, 
quid commodi , qtfidlucri, quid r 
ncnoris adipifcatur ? hoc tinnra 
Curtiirefporfdere poterit : g in* 
vidi homines ttil aliud tjuam ipfo- 
rum/unt tormenta. Quibus pofitis 
re&e c«m Bellarmino inferes : h 
quod nihii invidia fit miferius/ r 
ex eo facile cognofei poteft, tr 
qubd cum catterfs vitiis aliqua'* 
fft vel utilrtas, vel dele&atio,vel" 
honor , fola invidia tota eft" 
miiera & amara. Ambitioni" 
gloria, furto pecunia ^adurterio** 
voluptas aliqua^ comparatur : ** 
invidcntia verb quid: prxter' r 
continuum acerrimumque do-* r 
lorem habct \ noftis quem, ** 
qualcm , quantum dolorem pa- c * 
tiaturUnvidia Socrati cft ulcus, tr 
quod numquam non fuppurat. fC ; 
At levis ille dolorcenfcripoteft 
ex ulcere jam fenfim per carnenr 
ferpente. Salomon multapaucis' 
complexus , Proverbii loco cfl« 
voluit : * putredo offium invidia^ 

d Sccl. «:lo 

e B Thom » 'q:IO?. art!f ad * , 

f Prov,c.6 fCart 1.8 

k Bellartr. in Pfai:9Cc«»c.IO 
i Pxov 24 



Hf 



&& 



fy6 DoMrwrcAV. Po 

Non carn« modb, fcd & ofla le - 
thali tabc confumens. 
r Anacharfls invidentiam animas 
ierram appellavit , quae animum 
aon folum in multas partes di- 
Videret, fed crudeliffime lania- 
*et , adco ut quifquis aliura in 
invidiam rrahit, fe tpfum ad fup- 
plicium Ifaiae Simonis , aut aliud 
longe gravius tormentum abri- 
fiat. Alexandri di&ura eft. a 
tnvidos fuos ejfe carnifices. Levis 
adolelcentis , verbum gravc. ho« 
Vernm Pocta cccinit : b invidia 
Stculi ntn inventre tyranni tor- 
mentum majus. Confuerat Dio- 
nyfius SiciliarTyraanus prius ho- 
nes fuos quam tolleret , eorum 
fortunas aeraulis tranfcribcrc , ut 
morte acrins , hoc tormenti ge- 
nere cruciarentur. c IdipfumA- 
gjs confirraavit , qui cum audiret 
effe nonnullos alienaefamiliz.qui 
ipfi inviderent : geminara igitnr, 
inquit,habebunt molcftiam,quos 
& fua ipforum mala , lc mea ac 
amicorura bona cruciabunt. Harc 
carnificiaa ncc in ludo , ncc in 
cpnvivio, nccinftudio, necin 
fomno , eos rodere ac mifere cef- 
lat dilaniare. Quod divinus Do- 
«or attcftatur dum ait : d Zelare 
in htmine donum Dei & in malo 
epprobrio bona aliena cenvertere , 
alienam gloriam facere pmnam 
f**m % velut quofdam ptSlori fuo ad- 
moyereearnifices, cogitationibus & 
finfibusfuis adhibere tort»res',quife 
* ute fti»is eruciatibuslacerent. Qjuam 
jferb nihil ex hoc fcelere volu- 
ytatis ac eraolumenti percipiant, 
fcd mifcrrima laniena excarnifi- 
Ccritur, declarat, dum fubdit: nen 
a Petrarchalil». i diat 106 
b Horaf.l I. ep *, 
« Manutii apoph Jib I r 94 
Cfl; Jk«fuft, ferm 83 de remp, / 



«T EflfRAHUll. 
cibus talibur lafus , non potus { .. 
efft jucundns. Sufpiratur femper \ 
mgemifeitur , ac dofetur diebus 
neBtbus peftus obfeffum fine inti 
mifiiene laniatur. Idque adeb i 
vere ac truculente , ut dolor 
viperar parturientis exfuperei 
quar a fcetu fuo fcededilaniatui 
ac trucidatur Jisec fan&iffimiAi 
guftini Do&rinaeft : efuutaju 
dilacerato &dirupto illo ipfomatt 
n» utero t in quo concept* funt % nafi 
tUfSt invidi* natura , itlam ipfa 
animam * <jua concepta efi % & co 
fumit (? perdit. Vidit hoc S. Ae 
brofius & monet : f Fuge im 
diam, quanon folum atienos % ver» 
multi magts eum % quemfofftdtrit i 
cerare cenfuevit. quod toties fil 
quotics alienas laudes , & felic» 
fuccefTus audiens ringttur,& di 
rum ? i . tur 4 » £ ttntes perr» invid 
ptena jufij habet ttrttres , quanh 
invidiefu* habet taudatores. 

h Kmc Bion cum invidui 
vidiflet valtu in terram de>eft< 
ore livido , oculis retorvis , qua 
fufpcndium meditaretur , appo£ 
te dixit : aut huic magnum. malm 
contigit , aut alteri magnum benun 
Quod vel ethnici viderunt , l 
quidam Poetarum finxcrunt, hc 
folum culpandi , quod quidqui 
afrlnxerint , foeditatem ad vivui 
non depinxeriat .- i fuit quidar 
Romar celeberrimus pi&or , qui 
ut pro Pontificcmaximo Joann 
XXII. tetcrrimum invidia: rr.oc 
ftrum in tabula vivis Sccolubrini 
coloribus depingeret , integro 

e Augufi. eit, 

f An-.br.de fuga feecwli c. 4 

Bera. dc aiaiia falJacia areefenti 

virae. 
a Apofh. Mea-Btii 
i €auffin Caart, S;To«,4 tr, U 

f«a, 1» 

tciginti 



Domivica V. ?mt ImphIwiaS; : Vfy 

ptrcuffu Saulmillty & Daitid dt~ 
cemiilia.it ilico facer textus fub- 
junxit: "iratus eftautem Saul ni- 
mis, tk difplicuit in oculif cjus* 
fermo ifte.Kon re&is ergo oculis* 
Saul afpiciebat David a dic iila,*' 
& deinecps. Juvat htc cum Hier.*' 
qu*rert,c\xi Saulirafceris,8claus € ' 
patrix faivatoris tibi difplicet ? f 
fed quid reffnfi h%c praftandum* " 
jam cum tigre nobis eft fermo , " 
non cwm homine , & qui tigris" 
invidix cvaferat, mores illius t-*f 
mitabatur incantufceminarum/' 
Quidquid aeftimationis,qmdquid 
laudis.quidquid gloriae Davidi de 
proftrato Goliath accedebat, fibi 
Saul detra&um ducebat. hinc & 
in Euaagelici hiftorii opcrarii 
mifli in vineam * murmurabant 
adverfuspatremfamilias.qubd e«s 
qui fcrb advenerant.parcs fibi fe- 
ciflet. Hier.hic invidum perftria* 
gens, ait: "Non tam ipfcplus ac* 
cipere quam alium nihil accipere** 
defiderat. Chryfoft.veri: ergo illi" 
non dolebant quafi fraadati dc €< 
mercede fua , led quia illi atr»-*' 
pliusacceperant." Sivideritfie- 
ri aliquem ditierem , putat ie« 
vidus hoc fibi decederc , ac fc 
fa&um pauperiorem. Si alter fa- 
pientii praeceliat , ita dolet ac fi 
ipfe infipieas fit. Hic denique 
invidi furor ac rabies eft , ut ntn 
tam ipfe plut accipere , quam alinni 
nihd acciptre defideret.VtohltiQni 
fervit , quod Cauffinui nofter 
commemorat : d invido pro- 
ponebatur aurum , vel argentum»,< 
ca lcge ut icfe primb quidenv* 
cligerct , fed focius duplum reci- 
percti Haefit hic invidus ,nec au- 
rum eligere aufus , recogitarjs? 

4 Caufiin, «ourr, S, - *"»»,^ 1.2, cKiii» 

B- 5 quod- 



riginta annos infumpfit. Videre 
ic crat , ut Poeta fcribit a 

•m intus edentem 
KpertAs earnes,vitierum alimenta 

futrum 
Invidiam. 
Pallor in orefedef , maciei in etr- 

pore ttto ; 
Kufquam recra acies , Ihent ndei- 

gine dtntes j 
PeBwa ftile virent $ Ungua eft fuf- 

fufa veneno ; 
Hifusabtft, nifi quem vfimtvt- 
I re dolores. 
Kec fruittr fontne , vigilantibut 

excita curis l 
Std videt ingrates , intabefcitque 

v : dtnao 
Succeffts himinum , carpitque & 

carpitur una , 
SuppUciumqut fuum eft. 
toc Regius Pfaltes fpeftavit , 
ura (ic juftum collaudans , ejuf- 
ue felices fucceflus enumeraHS , 
lvidi dentas exacuit : bBtatus 
ir qui timet Diminnm , gloria &• 
iv tia in domo e)us : yucmdvs hs- 
i» cfui mifertiur &, cotnmodat t di- 
terfitfdedit pauperibus^xftitia ejus 
xaltabitur ingleria, poft has lau- 
es , tandem invidi fupplicium 
ibjungit :peccat«r videbit ®- ira- 
etur , dentibus fuis fremet & ta- 
tfcet. 

S. Hieronymus hic : c Peccator 
tdebit &adin(iar tigris irafcetur: 
cut enim illa mufice concentu, cru- 
ttius favit & dilaceratur ,fic pro- 
ero jufti eventu , peccator irafce- 
w , & proprtam dilacerabit ani- 
am. Quod ut in exemplo con- 
rmet : vultis , inquit , tigrim vi- 
•re ? infpidte Saulem : audive- 
t Saul hanc puellarem Odam : 

»Ovid, Jib.l Metaw b MU.hr 
Cfiict»R,ia }, Rijubi c^li 



I}£ B O M I K l C A Vr'?0 

quod focio duplum ccdcret. imb 
Sc duplum argentum ei ievidc- 
fcat. Quin potius elegit , nt fibi 
unus oculus erucretur , modb fo,- 
cie ambo expungerentur. Appo* 
fite Salvianus : a prof}>eritA*.*;ie- 
ita illi fHpplicium tfi , & parnm tfi 
fipfefitftlix, nifi alterfuerit inft- 
itx ; qui hoc agnnt & fatagunt, 
<juod illequi jaxn jam in periturac 
navis prora confident >cum pup- 
pim , quara. tenebat adverfarius, 
primb rlu&ibus hauriendam ac- 
cepiiTet : jam (iuquit) lattus mo- 
liar, dum prius hoftera meum vi- 
dero perire.. Adeb ctiam cum 
groprii commodi , lucri , imb & 
ialutis ja&ura' ,. invidia: ftimulis 
agitati, malum alreri creareni- 
tuntur. in qua co-nfinailes mihi 
videntur naviincendiarix , quae 
(ut in appofito embiemate vide- 
re eft.) ad hoc inftru&a eft, ut to- 
*a in flammas abeat & confuma- 
tur j modb hoftiii claffi damnum 
infcrre valeat fubjecto lemmatc : 

b RjHwpor & in •vidtf ■ — . 
Cujufmodi navem apud Famia- 
num Stradam c curiofus leetor 
vidcre poterit. Quod Lemma , 
BMMpor c* /'«Wre^epitaphii loco 
fervirc potuiiTet homini ,. qui 
Theagcni nobili Athletav d 400. 
coronis illuftri , adeb hanc glo- 
xiam invidebat, ut fingulis nofti- 
bus ftatuam ejus dire flagellaret : 
eoque Iudo fe magis oblectabat, 
qub jam nutantem fe evertere 
yoflc fperabat. Dum tandem fta- 
tua repente corxuit , & lividum 
fiua mole miferc oppreffu. Uiide 
quod illcfurcns jactabat 

* Salvfan Iik.i, i* provi«Tea,' 
ti OW*. epift. I» 

« Stnda,desa*,t !,6 a.MSf 
i: Ptnkftmni Caufto . Sjaa{>, 



& T E p I p H A X I A M. 

•— - • t Pelopis dtrrm 

Ruat ve> ir> me, dumtnodo infr 
trim ruat. 
Ita fic feiififie videtnr 

R*at vel in me, dnmmodo & fie 

tUA iU/tt. 

Non iHjurii exe*ramur bellui 
nam illam rabitm *, ferx per miU 
vulnera , & aceirimam iui Iar.it 
nam alrcri neceminfcrrc conao 
tur. Qua luper re A-lianumau 
4iamws ; / Scghis Indorum Rc 
MoIoiTum pra-ferocem Alexao 
dra Macedoni dono dedit : cujc 
virtutem ut hic espioraram lia 
bcret , cancm cumHeone in cci 
tamen commifit : dum e vefti^ii 
MoloiTus lconcm invadit, ac fay 
ces dentibus coaitringit. Quoi 
ut Alexander confpexit. Ind< 
mandat , c.mcru amoveri ,: fe< 
nulla viid efBccrc potuit. Caud 
eiamputatur , ncc fickonemdi 
raittit 5 attonitus Rexcrus infci 
QU;iubet 1 £?"if/6/7 fe remittebat^ua^ 
alienum crus& ad/e nihii ptrtintn 
Bringetttur\ ait Alianus. Tandcr 
tresaiii pedes truncantur : tuhil 
remi/iierf.icluf , maximo rtlwre a 
leonis perniciem in cumhebat. P oftxe 
raum ei caput amputatur;cc qubi 
mireris, aitauthor: etfi capitt 
reliquo arpsrt ablciiTutn erat,»77*'ii 
tamen denteslnniinhatebam : & 
ex leone appenfnm caput fubli 
mc fesebatur. Inimanitas ea bcl 
Jtusinnataj at non^minorem ii 
homine reperias. Refert Maffc 
jus g horainem adeb iri prxpo 
tentem fuiflc, utcumadhircn 
tcm latcri comitem interfcctan 
vidoret , Cc in {e deraura inten 
tam Eufitani lasceatn fc nulli 

e- Seaaca Thyeft- a& * 
f j«Iian. L8antmal.c_t 

grXa«,kiit, Iai,I,u 

i cunOB 



un&atione fe in ferrum impel- 
ns , ad corpus adverfarii per 
)fum haftile furibundus affluxe- 
t , & ftrijfta fica hofti femur 
rsciderit : atque ita mutuis ifti- 
os ineodem veftigio ambo con- 
iderunt. Hoftem enim verb fibi 
iperftitem fore non ferebat in 
jfaevire & rumpi mavult, modo 
uas alit pe&ore invidtjc fiam- 
ias,in xmulum effundat j incen- 
iarios in hoc montes imitatus, 
ui dnm nocent , dum cremant 
c perdunt , fua ipforum vifcera 
KJCEitQtar. Parumhoc 

§."l* . 
kvidiakomtMem diahoto dete 
riorem reddtt,^ Aolores ttt- 
ferm tolerarecogit. 

A Uree more & orc fuo Chry- 
foftomus : a Invidia peftiferum 
talum , hominem in diaboli c$ndi- 
'tnem , ac in damt/tem convertii. 
>uid quod horrro invidus diabo- 
> lopge deterior fit , tefte eo- 
em Antiocheno Antiftite : b 
tminvidut (inquit) ipfo diaholo 
tagif diabolut eft. Quod lucu* 
;ntis probat argumenti* : c invi- 
tt Sittan ,fed hominibus , flciorum 
tmini: tuvero homo cum fit , ho- 
xinibus inmdesyodium *dverfus ge* 
ms ,. naturamqne communem exer- 
rs , qusd : ne fatan qmdent facit. 
\H*m igiiur veni/tm affequeris^ 
uam tandtm excufationem praten- 
es t fi fratriffucceffum videns pal- 
'fiasf Harre re&e concludit : d 
tiemaluminvidia efl : ", cjuia nuUa 
wquam malignitas pejor inveni- 
**ClTryfoft,hiom,i6 in «,2» Gti\ 
kCl«*yfoftjhoiH,4i in«a2, Mattb,^ 
•iHom.i' ibj Cor.i Hom, 53 ad: 

pop, Ant, 
&Ci)iyfei« t hf>M6ir;r;,3$ <3|»- 



Sf I» HASIAM, 



m 



tu/. In orbe graviora mala non 
fueie, quam Angelorum ruina , 
Adami lapfus , & Juda:orur« 
Deicidium:haec tria cagitalia ma- 
la ab una invidia nrocreata funt.. 
Quod primum fpeftat. Scholafti- 
corum cum Divo Bernardo opi- 
nioeft, cLucifero ac aliis An- 
gelis propofitam fuifle Verbiitf 
carnatibnem adorandam. Pra? 
invidii^ rerb , qubd humana a<T 
eam dignitatem & n»n Angelica- 
natura afiumeretur j hunc afturri 
adorationis detractafle. unde 
Chryfolegus : maluit in diabolum 
commutari , ne hominem pltnum 
gratiafic videret. Ardefcit ctiam- 
num non minus eoelo quam in-' 
ferno, dum terrx filios in fuo fo- 
lio videt dominari. De priimi pa- 
rentis lapfu , cui fortem fuam in* 



fimlmorte Matthaeus loquitur: 
g Sciebatenim (Pilatus,) quodptt 
invidinm tradidiffent eum. NunC 
verb fi tartareos Spiritus longc ; 
gravius invidix flammis , quara - 
igne gehennar cruciari compro- 
bato,nonne quemque invidorura' 
inferni dolores perpeti manife- 
fto conclufero?his Regius Pfaltes' 
acriter exagitatus clamat : h do-* 
lorts inferni circumdederunt' me: 
Auguftinus legit :- dolsrts invidirt 
cir.cvmdtderunt me : Saul enioi" 
quafi inferni ignibusincenfus y i\ 
in mvidem exardefcebat. Hifcc 
invidiae fiammis totus exarfit fan-r- 
guifuga ille imperatorTheophi-- 
lus , \ quem in extrema : cum- 

e V Fsrnand iri Gen.c,^ £iSi.%,t»i\ 
f Sap.c 2 gMarth 27- 
h Pfal 17 * Zonaia*. 
k Caaf;couft Ttrora, 3 p,- tilixvpl^IV' 
fal i# ; -Ii Tn3sim« t 

H„ 6. jnorte- 



*8b D © w i s i c a V. ?o 

morte lu&aconftitutum, fupra 
•mnes doloresflaagis uffit Theo- 
jhobi ,quem exinvidia in carce- 
rem conjecerat , fe mortuo inco- 
lumitas j quare ou.m invideret ne 
Cibi fuperftes effet , ad ledulum 
fuumfatakm, Theophobi caput 
«jefert i juffit, quod exangui manu 
corna prenfans , & cum gaudio 
contemplatus dixit : Ego non ero 
gofthae Thcophilus ,. nec tu 
Theophobus ; atque hoc falatio 
ad flammas ruit fempiternas : 
Nonne vorifllmura UludSalomo- 
ms canticum cft * # Dura ftcut. 
inftrnus *»>matit ? Quamris enim 
cacodacraones. probe teneant ex 
odio fuo in genus humanum 8c 
fceleribus ,in qushominesindu- 
cunt, fuos cruciatus augeri t ta- 
tnen quo hominibus noceant , 6t 
illis roale fir, hoc »on curant.In- 
faaus fit qui fefe iaedia enecct , 
ncalterum pafcatjfeconvivto ex- 
cludat , ne alter admittatur j imo 
& ccelo libens cxulet , modo al- 
ter profcribatur. Quo fpe&at illa 
Chrifti reptehenfioLucsu. ^* 
tyohis legis ptritis , quia tu.ifiis da- 
iem fcitnti* , ipji ntn introifiis ».&" 
§9t qufintroibant prokibuifis. Ubi 
Ghryfologus : bandifiis dum ff- 
t!ufit alidty fieipfum janitor in vidio- 
/u» exclufitx,&' ne intraret alter,ifife 
ftrmantrt foris maluit ptr livortm. 
Plus dico. Erit forte qui obftu- 
Befcat aon gehennac , fed invidi* 
Incendium has gravifllmas quere- 
las Epuloni exprefllfle : c Pattr 
^dbraham mifertrt mei y '&- mittt 
l*\ar*m. Jt. Petrus Chryfologus 

# €sot $ bCkryf0l.fcfa1.17x 
« I.B6 l4. 



» T ErlPKAMIAM. 

1 apte ad rem Hoftramr c *<fLazamni 
j mkte>qub> ad infernum degre ' 
mio:de folio fublimi ad pcofun-' 
| dum chaos : ad tormenturo ftri-' 
| dorcmdefanftaquiete, detan-*' 
I to filentio beatotum. Et emitte" 
Lazarum. VL'. video quodagit , ' 
noiieft ■oveliidoiorisjfedlivo-' 
I ris antiqui.&zelomagis incen-* 
' ditur quara gchen-na. " Ufqueee 
fquis ctedarjut malicLazarumfe- 
cu inferni ignibus cruciar^quarc 
ie iis liberaru tion fi (inquit)*d 
Z* \t/um duci pofiu,'atifc\ J jdje La- 
^arum vult deJuci. O v cr e dur* ficMt 
i/t/ttnns amulatio .' Omiris familia, 
caetus , congregatio uhi hatc reg: 
nar, recte irffernus dicituri caquc 
coMepti.tartareo inceKdio crucia- 
ri .* quippe t efigrave iUn malum t 
tft iuXki incendtum man ft/tndum t 
q.uos aHqHandt habuert c;nttmptui % 
videre 'tlzces. Quas-fTammasubi- 
eumqueconfi(tunr,in cabiculo.io 
c»n?ivio^inleclo,infoto,circum- 
ferunt;iifque ut dxmones ubi ubj 
funt, acerrime torqaentur. / Viri 
in Theologici palxft ra exercitati 
docent dxmones complures in 
aere conftitutos , medios intet 
juftos ia patriaV, & pcregrinantct 
in via k ut fic quafi duplici inccttv 
dio , mrifque invidentes tor- 
queantur : hatc Bcrnardi doftrin* 
eft : g Diabolut in pcenam fuam %. 
tocum in a$re mtdiuminttr cotlum 
0- ttrram /ortitus efi, ut vidiat,& 
invidiat, if/afue invidia torquta» 
tur. 

dCknrfo! fewn i«» 

« Cfarffol fenw tl2 

i S Tho iB4.fen« i .4 5 Jc l.f q +<. 

• 4- 
l Beia fer» 54- m Ci«t> 



DoMISICA 



?9 $T E>IP l» AM 1 A*. 



it» 



$. III. 

%tv'ilt* fijmm*» a^a^prtKCt 
pnm caftra mtittum cuntu 
knmaffinrnm > ctattftra Re 
■ itg:eJo'um lafk defopdart 
ad moresofrentlitttr. 

ANeelice Dcftor Aquinas t * 
„quia invidia eft fleglona a£- 
„terius,in quantum dinr.nuit 
fo glGriam quam quis appetit,con- 
^fequens eft , ad tlto* tanmm ;n- 
„v : .diahabeatui-,<]iiibBsbcrrovult 
4 ,fe *quare,vel prxfene < rt glona. 
*,Hocautem noncft refre&umul 
mm a fe diftantimnmullus CDitn 
„mfiinfanus ftudet fe zquare : vc* 
, pratfcrre in-gloria his , qm funt 
„mukb maj©rcs,puta plebei ws ho 
„mo Regi,vel etiam Rexplebejo, 
jt.qucnarnukumexccdit. lt ldto 
„his, qui »ukum diftant, vel lo- 
„co,vei tenapore,vcl ftatu, homo 
»,non invidet , fed his , qm funt 
^propinqui , quibus le nititur x- 
^quare vei prxferre.Nam cum ilii 
jjexcedunt tn gloria , accidit hoc 
>,eontra noftramutilkatem,& i"n- 
„dc caufatur triftkiar. Hinc invi- 
dia eft paftim inter corrivates. Au- 
Iicusaulico,milcs mititi.frater fra- 
tri,figulus figulo invidere cofuevit 
Ac primum *uidem,germanum 
VCtus verbum eft: b invidia in auiis 
pa/citur, in monafieriis educatur, in 
Xenodochtis ntoritur- In aull po- 
tentifllmi regis Bakhafaris, invi 
«iia nata eft,& in Danielem juve- 
netn ob fingutares naturs ac cce- 
leftis gratia: dotes , regi pereharu 
exarfit.c Daniel omnes Chaldatos 
Aiufpices 8cfagk»tes Regis prx- 

* S,T*»^ , *, *»3 *> *,i*. U * 
& »Miel, c, U 



cellcbat. Darjus occupatS Baby- 
lone & Cbaldjco Imperio Medi* 
& Ferfisfubje&o* facile depre- 
hendit , quantus vir cflet Daniel, 
quam perkus xerum^quam fidelis 
cbfequio. Eum itaque fecum du- 
xit in Mcdiam, & cehtum vigint* 
SatrapistcuprincipibuSjtotidem- 
que principatibus praefeeit : Da- 
nuel,verbo*, Rex fuit. Darius ei fi- 
dcbar inomnibus: cumenim Rear 
annumagesci fcxagefimutfi fecnr- 
d«m , que-dfacra pagina teftatur, 

dui wp» fitfirrteret m6>/?M»w,guber- 
naitionem totam ©mnium regno- 
rum Danreli committens : Re- 
ge:n age inqttiebat , & rem beae 
adminiftra :. e igitur Daniel fnfie- 
r/tbat emnes Printipes,&' Satraf--iif i . 
quod apud omnes incredibikm 
.movk invidiam : unde tiuarebant! 
wcxfimem eum e medi« tollendi. 
Ferre noti poterant , feominera 
cxterurn^ alieri^enam , Judacum^ 
imo & captivum fibi pratferri. 
Hinc nultam quietis partcm ca- 
piebant, dum variis machirratio- 
nibus,,modifq;omnibus id unur» 
crlicerent , ut ©anielem Princi- 
pem U hcum leonum fpeciofo 
nomine dejicercnt. Noh immeri- 
to dixit Auguftinus , ut omnibn* 
fe immtfc(?tt t fdkabus malis fuper- 
bix & inv drnti* Diabolus pratft* 
Innoceoriffiraus Princeps ad /«- 
nes pr«jeBus cjt: aliatufque efi laph- 
unus &*p»fit$v ptpir os Uci , quent 
obfignavitRex annnlo fito & annulo 
optimatum fuorum , g ne sfttid fie~ 
ret conita Danielem. Qnid opus» 
obfecia , tam immani faxo > Utr 
quid as laci tam probe obfigna- 
ri * Non avotabit Daniel e foveik 

f ft»g tosa.dl i* »UfcS«4t, 9,1*. 

| «Baaitiiis,^ tm 



^2 DOMISTCA V. P 

tam profundi , capitales illius 
ioftes fcalas non porrigct,fat in- 
fuper cuftodumhabct , tot impa- 
ftos leones : fed aliud hicmyfte- 
liam latet,. non intus a leoni- 
bus , fed a foris Danieli naalum 
timeHdurn^ timebatRex ve*r*id 
fieret cnntya Danielem ab invidis: 
qui fi vidiflent illum vivere , prae 
invidia occidiflent,cuileones pe- 
perceranr.Hxc Gregorii Naz.fen- 
tentia eft : a Renc ma«is timwt ft- 
rocitatem aulic*rum fnorum ma'o- 
rum, cjuam fe/itatem befiiarum , & 
S. Hieronymus : b obfignavit an- 
rtnlo &c. S£v* de leinihus fecurus 
trat , de ktmsmbus pertimefcit. En 
quo integv-rrimum ■ jnvenem pru- 
dcnria .caiVunonia, morum comi- 
tatc,rerum agendarum,fupra-:eta- 
rem, fokrtia prascetlearem , nulli 
dantemullam oSfenfibnem, nifi 
quo-l virtus fua eumn-mium ex- 
tuliflet , invidia deprefilt. Nbn 
unum Daniel fui lequacem ?ha 
buit,quiquod Bjegis autPrincipis 
autem habercnt , gratia & conci- 
Ko-apudeos valerent, fuaopera 
frcquentius Rex utcrctur , digni- 
tates quafi per faltum acHpifce- 
tentur. Quantumvis mjxrrno fuo 
merito & debito virtuti, pruden- 
ti*, fideliflirois obfequiis jn cau- 
fis arduis ftipendio, nihilominus 
cum Danielc Leoninis ac Theo- 
stinis invidorum deatibus obje- 
fti funt. Dum tantum fiV quif- 
que honoris aut excellentia: de- 
traftum , quantum alterl colla- j 
tum,arbitratur. Tn aula Tfceodo- I 
fii imperatoris quantum nrvidia: ( 
concitarunt pauculae vocci ille : 
Gtnfianti»** condidit, Cyrutinfiau- 
ravit ? Narrationem ex BarQnio 

* Cfc-egws tzzitnt ■ 9 

& Hierant». «.$, Sa^ijf». 



paucis comple&or : -c Conftanti- 

nopoli jedificia complura terrx 

motu collapfa , reftaurantem ma- 

num petebant. Cyrus Archyte- 

ftorum Princeps , vir laudatiflS- 

raus, pace & bello inlignis , prae- 

feftus aulac, Prauorio, urbi ; Pa- 

tricius;confularis,duxbelli,quid- 

quidintraurbem movente terra 

prociderat , non tarn inftauravir,. 

quam fepultnm in auguftiorenv 

formam excitavit :; ex qtia re , fU 

cut apud omnes magnam gra- 

tiam adivit , ita apud Imperato- 

rem Theodofium juniorem noa 

, mediocriterotfendit. Nam cnrn. 

i h.-odofius ludis equeftribus , dc 

more pracfiderer., & popuius no- 

va urbis fpecie dele&atus.identi- 

dem acdamaret. Conftaniinni c»n- 

dtdt,Cyi4i /»/?*»Atw>,vulneratusi 

hic vocibus imperator , CyruoL 

non folum publicatis bonis i'n or- 

dinem redcgit , fedin Clericum: 

attonfum ,. Smyrnam non alio a- 

nimo mifit , quam ut per fpeciera: 

quidetn psntificatum ibi gereret,, 

revera autem . ut ab improbo po-. 

pulo , ^ui iam quartum Epifco- . 

pum interfccerat , madaretur.. 

Speciofum profecVo dc auHcurrtt 

ftratagerrra. Hanc vero tragce- 

diam pauculae populares illae vo- 

CCS COncitarunt : Canfiantinus con- 

didit , Cyrus infiaura-jit. ^Quarc> 

quifquis inaulaeminere vis, hoc 

tragici memiacris r: ^rs frim*; 

rt£ni eftp*ffe te invidiam-pati.Vro— 

prius e Juftinianuna. Imperaro-> 

rem juffit invidia , dumfubaftiat 

Vandalis,a<Ji0que dePeifis trium— 

pno , Belifatius.Juftiniano fufpe- 

c Saron.wi Chrift.4jri 

a*Precop. arCrin:t,l.-9c,6* 

• Bry.riinci, «pogh, CJijift, titiia*- 



D#MfBI£A V. ?0$T EP l/n A H » A*fr. 



rtfc 



ocu is cjus juf- 
is mgurmm ad 



ftes redderetur , 
Hi orbamr. At 

viam P v cgiam exftrui curavit ,.ubi 
flipern a prstereuntibus Cbi eno- 
gati , hac verbonrai fcrmula po- 
ftulabat : vJ^icr staabotnrK B.tUfa- 
rio y qntm vixttti extMlit^tacavit in- 
vJia. Iiiadem ccnrexerem , fi vel > 
lecenferc voluer© ; quos invidia 
non folum digniiattim gradu,£d 
ic vita deyeat Priroa arteft/me 
fapientiai- a al-us aliatn y*y invi- 
diam occicfit. £:: hisidia , ; iuquit 
Plutarchus ,, b opptsgnavit Peti- 
clem Simmias ;~Alcroarcn The- 
miftoclem , P'or»pejnmCiodius; 
Epaminondam Meneclidcs ;ideo 



aus 



qaia parem aut fupenorem 
fcrre non potcrant , fcd foli prae- 
eminere geftiebant. Amabo vos 

3uid Saulern tot technas & inG- 
ias Davidi ftrnere fecir?.- Quid 



Sauli proniniraum cogitare rDa- 
vLd juvenis amans gloriae, & par» 
tarr^ quam naftus c£in Goiiath,. 
tu/tri ac ornare- volens ,^ad bcllt 
diicriraina impigrut», fe praebe- 
fcit,& petibit: necenimomnibuS' 
Moris mers cuique fellci eft. Ex- 
clamat hic Chrylofiomusr^ qvtm 
oportebat ut kenefathrera &falva»- 
torem agmfcett , fum qttarthat in» 
tt. fictit, ejus tnortem uniceanhe- 
labat. V-os viros Bellicofos ©bte~ 
ftsr % . quoties icvidia? feiie lividi^ 
afterius Chiliarcha?, D«cis, anre- 
fignani mortem anirEoconcepii- 
ftis : quoties eum a fuis deferi,, 
prxfenriffimo difcrimini fe pro 
' patria ac Rege exponcntem , vcf 
cum dedecorc .'redire vcPoccum- 
bcre optaftis?"Norunt in hacare* 
na exercitati , auantum invidiar 
Senerofjflii-nos tteroes anircis ac- 



fentel iterumejue faralem lanceam bdlica virtute pra?Geilentes_afTla> 
rn infons ac ormii populogtatio- 
fum caput vibrare ? ; 

Ex aula m campum , in taftra* 
G lubet, pedein cmiramus , & ili- 
cb animirobur & virtus , pluf- 

3uam humana , qaa David.Phili- 
;ha*um p?oftravit, invidi oculos 
pcrftrinxit, tum brevisxilla victe- 
ris panegvris : c percufiit Saul 
milif, &Daviddecem miuia,&m- 
num in furorem egit , nec quief- 
©«re patitur dum rivalem fuftuic- 
rit. Poft irritum crgo dnpliccra 
knces iclum,,tertium facinu* fa- 
bro homicidie Rex impius moli- 
li ftatuit :. amovit enim a fe , & 
fccit cum triSwjnum iuper mille 
ttros. pulchrum riomicidii arart- 
tellum. Chiliaxchus- conftitutu» 
eft David ,. ut periculis objc&us 
wnto citius petiret. Hoc «cim 
* Sip.14, B riUt. iajatali. 



nt , quantum eorum feliciftimos 
conatus ac fuccerTus retardarit.. 
Quid- qubd hscc una furiainca- 
ftris inregrss fipe lcgioaes ab sc- 
mula ratione deiertas ia exitiura 
induxit , exercitam totum & pa» 
triam perdidit.. 

piures SaulrconiTrailcs repertf 
funt : talis extitit Philippus .Ma» 
cedo ,„ quem Demoftnenes ad vi- 
vum expingit ; tam mfignitac \s 
fuit atnbitionis-^ut quidquid ui- 
piam in bello praeclare gereretur, 
ipfi fuerit adfcribendum,ducibus 
(uis remfortiteracftrenuegeren-' 
tibus , magis indignari folebat, 
qua« ignavis^ ceflatoribus , qur 
maltas eorrupHTcnt imfeelli mctir 
ac focordia. Alexandeifilius h«n« 
morbutH a parenre Bacreditariunt 
hafeuit r aam quod Curtius pro- 
dit , Alexander hoffes vinci vo* 
L «Cfar/«iHrea.«6*ia.c.2X0tft k 

JWfiXAt» 



i84 &«itrvrc* T. f » 
luerat,AntipaMum viciiTe ne taci- 
tu* quidem no n i ndig nabaturjfuae 
demptum gloriae exiftimens , 
quidquidacceffiF ralienae. Sauli 
$uoque fimillirutts Aflyriorum 
Rex , qui tefte Xenophonte Ga- 
briaminvenatunMflumpiit, qui 
fe iilo periiioreca in equitando 
eredidit. Oblatara fub inkium 
venarionis urfar»„Rex telo petiit, 
fcd caflo i Gobrias certiflimo ja- 
culo reram proftravit. Invidiam 
Rex difllmulavit. Venientem 
j>ari modo leonem fagitra rcgia 
non IxfitjGobciz tetigit. hic Rex 
fccum nefcio quid dirummuifi- 
tans , lanceam lateHiti eripir, ea- 
que tranfadigit Gobriam. Enfe- 
ia non a fe , fed a Gobria occifa , 
tantara ilii invidiamconflavit, ut 
saorremconciverit. Quoties non 
feram , ied hoftema vulgari miii- 
te poftratum , valkim occupa- 
tum , munitionem expugnatam , 
aliis invidiac non levis icintillas 
fufcitavit , 8cmaanorumanimos 
pupugit?- Themiftodes cum no- 
ftcs infomnes duceret , ejus rci 
eaufam fcifeitanti ,. refpondit : 
teithiudis d ephati* exciter.Et quid 
te Dux bellicofe , generofe co- 
pies , illuftris Marchio infomnia 
infcftant» exagita^t telaudesil- 
tius.virtus beliica ac robur animi, 
quo mcdios hoftium cuneos fpe- 
ftantes Principe perrupit , quo 
primus hoftiiia maenia occupa- 
vit, primus copias iuas in vaHum 
eduxit , inquietat te hunc torque 
aureo a fereniffirao donari,titulis 
ac dignitatibus condecoraril 

Sed quibufdam id miaus mi 
tom videbttur inter viros milita- 
xes, in tanta nationum diverfifli- 
macum ac ordinum varietate , i 



t Ef tVKA H I Ajtf. 

tari ; enimverb hoc mirandum a* 
deplorandum magis , longe gra- 
viori invidia germanos fratres 
iefe laceffere , ac dilaniare. Inin- 
fentia adhue fua mundus adole- 
vit malis , necinterfratres fecura 
innocentiafuit , nec inter facrifi* 
cia devotio.ipfa adhuc Religio 1U 
vorem fortita eftapfas aras foeda- 
v\t invidentia, qus Religionis ac 
naturxrea in proprium fanguinc 
audax , terriam hominum parteHfc 
trucidavit. Toius orbis, mortali- 
bus alioqui vacuus , duos caperc 
non potuitfratres,alteroinviden~ 
te. "* Invidiafecit,*»*?*»* Ch,yp>~ 
logusiux munditota duobus eflet'* - 
anguftafratribus latitudojnam ** 
que ipfa Cain junioris erexit in'* 
raorrem,ut efle folum zeli livor c * 
faceret.quem primumfecerat lex'* 
naturat.r«' ongrutt iHudjimhr*A 
(i :b cutB dolet fib': gratiat coele-'*" 
ftis ambirot, fratre;* eiTt praela-'* 
tum , de facrificio ptoccfilr ad'* 
parricidium. ft Anguft.i profefto- 
quantumvis amplafani;lia 8c tot* 
vix fiitis efi ^»»«/.Nedum cubile,. 
menfa,Ieftus,fratribus intetfe in- 
vidiS diflidentibus. ln excmplum 
adducit Chryfologus filii prodigt; 
fratrem , qui cura iutrare nollet 
exclaiaat : c 6 zeli tumot ! du»t 
non capit dontHf ampla. ^ermanot, 
Qirxftio olimin univerfitate Lo- 
vanienii agitata : cujuimodiferax 
ruerit , quae devorafle Jofeph di- 
cebatur. conjeciura quorumdan» 
de leone.de urfo,de apro; fed ve- 
riflime Hugo Garenfis hanc fc- 
ram peflimam invidiam pronun» : 
riavif, nam, ut ille att, in cap. i\» 
Proverb. Invidia eft illaferape/Ji* 

M. Ckryfol. ferm:4 

b Arabr feriBM^ iap^; ii0j 

ro*, 



I»-» M I K I C A Y. ?OJT 

irf, de <f»a dicit Jactb Oenef. 37, 
'rapefima devoravit Ufeph. Non 
nus jacob , non unus paterfa- 
lilias jam queritur hanc fcram 
effimam in filios , in filias , in 
ropinques , in vicinos , ad Can- 
uinem fxvire. Ubi illud Chry- 
jftomi obitcr notandum : a. in- 
idU btmicidii mater efi J at * m ' 
ium fceleratifiimm es , cum invi- 
tM fratri. Hxc fera peffima fa- 
ailiam Ifai quoque invafit , duro 
arori Saulis fratres prxludere 
ecit. Venerat in caftra David pa- 
cntis ittflu : continub maximus 
tatu fratcr Eliab verbofara bi- 
cm in cum evomens > puer im- 
>robc, inquit, quid hic ncgotii 
labes i ficcme cuftodis oves > b 
9» ntvi fuperhiam & ntijuitiam 
%,di$ tui. Sola te curiofitas huc 
git , accurrifti ut videres caftra. 
J K el*s , ait Chryfoftomus , • m- 
ndiatmni malitia cumulata ! in- 
lignum hoc ^ fratris animes, vir- 
rutera germanam » fuam inju- 
riam ducere : expcrientia fiqui- 
iem niraium , quam comproba- 
tura illud fetri Blefcnfis : c invi- 
iia proprium eft , laudem alterius 
fnam reputare injuriam , ut e« ip- 
fl deprimatur <fut alter evehitur. 
Quoties contingere videmus 
dum frater aut foror extotlitur, 
nuptias ditiores^honeftiorescon- 
trahit, hic adofncia ac dignitates 
evehitur, profperc ilti & ex voto 
fuccedunt, frater velut in luttts 
degit , dnm hicextollitur , fe de- 
ptimi arbitratur , & eontra fibi 
plaudit, fi fratri omnia adverfum 
eant. Hoc quam indignum fit, 
apta fimilitudine exaggcrat B. 
Maximus fermone de amore 

jt Ckryfoft hom 44 a<Jp»p, 



fraterno : »0» decet fiatres »t lan- 
ces wfiaterj, altert humiliatt , al- 
tentm extellit , quin potitxs fe ad 
cura isclinet , ut fublevct 6c con- 
fcrat dc fuo. 

Atque hatc ha&enus gravifiraa 

diffidia inter fratrcs germanos , 

imer geminos s quid non intcr 

uterinos , inter divcifi tori , fub 

difcipiinl novercai timendum 

cft? infinitus fum fi attigcro: pro- 

fuerit in ieaenitotum complcfti, 

qux moloffi catulumlconi obje- 

ftura eique percharum dilania- 

vit. Hiftdriara prorfus fingula- 

rem Lanuza dcprxdicat. hom. 

12. §. 19. d Unum moneo ejuf* 

raedi invidos fratrcs , fitios dia- 

boli , quibus cautum illud percu- 

pereaa quod fratri invide fenior i 

aeeidit : qui cum veniret & ap- 

propinquaret doraui, jaraque ati- 

diret fymphoniam & choros , in» 

dignatus eft , & nolebat intrare. 

Ubi concinne Chryfologus : 1 in^ 

vidum fugat fymphonia pietatit, 

cherus tharitatis exeludit, & qutn* 

adfratrem vocat ratio natura, livtr 

mn patitur intreire. ita , inquam» 

verendumeft, neaullceetefti, 6t 

coend magna , & gaudiis bcato- 

rum frater invidus exGludatur, fic 

cam diabeiis ad infcros detrulus, 

jeternum invidentia exardefcat » 

Mitto hic familiarc & illud ma- 

lum effe famulis & ancillis j qul 

volet , quam ephxbus Ephatbu» 

icg.iax Elirabethac gratiofum , cx 

invidia apud Regem traduxcrit, 

confulatVafcenccllum de regibua 

Lufitani* : f Nec hoc quii^uam 

rnirabitur, fi & pueros fibi ma- 

xitne invidentes compcxciitifuf^ 

t Lhc* I?. 

c Chfvfol f«r»:4. 

f Vaf«o«c»ll wi«««pJk*l. t , 

fieil 



jff'J D © M I W I C A V. POST EpIVKANlAW. 



ficit illud Auguftini : <* vidi ego , 
inquit, & exuertus ftm \e'antem 
ptterum , nondum lctjurbatMr, & in- 
tuebatur paUidus amaro ajpeBu ctl- 
laetAneuiri fitum. «. 

Prartereo hrc quam fignlusfi- 
gulo, opifex opihci , cauflidtcus 
caufiidico, medicn.s medico, &c. 
invidere foleat : adeo ut fe folos 
in arte , in urbe, inorbe peri- 
tos efle velferrt ; quos fuo tem- 
pore Bernard. inle&atus eft , 
quem fblum audiiffc fufficiat : 
b erravimut, inquit , in folitudine, 
tn inacj«tft\fnlitudo h\ecfuptrborum 
efi & invidcrtm* , tfuia folos ftft 
4t$imant t fefoltt appetnnt reputari. 
liberatus efi ? tdit ftehtm. ajiutus 
tfi in negotiis fecularibus? neminem 
vtffetfibi fimilem inveniri. Pecnnio- 
ftts efi i fi ditefcere iiiderit alte- 
T*m , cruciatnr. fortit autformofus 
efi y fed erroneus errat infolituaine 
fua,cor ei elatum,durum t expers pie- 
taeisfignavttm compunclioniSificcum 
ex omni rore gratia ccelefiis. Rem 
ornnem paucis dixit : invidl de- 
fiderant foli eflfe do&i , foli con- 
fulti,foli gtatiofi,fbli formofi.fo- 
li opulenti, verbo foli Soles. Ale- 
xander Macedo cum ei Darius in 
fosdus amieiffimum magnam re- 

£ni parrem , & trigintamillia ta- 
intnm auri obtuliflet (unicnm 
auri talentum , leclor , fexmuMia 
feptingentos quinquaginta Phi- 
lippeos continet , tu jam triginta 
millia talentorum ad calculos 
jrevoca) Etario refpondit Alexan- 
der, ccelum unutn non duos feles, ntc 
*A{idrndu9sir-e?ts cape.re foffe. His 
prsceptis imbutus Solimannus 
Turcarum Imperator foius re- 

a Lib.T conf 7 

b BsrnjrJ c\* etmia fallacia pratfeB 
fei vttae, Pfal Ifc6 



gnare voluit : c quatuor iili eran 
liberi. Natu maximus Muftaf; 
de Perfis vi&is rediens , dutni 
Eyzantinis ingenti plaufa a 
fplendido triumpho excipitur,pa 
rcntis animum invidiaincendit 
quare filium ad fe victorem ala 
crem rercrium , in CGnclavi fuc 
ftrangulari juflit, ejufquccadavei 
militibus objici,addito prscomi 
edi&o : unitt in coeiis Deus, unusit 
terris Solimannus. Fsater niinoj 
hoc fpeftaculo comnnotus ilia- 
chrymsvit , qui & biduopoft vc 
neno fubiatus eft.Tcrtius ad Per- 
fas confugerat, fed per Iegatoi 
dedi juflus , palam fccuri percnf 
fbseft. En aaabulaRtem infoli; 
tudine , qui fua pignora regn! 
principcs , miuora velut fidera it 
confjwcno apparcrc non cft paf 
fns^icd lucem invidit ek extincla 
voluit.ita invidi omnes in fua fo- 
litudine fc folos in folioR.eges,in 
arte magiftros , magnificos , &c 
cellcntesjcximios eflc c»piunt,rr- 
vales non ferunr.Ijaveftus in hos 
Jobus : d ergo vos efiis ftli bomi~ 
neSf&vobifcum movietur fapientia\ 
Sed haec pluribus quam putarara. 

Venio nunc adultimum, nec 
minimum itsvidiatmalum, quod 
virosetiam Eccleiiafticos afflare 
dicirur : non me, fed Chryfofto- 
mum hic aufcnltate r e invidix 
vis totamfnbvertit Ecciefiam & to- 
ti nocet terrarum trbi : quodcumcjut 
maium videris,ex bacradice produ- 
citur,cadit inviros Ecc/efia/licos & 
perfeRts. Numerat celebris Ec- 
clefiaftes pro concionc Audito- 
res mille ; at dum audit ad aftc- 
rum duo rrla millia confluere, 
c L'>Cns I. ?. «p, 22 Tonraa atrjca 

. B«U vol.2 c,55 
dloW «, tl. « V, Cheviehaviura i* 
VI!» Ettl • 6 

tinsitur 



DomiSIca V. P 6 
Ingitur haud fecus quam Saui ad I 
ttem milli*. quo autcra animo 
jufmodi homo fit, S. Bafilius di- j 
•rteexponit : afontem fcaturien- 
tm nems tbturat , & fole fplenden- 
t , nemo oeults obiieUt , nemoiwji- 
\et *Uis,fedfibi ipfigtatuUtu-r^ued 
yni ctutingat) 'afrum fermone fpiri- 
uali tn Ecclefia fcaturiente, & cor- 
\e pio ex donis fpirttus inftar fontis 
manante , nonfuUinet audiri cum 
ttitia , cum grato animt ifufpuit 
\tilitatem\fedpn~gunt UpUufus *u- 
lieniium , & velles nequt tfft , tfui 
Miiitattm capiat , neque quilaudet. 
Execratur & jure merito Cauf- 
5nus nofter b reperiri , cjuA ne- 
eio , inquit , quazelotypia non 
"erant quampiara de fuis poeni- 
:entibus altcrumconcionatorem, 
lut ConfeiTarium adire; quos re- 
ligiose commonet dicens, bonos 
ronfeflarios mari confimiles efle 
iebere ,quod omnia flurnina finu 
fuo excipit , & aiib finit derivari 
ut liberrime fluant , non difqui- 
rendo unde,qua, quare ad fe con- 
Buxerint, multo miuus voto,qua- 
fi catenl fedi colligare. <^uod 
S. P. Ignatius luis cavit , Regula 
facerdorum 9. 5c alibi. nnllini 
phedientiam admittant.Quid quod 
Societas fibi-plaudat (contraac 
invidi arbftrantur ) qubd Sc alios 
videat juxta Apoftoh monitum 
c xmuiari charifmata mcliora y U- 
fum meditatioHum varios iuter 
Kel'giofos vigere,8c populo pr©- 
poni: fciemnirates antecinera- 
f ; um non uno in templo celebra 
ri , iadulgentias animarum a no- 
fttis in parochialialiove Religio- 
forum templo lucrandas proponi, 

a Ba.fi? fcora de inv'tUa, 
c »Cor, u, 



S T E P I P H A N I A M. 1S7 

arx ornatum , domus Dei nito- 
rem. fuggeftus^fediliajpic^uras in 
noram formam inftaurara. Ju- 
ventutem in litteris £c Catechcfi 
(modo fedulo 5c zelo Dei fiat) 
imbui ac efformari } adeb ut no» 
foii ipf , feciufis aliis^agere vellc 
vidcantur. 

{. IV. 

Solatia invidtoforum CS 1 iuvi" 
dsrxm remedia. 

COIatio efTe poterit primb illud 
^ApoftoIi : d nen tft fervus ma» 
jrr Domino. Judxi Chriftum noa 
folum per invidiam tradiderunt* 
e fcd & omnia ejus verba &-ope- 
ra fugiilarunt : namo Ecclefiaftes 
tot invidorum linguis confixus* 
Plutarchus ait f felem unguentt- 
rum odtre exagitari & in rabitm 
agi : Juda-i^ in hoc feli fimilcs : 
nara ut re&e Auguftinus in PfaL 
44. exponens iilud : In tdoretn 
unguentorum tuorum curremns. lili 
autem alii , inquit , onante magis 
tum vidtbant in glori* prardicatia* 
nisEuangtlii,&- in vita inculpabilU 
tantt magvs invidia torquebantur 
& occidrbantur bono edort, quo alii 
recreabantuf. Hoc telo omnes, 
Chrifti xmulatores , Apoftoli,. 
g Dodores , Patres , AnathafiuSs, 
Ambrofius, Auguftiuus, impctiti 
fucre. Theophyladus Alexandriac 
Pontifex a:mulatione nonlauda- 
bili ferebatur in Chryfoftomum fc 
quem i« templo nominari non 
eft paflus;led vindicem fui Iiabuit 
potentifiimum Chryfoftomus 
Deum r nam Theophylac^us ia 

dlaati if 

e Novarinf adagii rxgria 9 

f Plut incomm depraec conviv 6- 

g V.Laacijm opufc Ij irit*9 c 4.fm4 



l$t DOm i w.ica Y. Po 

fatali le&ulo aeerbe cura morte 
luftatus,emori non potuit, donec 
imago Chryfoftomi arferretur : 
kanc religiose veneratus , traa- 
quille ofeiit : ita e Damafceno te- 
ftamr fcriptor eminentifliraus 
Cxfar Baronius. a Ita 6c hodier- 
no die repcrire eft , qui viros do- 
ftiflimos juxta a*reIigiofiflimos , 
ne nominari fuftinent,cathedris, 
pulpittSjfunftionibus , urbibus & 
orbe ilios pelli cuperent : quibus 
illud folatio fit , non meiiores il- 
los efle Auftore fuo Jefus.funda- 
tore Ignatio , SS Francifco,Do- 
minico , Benedifto : de quo hoc 
ex S. Gregorio delibare fufficiat: 
b Quidam Fierentius Presbyter 
S. Benediftum jufque fanftiffi- 
mam familiam non arrodere 
modb , fed & dilaniare nifus cft. 
Invidia hic & odio flagrans , fa n . 
ftiflimura Patriarchara morib us 
ac integerrimx vitx virurndec . 
lorabat , famam ejus elevaba t f 
fiuofcumque poterat ab ejuscon- 
fuetudine ut maxime noxiaretra- 
hebat. quinimb livore indies fuc- 
crefcente , eb dementix devenit, 
ut Dei fervo panemveneno in- 
feftum pro binediftione tranf- 
mttteret. qux tcchn* cum non 
fucceffiflet, eb loci lafciva fpefta- 
cula excitavit , unde Monadio- 
tum oculis importunc objiceren- 
tur , quibus tyronum animos ad 
libidinem inflammaret. cefllt S. 
Benediftus furori & invidix ; fe- 
dem cum fuis mutat , alib cora- 
roigrat; quod ckrn Florentius 
ftans in fblario domus fux co- 
noviffet, & prx gaudio exilircr, 
erepentc tota domus compage 

• Barwi t«».f M< 4i2 D«m*fc 1:^ 

t}e imagia, 
V s Gi*g.2 diaL c 8 



i : 



S T EflFKAHlAM. 

foluta corruit , tc hominem Iivi 
dum contrivit. Ita vindexDeit 
pro fuis in invidos famt. 

Aiterum , quod ex eo confe 

quitur, i olatio eflepbterit , qubi 

invidia femper virtutis umbra b 

comes fit :ut dofteLipfius '. ficu 

non efi ignis (ine fumo , fic virtu 

fme invidU. & quemadmodun 

pcr folem euntibus umbra eft, it 

& per iter Glorix & virtutis gra 

dientibus. Themiftocles hoc u 

numquerebatur, nullumfejpltn 

didum facinus perpetraffe , eo t quit 

nemo illi invideret. fit tanden 

quodPlutarchus in moralibus do 

cuit: quemvis cxordio glorix fua 

livorem pati , ttt ignisfumumj 

verum ubi hunc perrupit , fplen 

dor eluceficit , & velut fol inte 

nubifa primhm luftatur , done< 

ea foperet & confuraat.Unus Jo 

feph pro mille teftibns.poft railh 

probra, poft mortem intentatam, 

poft fervitutem gravifltmam,pofl 

omnem fratrumlnjuriam txium- 

phatam , Princeps Agypti coa- 

ftituitur, eos alit,ab iis adbratur, 

quos fratrum invidia eb pre^exc- 

rat ; abfquc hoc fuiflet , num- 

quam in Agyptum , numquam 

in Pharaonis palatium,numquam 

ad (ccundum fceptrum & Co^ 

lium , numquam ad orbis pair o - 

cinium pervenilTet. 

Cato Ceaforius , Ph oenix Ro- 
manae gentis, prudens diftis,mo- 
ribus &vita optimus ; nihilomi- 
nus tamen seicinem in urbe o- 
diusn 8c invidiatam dlre & fre- 
quenter exagitavit, atquehic iple 
Catb quadragefies fexies accufa- 
tus , & in ius ambularc juflus^ 
femper abfolutus eft. fumma fuit 
illi gloria, multiplex invidia. 
VU ubi figulus figulum invi- 
denda 



DOMJNICA V. ? S T IHPBAKIAJJ. 1% 

extulit J a Michael An- nium perhibet qubd eo roinoi* 



ilendo 

gclus Banarottus 



cam juvenis 
Florenria Remam veniflct , & 
EUphael San&ius Urbinas arti il- 
iius invideret , Bacchum unum 
cum fatyro ludentem affabre ef- 
inxit, quembrachio mutilavit , 
5c nomen fuum bafi infculptum 
atmento opplevit , ac ftaiuam 
ruligine tingens , in vinci cujuf- 
iam civis , ubi domum brevi ex- 
;ruendamfeiebat, defodi curavir'; 
rumque poft annum ab iis , qui 
Fundamenta jaciebant , ftatua re 
perta eflet , & ad Pontificem de- 
lata , omnes artem mirari , anti 
quitatem extollerejfolus Michael 
diffimulabat. jam liteintcr illos 
exorta San&io affirmante opus 
perfecliffimum omne pretium 
excedere nifi mutilumforet : Mi- 
chael nomen exhibuit , csemento 
amoto & brachium attulit , quo 
fingularc fibi cx invidi San&ii 
fententia aomen comparavit. 

Inter reme<lia verb, ut omnem 
invidiamanimo ponamus,occur- 
rat illud: parviac pufilli animi 
efle , rex fluxas & terrenas alteri 
invidere,juxtaiilud Propherae :b 
farvulum occidit invidia , quod 
oracnlum fic S. Thomas illuftrat: 
,,r pufillanirues funt invidi, quia 
„©mnia reputant magna,c< quid- 
,,quid boni alicui accidat , repu 
„tant fe in magno fuperatos effe, 
t ,undc 8c Job.cap.5. dicitur: par- 
,,vuluna occidit mvidia. & Greg. 
„1. 5. mor.c.5?. docet,quod i»vi- 
, ,dere non poflumus,niii eis.quos 
,,nobis in aliquo raeliores puta- 
„muJ.Parvulus ergo eft.qui livo- 
„rc occiditur, quia ipfe teftimo- 

a Bettri Polit . I.i. d«Orig Yrbium. 

«.6 bl«b. 5 
« S.Ttora 2.2 3.36. arx.i.«4 3. 



cftjcujus invidia~torquetur:" hoc 
anirai verb magni & excelfi cft , 
res omnes inferiorcsinfra fe duce- 
re,in coque Planetas imitari,quo« 
rum fuperior haudquaquam infe- 
riorem.ftd inferior fuperiorem c- 
clipfat. Iraviri magnanimi nunqui 
abjeftis ir.vident.Ambrofio,Aug. 
Chryf.invidiatineaeft,qu» num- 
quam cedro.aut oleaftro innafci- 
tur , ira nec invidia roagnanimo. 
Primum,crgQ inquit Baulius,^*'»- 
vidi* remtdium fity nihil rtrum hnr 
manarum magnum aut fufra uatu* 
ram exifiimtmus.itacfue neque dives 
itmulandus tfi propter divitias , nt- 
qutfortis obcorporis robur y & ntifet 
efi,qui his abutitur,no» atiter^udnt 
in pngna contra inimicos enfem cor- 
ripiens in ft acinttritum fuum con- 
vertat. eb conducct Jofti Lipfii 
prarclarum documentum : e men- 
iicum in fttbuta vdes , ejni Rtgi* 
perfonam fufiintt , auratum 0- pul- 
chrum TiideSy fed nen invides : qutd 
tittrtfub auro iiUfcis /cabiem.ident 
txifiima de cunBis magnatibus hn- 
]us mundiy & non invidebis. 

Alterum illudque efficacilfi- 
mum remedium eft , quod Gre- 
gorius Marnus fuppeditat : / qui 
iivoris pefie ptane cartrt defiderat , 
illam hertditattm diiigat t cjuam ct- 
hartdum numtrus nen anguftat )<]U& 
& omnibns una efi t &' (ingulis tota t 
qua tanti largior effe ofienditur , 
ejuanto ad hanc perc pientium mutti- 
tudo dilatatu*. In dom® Dei man- 
fiones multxfunt , fedgaudent 
quilibetbeati , fratres omnes na- 
tumajores , hoceftgratia opu- 
lentiores, latiiis habitare,& hanc 



i B«ifl 4* inridia. orat.T X 
t Lipf de canftaat 1.? • 4 
f Greg. 1, j ai«r. c 34» 



fuam 



M» 



©OM I N I C A V. V » « 



fuam gloriam ducunt ; tantutn 
abeft ut invideant. Intcr morra- 
les infania effet , ut fratet raini- 
rous fenioris vefle indui vcikt , 
quod plus panniinfumeret : aut 
fipoculum loto velcongio invi- 
ieret^ ^uod tanfuadara eaperc 
«equirrt. In illabeatitudinc om- 
nes torrente voluptatis pro men- 
furi gratix 5c capacitate fua re- 
slebuntur : unde fiet ut S. ?ro- 
JTper ait:* inilla St-ittudi»isrego- 
nt t nec ntjt\t>ris meriti fibi aiiquid 
mu-ifquAm arrjgabit , qwa arr«gan- 



T E?l?HAKli«. 

/;'.* ibi ttutltt eyit , nec fuptritr infi. 
r/sri i>i'jidebit,quia ibi in-vidus nul 
/*j ejfe psterit Scd fiet ibi ut intei 
fracres & propinquo* five aman- 
tcs, quifquc alterius gloriam faarc 
dacat : U auia tantnm-jis ammx 
in UU fate nos feciat , nt <jusd in ft 
cjuiCqwe acmdcctpcrit hoc/i acceptfft 
inalio txxttet. ad quam pacificaw 
boncrum omnium poflefiionera 
ut pervcnirevaleamus : c »«« ef- 
ficiamttr inanft glorix cufidi, :W- 
cr/n ptfjocantts , in<a-ttm invi* 
der.tsi. 
b Gr*»,l,4as»r,#.3i cAcitf*;,^ 




,.mm 



^v* 



IKBLX? 



EMBLEMA, XI 

£it arbor ita ut volitcret ceeVt vettiant , (§■ habittttt in 



'9* 




NON HMC SIKE JSTU MTNE DIFUM.a 
DOMINI GAVI. POSTEPIPHAKIAM. 
Juod noo b unut pctjfer cadat fuper terram , ocdum in b ic ^d 

illa arbore nidincct , jine patre -vrftro , riobis argurnento 
cfTe poteft, nil cafu fleri aut fortuitb. 
. /. Kon cafu fed cenfuli» a divina provideittia omnia gubemantur* 

. 1 I. Propofitum SS. Strifturis , aliifane facris ac prefanis h»Jl*riij. 

flabiiitur. 
,111. SZuinam in rebuj vtaxime f»rt*iiis,Dei fmvidcnti* nixifuntf 
« fi.it 14, bXixih, iQi 

POMfc 



tf% 



DOMIKICA SEXTAPOST 

E P I P H A N I A M. 

fit arbvr , ita ut voljtcres cMi vemant £& ha- 
kttent in ramts ejtn. Matth. i ?♦ 



"JL 11 On eafu olimaquila , in 
j^^i excelsa quetcu ntdum 
i.^1 collocavit.&feptempui- 
los cducavit : nec caiu 
feun* nidsm C. Marius , a etiam- 
nura puer confpicatus.fecum pul- 
Ios in urbemafportavit : qui non 
b fine riumine Divum , fed infalli- 
bili Dci providemia , feprimum 
illum aliquando Confulcm fore 
praefagirent.Neccafu aut fortuitb 
accidit, yolucrcs coeli in hac po- 
tims , quam in illa arbore , quaf- 
dam in dumo , alias in fynapeos 
ramo , nidos ponere. Etenima:- 
ternxhocveriraris pronuntiatum 
eft , de pafleribus loquens : Ur.us 
ex illis non caclet fure? terram , ftrie 
patre vfiro. Nec fuper arborem , 
nec de ramo ia ramum , nifi cer- 
to eoque xterno Dei decrero, de- 
filit , qust Divi Prolpert doftrina 
cft, iptumaudite: ,,r Cum Salva- 
„tor dicit , unum paflerem non 
„cadere in terram fin- volunrate 
„Dei,& quod foenum agri. <spod 
,,poft paululum mittenduso efl in 
„clibanum, ipfe tamen formet ac 
„vcftiat : nonne confirmar, non 
„foliim iftam mundi partem , re- 
„bus morralibus.Sc corrupt ilibus 
,,deputaram, verhm etiam vilifli - 
„masejus, abjeciiflimafquepar 
,,tic*ulas,divina providentia regi? 
„nc fortuiris perturbari moribus 
. „ea , quorum caufas comprehen- 

«Plnt «le virfsiJJuft. b a Mneii, 
cS Profper N!» fear ex-Aug fent.tSi 
V. Rnu.de pisvid. pag.if 



dere non pofTumus, ajftimemus. 
Altiiis remexpeudcnsDoclorA! 
gelicus: unus,inquit,</ pafier nc 
cadct fuper terram ; fine prwide 
tia Patrtf: & quart dicit hoc? tj* 
ccnfenat ne/hum Uud,verbo ejtul 
v tici T4. cjuod cum a>.iquit cnrab 
tur d itpra , ojft.tbat dkos paffert 
& H«U4 imm^abatur y a\ttr -veri c* 
lignt cednn-j &" lyyjlpo intingebak 
j infmguine otc-fi , & afpergebat; 
mundandm , ?J" fic uhm dimtttek 
1 tur. yuitergo <ju$dduo acxipiunt* 
I CT unus non tcc-.ditur, & ht/C no»j 
' fixt providentia: & quifquam ifl 
nimum inducat fuun%cafu forto 
to acc:der-? , ut unus e flliis pn 
maturotato occidar , hujus mar 
tus in brlio cadai;iilius ardeslm 
invadat ? Fortuiro forrunatqtji 
raaxim^ "cafu adfcriptum futt,w 
no quo Franci Anrverpiamol 
rucre ac vaftare decreveraot 
/raille quingentos Gallcs , ciw 
verb oclogrnta tres occubuifli 
tot & non plures , quor annosj 
rasillaab orbe renovato nura 
rabat, nempe 'SS3. Illoquechn 
nico expreflum etiamnum leg 
tur: AVXILIVMsVIsD.Vs. Se 
quis neget multis palTeribus Ga 
los pluris effe, & ciim multis pa 
feribus pluris fitis vos , 8c capi 
lus de capite vtftro , abfque eji 
nutunon decidat , txpone t inqu 
Nazianzenus , / **de hu)ujm» 

dS Tfc«!naiJn M»tth c-IC, ^ 1$ 

eHaraea» an i i 8 ^ fo^46 f Greg.N 

«:at:Lj ib piagam graod, col-i n 



DflMINICA VI. ?0 

Z<X tyfljgra oriantur, & qusfit 
•tmrtttio: utrum inotdinatus q*i- 
n ac prapofieru» ,& gubernatio- 
tmnis expers univerfitatis mo- 
, ac temeritas (tamquam vide- 
t nemo fit , qui rebus moderandis 
tfit) (ydeniquecafiu kac feratl 
petitts univerfa bxc rerum molet, 
videnti* foeno eam ductnte , i» 
erfum moveatur & coUocetur ? 
od apud omnes fan&um , ac 
ubitatum effe debere , com- 
»bare aggredior. 

§. I. 
hil cxfu aut fortuito fit » fej 
etnttia confulio a divtna pro 
vidtPttta gubernantur. 

.pientifiime Auguftinus s 
quidquid cafu fit - temete fit. 
fuidquid temere fit , mnfitpro- 
rntia.Si ergo cafu aliqua fiunt in 
ido , »6» providentia univerjus 
idus ad*niniflratur. Quod cum 
b impium fit , ut Deum e mc- 
tollerecenfeatur, re&e con- 
lit : nibil igitur cjfnfit tn mvn* 
Si res ipfas ad noftram dum- 
t feu providentiam.feu fcien- 
i examincnius , piurima cafu 
dam & forte fortuna fieri pu- 
mus j fi ad divinam, cui ab x- 

fingula ac rainutiffima per- 
fca funt, aihil cafu St:b&fic 

1 inquit,*^ divin* providtn- 
egimen referantur y qu<e flulti 
I cafu &■ temere,& nuUa divi- 
tdmmiftratiene fieri putant. 
nplo res patefiet : berus e 
efticis duos , herilis confilji 
ros , diverfis viis mittit ad 
iem omnino locum. Hic al- 

Aug l:So <iuaeft,24 
A« S , ia Vltl: 9 



S T E P I P « A K I A »; f -_ 

terum alteri occurrerecafus eft , 
nondomino fed fervis : ita the- 
faurum reperiri a paupere foffo- 
re, cafus cft quidem ilii pauper- 
cuio , fed non Deo , qui opes il- 
lic ideo recondi voluit, ut eas hic 
ipfe mercenarius,eo loci fofraius- 
reperiret , & ditefceret j non ca- 
fu , fed paterna Dei providen- 
tia. idcirco 

- ■ " ' ; -' »emo temerarU credat, 
Vortuitive geri mundana nego- 

tia cafu. 
Omnialege meant , ^Hamrerum 

conditor iuis 
Sa nxit ab at erne. 
Canem pinxerat Apelles , . cur* 
que in reliqua omni parte fi- 
bi fatisfeciffet , in eo fpumam 
anhelantis exprimere nequibat : 
exterfo faepihs mutatoque peni- 
culo , indignabundus fpongiam 
eoloribus imbutam , intabulara 
impegit , & infperatb fpumara 
oprime expreffit : confimilera 
eventum , ut videbatur , fortui- 
tum , Nealces in fpumaequi con- 
fecutus eft. Kos hzc talia mirif- 
fimos cafus interpretamur, & to- 
tum fortuna: tribuimus , qu^in 
piftura fecerit naturam : & Dei 
proyidentiam non modb de ta- 
bula fed & a mentc tollimus : 
d -■■■—< ms 
Te facitttus fortnna deam t carlcque 
locamus. 
Pcetarum quidem flgmenta corn- 
minifcuntur 

' Cafufve, DeMfve 

Aneam fuftulerir, fagitta inccrti 
manu percufTum ^ de quo Priu- 
ceps poeta : 
e Hds inter vseej y media inter ta- 
lia verba 9 

cPJiBiB*I:j.5.erlo£dl8vea.f«M© 
e Virg.l;„a Anetd 

I Eece 



D'0 * I * t C 4 VI. PftJ» fi»T»nAH T AM. 

calatnt : qu*darn cadunt , plur 
avolant , neqne hzc fine »»mi 

D-VHtn : d untt> CHim pmffet H 

cude: fnper ter?am,lfne p«t> , <-.*/?. 



94 

Ecce viroliridens alis mllapfa fa- 
gittaeft: 

Jncertum t tjud pulfa manu , quo 
turbine akaBa. 

Jguis tantam Rutultr laudjtii 
cafufve Beufvt 

^dttuterit. 
Fabular. Fidcm &divinara qm- 
dem atteftor : non cafu Rex 
Achab , iatet cervicera & fcapu- 
las htfuseft : 2. Paral. 8. Re* 
Syris prxceperat fuis, ut non pu- 
gnarent, nifi contra folum Aehab 
Regem ifrael: dixitqne Rrx Ifrae: 
ad Iefaphat, mutabo h*bitum_(5rfic 
aid pugnam vddam '■ tu aute<n indue 
re vefiibut tuit. Qao fa&um ut 
omnis hoftis irrueret in Jofa- 
p'.nr, illurs cingerer, putans illum 
efle Achab ; accidte autem_ ut » 
nus e populo , fagittam in incertum 
jaceret , & percuteret regem Ifrae: 
iutercervicemejffcapulae, cx quo 
vulnere fub vefperam obiit. Cer- 
tiffiraa. Dei manu ferebatur hoc 
telu n , ficut & illud in Julianum 
Apoftatara. Solum jacienti res 
eratincerta.^ 

Nec mioas eertiflim* Bei 
provLdenti* adfcribendam, quod 
t eli ja&um David declinarit,* nec 
dtxtr* erranti , Deus abfuit: tor- 
ferat in eura haftarnfuribundus 
Saul , hputans emed configere ptffet 
DtvUi quoiftamdeclinante, in 
parietem impegit. Praxclare Bafi- 
ius : c hafiam )acit in DaVident, 
.- idum vero paries excipif , emnibuf- 
que facinus indicat: non enim omnia- 
videns o<ulus hic curam remifit, ne- 
que jadum telum divinam provi- 
dentram prxvertit. Denfant veaa- 
tor avium turmameonfpieatus , 
Jn eam ferream graadinera eja 

• 7 Aatii, h I Rej.lS 

• 1*41. ortt.If 



Ec erit , qui hoc rominx, tk m 
Deo beaescium .-_■■'. ribat, fi 
bcllo hinc iilinc, fe Jixim, iocii 
latere iuccmabant ? Er eri: q 
felicem belli aleam , noa D 
proyidcRriam jaftet , £ cqi 
giaad^? traiccto, eques in>acti 
evadat? InopinatocafuiMarti 
iis adfcribit , Grem e vulncrep 
perifTe : * 

Sas fera j.fws g/avior , matnrip 

gnne ventris , 
Emifit feetum , vuinere fal 

parens. 
Hec )acuit partus , fed matre e, 

dente tntmrrit : 
O efuanttrm efi fubhis cafiV 

ingenium ! 
Ejufmodi fortunata infortun 
(ut homiues loquuntur) Cexcen 
ad manum funt. Sanftii Garfia 
/Aragoniat ducis marer , Vrat 
nomine : illo gravida , cum i 
bello contra Miuros fortis & 
nimi plena mulier focia marii 
effct, fancea in latere, grandi vu 
aere percufiaconcidit", ptole ii 
tafta , qus per vulnus maau 
exerens, viva cxtrafta eft. 

Aate Bergas ad Somam , mx 
lier uterum gerens , torment 
bellico faucia occubuit , puei 
vivo & illsfo. 

Alia non minus rara , qua 
prafclara Divinar pcovidentixa 
gumenta , Cauffinus nofter a> 
ducit. g Naafraghim paffus p 
tercumfilio, uterque undisii 

d Matt.T© e Mart.Iib fpeettc. 

f Kodcrictii Tolefan 1 5 dtetbaiM 

gCaafSB.court.S.tom, • .man ,4 Gar 

fa< doctr,aie cu n^sf.y , l,4,fect 

fi 



© OM I W I C A V I. P » 

ritur, fubmergitur pater.filius 

tabula parentis c-adaveread 
us enavigavit. Aono 1627- \ n '. 
c S. Severini , decem millia 
oinum terrx motu pcrierunt : 
1 ipfis xdibus & turnbus va- 
campana-deciderat, qux cx- 
s ^mnibus ruina opprefiis , 
frum interrudera ineolumem 
t , ac protexit. Ncc miuhs ; 
»e»dum , quod Recupitus cx 
>nerefert:« ingenti terrx mo- I 
Antiochix fub Trajano cxor- { 

nemincm inter ruinas vi vuna 
■srtura , prxter puerum ma- 
morruxuberafugentem Scd 
fc in altero elemerrto exem- 
n habeatis : Anno 1570. 
i?o&e ante lucem omnium 
ftorum , oceani esundatio 
Gt aliquot Z?landix Infalas , 
mam Hollandix partem , to- 

fcre Frifiara , ftrage non 
}b formnarum planeincom- 
ibili , fed hominam quoque, 
in folaFrifia viginti milliura. 
miffi cum cimbis psr dies in- 
leutes , ut naufragii reliquias 
igerent, nonnullos fuperfti- 
ncollibus fc arboribus , ex- 
mm fpiritura trahentes exce- 

: interqac/ eos Senecenfi in 
e repertum in&ntem , illuc 
fele curiis adve&um , placi- 
me dormientem, diluvii~& 
jragii unice fecurum. 
bi hoc paucis paremes mo- 
s velim , non cafu , non for- 
>, fed pateraa Dei, omnia in- 
biliter difponentis tuteli , li- 
»s veftros inter mille pericu- 
neolumes verfari. Quis in ri- 
nunainis ludibundos a fub- 

<i Hctapit.de inceadio Vefuvlaa. 

w f*i. 

Stttia/cbtUoBelftcotuDo t$7&. 



* t E?r»itAir r av;~ f9 

meifione? Quis ex editioriloco 
profpeclantcs,a prxcipitio? Qui$ 
in plateis a citatis equis , a rafci- 
do cane ? Quis abherbis n»xiis? 
a fpinis pifcium , ab aciculis ori 
ini*rtis ? Quis ab aere , ab tene, 
fulmine , alioque prxfemiflirno 
vitx difcrimine innocuos , lxtos, 
omnis periculi ignatcs fervat,nifi 
ille, qui Angelis fui* mandavit,ut 
in emaibus viis eos cuftodiant , 
ne forte offendant ad lapidem 
pedem fuu.**i ? r Mithridates Rex 
Ponti , cum adhuc infans in c«- 
nis vagiret , delapfumfulmen fa- 
fcias, quibus involutus erat,exuf- 
fit, levi ignis veftigio dumtaxat 
in fronte reli&o j non cxeum ta- 
men , nec vagum fulmen fuit , 
certi Dei manu vibratum : uti & 
illud , quod tefte Flinio , dM.it- 
ciam Romanam principem affla- 
vit, partu exaniraato, matrecitra 
ullara lxfionem fuperftite. Nos 
cxci hxc cafu fieri putamus, quia 
nemo noftrum Dei coafiliarius 
fuit, nec tabulas ejus infpexit, ubi 
hxc ante omne xvum accurate 
confignata. Quam Dei providen- 
tiam apta fimil'itudine,liido char- 
tarum confcrre placuit , in quo 
qui iuforibus afltdet , eotamque 
chartas infpicit , Hilmiratur, nec 
inopinatb accidit , fi hic prxillo 
ludum lucretur, Ludumcjufmo- 
di mortalibus cert^ occultum , 
divina providentia lufine videtur 
anno 1546. > dura noc^u hora 
undecima fulmen Mechlinix pcr 
rimam, in pulverera nitricum de- 
lapfum , teirrim e fundamentis i a 
akum , integram fuftulit , qux ia 
aerc difrupta", ingentes quadra-. 

e Muret I.T var Jeft. i Plia. I: lc'f I 
e Pon*i Heut.hifi.Belg.vitae CaieH V 
part V. aa.1546. 

J 1 «QS 



196 



DOMISICA VI. POJT EPIPKAWJAM. 



r os lapides pjrr univerfam urbera 
disjecit ; iniuper ad quadringen- 
tas xdes diffilientes , non minus 
detrimenti intulere : vitreaeprc- 
pe omnes feneftrac MechliRii 
confra&2 ; ligneaj vcrb , nti & 
janua: , ftris peffulifque effraclis 
patuere. Homines ad*quingentos 
oppreflK , vulnera^i ad bis mille : 
nulla enira universi in civitate 
fuitdorausacladeimmunis : va- 
rii e ftrato fe proripientes , ac fe~ 
neftris tumultus causa , capita 
exerentes , ex tranfvolaatium la- 
pidum nimbo periere. Repcrta 
fuere mortua mutiUque corpora 
ad fefquimilliare cxtra urbem 
explofa, qu* horrendum in mo- 
dum ex arborum ramis , hinc in« 
de difcerpta pendebant : praz cae- 
tcris tamcn raaxime ftupendum 
emnibufque 

m \ um *(Jed hs» fint numint 
Dfofrm) 
foneftum fpe&aculuro , cadaver 
concubinx Praetoris AA. quaefia- 
vefcenti capilUtio exarborenu- 
da dependens, aperto ventre , in 
teftinis derluentibus,ingenti cum 
horrore oftentabatur. Civitatis 
fofla ad ducentos paflus ficca 
confpiciebarur ; pifcibus magno 
numero per agros & atborum 
fummitates , difperfis. Arbores 
cerafis aliifquefxucTibus , plerae- 
que radicitus evuJfa; ; caeterae fo- 
liis fru&ibufque fpoliatae 

■ ■■■■ { ntc hoc fint numint Di- 
vilm) 
eodem autumno flores ac fructus 
reddidere. Multis" locis vif uxo- 
rem , illa maritum aut faucios li- 
bcros exftin&os , & inter rudera 
O^preflos quxfiere ; quos non 
cifus ille inopinatus , fed aeterni* 
tatii decretam in meme divina 



ante milodi cosftitntionerata 
fato, tali momento perituros d 
figrtarat; & certo Dd confiii 
illos & iilos hifceetiam ruini» ii 
coiumes evafuros : nam , ot fal 
dit idem Auetcr : Puer in plate. 
negotii caufsa cum lurnincinc 
dens, in aerem a lapide abrcptu 
eidem incutnbcnsl interrami 
lasfus rediit. Pcr otrodlescivi 
rudera perfcrutantes , faucij 
mortuofque detexere. Qnos ii 
tcr repertus vir nudus , rogar 
num murato uoiverficatis ftatj 
Chriftus ad generale totius hi 
mani generis^udicium venifiet 
Denique ne hic Ionglor fim, coi 
gerrones aliquot poratum a 
tabernam ccrevifiariam ieram 
temporifque terendi , fymbol, 
que conficiendi causa, chartis Ii 
foriis certabant ; tlofpira adprc 
mendam cerevifurn in fubrern 
neaerateella: rediens , hofpiti 
ad raenfam , ut eos reliquerat fi 
dentes omnes , £ed mortuosr* 
perit, manibus charras Iuforu 
tenentes. Hujus Iudi inopinatui 
exitum obftupcfcimus , quia I> 
colludcntis , & Iudemis in ot^ 
terrarum ,arcana confiliaignc 
ramus. Hic fidem veftrim ai 
peilo , Auditores , fi nec foliui 
ex arbore, nec pilus e capire , nt 
tegula e tec^o , nec ftirfa e cztt 
li, necgutta e coelo cadatfineg. 
tre veitro , 

■ , ' " ■ "Kum hxe fint numi\ 
Divilm 
accidifle quis ambigat? Recl^C 
iis omnibus , qux haiftenus ena 
rata funt , San£us p*rofper pr- 
nantiavit : a. qmmvn n':lvl fertn 
ns meubu4 fub^cct^tT ff^g 14 '^ (jtt> 
que e'\ui Ifgibut rryjfunty^tti Ut vi 
3 riofp.ia rfar,I48 



15 6 M I N I C A VI. P 

I wmittns atgut iz. omnibus ft- 
wdum cavfat otcuh^t rMionii ope- 
tur, Hoc in animum certiffime 
lifquis induxcritruuai , is om- 
iscafus quanturuviS adverfos ac 
rnitros divina quadam indu- 
ria , Zz fantla dexteritate in fa- 
tis fua» verirjirfia adminicula 
nvertct. Quam praxim edo- 
it, quialvesm luforiurn depin- 
t » in quo Ja&u perquarn ihfau- 
3 , ut tefferx unitatcm refer- 
nt , <Iextere utendum docuit , 
bjefro lcmmate j 
— ' ■ Si cecidimali y eerrigir 
I artt z 
lOd peritis Isforibos familiare 
':. Hos artificium & nobis u- 
rpandam : nam ut Stobsrus 
:m. io?. vita res e& ludo~tef- 
arum fimilis : non eadem ca- 
ntfemper, neque vita:eadem 
inet fpecies ; fed variat. Acce- 
t Socraticnm iilnd : Alear ludo 
uiliseft vita , qurdqukl evenit , 
Inti qtsandam teiTerara difpo- 
re cportet : acs enim cenuo 
:ere licet , neque tefferam aliter 
nere. Sirmli modo Terentius:a 
lia-vtt&rft btnnmum 3 qnafi citM 

ludas ttfferis ; 
$i itfud jjxod tfl maximeopHS , 

jtHuntn cad:} , 
lllud qutd ctc d: t ferte , id arte 

u* corrigas. 
[oddivinus Plato coi?firmat, 
ura humancs cafuscumja&u 
x conferre non dubitavit , 
*rn aleator quidem maxime 
>fperum exoptat ; utcumque 
icn cecideritadhibenda arti- 
cura e& t ut eo quc*d ja&us 
-rit , quam rectiffime utatur : 
>rum alterum in nobis fitum 

» ln Ad«lph. Aet,4, f e ,7 
b Plut, detraa<j.aai, 



O S T EpI»«A»I4M. JQJ 

non eft, ales videlicet ja&us , al- 
terum fitum eft. Si fapientes fi- 
mus,id quod cafufoe Deufve attu- 
lerit arquo ut animo excipiamus. 
Nou vicini invidia! , non ancill* 
incuria?, nonconjugisinduJgen- 
tiae , noa aeris inclementia i fed 
divrnar providentiac,noft*s maii- 
tia? , animac medicinae impute- 
mus ; atque ita quifque quod 
ceci<dit mafe , rorriget arte, infal- 
libih fide conviftus, oifinia unias 
Dei nntu certiffime gubemarr. 

§. II. 

Pr&f>ofitum far.8is ScriptnrU,* 
alnlque facru ae profanit 
hffigrtU fiabtlitur, 

I Ibro Tobia: capite fecundo 
•^referrur, quemadmodum IX- 

rundines dornum ejus invola- 
rint , nidificarint, Z<. virum cpti- 
mumvifu privaverint : Cent"g>t 
atctem , nt qttodam die fatigaiu> d. 
frpultvra , veniens in dtmurn fi-.an., 
)*Ba]fet ftytxta parietem& oLdtr- 
miffet; ty tx nido hirnndmum t der- 
mitnti itti calida Hercora incidt- 
rentfitperoaiiostJHs , fitretque cx- 
cus y qoam vero ?ha:c ocalorum 
orbitas noncalu,autformitb ac- 
ciderit , ex eo patet , quod fuk- 
jungitur : hane auttm ttntationem 
ideo permifit Dominus (non cafus 
aut fortuna) tvmireilti, utpofteris 
darttur txemplum patientia ejus, 
ficut & fanHi Job: CUJUS non Cfk- 
fu , turbine repentino irruentc , 
domuscverfz, pecora &homi- 
nes obttiti^fed divin* Providen- 
tiae hzc accepta referens , excia- 
mzv.c Dtminus dedit t Dominus db. 
ftulify fit nomen Dotnini btntdi- 

« Iobcaj»,! 

1 3 fftim s 



non cafui , fed providentiat I 
imputat , quod quidam Mad: 
opportunatiffimam faluti aerei 
monera putarit fuppiicium 1 
' pendii : idco impcrtunis Pe 
precibus id poftulsbat. Acci 
ut quadam die Dominica , c 
innoccns & liber effet , per fc 
nium intelligeret ante dicm 
neris , fufpendio fe fcre plefli 
dum. ltaeveuic ;_ nar» cbvii' 
ctoribus repugnans, comprel 
fus fuiv , & ftatim morre darii 
ftis : Die jovis publice dcdu< 



t$% DomimicaVI. P o s t E?i»H*«ti«. 

Bum. Quare ekdi Dei tam dire, d facrarum litterarum ProfefT. 
tarti dure vexati ? quare clvcs , 
Deo , legi , ac Regi fiddifiimi 5 
hofte irruentc, bonis omnibus 
exuti , prefugi , patria extorre*, 
ad extrcmam reiutn omnium 
permriam reda&i funt ? */ \>*flt- 
ris darttmr extmp/* p*tir»ti*,m in 
paucis vexati, ia tnultis bene dif- 
ponantur. Quod ut alios omittam 
in Andronico faftum fuifle , o 
ftendit pluribus Nierenbergius. * 
Acerbum quidem , Ted verifli- 
mum mortales cafum extollunt , 
fi quis fcrara ia fylvi» configere , 

tentans,amicum,propinquum aut f fubiit watibulum. Non iox-s^i 
parentcm infciusoccidaf.fi in ne- fomnium , £cd DtmsiUmmtrM 
musabieritadlignacxdenda, blwnsan*}. , ■ 

. Et ftcmris fngtrit manm, ftrram^U- I; Regum 6. Palaeftint I 

pfmmdtm**ibns,amicmm t\m, per- \ experti eflenr. gravrffirr.a | 
tmjftrit Zroccidrrit. Si parens in x qut d Arcam DcipencsteJ 
fcopum collimans.filium unicum } reftt , tay 
autpr*dile&ujn,pertcmpora teio ; 
transfixerit , ut Gandavi accid'.t; [ 
cui filio moribundo adfui. Hunc 
tamen inopinatum intcritum,mi- 
aime cafuaccidifleexdiviao ilio 
colligerc eft teftimonio: c S>mi »*« 
tfi injtdiatus, ftd Dtms illmm trad'.- 
dit inmanmt tjns : non eritreus 
mortis.Cur aon dicit faccr codex: 
£ quis cafu aut fortuaa occWlerit 
alterum. Apte Cajetanus:„homi- 
w cidium repentinum juftoDei ju- 
,,dicio Scnptura atthbnit , ut 
,,quamvis percutiens , noa para 
„verit occifionem illius _ taraen 
„jafto Dei judicio paravit illura 
„occi^endum inopinate Et hoc 
„fcribitur, ut difcamus non cafui 
,,vd fortaaat iJlos occurfus attri- 
, ,buere . fed providentiae fupremi 
t,& occulti nobis judicii. 
Inregia Acaderaia Madrirenfi, 

• r.Ni«r«»b.Theop«I.p X 1.3 «» J 9 



ju:a neqmq 
iS , ftd tafi 



fuum e2m reduceudara , fi' 
plauftro ncvo fi«e ullo rec" 
vci auriga impofito ,a vaccis 
hjeretur. 5- auidem (inquiunt 
viarttpnimm futram afcendtrtt 
ca) ibntra Btihfan-ts , i[>fe'ftd 
bis 'mc ms mm ftandtj fin\ 
tninimt , fcitmms qt, 
man%i i')*J ttiigit n*S , 

O vacillantes i n fide! vos ei 
mius , quam vaccx delir 
Mclins quidam amicorumj 
nomine Eliphaz : t nihiim 
fnt cam<zfir % cmnia i» mtnfatt 
nmrttre, & pwdtrt diffiofi.it. 

Q^od ilie tam diu argrotet 
familia tot matis confiiae 
tantum de fundls , dc rcdit 
annuis dcperdat :ia his o»B 
divinx gnbernalionisad.oin 
ducer providentia, qus noa 
eft folum rcbus omnibus , Id 

i Nieieiab* cit, e Iob «*p. 5' 
tt 



D»M I I» IC A VI. ?© 

ereft , irab ineft. In qno Chri- 
tianfe Trifmegiftus ethnicus de 
)eo fenfit , diceias : tamqnam 
uriga ptritua -currum hunc mnndi 
hntans in ftaiqut alligavs , nt in- 
empefiteferatur. *Afpius in exi- 
iumablegatus, orones fortunas 
iias , qua: opulentiHimas erant , 
ocvafavir, ac una cum illis ac fa- 
Atriorum comitatu, myoparone 
rajicere tentavit 5 fed fanauli 
raedat inhiantes , dominum o- 
anibus exutum , lembo impo- 
innt ; ipfi interim dire^tas opes 
nter fe partiti , mifero uauftagio 
«rierunt, domino falvo. Arifto- 
ocnes in manus hoftium dela- 
fus., in fpecuru fafetcrraneam 
letruditur , ut fame ac fiti ex- 
linguatur. Jataa omnem vitat 
pem amiterat; -dum ecce arca- 
ia vii cxirum ipvenit : vulpes 
nim infperatb fob tcrram ic an- 
rum, penetravit ; quam Arifto- 
ncnes cauda prehcnfam iufequi- 
ur , & manu altera terram ege- 
endo , adittisn fe^ulb iaxahat 
jua intrarai : donec ia apertum 
irorupit, qui vivus fepnhus cre- 
lebarur. Nen temereac fine cau- 
I fitrat, ejuae in terrihaminibus 
ccidere^identut. Divus Augu- 
Hnus locapks teftis eft , cxpla- 
lans illa vciba Pfairoic). Ctmfi- 
rber tibi D:mine in teto cordemeo , 
artaoo 0mnia mirahilia tua. Hon 
« toto c«rdr, inquit, confitttur Deo t 
ui de prsv.denUa t\u4 in alie/Mo 
nkitat; qui de providentiaejui 
ubitat , ut litem luerctur , ut ta- 
: officium , tantam hsreditatem 
onfequarur , ut filium aurfiliam 
pto matrimonio jUngar, cum h d 
ytmino uxer prudew prseparetur : 

«Folgof I: 6 Nier d fferentia »eter- I 



st Im»h*»i*m. 



m 



quod ig»)irarat tcmerarius illc * 
c qui ja&abat fe poftridie uxo* 
rem dn&urura : quem cum atrri- 
ce quis moneret , hanecteufulam 
apponeret , fi Deo placitum : ie* 
ipoudit ; velit , nolit Deus , eras 
ducam uxerem : & eheu codtm 
vefpere fornice cTomus corrueiv 
tc , una cum amafil obtritus cft. 
Optimc Syracidcs : dMaia e^ 
bena , vita & mon , p-anpfrta* <? 
hjinffiat t a Deefunt. Duo deilri- 
buntur 4. Reg. 15. quaplane vi- 
dentutcafualias fedapud hon i- 
hes , «on apud Deum. Gravis 
morfeus Helilium vexabat, qui 
hoitium tcrror , & patriae colii- 
men habefeatur ; ki quem \cns 
lachrymabundus venit , & Usa-tti 
populique ruinam deplorai-s . 
dixit Helifseo : Patts m/ , P*u*r 
mi , CMrru* Jfratl & auriga sjfn. Ft 
ait iliiHeJifatus : Offerarciim 8q 
lagittasi 6c apcrt4 fcBcftraori- 
cntali, jubet iagittam cmittere , 
ac denuo mandat Prophera 1 
Totie fagittat> & percMte \aculo ter- 
ram y cumque tcrtib dtrmraxat 
terram percaffiflet , iadoluit He- 
lifxus & indignatuS , inquit : Si 
percufcjjfej quinquits autftxties ant 
feptiestpercHfiJJet Syriam ufquead 
confumptiontm 5 tiunc autem tribfkt 
vicibui penniies eam. Altcium 
mere for tuitum quis 4 uxerit , uc 
moituo Helifaco ac fepulto , viti 
pii dcferrent cadaver alicuju» 
hominis humandum , qui confpi- 
cati latrunculos fupetvenientes , 
prxproperc cadaver Jioe in TEli- 
laei fepulchrum , quod prope^ «- 
rat , conjecerunt , idque ut atti- 
git exanime eorpus Prophetae, r#- 

v ; xit hamo & fietit fuptrftdts fuot* 

Id cafu fadum non eft, fcd conll- 

«Garaffu* io&t «ur e l;4 f«#; J) dEct 1 n 
1 4 £l* 



2©® Bomihica VI. P 

lio plane divino, ut hi latrunculi 
opportunc cxilircnt , illi mor- 
tuum infacrum tumuluraabjice- 
rent , qub fanditas Prophetx 
rnagis elncefceret. Non cafu 
Moyfes in vimineafifcellaexpo- 
Ctus , A a filia Fharaonis reper- 
tus & adoptatus , inque ipsi au- 
la. educatus; ut aliquando de par 
vulis fecum in flumen abjeftis, 
vindtcram furnerer. X*o*wmira- 
culum t inqait Auguftinus , fiiia 
parrtcid* fecit oput maxintum mi 
prtcordia-ynontflftpienti^ ntn eft 
prudentia t non tfi confiiinm contra 
Dominum. 

Patcr Saulis non cafuanaifita- 
linas. b inde adomata occafio , 
cjuxfitum mittendi filii , ungreadi 
« Samuele , regnatnriia ifrael. 
vjais non exfpectabit (alutem , 
cum e rebus minimis poflic 
Deus illam fabricare } qvis re- 
bus defocraris aoa ampliabit 
fpern , cutn cx ipfis infortuniis 
nont Deus fortunare ? Et quos 
ut ereaius adverfos , & cafus fa 
tales Ingemus , divino confilio , 
profperita: fupra quam fperare 
potuimss , emanet ? Phalarxus 
a capitali hoiValtum vulnus t>e 
ftore cxcepit , «- quod illi fafati 
fuit : nam muero occultum a 
poftcraa & foedum ulcus teti- 
git , nulla arte mediea curan 
um : ^aod apertum Domino 
vitam fervavit. Qub forte fpe- 
ftatillud Senecaj : d Tuber , o*i- 
damty anni gUdio divifit qm ad 
«ccidtndun» venerat. De leprofo 
Galcanus commemorat , qui ab 
«omiaum focietate fecretus , va 
gus in meflbrcs incidit : hi com- 

a Bxad» b 1 Ref,0 

e PJtq.Iib, 7 cap, o Kierenb, eir, 

4 <«fit«,liMe bca«f,cap,i9 



ostEpipkaniaM. 

miferatione tafti , ut horaine 
hoc tam gravi morbolevareo 
veneno vitam accidcrc decrcv 
re , oblata vini amphota, cuiii 
pcns immerfus fuerat. Sed ht 
velut alexipharmaco , omnifi 
lesra muadatas eft:ita uxor, qi 
mariro potionern venenata 
propinarct, dum de effectud 
iperat , alterum pocultsm rnifcc 
quo iUiviram donavit : quz A 
fonius non cafui , fc& curar De 
ram asfcribir : e 

Sltfdn pia cura Deum ! prodi 

cntdeHtr ux tr j 
Ec CHrt: fita viinnt , bir.a "jtnti 

jntvaat. 
Benivenias capite cecirr 
quinro narrar (e juvenem novii 
utroque pede adeb clauriicai 
tem , ut fulcrissegre incederc 
Hunc peitis corripuir, qux ped< 
extcndit, & nervos laxaYit , i 
pofthac recHincederer. Mira: 
durn magis , quod arcajtecto ai 
cidit , qui cr.rn anum crus, aiter 
protfnhus haberct, ubiexedii 
turri deciait , utrumque crus cs 
fus arquavit, necultraclaudic; 
vft. Qms credat confimilicafii 
vifum ca:co reftituttinj ? quo 
Alexander Bcnedidtus^ afiirmat 
dum fcribit fe novifie. csctun 
qui graviter in capite faucius 
vifum recuperavir. Alius mulij 
rem fatuam , / qua: ad parleter 
caput confregerat , sd menter 
rediiffe afierit. Ad hicvelimil 
lud Hieronymi quifque alte « 
animumdimittat : O&nia prm 
dtntia Dti gubernantur , &■ /ap 
(ju* putantur pxna mfduina t(i 
quandoquecorporis .fipiusaai 
mi Flr vit Fraocifcus Borgias fat 



e Aufcn.Iib.X epig.io 
f R.0nde2ec,4« Aieiaac. 



Iff 



Domiska VI. JP6 
Bperatricis , a Caroli Qainti 
soris ; at inde fan&itatis ejus 
afpicia , ejus gloriar adornafean- 
*r : nam peidocfos raaje&atis 
tamanae humillimos exitus, aeter- 
o iblumlmperatorifervirefta- 
lit. Bella & invafio Gallorum-, 
ppugnatio Pampelonx , arncus 
lobus inmcenia impa&us , qui 
gnatium dejecit , oc liber falleo- 
o tempcri in maaus fumptus : 
XC omnia ntn fine nv.mine Di- 
um ctmtigere : hinc porro moli- 
is cft Deus S.lgnatii Patriarchae 
o-ftri fanftitudinem: & inde Xa- 
?rii, Oviedi , Ar.chietae, & tot 
opulorum fidern , in orbis an- 
ulis latentimn. b Quis putaret 
dem liulgarorum (gens ferox 
rat &{c«tumaxerroris) fpera- 
rpctuifie, qubd Monachus in 
santts incidsret, quipictoriam 
idicitlet ? re tam levi , totum 
•gni cmolumestura ftetit. San- 
i Joannis Gualberti, & tot Re- 
gioforum hominum, ipfiusin- 
itutiimfcitantiumjfancrimonia 
(anavit-e tam rninuto evemu, ur 
jbivio nonhoclediilo tramite 
crgerer , quo fratricidx occur- 
.'retj Tsm fubtiliter, tamartifi- 
ose ccftramfabricatutDeus fa- 
:tem, Acquiefcamus igitur , fi 
.deanv.is repentino cam iuftos 
ptrimi , reiigionem everti , im- 
os clevari : nihil enirn horum 
>fque Dei moderantis mana 
>teft evenire, eujus confilia no- 
ts arcaca funt , & qus modo 
oias fecuudis velimprudenter, 
:ierronee, vd naale irrrputan- 
tr , ubi corarn facie ad faciem 
tm imucbirr.iir , in quo omnia 
ta fimt ; Pc ut fafta intelkfla 
mfpicicntur , tunc apparebit 
* in Vita, i Cedtta»,' 



tT EVipkamiam. ao r 

ornnia illius nntu, ac fini Optimo 
tortitex fHaviter^aedifpofitaf»- 

iffe. 

c Regem illum contemplare, 
qui in medio mari convivium 
dynaftis fuis dapfile apparavit* 
luxu, ut putabatcr, barbaroj nam 
quodque ferculura delibatum u- 
na cum argentea lance in aquas 
pratcipitabat : mirati Aulici pro- 
digalftatero ) & jafturam indigna- 
ti. At ille fub aquas retia pandi 
julTerat , quibus poftcaattraftis, 
non modb omnem fupelleftilem 
orgenteam in turo habuit J fcd 
magnam infuper pifcium copisra 
conclufit. In vafto hujus orbis 
oceano , familiam quifqne fuam 
navem autumct , cx qua divitia- 
rum , famx , valetudinis, libero- 
rum , omnium denique jaftararn 
bonorum fieri confpicatur h *ed 
ne fortunam , ne fortem fuara in- 
cufet : erit enim aliquando ut 
illafibicum fosnore repcfra itr 
veniar. Unum illud hinc cclligat 
animofumChriftiani hcminis pe* 
dtns , xquiflimo atque fereno a- 
nimo omnia ferre : chm nihil 
meiius ei confulere peffet. Re- 
vereatur omnes evcr.tus , ctiata 
intmicos. Qux ncbis cafus funt» 
Deo iimt conSlia. Tlmcst vota 
fua ctttn non pofiint furcrare" 
eventns. Telicius res acridur.t » 
quam qu^ccnluiimus nob;s. 

etirex.tofaepars l.€ip.iyf.%.6.ttf» 
idatia, 

§. I I I. 

OujHfrm /« reiff* tmxxirr.e e*- 
tutiu , Det prcvidexua *■ ■ $ 

' jH*t, 
yCnfi -krate mll-i , ol-ff" r 



v*";Qfenhum -fifcgvi 



Ix 



0«MXWItA YI. Post Epifrawxam. 

vina pr»vid«ntia noa mo<?o i 
&e fa&is , fed etiam peccatis , 
ea, quxdeftinavir, uti folet.Qe 
triftms humaoi eeneris ro?! 



gea , per quos anfra&us , pe r 
•aaai daclui eft ambages , dum 
td iilud honoris culmen perve- 
ncrit : tantx gierix principium , 
«atexnumfuitodium. Nequehic 
•ftetit malorum impetus : dorme- 
iticam invidiam ingens excepit 
«alum. IfmaJielitis velut man- 
cipiw» venditus eft , &inA^v- 
Ptum duftui. Nec blandior ilium 
jow in -ff^yptt lilutavif. Hic 
«vor donama; taaa exitiofus fuit 
optimo juveni , quam antea fra- 
**uaatdium. Cumeaim juvenis 
cailiAiasus,quttidianashersc illc- 
cebrai furdis auribus tranf»it- 
teret , apud herum falsb dclatss, 
ad carccrem raptans , tricnnit 
«llic ianocens detentus eft. 

Ptr tttpericUyptrqne totfirnBts 

dolts 

ftliciuttt vtrtictm fnmmum at- 

tigit. 

Xt kare omnia non cafu, fed divi- 

dx proridentix juiTu fa&a, locu- 

plctiflimus ipfe teftis fratnbus 

CXpoiuit : 4 n»n vtjiro cunfilio , in- 
«juit , ftd Ot) "joluntatehac m Ifn 
fuin : nolitt timtrt'? nupt Dei ptf- 
jumttt rtjijltrt <ve'untati ? -sv Cfgi- 
gaftU de me malnj» , ftd Dem ver- 
tit illud in bt*um : quibusaurea 
fubnecto verba Chryfoftomi : 
h h*e nonfoiitat audiamHt nos , fid 
ty imittmur, & ita folemur ets^ti 
nos ajftixere : »sn imputantes ei* , 
f *4 in nts admiftrunt , fed ompia 
rru^ni ffrentet htnevalentia. $i 
qaideia ita fokt providentiilimus 
Deasdcterrimos «tiam amieoruw 
eventus , lauiffims fuccefllbi-s 
commutarc. Szpe beneficiis lo..u 
fecit iniuria, malti ceciderunt ut 
-tltius futgereat, & inmajus; di- 

«Gea.^f. 3c o kChiyCo.lt, ho» , l 



enens cali 

Kunc tamcjn Dei bonitashic< 

tulit , ut dicatur : c ofeu» cufp, 

f*4 talem ac tantummtrmthai 

rt redempttrem. Toile Ifcavio 

avaritiam , & Judarorum iiM 

diam , fimul abftuleris gentis h 

mana: lytrum , Chrifti fangt 

ncm & mortem. Sed coeptu 

{ profequamur : Jofepho jungci 

' «ui alter, Chariton nomine, q 

ciim Hierofolymam tenderei 

latronum infidiis interceptus , 

fpelzam illorum trsAus , &r 

icnis aiiigatus eft. Larronibi 

aho ad prardam diiapfis , Ch 

| riton hoc unum agere , Deui 

j Diviuamque potentiam nuxim 

) laudibus extb.Ilere , inopiuaJ| 

illam permifiionem fecum a 

pendere , ob eamque parrrj 

I mantiflmio grariasa^err , ciderr 

qnc fe irapenfifijme comtnen 

dare . nec aiiud vclle , quar 

divinam in fc voluRtatemperfi 

ci : dumha:c3nirao volvit, fet 

pcns e latebri prorcpir ad fcu 

tcllara lactisplcnam; bibithim 

Sargius non vocatus hpfpcs , fe( 

pro fymbola , quod ingratj io 

lent, venenum refudit. Ubi la 

trones in notum cubile redie 

runt , primum erat afdenrem f. 

tim laotea promuliide propitia 

re : biberunt liberalius ouait 

ferpens , (ed ita ut nil libe- 

rent aiaplius. Naua pauJi 

pbft , concepto intra venas ve 

neno , exftinclt fuatomnec. Er« 

50 .jam Charitea latr»nnra ex 

aiTe hei.es , tc folus infarr,is la- 

tibuli dcminus , divina: ,fe pto- 

c.MttaiiA. tlic i8. Sejjt. 

videa- 



DOMINICA Vt. f 

denti* ardentiks , qnam um- 
iam cornmendavit. Neo fra- 
ra : viuculis ope divina iaxatis , 
r o mi ferabiH ergaft ul© , habita - 
dum reperit opulentum , & 
ccuniam qnidem illic inven- 
im, partira fubkvandis egenis , 
arrim monarreriolo condendo 
ihibuit. Jpfam latrociaantinm 
jecnm in templura nmtavit ; 
bi tam Judxi , quano Molok- 
«Chriitnanis facris imbutifunt. 
» admiranda divinae providea- 
be ftratagemata l optime To.- 
ias : afuntipjkm , inquit , tra- 
tm tibi ftrvum , ^tsn tro cnndi- 
t*s prsvidenti* tua. H^C qui le- 
t & intelligit , an ullos um- 
jam cafas perhorrcfcec * an 
sn btnniaquantumvis fornmo, 
Deo certb deltinati perfuade 
\\ exempia defideratis » h Cof~ 
us Medices Horentinus, mi- 
rat Alphonfa Regi Aragoni* 
>ros Titi Livii , quos cutnme- 
ei rcgem attreftare prohibe- 
nt metu,veneni : ille cogira 
mdus aliquamdiu hxfit , tan- 
m divina; providentix confi- 
s , arripuit & pervolvir, ad- 
mtes gravi vulm fic compel- 
3S : an igxcratis Regmn animds , 
n privatarttm Uhidini ftd>\eB*u , 
I tub Dti c*rJi ftewAs ? Probe 
>c imbiberat Carolu* Impera- 
r V. qwi dum imer glandes , & 
tmemorumglobos verfarerur , 
Niauririo Saxoniae duceraom- 
i fib; caveret , mi &ad Ingcl- 
idium, ne inopnato-aliquan- • 
i i&u fcrircriir, interpide re- 
aadit : nuUurti Mnanam Imptra- 
tmi , tjsi Dtixmra , tali tff) per. 
frm mttnijfe. Ncrant hrnihil 

Tob <ap,9 b Picani 4*cai»I2 «>7 
Jg^u 5,U 



s * 1 9 1 » u a fi i a *r. yict 
caft» , aut foitttHa, fed foiius Dei 
natu fieri. HincEcclcfi* jsieccs, 
iihe: c£>tus* cttjus prtwdtetiam 
/iu dij$t»jkicnt ntn faUHvr. Q"* 
rcpentma putamas , illiabatct- 
no adfBRt provife. Xaqnoidera 
nofeis cvenit , quod ei , qui ho* 
rolegium iu tmri contiderat ; hic 
gnomea fcu indicem hotologii 
vidct> ipfum horologium «ar- 
tificiofam rotularum conftruttio- 
nem tion vidct. , Homo agreftis 
indicem fe ipfo credat movcri % 
idqnc non confultb fed cafu : ita 
prOrfus gubernatio Dei ecculta % 
fed ordinatiflGma : indictm il- 
lius im rebus omnibus videraus , 
fed admirabilcdivinxprcviden- 
iix artificiom nequaquam cerni- 
mus. ' 

Agrefte^fumus & bardi , 11 tc- 
pentino cafu fieii putcmus ,-ut f*» 
reno die iiicb turbo cxoriatur., 
imber dedicat , tonet, fulg«ret, 
ventns a Septentrionefpiictjalia- 
que infcrioris aerisfortuitis mo- 
tibus a^itari , quos Africacr.rn 
fidus dilucide perilringit verbis 
iliis Pfal.l^e. d Ignistgr.ir.do, »;a* 
gUcltS , Jpiritus ttmfifiatii , q-«* 
fadunt vrrbttm t)us : mhil tn m 
iitm vidtiar cnfibm w!vi , iRquit s 
avdm tmntt ifiapnttlia ac tmbu^ 
iintx qualitaltlt quibu* i&ii ou)ni 
injrrioris {_^y\dr,tM im»iir'n\ ftiam 
ttrra ntmmt depulatjtm tji) fatitt 
-jjriaivr & •dertitvr. Sed at>r> ad ■ 
ddtt , q*A JAtiurt virbttm ijtts s 
pirs tzjiffidit , earum qunjut }r>pm 
ordinem-y divinefkbritnm iwpi.itt , • 
ftttere ncs poiisttyqt-dm ^nivtff/atis 
t'tfffe natvta. Qcz cum ita fcxit » 
cuid ad aiia majo/a Hiluein-a- 
mur ? pudeat E;n.JfO!> in hac 

%V>Ltt- uJcaf fefi rtn:«ccft 
# Ang hit» 

i % yane 



«4 JB6MIWICA VI. Po 

$>artc o«ulatiore* fuiffe. U^uni 
cx omnibns, ut concludam , gen- 
tilem Philofophum audiamus , 
qui Luciiium luum divina? pro 
▼identise confiderationc , coa- 
tra cafus rerum humaaarum ino- 
jpinatos fie prxnaunit: afenties & 
tenfiteberts nihil ex his eptaiilibus 
ngr caris % utile ejpt , nifrte contr* 



%* EmjhAsiam. 
{evitatem cafus , rerumque cal 
fquentium wftruxeris : ni(i itl 
frequenter , &Jine ijuerela , sjm 
fingula damna dixeris : diit alti 
vi/Um efi : dii melius. Sic compG t 
tonihU aectdet. 

Ita &tuChrifiianc in profpei 
& adverfis , ita Deo Optin 
Max mo vifum eft : ita fuavi D 
providentia ordirutum eft. 




EMBLE- 



KMBLEMA, XII. *g| 

StfM tttft vttlt oferari, ntn mandttctt. 2 Thcflal. cajvs , 







BOC OPUS Hl€ LABOR EST. % 

DOMINICA SEPTUAGESIM^ 
Hotologium iners , ac tota die ctiofum , quid mali ac turiSS 

in Republica concitet, experientia compejtnm eft; quid vero wiali 
otium inanimis hominum generet.illoEcclefiafticimanirettius cttf 
t . /. b Muttam malitiam dvcmt otiefitas. Quam ut excntiamus, re6te 
Propheta conditioni.s noftrae,qua conditi lumus,nos mcmores 
effe voluir, dura dixit : 
J. II. c tow* vafciturad laborem, & av:s advolandum. Qmd? qUOd 
homini adeb aon otiandum fit , ut Paulus moneat \fi <j»ts nsn 
vult eperari.m» mandutet; fic prima ver itas comminatur : 
\. III. d Per olium & p gritiantveniet tibi quafi vittor egeftas , & 
pfluptrifs qu-.fi <v'iv armettm '-. 
• Yirg,6 iEEeld.2 b E«l»i3 c !©%,«, 1 «J Pr«v*5 *"OkllI* 



««6 



D OMINICA SEPTUAGE SIM 
%*id faftatktstsdieitiifi? Matth,2©. 



.. 



HO*oto«|«M vobis 
exhibco non rainus e- 
legans , qaam pretiofum, 
auro vermiculatum , ar- 
genreis radiis ia horas diftinftura 
feilucidc cryftallo infertum , in 
quo nihil defidcrari pofle videa- 
tur , nifi quod quandoque hallu- 
cinetnr , hacreat , & ©nanino im- 
morum conquiefcat. quod ipfum 
dumtaxat adeb gravi in eo vi- 
tium eft , ut Hulli ufui fubfervire 
qucat i hinc, ut caetera adfint, vir 
oerilluftris otiumiafcaams,«hu- 
julksodi inertihorologio apte in- 
lcribit : tpfit quits •wHum efl. Ho- 
rnines horologlis confimiles di- 
xit Seneca ; in his £ quis otinm 
deprehenderit , is latensvitium 
manifeftb argucrit. hocaureio- 
ris oraculnm eft:„* nihil boni fa- 
„ccre,nihil aliud eft, quamfacere 
f,aViqmdrnaYutxempItc*Mjaiufwt 
,>iUt : fi fervum habear nonxapa : 
„cem,non ebriofam, non conta- 
„maccm ; fcd fobriurn , rnodera- 
„tum,vitii omnis expertemiidera 
^tamen totos dies,fi domi fedeat 
„oriofus , omirtatque ea, quarad 
„munus fuum attineant , nonne 
„graviter vapalabitfatq^nihil ma- 
„leficu commifit;fed (atis malefi- 
„'eii eft,munus officiumque fuum i 
„neglexifTe. Quid ? agricola, qui \ 
„cancris ouidem in rebus vacct | 
„cu!pa,fed domi defideat,non fe- I 
„rar , non aret , non yfres celat j I 
„noaneisqnoquevap»ilabit? at 
„aihil injuria? iatulit, nihil dam- I 

• D. A. BarcBaJi*, m*nii iapi» l,- / 
itm$ • 19. f 



ntjverura cefiationem ipfam ia- 

juriam daranumque ducimns. 

Atqae etiam in ipfo noftro cor- 

pore, fi manus ira aflfe&a fir, nt 

non linguam quidem illa pra- 

fcindat, non oculos eruat, nihfl 

denique detrimenti afferat , fed 

defidioia cefier, reliquo corpori 

nuliomodoinferviats quis r.oa' 

iftiufmodi manum inutilemct' 

(utparalyticam)pracfcindendarn' 

poTius,quamretinendanaputet? 

eodera pa&o ait ille,non modb a 

liquid feciiTe mali,verum et iam a 

liquid omififle boni ac nihil egif 

fe , grave malum comprobatur 

Norat hoc ille , de quo Pontanus 

nofter in Beilariis : c vir uxorem 

quam otio acfocordia prorfus de 

fidem comprehendit , verberibus 

bcae mul&avit ; eui cum illa xf 

. p^Berct , injuria fe verberari, 

quandoquidem nihilfaceret, caa- 

famq; ab co quaereret?&£ id ipfum, 

inquit ille,r/ verbe/9>qui* » h'l fc- 

cis. feduraltiori rem reftimoni© 

j confirmemusrquidadHiififlecen- 

| fendi funt, quos hodierca diefu- 

prcmus illeParcrfamilias iBcrepare 

non dnbiravit?nuilius criminis il- 

los infimulavir.quam otii, fic eos 

pcrftringens : d qnid htc ffafis nt£ 

die ati*fii dura oc metuenda nobis 

hxcincrepatio,Auditores,^wV/>»< 

flttis tciadit ■emfifqiud hic ftamus 

nos Chriftiani ? inquitOrigcnea 

ille Adamant ias^ y */ ad tptrnndn 

in bjtptifmo cajidn&i /umxf, & por» 

rb fi cos arguat , quos nemo ad- 

huc conduxerat, qui nulli operana ' 

• P*nt afti'c«BeJI ptT. p ^ c g d M»i^ 

29, • €Ui(. tiiSt 10. 1M iMau^ 

fuaa 



D • w iuic» Sa 

iiara eloc£rant,necfidetn ©bftrin- 
;eranr?i quantb verius & feverius 
ondu&os, & arrhaofeftri&os, 
dhuc in foro otiofos ftantes per- 
hingere: ? Ecquos paterfamiHas 
:oargui:? homincs operario*,qui 
ilioqui labor&us perpetub infu- 
lact. quos coarguit i iilos , qui 
n forum venerant , ut operam 
"uam elocarent. quos coarguit ? 
i!os , qui unici die fteterant o- 
iofi. quid dldutus illis fuiflet, fi 
3 foruru non nifi otiatum venif- 
ent, fi totas hebdomadas , & 
nenfes fteufTent aat deambulaf- 
ent otiofi , fi per omnem vitam 
aborisexofi, crium fe&arifuif- 
cnt ? quod pro reigravitateap- 
^endit Bcrnard. dicens : a tiim 
tgvantur ttiofitatfi ipfi qnteiue 
»r,i nt*r.G ctmclhXit , Cj'<i \am ccnda- 
1 f*ns,fi otiop invtnttf«.erint t quid 
ititutur i fides qnippr jineopfr.bitf 

wt*a eff. Quid raercnturChri- 
liani qui hoc unuaia^uet & fa- 
-igunt , ut uihil agant , idque uf, 
m <Jum aoimam agant? quod 
uam rndignurr, qnamque otium 
tnne protious exeutiendum ac 
ucrandum fit , ex diceadis pa- 
jbir. 
• Bar«>f«rn,l ioPncif. 2 Yitg. 

§. I. 

iultAtn walitixm decutt otio- 
fitas. Eccl, 33. 

"\Tium inferro rubiginem , ic 
- ligno cariem , in pannoti- 
neam, in domiius ruinans,in 
•rr*« tterilitatem , inaquaputre- 
inem,in aere peftilentiara gcne- 
it. quid aonfacier in hcmiac J 
ivat hare e Patrum fenfu cruere. 
bry r oftr,mus , b fitut ttrra , in 
9 Ckifioa, hw.f. irn Z:*d Cw, 



qait,**» exatpata fentin U>**t cen~ 
fiiionti ejuamtib» herbam producet: 
fic & anima^uot ts nen habet gncd 
agat nrtmt nece£fariarum t cumem- 
nmo cupiat aliquldagtre» pr*V*s a* 
irionibusftmtttradit ; atquehaud 
fcio , an ob ean caufam Deus pet 
prophetae perfonam queratut : * 
Ketribfebant mtht mala pr» benis^ 
fimlitatem anima mea. qtlbd fcl- 
licet terra tam fedulb excuka,tor 
beneficiorum imbribus irrigata, 
tot folis juftitia; radiis tepefafta, 
fi uberes Fructus non ferat , fed 
per iguaviam infclix lolium 6e 
urticas germinans,mala retribiaat 
pro bonis ci , qui tot illam bene- 
di<aionibus dulcedinis prxvenit, 
Hauferat hoc,ut opinor,fasftifli- 
mus Antiftes , ex illo Sapiemis ; 
d per agrum htmnis pigti tranfivi^ 
O" per vintam virtfiulti s grecte /«- 
tum *eple*jerant nrtic* > &• »ptrue° 
rantfu-, erficieyn i)utfi>in*. 

B. Laurentius Juitinianus ab 
altero eiementq fimilitudinem 
inducit : e ficut atjua , qu* caret 
decurfu ac }acttinfoveit % pnhfjiiti 
4« humane ufni ahena tffichnr , rf+ 
pleturque animaiikus venenatis, & 
nexiif : ita & cerpus otii tabe een» 
frRMMiCorttpifttntiarttm tarnalitsm 
prrii ) infcnjam. fi quidem magv» 
ftro amoris monente. 
f Hu&m platanvs rivegandet nttdtt 
peputus undj i 
tt tfvdm limosa , (anna p*ln* 
Jt/iS) humo, 

Tant Venus etia amat. 

In hac ftagnanti ac turbtda aq»«, 

vult D. Tnornas pigrum da?mo- 

.ntra pifcari , g ckmoitum v»cet 

b(.m*-*di*b*ii , quo tot pueri, 

f fivid. ! 3. «!e ttwtsJ. 

8 V'i»"srvi(tBiiisg.^ag ZC4 

jjttell« 



*b8 BoiiNieA St 

puellx, viri acfoerainat inefcan- 
tur. & oaoniam in aqais verfa- 
mur , libct hic e Claravalle ri- 
vura derivare , quem raelleo ore 
fic profert Bernardus : a ficut ptr 
rimamjentina aqua latenter intrat 
& excrefcity donec navts perhauta- 
rum incuriam demergttur: ua *x o- 
ti$a'que igntviJ?, cogitatienespra- 
vjc » & concHptfcenti* multiptican- 
tur, denecnavis c*rdis t eis futcum- 
hensjn pecemto periclitetur.Quantus 
verb hic otii hoftis exftiterir, rur- 
fus indicat, dumdicit:,,, t> omni- 
s , ura tentationum & cogitatio- 
j, num malarum colluvies,cft oti- 
>3 utn, fumma mentis malitia,ma- 
„ lorum omnium fentina. 

Verkm ne fingulis inhacreani , 

multa paucis complexus eft , qui 

hac figura hoc vitium depinxit : 

©tium naturae pudor eft , fentina 

familiae , hoftis artium, Magifter 

ignoranti*,pater inopiac,curarum 

prodromus , raemoria: fitus , nox 

ingenii,peftis voluntatis,morbo- 

jtum fomes , leno pudicitis , vir- 

tutis exilium , vitiorum hofpi- 

tiuna , Angelorum labor , daemo- 

nam prsfidium, animar proditor, 

terrac probrum , coeli dolor , nu- 

sainis odium,homiais vivifcpul- 

chrurn, mortui barathrura, verbo 

inquit Bafilius ,. c Pr*ceptor om- 

xium -jitiorum. 

■ Quae obiter Aueuftinus com- 

jnemorans , ait : aper otiofitatem 

stccendimurfrequenter ad luxuriam, 

per hanc animamnrad fuperbiam , 

ftr hanc du cimur ad tnundi gloria :", 

per hanc tentamur ad dehcate pafci, 

per htncfuffocamur prttiose vejtiti t 

pt* hanc <rd fupe, $uam doyrtoitionem 

a Ber», fe*m <eS Anitea, 

b Bera ep-sdfV^ Je oionie Dai. 

e Bafi! h©m S in krxam 

4 Auj.feia. 1$ %A ita.t, yj »£»»3 



i> T H A 6 I S IMAE.~ 

tribimtr, ptr hanc ad vtrba fectd, 
riaducimur, ac tandem concii 
dit , ntimquam quis citsyf tceorn, 
erit , fi otiefitatem amaverit. qo 
omnia ut liquidb probent , no 
lcviora tantiim dclifta, fed etiai 
pavifiima & nefaria , in hoc ot 
ludo doceri ac condifci •, tusnvi 
maxirae in hoc fibi laxuria c 
thcdram vindicat, e qua.nt ep; 
rrum fententiis fupra ailatis co 
Iigere eft, non cefla* ignea Tb":d 
nis rcla , in fuos defidla ac foco 
dia torpcntes , evibrare. Ereoii 
ad eum prope morem, quoat 
ceps fagiuam in aves volantesd 
rigere non confuev.t , fed ul 
quieverint ac confederint , in« 
cellimat, ac feritj haud aliter rai 
tareus illeaxceps , non nifi dd 
des ac otiofos, cupidinis telisir 
flammare folet. "■ 

Ita fp»rtiflimos,fan£tifllmos,fi 
pientiffimos in otio transftxit 
nemo guifquam Sampfonej 
cum Phihfttcis decertantem vin 
cere, aut vincire valvsit : at ubiii 
finu Dalihrfegniter obdorrr.ivit 
viftus & viHftus eft.Regius Pial 
tes jjuamdiu incaftris verfabatni 
& exercirum duftabar , nuHis li 
bidiais ft?mulisincitarus fuit ;a 
inter aula: dcHtras moliiterdefi 
dens & otiose perfpeftanSji^nec 
telo cor traje&ur adulteriumad- 
roifit. Si tu 6 Rcx faecxiifinie Q- 
tium fugifles , fi domi non rfr 
manfifles , fi in Ammonitas ca- 
ftra movifles , fi rcgni negotiaar 
dentiori folertia traftaties , » 
fomno meridiano non indnlfiifes 
fi diviais laudibus de morc ?a- 
cafles , non tam enorme adLilteri 
crimen incurrifles.O execrandurn 
Jtiuru ! quam rurpem macufap 
huU unto Pxincipfalperfifti. E c ; 



BOMIK ICA S Et» 

id e»im boni otium gignet J 
ili eerv malum ovum , lnquit 
rn. a otio veltit janua utitur d<t- 
m,ut iUicifas carnalium ccgitatio- 
m illecebras , ttiam injturiffimM 
tKtes infinuet. Oraculu illud non 
:ripode , fed e dolio Diogenis , 
riffimum prodiit : iibido eji otio- 
u,n ntgotiun?, nec aliam caufam 
agifter amorum, in arte hac cx 
citatus, adducit dum dicit: b 
)uAriturMgyjihuj quarefitfaHus 
adulter? - (erat. 

Jn promptu caufa efl , defidirfus 
iiomonem mortaiium longe 
pientiffimum , quamdiu fabrica 
tnpli,operarum frequeatia, ma- 
riaeeb tpe&antis cura & foli- 
tudo diltentum habuit , inno- 
um fervavit : at opere peraclo, 
>i- otio & deliciis cilfrliiere coe- 
t , fornicatus eft a Deo fuo , & 
ulieres apoftatare feecrunr. 
C Qtium & reges fimut &~beat*J 

perdidit urbes: 
egcs vidiftis,utbes requiritisjdc 
beotbis Domina Au^uft. ait : 
*tio per>t R-ima,difl/iiaa Cauhi- 
rre. Addamus ii!i Senecam , hic 
nime differentem : ,, e Appium 
Claudium crebrb foiitum dicere 
xccepimus, negotiu populo Ro- 
mano rueliiis,quam otium com- 
mitti.non qubdignoraretjcuam 
jucundus tranquillitatis ftatus 
effer , fed qubd animadvertcret 
prajpotentia imperisagitatione 
rerum,ad virtutem capeflendam 
excitari, nimia quiete m defidi- 
am refolvi, & fane negotium 
nomine horrendum , civitatis 
noftrae mores in fuo ftatu con- 

a Bern J:i rfe conCd ad Eugea. 

b Ovid 1.-7 deremed. 

c Catm'l.adLe<b 

d Aug l-ldecivit c 39 

» Seneeal: 7 tit.fapienter dift* 



T UAGt S IHAE. 2C4) 

tinuit,blands appel!ationis qui-,» 
es,plurimis vitiis refperfir.,, Hinc 
& Cleomenes rogatus: cur Lace- 
daaionii Archivos hoftes fuos 
non delerent 5 refpondit , cosjunt 
'yuventutu noftrai 5 atquc ntinam 
non experientia edo&i fimus, ur- 
bes ampliffimas inter bellorum 
tubas ac tympana.veluti figno «fa> 
t©,operibus pietatis, Religionis, 
mifericordix totas vacare,quae in 
pace ac otio , volutantur in carne 
oc fanguine. 

Hieronymi monitum eft : / 
ttneatis firmiffinte* qubd omnij con- 
cupifcentix & immuttdili* •', atqut 
peccati mater efi stiofitar. Hic vo* 
compello Adolefcentes , 8c ado- 
lefcentulas, fllios & filias,*f»w/»/ 
firmiffime, illud Hieronymi , qfod 
imnij concupifcentUO' immunditr^ 
atquepeccati tnater^eft otiofitas.vhK 
primum arguendi funt , qui i« 
tnalt&rn lucem pigri ftcrtunt^, 
quos ante pranaium non modo 
extra tcd^um , fed necextra le- 
ftum videas. quos ex communi 
p arzmia,mOlli^:mos diaboli pul- 
vinos , accommodiffimam Cer- 
bero culcitram nuncupato, unum 
ex his pulvinis vobis fubfterpam: 
g Adolefcens fanguine quidem 
nobilis , at genio & ingenio fe* 
gnis , admodum ferb e ttrato fux- 
gereconfueverati cam tarditstem 
fociis culpantibus rcfpondit , fe 
duas mulieres quotiuiead feve- 
nientes , & coram fe altercantes 
aufcultarefolere , fodcitudinem & 
pi^ritiam: illam hortari ad fur- 
gendum, & ad res agendas , tem- 
pus bene poncndum , hanc incre- 
pare alterara , atquc ad diutiu* 

f Hieron. deMonachfi ^igyptf 
g Pofltanu» ta A«i«u"b8llani»p!* 
pagr4*9i 

Iteitea- 



itertenaum, & inle&o proptei 
frigus manendum, incitare, nullo 
impendio hoc commodum vcni- 
re. contra follicitudiaemadvei» 
faiiam confarare, & caufam fuam 
argumentis roborare. cam ita- 

Sue diutiiis contendere inter fe , 
c difceptare foleant , feutjudi- 
cem, thoro prorfus abalto, u- 
tramquc partem audire , & donec 
ipfis conveniat , in lefto morari. 
co fieri ut feriiis aflorgat , qabd 
Snemlitisoperiatur. Coofimiles 
biuas mulicies, Auguftinas ad pi- 
gri leftum altercantes inducit,pi- 
gritiam & avaritia m : a pigritU 
dieit dermi, avantU dicit fnrge y pU 
gritia ditit Holi pati frigidat dies y a- 
varitia dieit ttltra in mati etiam 
tempeftates j illa ditit tjnitfte , ifia 
ncnfinit auiefcere. bxc illeaudiens, 
volvens & rcvolvens,4^c«/ oflinm 
vtrtitnr in cardine fnt , ita (inquit 
Sapjcas) piger inleHnlo fuo. quod 
Ludotpfees apte exponit : ficut 
fores aliis vel iogrcdienribus, vel 
egredieotibus ad res fuas pera- 
gcndas ,- cardinibus fuis feinper 
inh^rcnt , ita & pigeraliis maoe 
ad opus fuum ultrb citroque 
«bcuntibus , in leftulo fuo , huc 
illueque fe volutaas, conquiefcit; 
quern iure incufat : ^ndftertis 
hic tota dieotiofus ? Atque uti pul- 
vinus,plum2,ftorea, ftramen,ma- 
teriaapta ignibus excitandis, ita 
non femel competrum eft , hos 
pigros ac oti.ofos dromones, im- 
pudicitia: flammis esarfiile. No- 
lim hic Inie&ari pigros ac defides 
in ludo litcrarurn ftudiofos , qai- 
bas eleganti hoc epigrammate 
mcddz praefcribitar : c 

• Auj»ft ferm.ttdererb.- Apoft, 
b P*orub 16 

c P©at*a ( btliar.p-.» pagijeJ. 



B*T UA€*SlMAr. 

: Jtnx, afinns, tampmd , piger t ) 
verbere ceffant , 

Harc dura y hic tardnst bac tat 
ille jacet 5 
Sed fimnl ut ferri plagam fensh 
•otlnmi , 

Hdc cadit y hic pergit, hac fon 
illeftuJet. 

Vcmm cnim verb , hoc ut i 
medie vili ac fervili reje&o , fl 
dium & occupationem magr 
Doftor afiagnat , in quo faciliu 
quam in corporis arBiftionei 
aaedium experrus eft : ddum 
fem y inquit, juveni* , ey ftluudi. 
me de/erta vaUarent , incentivd • 
tiornm ardoremque naturrt ft, 
non psteram , tuutm tnm crthri* 
jnniis frangetem , mtns tan.tn, 
gitatienibus afiuabat.jld tjuamt* 
mandam y cuidam fratrt rnt w dif 
plinamdtdiyut peftj^uUtiliani at 
mina y Cittr*»it fluvios gravitite 
tjne frontonis , C" Itvitatrm Pl'U 
alphabttum difctrtm t &■ ftridt») 
anhelantiatsut vtrba taeditarrr.q. 
ibi Uborrt ir t fHutpftrim y tfu'dfl^ 
mter':rnd:0i>.u!rati> y ffuit tf drfpet 
vtrim , q*'>t>t~que ctffjriw y ey- n 
ttntione d [fcendi rn,fui inteperi» 
teftU efi confcientia tarn mea y q»a 
eorum , eiuimeru/n vitam duxerun 
Adeo ut hac parteilli feliccs h 
bendi fint , qui dum libris nbdii 
cjC chartis impallcfcunt, milled, 
monurn tcnrationibus , &: occ 
lioaibus peccandi liberi funt,ju 
taillud Philofophi: enuvquxmv 
cat lafcivire difincl»,zc ftudiis c 
ftentis, nihilqxetam ctrtum f qua 
«tii vitia negritro d/fcut'.. Un< 

Sc ipfo Nafo de rcmedio am< 
ris. 



d Kitren: ad Ruftico», 
e Seaeca ep: }»> 



• fiittt 



f> OM I W JCA S X* 

M *., ., ~m finem qni tjuaris ameri > 
:««7* rfwsr r*i«/ J /« <*£', <«'*' 

3tn ficut aves non nidificagt in 
is molarum, ncc in illis' multum 
.>fidenc, nifi dum hae a folito fuo 
lotu quiefcunt j ita diabolus.ne- 
uelocum,ncque qttietem in iilis 
eperit , q«i iemper inmotu & 
ftione funt. Nam ut illi canit : b 

Qtia ji (oiias , peritre Cupidinis 
arcus , 

Qub Poeta Flander allufit. 

( „ ,.Qp ttn gtmtyne batn , 
£* ttntn Jittn d.t relt , tn V*ft 

jrtfn encruyt atn. 
i& croptet parentes , Sc faperio- 
es cn ncs, hicattenti invigilenr, 
uis ut torporem omncm excu- 
iaat. Exempio pracit parens iiie 
KiSaiyricum : d 

t , f.t nunc 

P-.fi finem Jtutumni , mtd*X de 

Kcfte, fnpinum 
Clamefus favevem pattr exatat , 

atcipt ctrAf^ 
lcriht puer> -jigila t caufai agejptr- 

it%t ruhtat 
Mawnlm Ints , *** iitrm r**f rt 

' tibtlh. 
we&deis otioforum claile , ver- 
.antur juvenesmaieferiari, qui 
iicris humanioribus peifunfti : 
jbi lycaina Ariftotelis e limine 
alutarunt, otiofi piatcas obam- 
imiant , putUatiimconforriafce- 
nuentaat, bdras &. dies hic ftant 
otiofi. De quibus viri gfavis cen- 
fura eft : ex nuUo generchomi- 
num plures pudicitiae naufragium 
pati, quaro iuvenes otioii: auibcs 
fanguis circum praecordia builit, 
Sc prima licentia, dura manuro 

• Ov«d i.I <J«r«med. 
b Ovid 1J deiemed cTmagapri- 
uii fae?ul» So«i«iat.£niJ> dscafiii 
4 ruven.Sa;»I4 



TUAtlilMAt. **t 

ferulae fubdnxeiunt , in omne 
ilagirium pixcipites *gH. 

Rcfte itaque piarceptum olim 
fttit : efacito aii^nid eftris , ut ti 
femptr diabtim invtniat ttcnpA- 

S. IgnatiusXoiolalegcm qua- 
dragcfiraam quartam hanc pix- 
fcripfit : fQwtnes qnamdin corpe- 
re benevalent, in /firitMalibus vel 
txitrterihus rtbns babtant in n*9 
4cc*ptnt»r 5 ne etinmt rnaltrnm «w 
mum erigt , deminefirdtltcumba- 
brat. Qucmadmodum homo con- 
tagiofus in nullum dornus angu- 
lura admittitur , ne lues propag«- 
tur; ita otiumpeftis teterrima, 
nuiio ardiumangolo, non concla- 
vi, non cubiculo, non hoito, non 
ambuiacro ,ullorccipiatur. Nui- 
quam tota domounsquam inve- 
niaiur ulias , qui fibi pcrniiiTum 
putet , feriari. Qusiexnonmo- 
db focordiat ptftem, fed 8c infc- 
ftos fpiritus a-dibus exturbavit : 
congruit enimantiquae paraEmiat 
prifcis afcetis ufitata; : g qm iabo- 
rai\ ah uii damonfy cthfus &b innu~ 
merfs inftji*ikr. Ubi ftertcntern ; 
nueantem , otioque folutum vi- 
dcrint maleficac jllatmentes , fu- 
bitb advolant ut raufcae ad vifti- 
mam , ut harpya; ad meafam» 
ur vulturcs ad cadaver , ut no- 
cl;urn2e ftxiges ad infan«fam cho- 
ream. Quare hi nofturni lcmuret 
ubi primumtcinfeftarint, ilico 
aliquid operis exercito , & fuga- 
bis. Qtiod Athanafius in magno 
Autonio oftendit : nam cum hic 
vir fanftus poft prolixas prcces . 
quandoquc quiefccret & otiofua , 
federet , variis non modb vanis , 



c Hicron. t«l».«ftit. 
f Reg fu«PHi*rii,44. 
g CaiCM 1,1*. «•! *4» 



fei 



DokllNJCA Sbptuagestm 



fed &-Iubricis cogitationibus fe 
divexari acriter perfenfit , mox 
anirco in coeliim ercfto : Domi- 
»?jXHquit,f»f iofalvari , &• cofita- 
titnesmea bellummihi cient. (^uae 
feccm tacirus precatus, profpcxit 
non procul a cella , virnm mona- 
ftico habitu, jam orationi vacan- 
tem , jam nianibHs fportas ple- 
ftentcm, qui his Antonium com- 
pellavit ;/<*<■ tufimiliter &'/ahafo- 
ris, moxqueex ocalis evanuit : 
falutari monito coelitus Antonio 
fubmifTo. Hincre&e Chryfofto- 
mus : a quod efi franum equo , id 
tfi cptu aBieque nxtura nofira. Ex- 
pertus hoc altcr cui vexatio dedit 
intellcciurB , atque afiiduo labore 
divexatus , a feniore fuper tcnta 
tiones fuas rogatus , refpondit: 
vivere non licet,quo*iodoforni- 
cari delc&et ? Cernis in culina 
veruaptura aflandis carnibus in 
ftrumentum non agi, non rotari, 
ancillamincrepas.It excaadefcis: 
filiam vcro & ancillam cernis o- 
tioiarn,cujus menslibidinis rlarn- 
mistorrerur, nec indignaris ? 

Atque hinc ad puellas orado- 
nem ccnvertamusj, quibus facile 
centenis <k millenis dicerelice- 
bit, --jitid hi:fiatis,a«t ftdetif othfx 
.rrmit:? qurdem catellos Meliten- 
fes, pueilxfovent,Sybaritice nu- 
triunt,6cfericis pulvinis infterte- 
re finunt. At longe pluces fe ipfas 
pulvinos cacodarmoni efficiunr, 
dum in otio degunt. Quodcri- 
men, quam in hoc fexu deteftan- 
dum fit , Ezechiel teftatur , dum 
inter praccipuas caufas vaftationis 
Sodomae , etiam hoc pueilarum 
vitiiuncommemorat:„£. Eccehatc 
„fuit iniqHitasSodomae:fuperbia, 
a Chr y r ft,ho»«i7 d« diver£t, 



faturitas-panis.&abundantiaj! 

otium ipfius , & filiarum cjais. 

tili aceenfer; poffUnt : c quac oual 

columba: ad fcneftras fuas,<'al 

duo pro fpe&antes, niftantes.t 

lutantes.Quas meritbpaterfan 

Iias, ut virgines fatuas eoargui 

dicens,quid bi: flatis tcta die oti 

/iefAtqueutinam earum huraer 

tartareos fpiritus velut pulvir 

infidentes cerneresITeftisirrcfi 

gabilis S AntoninusArchiepifc 

pusFlorentinus:^is cumfortc J 

magnam urbis partemirffacra 

rcdcm pergeret, confpexit in pa 

pere tugurio matrem viduam 

cum tribus filiabus fedulb opt 

infiftentes, lanificio ac vario of 

ficii generi gnaviterinfudante 

quarura fedularn operam du 

attentius confiderat , Angelu 

domunculas htuss tetlo infidei 

tem contuetur. Quo velut cosl 

fti augurio , bene de hac famil 

ominatus ,liberaiimanu , earti 

jnopiam levavit. Vetu:n ch 

illac pofthac fufum fcponere ,-li 

berem fugere , o*ium fe&£ri,i« 

xui lc dedcre coepilTent , rurfi 

illac fandiffimus Antidss p° 

tranfiens , adverrit cacodataa 

nem acdiumculmini infid:re^| 

ut inttofpoxit, non ope:2!::eJ,fi 

otiantes hasfilias, co*mptas, cri 

pas , garrulas ; curn fuoquaxqi 

proco iovcnit , quos ut eiirr.ijp 

rct, & feiiciores aves dc-in, rc; 

iioris augurii coelites redirenr 

emigra-re otium jufiit. C fi oci 

iis cernere darerur , quot fpirltt 

teoebrarum in hac urbe , ejufmc 

di aedibus incubent ! Laudat B.e 

gum fapientiffimus , fuper oinnc 

Grscia: Amazonas & Italiz Hc 

roinas , mulierem nurnquam noi 

« lh,6o dSuriu» a.Maij, 

opei 



Domimica SE?IUAGESIMA7. 

cl ac rcaEiru labori intcntam , 

itxi gravifilme exoiam , quales 
sreperire clt. Undequaerit: 
ulitrem fortem quis inveniet ; 
peitunt ntulierem virtutit, t^h 



21$ 



iet; Quz otiofa fit ,nufquam 
;m repereris , b fed rnulierem 
ena Salomon invenit , qux hic 
u.fu*mm,fit adf-rtia EcqtUE- 
. porrb hxc fortia , ac heroica 
iora, ad qua* extendit manum 
3? num ficut ahera Judith 
anum proprio acinace jugu- 
t : num Iaelem imitata , du- 

oelli clavo terra: affixit : 
pede fuo caput ferpentis cb- 
it : at longe immanifilmum 
nrem , ipfofque ftygios ho- 
deb-ikvir, afitduoque labore 
[Bjphavit : digititw . inquit , 
ehenxentr.l fufurr j quafivii ia- 
& iinum, & operaui t;l cmci- 
nnnuutn fuarnm. Cox fideraiiit 
nt,& fftJt eum : def, ucru tna- 
Nt fusrum plantav t vineam , 
av~t 0~ vidit , q».ia Irysta eft nt- 
ttts e)us. Confideravtt ftmitas 
urfua, & panem Otiofa >~on 
*dit. Ac tandemlucuientam 
ts mulkris fubdit encomium: 
tnfidit irt eH ccr virifui, & fpo- 

fiis nrrtindijebit. 
tcta efi ejuafi navis infiitoris, de 
Ipcrtans panem fuitm:& c't no~ 
tafrexit.deditque pradam dorne- 
*J*ii,& ciUri* amillis fuii 
ianum fuam apevuit inopi , & 
*■** (*tas extenditad pauperem ; 
ttmtoit d',rxui fuad frigotihns 

* : 6t\net enim dcmefiici tus 
\ti funt duplicbus. Qux !l par- 
[nt, adjiciammajora :_fsrtitu- 
T decor wdttmrntum. e \u , &' ri- 

* m d-e novfftm». Quando 
1 prudentibus Virginibus cc- 

V*Qv,T,l b V Salazar, Cotuel 



. I 



currct fponfo , (non enim exflitf- 
guetttr in nv&e lucerna ejus) & au- 
cii<"t : rnultne filix eongregdverunt 
divitiaiytufttpergreffa er ttwtserfas, 

Quse omnia aptifflme Salazar 
nofter aliique interpretes , fan- 
difiima; VirginiMaris aptifiime 
congruere probant , afHrraamque 
de illi , Saiomonem veleminus 
conjedis oculis, dixifle : quafivit 
lanant & iinurn y & operata ffi,&c. 
Confirmat dodor mellifluus,haEC 
de A4aria intelligi , eamque in li- 
no tk Iana, viris cataphradis for- 
tiorein dicit : cquam veti aliam 
teeu?re!>at muUerem Saiamtn , curn 
dicebat , rnuLierem firtem tjuis in- 
venieil In hac Dei Matre ctii o- 
dium, amorlaboris ,exercitatio 
- fildua , qua fingulare prxbuit 
fpecimen , temporis optime lo- 
candi, femper enituit. Ambro- 
fius encomio brevi , fed illuftri 
virgmem extollens : dparca erat, 
inquit , ad hqutndnm , ftttdiofx ad 
legendum , ir.tenta ad cperandum. 
Domefticam hanc Iegern Virge 
obfervavit, numquam otiari. Ta- 
lem nobis Euangeiifta Lncas 
moBftravit , domi iolam , & in- 
tentam operi ; taleni Angeius in- 
veniti talem Spiriius Sanftus ele- 
git. Hinc corifrans fcriptorum 
aifertioefr, incoafutikm Chrifti 
togam , hujus virginis artificios4 
inanu elabcratam. 

Addit Joannes Walterus.map- 
pavn illam qvx Chriflimcnfam in 
uhima cceaa operuerat , Ulyffi- 
pone in templo Societatis ad di- 
vi Rochi religiofifisme affervari , 
uec aiiud credi quamabeatiffi- 
ma Virg:ne,intextis liliis,f>.cl:ara. 
Teflis in hancrem vetus iibellus » 



c Beta Ctxm 1 fopermiffu». 
d Anb. 1. z cle rirgio 



q«a 



*T4 



DOMtKiCA 



qui pio licet , fed oarum tercu 
yerfu, linteum iliud hc coiic : 
H*c Dtnt *n m*ppJl p»fmtfu*fev- 
cula, &• trtii 
Prt fretit "Marittfat miiei ntf- 
ft mxnum. 
©e fufoVirginis, quoinhonore 
fir, fufiiis diximuspart. i. Dsm. 
Scptuag. §. j. 

Hanc rnulierem foitem zmu- 
larae funt fan&iflimz roatronz in 
lege veteri, Anna Elcanz uxor, 
quz Samueli rilio, fuis ipfa mani- 
bus tuniculasfecit, fic cnim deea 
facer codex teftatur : *. tunicam 
farvam faciebat ei mater fua, tjna m 
mfferebat flatutie dttbut. AaiiA quo- 
quc Tobiz fenioris uxor : b ibat 
ad tfnt textrinum euotidte , fjr dt 
labore manuum fuarum vicJur* , 
qutm confequi pottrat, dtftrtbat. 

At virginis cxemplum in !ege 
nova , principes orbis foeminz 
imitari non erubuere , aon ino- 
piz aur paupertatis neerj?it*te , ut 
Hieronyraus loquitur , c ftdpr»- 
fttt animax fatutem,ne v-tgetur peri- 
cufxfis cotitationiku* mcu. Has 
inter , Maria le&iffima conjux 



Si»r«A«n tmaf. 

fi famz, fi integriratis fuz ftndic 
fzfiat. Qgod velin nodtegemi 
litatis fuz , raentis oculis vetcre 
Romani confpexere , dum Ca}; 
Czniliz caftiikmxmatronx fta 
tuam erexerunt , altera manu co 
lum & lanam, altera fufum ge 
itameno, veriflima illibatz pudi 
ciriz Symbola. Hac non infcrio 
e Chriftianis Enphrafia: degeba 
hzc ia facro Parthenonc , maxi 
mz Csd occultz fan&itaris yirgo 
hanc diafeolus , quia fumrr.e ode 
rar,modis omnibus infeftabat :di 
quedam dum aquam hauriret 
przceps in puteum delapfa eft 
fedcafuinnoxio ; namfunefitu 
Izprehcnfo, fuppetias inclama 
vit : accurrere czrerz ?< extra 
xere. At illa jam fibi reddita, fa 
miliariter fubridens : vivH Chri 
ftuf mtui ait , quia non mevir.ct 
diaktiti kacltuuj unam tartummtd 
hjdria.ru culina> detuH,vei um ex ift 
die , laborem d*9 : <*h* , O poflhm 
deftram duas. Qixod dixitfecit, 
Oleum &r operam pcrdidit dia 
bolus, ubi labor non tamum im 
raiauitur, fed aujerur. Sic pro f< 



S. Caroli M. Margareta Regina » quifque dixerit : non cedo tibi 
Hifpaniz:ElizabethaReginaPor- diabole , non viaccs , fi haftenuJ 



tugalizjGifila Reginz Hungariz, 
alizque complures, quz , Be quid 
fibi otii fubreperct, nere, fila du- 
cere , aut aliud quidvis operis 
exercere , regiis rnanibus «on dc- 
tre&arant. Ad hoc Dcmetria- 
dem D. Hieronymus hortatur : 
habtto , inquit , lanam ftmptr in 
mambut,'je! flaminU potiict fiia d*- 
cito,vel ad tOKfuettda fubtegmina in 
alvfolU fufi verfattur. 

Audiant hoc zvi noftri defides 
filiz , acotiofz puellz , fi formz, 

a iReg r b r©l». * 



j iabori, orationi unam horamini' 

! pendi , impofterum duas irnpen- 

! dam. Quare idem H ; eronycmH 

j epiftola ad Lxtam , fic fitiam i«- 

ftituendam tradidit : oratoni Ity 

' ftio, IftliinJ Cnccedjt oratio , & 

! quia quibufdam non fernperva- 

j cat orare: difcaty inquit,^- U»am 

\ fjictrf , ttntft co'nm , ponere i» *rt' 

I mi» caUthum , rtture fufUm, fl tmi- 

1 na poUict ducrrt t brtve vldttur tem 

pnf,q-(icl ianii* operuet VJrirtatjM 

occttpatur. d Sic Carolus M. te#» 

Eginhardo a'iifans * liberos fuo» 

i T l vt» 4e C* f i^M, foo« l.i 

! ia& 



s cft, ubi patentes, liberi,an- 
Bfcmali, fernper occupantur, 



tuebat:filios e;fi regni Prin- 
s , mechanicam addifcerc vo- 
, fiiias laniflciumaut lioifici- 
rra&are.Regina Ilabolla Fcr- 
indiconjunx nerc , fuere, acu 
;cre, filias fuas edoceri jufiit, 
uibus duae fuere Reginas L«- 
lia:, tenia Hifpaniae Caroli 
aris mater , quarta Brirafini* 
rici VI II. cor.iux hOTiettif- 
aitLudovicus Vives Dc e- 
lodifamllia, ubinullus otio 
abi cat< 
i!i, icm 
poteft , quodQrigenes de fa- 
a Abrahami rradidit,quam fic 
at : a frnex curyit , Sara acct- 
\futr ftjHnat y nvllus oivrr i»ve~ 
findotnt. Sedubi, & quae eft 
& laudabimus cam ? Mulie- 
forrcra fuo tempore qusefi- 
!cribanius,&cuau nullamrc- 
llet , fic in otiofas invehitur. 
lum audite , quem Reges au- 
runt : ,, erranr, inquit, meo 
diciovehememer,qui in otio 
orem habeat. Audiant Sa« 
cntcm : c "klultam rna.iiii«m 
c*it ''t ; ijt.iti t mo.nz in fcetnina 
iarrt in viro. Hinc doii & 
audes , tk plures iim mariti , 
aliena-ycftigja , & torus non 
ms , & patres muiti , & du- 
us partus. Neque enim aut 
QOtaAntoniniFauftina.Pam- 
:jaC£faris,Tiberii Meilalina, 
grippina N?ronis M.uer-.Zcc 
ipexatrijf, aut Augufti Julia, 
tema profcriptione nobilis. 
mnes imperio iUuftres. Quid 
: privatis coghcmus ? & *tU 
*t taltf orbi peperesunt. Nam 
aibus in otio mulier tetnpus 
Uat?Eruditorum leftionibus? 

Orig hom.fuper c 18. Gen. 
Scriiaa r/olis «,4 cEcd.3.3 



PTUASES iMAt, 



*If 



Non funt haec fercult mulie- «' 
bris palati & ingenii. Alia de- H 
fuist! nosi deerunt araores,quos" 
curarum vacuaj lifeeris cogita- «* 
tionibus , ciun meditatazfae- «« 
rint , furtivis no&ibus, diebuf-** 
que invcnient , ncc quidquam«« 
otiofismagis obvium, amori-" 
bus. nihil eogitarc, non eft ho-*« 
minis. Do&is fermocinationi-" 
bus , Ieftionibus, fcriptionibus«« 
diera no&ibus jungere : guber-*' 
nacula, rempublicam , imperia, «« 
bella meditari , virorum eft. «? 
Quid agat erg® muiicr otiofa ? «« 
Deo fe toram & pietati dabit \' «« 
paucarum cft. Et dies totos, «* 
annos totos , quis divincrum"" 
cegitationibus impendet? aIi-«« 
quid inrercurrat neceflufn» «« 
euod Iaflam mentem reparet , «« 
& quafi fibi reftituat. Deftitui-" 
tur domefticis occupationibus«« 
mulier: amabit. Nam quid vol-*' 
vat aliud , aut quibus otiofam*' 
mentem , folicitudincm va-" 
cuam pafcet ? (^uarc fi uxorem** 5 
uni fibi markus volct, domcfti-" 
cts^ potius negotiis obruat , ,c 
quam occapet ; nefcit obrura" 
refeus amare , nefcit erubefcen-*' 
cla rnagis meditari. Tandem " 
condudit hsc fuaviiUmiDafto-«« 
ris fementia:" d Exotioatquc 
ignaviacogirarioncs pravx , & 
concupifcentix mulnplicaatur; 
donec navis cordis eis fuecum- 
bens ia peccato pericIitetHr. ven- 
torum ac rempeftatum animi,cm- 
faorium;hincf^dx peftoris ja-" 
ftationes, c< fluclus'decumanis«« 
fiviores , & vix e tabula falus. tc 
Eripittar menti Dcus , folma-«« 
\ gous. : fuccedunt tenebra; & is" 
I vicemlucis, noxalra, & denf*" 
4 Scnkaa, Peiit %J 

nadi» 



ii£ Douinica S 

„ undique nebul* : atque exin- 
„ dc errorura brevia & fcopuli , 
,, & miferae mortcs nulla arte 
„medicandar. In Bernardi fen- 
„ temia eft Polybius : Q:iumper- 
t , niciftfitmum efi t grfons s C?* ori- 
„ go fedition*m Hmi*nt t fcelerum 
-„ omnium. Et quid fperes e fon- 
„teamare, fi aonrivos amaros 3 
„ quid c noxiafcaturiginc, fi non 
„ uoxia flumina ? quid e venena- 
„rio tdirente, fl non funeftos 
„ exitus ? Eadcm fcaturigo non 
uaateamfimul fc roiaceam , tur- 
bidam & limpidamfundet : nec 
otium fimul & virtus eodem 
eordcprcfluant. Ut prasclate fen- 
fit non tam canirie, quam cando- 
xc morum venerandus Prasful Si- 
donius Apollinaris, a in epiftoli 
ad Serranumubi,inducit Impera- 
torem Maximam deplorantem 
dignitatem Principis cum Sena- 
toriaconjun&am :profpexit ,in- 
uit,Sidonius: Pariter irentn pof- 
e ntgatlkm Pri*cipk , & atiumSe- 
natoris : Itafentias velimpariter 
ire non pofie , orficium hcminis 
Chriftiani , fc otium mercatoris, 
miiiris, nobilis, Principis^ Omuia 
proinde vitia negctio difcutias:6 
%lagni Imperateves^ciim male pare 
re militem 'jident , aliquo labtre 
csmptfcunt, & expeditionibfu deti- 
nent. No; infclentem carnem vi- 
tiaque laboribus cdornemus. 
Kulius feekrilocus eft : cum fs- 
riis animus diftringirur , obrue 
fcunc , & fatiga profuturis , ne 
fi velit admitterc nocitura , 
poffir. 

a S;<ies. kf »1. I, %£, t?,\\ ii Ser» 
urcu 



t 



XPTHA6ESIHA|. 
§. II. 

Htnto nafcitur ad tabaretn (5 
ava ad volaudum, Job. 5; 

HUmani generis Parens, in p: 
radifo voluptatis, inlocodi 
liciarum,ubi fpentc fua dabs 
otrmia tellus , a Dco optimo m; 
ximo coilocatus ; non tamcnt 
otiaretur \ < fcd ut tptraretur , < 
ckjiod.ret tllum. Erat Adam oib 
( Imperatox & omnium Dovnin» 
laborare tamen jubetur. Exqu 
conficias , veriflime Alexandru! 
M. pronuntiafie : Rtg.ttmejftL 
borare t fervile ctie & lnxui vacar 
Quod re ipsa Alphonfus Aragc 
, num Rexconaprobavit , H qofc 
quid operis manibus exercensji 
lud demiranti , ac rcinus Kegiai 
etTe fugilIanri,refpondit:N*w7ipri 
DtXi zynaiuraRtgjbtis fiujira m* 
nut contulertZ Innuens, ut a!ac it 
lucri ad volandumj ita manus b< 
mini ad laborandum datas efli 
Hoc oris aurei oraculum cft : 
Deut fofuit hcminem c.d laborttn 
dum , artufqne t)m ad hec rffinxit 
idcirci oticfm ab ordinefus& cru 
ticne dtfic t. 

Chriftus ipfe Princeps- pacis 
& Rex Regum in laboribKS ajtt 
ventutefuai ubi folerter cbfcr 
vat Novarinus ; f c«m omnege 
nus calumniarum Judxi Chrift< 
impegeriut, neminemtamen oti 
aut ignavice cum coarguifie. Nei 
primus homo dumtaxat , fcd & 
omnis hcmo nafci:ur ad labo- 
randum , ficut avis ad volandu.T). 
bos ad arandum : nam juxta In 
terpretes, ad onanes pofteidsfi 

c Oea 1* d PaBormit. t: 1 is jeft: 

Atpfcfcsf.«Ch.yf w it.rn»ad Thef.; 

f Novai Adigiot. p: 204 ,. 

extcnd.t 



Doum ICA $ * 

idit prxceptum Ulud Domi 
4 MalsdiHa terra i* opere tuc, 
toribut eomedet tx e&cnnBis 
i* 0«'/*« tuar , & in fuitrt v*ltu3 
tfcerit pant tM0 ' Non ut per« 
: quidara, fudandum fit, dum 
mur , ut dc quibu&am fcr- 

dant qnendi vor*nt,feigefcHHt 

auando laborant. 
uaore ac labore , fibi dc vi- 
irofpicicndum eifc. Manns 
:as divina Nemefis in extre- 
lio judicii die palpabit , an 
taccallofx ,num vero mol- 
:leves fint. Dew inquit San- 
Bafilius, b q*iwliiTit*es Uo- 
td iahor*ndumf*ppt&UA»ji(-> i$ 
\judtcii p*remq*o!juti» ut$o 
\ indufirsam rtpofiet, Quod 
ie declarant verba ilia iio- 
a patrisfarailias fub vefpe- 
licentis.-f&M operariQs&red 
\tmer<tdem. Ita humano }u 
|,abf©lutosfratres Dornini, 
it Eufebius s. e Hi porro ad 
Itianum acciti & aecufati , 
[ e rcgio Davidis fangttine 
uti-, Hebrxerum dogmata 
tentur , manus exhibuere 
obduftas , & cxcrcitatione 
Us. Atque ita liberi dimiffi 

manus Cato nemincm in 
i Komanum adTcifci vole- 
(»in prius fub benevolentix 
: cjus manum arripuiflet, & 
rnter pcrtrafta(Ict,anmone& 
icrx, num verb durx ac cal- 
:ffent 5 priores ut imbelies 
xminatos remirtebat, alios 
ciies nvrmerari volebat. Sic 
prcmam iilam civitatem ci 
idfcribendi dumtaxat iili , 

*ea:j b M io r*j tVi»s r «r 47 
iu&M f kift.c.15 



>r aatn iiiki« sty 

quorum manm opera teitantur. 
0JUT4 tnim iliorum ftqHnntnr ittos» 
4 Probe hoc tenebac vidua illa, 
quxcvivis exceflura, indui vo- 
luit intcrula quara fuis ipfa mani- 
bus claboiarat; vel hacconteftari 
yolens , fc miniroe otiofara fiiid 
ie, Eiegantera hujus rei typum 
xeperio Gcn. 27. cutri Patriaicha 
Ifaac morti proxirnus , filio fuo 
primogcnito bencdiftionem c©»- 
fcrrc dccreviflet , fubdubitans , 
mainwcjns explorare voluit: *4r- 
ctdti inquit, hxtfii mi t ut tanram 
tt , & prohtm ntntm tn fis filius 
mem Efit* , «* »«*. Jarn vocem 
ejus audicrat , jam fragrantiam 
vcftimentorum ejus perceperat # 
te ctiamnum dubitar. At ubiflta- 
ntu duias ac pilofas contreftavit. 
iJl 5° ,, "^^diftionem impcrtiic. 
Chriftejefu, quam apta hxcfi- 
gura fiiiortun, qui adhxredita- 
tem tuam admittendi funt ! E 
maaibus hi dignofccndi , t noo 
e* vcrbis , non ex odorc & fuca- 
ta virtutum fragramia } fcd c* 
operibus /alritix. 

Septimus Severus Impcrator. 
pro militaritefleiatiibunumda* 
re juflit: lahrtmm^ militiaeft vi- 
ta noftra , tafwemns. Pcrtinax ad 
iraperium adfcitua , non abiimi- 
lem dedit : tnitittma* ; quod uti- 
oam fibi (jmbolum , Carthagi- 
nenfium bellicus Imperator Han- 
nibal delegiflet , de quo Annxus 
Seneca : / Vna Hannib*tltm ffy- 
htrna fiiivernnt , & indamitum i'- 
tum^ nfoibHe atque atpibus virum 
enefvarunt fomtnta CamptnU.-^tr- 
mU Vfeit t vitiU viftuj efi. Ac tan- 
dem fubdirj Kebi* amqvt miUta*» 

rf P«rir<f to.a ietcedit.c 9 

« V di&*p.i V.m.7,ftttoaitz. 

f Scne. ep, 51 

K dmn 



dttnt efi , & tfttidemgenere militi* ', 
ejuo numqmam tfuies , nnmtjuam •• 
ci» ditnr.DebeUamdafmnt inprimia 
ntttuptates , &e. Ita fortiflimum 
virum inertia& otium fregit.Fnit 
cum univcrfa Roma tremeret il- 
lum j velutante portas fulroinan- 
tcm : tk Dux ille bellicofiflimus 
focordia vi&us & fra&us eft.Sed 
parum koc , Ducera hui*s milinae 
exarmari , nifi & fortiflimi virtu- 
tum ac Chriftianat miLiriscaite 
fignani ,^ uni otiofuccmViu^nt, 
Wti fupra commemoravimus. Ne 
& nos otio dirfluamus, ne e cnrn- 
po fegniter recedamus , aut abje- 
«a parmula turpiter fugam ca- 
piamusjconftanter mi ietmus,con- 
xtantcr laboremut, fi vi&oriam , fi 
laudem,frgloriam, Sceamqui- 
dem immortalcm conequi velU 
»US. Quia umqmam r,t't»fus tro- 
ph*a compofnit f ait Valerianus 
do&us ornatufque Antiftes : * eft 
& illa Cafi Marii apud Saluftium, 
imperatoria tanfc vox, nontam 
purpura , quam pallio fapicnte 
cigna : HemeiznaviA immortalis 
faBut efi. 

Nemo defidia ftipendiumfne- 
fuit, ncmo otiofus cum operariis 
mezceclem exfpe&et. Ubi non 
podum , quin paucis perftringam 
eos , qui (e ftrenuos operarios ar- 
fcitraritur.ac minime otiofos exi- 
ftimant.dumfrivolis.futilibus ac 
inutiliWus totus dies & annos di- 
ftinentur.K^uod genus otii aego- 
tiofi quidara fe&antes , dicuntur 
ab Apoftolo : b Kihil optrantes , 
ftd curiote agentts , in vanum ope- 
rofi , (t otiofiflGme oceupati- 
Quales fmfle videntnr Athenien- 
fes , & e Grarcia complures, tem- 
pore DiviPauIi.de qnibus itafcri - 



bit in facra hiftoria San&utD 
cas : c ^Athtnienfes antem tmntt 
& advtnx htfpite/ ad n.hilali* 
•vacabaut , nifi ant dicere ant anii 
alinuid n*"ji. Viderc mihi vid» 
urbcm otiofam & negociofam,i 
qua frequens concurfatio , mal 
confabulario , & de rebus nib 
aegotiatio plane ridicula , cujt 
emolumcn 'Ici jacrura tempori 
inqajeti anirai folicitudo : que 
eft proorie,ur lunior Plinius,el 
gaau vir ingemo flc doftrina,aji 
bar : d 0- fitlim-* ecp*tttnik 
nr-Jert ■*'> n. Eiufmodi homittt 
docet Sanclus Thoraas , e prm 
9 ha^t-t ii% ?tih*> & auribtt 
Hjcompr»? vo noftroetiam? 
deas miltos nonmodb pmrienti 
rftti-ibm, ur r"jJT!ores toro dre,tot 
foro, ex.on-">; hofpite 8tad7er 
venentnr , ied ftc nrurrrntes ptd 
bus nufquam conuftentes , ntt 
quam quiefcentes , & nihil J 
gentcs ; in quos cadit apiiffin 
difterium Attilii , viri arguti 
fimi apud Plinium Juniorem 
relatum a Salmerone : / prttfi 
otnfant elje q*&m*tihil igere. ■% 
eft, minus malum eft otio vacari 
quam res nihil traftare. li enk 
hmiles funt cereis illis oumilii 
nibus , qui capite,manibus,& p< 
dibus omuino agilesac mobiles 
non agunt fed fatagunt. Qnen 
admodam Domitius Afcer Mai 
lium Suram , g Oratorem ta 
) bulentum, a&uofum, incompol 
tum , dum :r.-.ilrum geftiendo cs 
liret , manus jaclaret,rcgara dej 
ceret , noa agere (ed fatagere , ? 
nufte dicebar. In hac claffe gei 
tilis Philofophus corHolureseni 

e A<a 17 d PiinJ 9 epitt- 6 
e S.Thoai 'n t ad T tm 4 
f SalsKr.to V tr.»3 a.J» 

axr 



DOMIWICA Sl»TNA*ltIltAfc 



it.dicens: „* Quidilios otio- 
; vocas, quibus apud tanfore 
tltae horse traaimirtuntur ? 
ndecerpitur fi quid proxirna 
ftc fuccrevit,dum de fingulis 
illis in confilium itur. Dum 
disjc&a com&reftituitur,aut 
ciens hiac atqjiliinc in fron- 
icompellitur.Qudmodo iraf- 
tur,fitonforpaulb ncgligca- 
:fuit,tamquani virum tonde- 
? quomado excandefcuut fi 
dexjuba decifum eftjfi quid 
ra ordinem jacuit,niii omnia 
in arsnulos fuos reciderint ? 
is cft iftorn», qui non malit 
np. turbari , quara comam? 
non folieitior fit de capitis 
iccore, quam de falute ? qui 
i comptior eflc malit , quam 
eftior? hos tu otiofos vocas 
t pe&inem fpeculumq;occu- 
»? Non finc fale Dlog.fcfti- 
I animas cucurbita , hos pali 
: inaudierant Corinthii vc- 
ehfiffimas hoftiumacies, «t 
1 admetis prope machinis 
.aarcnt.adillud nuntii,cives 
cs ac trcpidi , defeafioncm 
ere, proinde agere multi,fa- 
paucijomnes undiquecon- 
e,aliialia occupare praefidia 
tque materiem comportarc, 
i rcficere , arma in praraptu 
i. Diogenes intcx negotia 
aeperrurbationis , abje&o 
o,prscin&us dolium & ip- 
n,tectumq;verfatile,in quo 
domiporta perpetub inclu- 
inimam potius quara vitam 
,non fecus atq; affixa mcns 
caelo,convolitare hac illac 
im ardenter occepit, Hic e- 
?rb fudare,hic in otioforti- 
:upari,hic anhelare gratuitb 
»!M 4« kr«r.TiMC, e.ia. 



«i* 



hic raulttun veriando »11 molerc» 
nihil moliri, tara fexio Judo, tan- 
taque virium contentione , ut in 
dolio tarnqnam in equo Trojano, 
falus includi Grapcix videretur. 
Cceperunt ad hatcmirari 4c indi- 
gnari civium plurirni: qui cum ex 
Diogene quacrcrcnr, quid iibi de- 
mum vellct? cquidcra, inquit, 
movco dolium , ut ca-tcxis ali. 
quid agentibus , me etiara cexnc- 
retis occupatum. Dc ejufmodi 
malefetiatishorainibus, otiofis 
ftudiis intentis , fuie egiraus i, 
parr.Domin.o. poft Pentccoftem 
§. 1. illic rcperies plurimos , qui 
fe&antur genus otii inutilitex o- 
perofi , in nugis negotiofi,in ne- 
gotio vctcrncfi.ubique inquicti 5 
quori racrito,ut a Senecadi£ura 
mutuet , b qois inquieum iner- 
tiAm dixcrit. Pexpetub advertas 
inanis animi levitatcm , quam 
idcm Scneca alio loco , pexquam 
eleganter inimuiji mmn tjuietjt «- 
th,m appeiiat , qeo qui fxuuntur, 
hoc unum curs eft nihil curare. 
Hoj omncs , de quibus hactecu», 
ut ad ferias , & horainc Chriftia- 
no dignas cccupationes,mentcm 
ac raanum admovcarit : fic mc- 
net Ecrnardus : c Regxxm Vei 
*»» dteitur wtitfis , fid in firoit* 
Deiftntlitrfis. Re^msm Dei no» d*~ 
k>tur wgtatilus •> fid pit firvitio 
Dei dig»i Ubertntibns. Omnrs 
dum vivimus Dci fervi fumus, & 
hoc titulo cum Apoftolo gksrian^ 
duraj ferverumautemeftJabcra- 
xe , non otiari ; pudeat ncs qucd 
baxbati Athiopes s mancipia vili (- 
fima axdentius ferviant horri, i 
peccatori, truculento tyracni;, 
quam nos atanfucto & mufiifico 

b Seaeca dt TraB^uil.c.Ta & 14 
C Bern deisodo beae viveadi c.jl. 

K i Dotti- 



ttft D0WUIC4 Sf >rm<tf fMAf. 

©oariflO Jefujouod infide!e*fi- bliguiici , fcinftarajparitorii 
•ieUorei fiotperfidis heris , quam domo obxra:a , fenfim omik 
aos fidcliflimo D?o Qn dvero fupeUeaiicmtuam cfferer.acf 
«iftimandtimdetiliramutOjflui hafta vendcr : inhibcbit ne* 
cum Dominum fuum vidererfa- ; coemas , quiarmucm pccua* 
borantem, fudamem, totumque ; tibi aufcrer. irruc-c e^,ftas in 
, e,uod 



Occupatum meo opere 
lervo viliffimo irtcumbeb«t >"ipf e 
tamen lervus hoc otioius&fegnjs 
fpe&e: , & vel manuro admovc- 
fe detre&et } quid fi hoc r*m 
ntile fcrvo opus.inquo Domious 
defudabat, coromunis operx ef- 
fctjut fine cooperatione fervi 
jrerfici nequiret, an »on inhuma 
nuro, irob barbarum , Dominum 
inani labore laborantem deftitue- 
«e? nos hocfacimus , qui ad opus 
aoftra: falutis , & lucrum ploriac, 
cujUs utilitas noftratora eft , n«- 
lumus coopcrari , & Chriftum 
pro nobis fan^uineas guttas de- 
fudantera deferimus, 

At fi quofdana harc non tan- 
•rant , oecad otiumexcutt^n:?ura 
fncitent, movear eos grarifliaM 
mifcria , rjvam Salomon Prover- 
biorum 6. totentat. 

§. II L 



dcs tuss , velin rruks ' . i 
capta urbe_, aur paTls v ./iatic 
farvireconfuevir, Norant o,ui1 
mifera beliorum tem.-efiatel 
perti funt , qusd ro':!:< : rr prard 
in viilas,in oputemas » dcs irru 
pens,detri;r.;*'ui adierir. toli 
luftrat.ceilas pirfrin^i^concHJ 
penerrat , arcas onvies * Sc qui 
qtiH ufqu-.m diviriarum abdttj 
expilat , nec quidquam nifi foh 
egcftatem vacuis in ardibus reli 
quit : b nam ^mi ftci* ** otHii, 
riplthitur egefijte, Idipfumal 
fimilttudine Sapiens confirmat 
fter pi^rernm qu.ifi ^-,-r f\>tn*r*\ 
T>ii ««/?•».--*>» finf ufftrAU^ic. M 
rab'tur hic forte quifpiara , 

auid via pigrorum ac impiorrj 
;fficilis,!pinofa : Juftorumvc 
facilis. acptana defcribatur j cu 
conrra via peccatorum amoeo 
lata; virruris ardua, arfta, & fei 
I tibus obfita habeatur' ? Ced al 



PiT0tt*mC$> Ptrrtttamvwet i l iuw r wuul * »-"«iur t \?a m 

. l ~ *nJ-*« a ** **. hoc faciu^ proverbmm m^ent 

$tb< ^Aitfi tta^ egtfleu , <^* . fus iatff ptt8 r convertit , dlc« 
fMperits qxaHvtr armatM. \ ^ cut ovibus per fenriceta acd 

AUdiSapientismonitum:„*ru{- 1 [« eta P«rumpentibus , Janart 
„quequopigerdorroies»quan~ :r 
„do confurges e fomno tuo? 
t ,paululuia dormics , paulujura 



„dormiiabis , paululnm conleres- 
„manus tnas ut dorB.ia$: & veni- < 
„ct tibi quafi viator egefias , & : 
t .pau~.eries quafiviraxmatus.quod 
itaComelius noftercxponiuno- 
vcrishomo defes ac otiofc , tibi , 
brevi importunum hofpitem ad- j 
vcnturum , qui orania a- j 



ira cc in orio apentes , opes lu 
quaO lanara fibi , nonfincaccr 



mo fenfu j eripi patiuntur , jui 
illud: d egeftttem tperautflm 
ttnr remiff*. 

Q^are monet Apoftolus Thi 
fal«nicenfcs : # 6 quis »«» v 
epfrar^Ttin ^Andnxet. ati Chtji 

kfror \9 

iPit»: If 

d Pr*r- lo 

« 2 ThelT. mt'% 

ftot 



mus iubfcribir: * Mtrctttdriut 
*d mandnCAndum ctndncitur , 

Mteftti Demi-nifui faci*t ; quo 
tm dit optts n*n ftctrrt, tyuhffiit 

w pttett : b venerat ad Abba- 
i SUvinumj in montc Sinade- 
xera peregrinus fratcr, hofpi- 
peranunter rcceptus , vidit 
eros frarres Sibani focios, es 
cc ceenobii ftrenue Iaborare. 
ftitst aliquantotemporeotio- 
fpeftstor, & nc ipfc unus de- 
x argueretur , voluit cxteris 
gict.cr videri. Itaque plus ac- 
idifertus,illud£uangclii prox- 
imporrune ingeflit: „r opera- 
lini non cibum qui perit , fed 
ai permanct in vttam arternam 
laria optimam partcm elegit , 
ax non aufcrctur ab ca. Audiit 
: Silvanus Abbas , t< otiofam 
icitatem caute difTrmulans,Za- 
liam , unum c fuis, accerfens, 
c,inquit> holpitem ad cubtcu- 
i,& librum ei trade,qub minus 
ram fentiat ad noftram coe- 
n.volebat fcilicet Silvanus ho- 
jcm fuifmct vcrbis tangere, &c 
uerc. hora vefperi audita , & 
10 dato , ad cotHam omnes 
iveniunt. exfpectabar hofpes 
dififime , num a quopiam ad 
rtara vocaretur. vecavit nc- 
. fic Abbas juflerat. Hofpiti 
videri nova , & infoliti rigo- 
, aut certe inhunvir.a- oblivio- 
, efurienrcrn percninura , a 
irnuni mcnsa c.xcfuderc : er- 
auriculam jannx applicat j & 
icm obfctvat raotum tranf- 
tium , jam jam vocandura ie 
s ad mcnfam j ec ncmo voca- 
dcmum icfe hofpes cellull 

Cfcryfott opcrc irapcrf ia Matih, 
bto ?4 b %uf6*at »<juil, n, f f,. 
tl«gitu libcil. IO *i<jit 

•*».•<> Lu»:i9 



P » tt I « 1 I 1 W AI, 211 

egreffus , S ilranom ftdit , Sc acex- 

bum fubridens, interrogar: num- 

quid pater ccenarunt jara alii > 

cccnarunt ait fenex. Et quifit , 

aithofpes,me unum prxrcrixi in- 

coenatum ? huic fencx pxomptc : 

tu mifratex , inquit , homoipixi- 

tualis es : ta cibum , qui non pe- 

xir, opcraxis,tu legendo pafceris, 

ita cum Maria optimam partcm 

elegifci, hinc cibo noftro non m- 

digesmcs homines carnales,quift 

non pofluxnus non comederc H 

bibere , ideo ctiam ftrenue labo- 

rare cogiraux. tu verb ftreBue 

cfurire pexgc. Cum fibi hxc ot ii 

patronus , non immexito dici au- 

diret, ad fenis pedes fe ab jicicns j 

da veniarh patex, ajebat, incotrfi- 

dexat c locut us fum. crti Silvanui. 

ergo,inquir,necefTaria cft Marth* 

Marix, propter Martham euim 

( & Maria Iaudatux. ftat etiamnunD 

j Pauii prxceptum : d fi g*i* »*» 

' vnlt optrtri, nom mtnduitr. lci haeC 

j omnibus lataeft. Sicad hxz.cm 

\ reda&um Icgimus in vitis Fa- 

trura , Joannem Brevcm , oui di- 

cebat fratri fuo : wlitm tffr ftt*- 

tut tficut *&ngtli funt , nihittpt- 

ranttt , ffd jugittr t>eufiruit*tti. 

abiit ergo in exemum , fed cunn 

j elapfa feptimana cepiffet efurirc , 

: xeverfus ad cellam fratris , pulfa- 

I vit fores, dicens: E^fxm lomnntt, 

cuircfponditfrater:Joannes An- 

1 gelus fa&us eft , nec amplius in- 

I ter homines eft. oppofuit ille v 

{ Joannera fe efie , fed non auditmi 

I ufque mane , tum apcxiens frater 

I dixit; fihomo es, opuscfttibs 

. opexaxi, ut vivas j fin autem An« 

gelus , quid quxris intraxc ccl- 

lam \ confufus illc, ignofccn»! 

frarex , inquit , pcccari, lcpid* 

«laTfa«r.i 

X | An&*> 



BouivieA Sl»?UA*«5XMAC. 



»f» 



144 

Angelinns nofter de hoc Angelo, 
c»jush*voces: 

* "" ' ■■ O f**«i7, ^ingelifort 

*ure* l 
O q*im beatnm ducit 

fibi 
Hthdfarctt , h*ud refercityhmud 

net t hnnd/uit ; 
Vtvum coruftns iucis *mplo in 

pnllio , 
2>e Ince foU vhit , & /««*»•. bi- 

bit. 
&*t igitnr eft t &mox licebit^in- 

geltnn, 
Heminemqnt fenitnt exee, exu* y 

expno. 
Geuerefns trgo n*nus y nnum>tp *L- 



Fers /eptimnmfme vixit impr*n- 

0*s diem. 
Kedit erg% greffn ceftitante femi- 

nex , 
Ei fcipiene nixns & trtpidus ca- 

pnt 9 
Brevtormnt quamfolebtt , *d cel- 

Um brevJs 
Ztjure meritns idviolttur optimo, 
3>*>d nuncup*ri poffit jlngelus 
brevie. 
Hunc Angelum brevem hoc ne- 
irroaevo nonaulli aemulari viden- 
tur , dum vitam nobilium , liberi 
& omni cura ac labere foluti fe- 
ctanrur, & brevi feacfuos hac 
beatitudine otiofjc ae licentioris 
▼jtae fruituros pra-fidunr. In qua 
MeAnabaptilbt merito cen- 
lendi lHor, qui non ita pridera in 
tarnis arborum defidentes , exfpe- 
«abant avidi , dum Deus eos e 
eoelo pafceret, cibumque in os 
mgereret , ut apud Cornelium cc 
▼cridicum Chriftianum videre 
*»» h ubi quofdam tamta pcrti- 

* **"«■? fn P«'« «ilar. b €•»«]. i» 
^ S?«ttiS«r,P»ri4i«vtii<uet«.7a 



nacia errori adhxfiiTe comperh 
ut mortni prx incdia decidcrii 
nominatim , inquit P. David , 
noftro rempere inlenfchop dic 
cefis Ultrajeftenfis an. IS5«J. a 
cidit, qui etiaca indeteutoni 
Boom-^limmers, , id eft aibons 
afcenfores deridiculo vocaba 
tur. quem errorem ab luchii 
;nutBati videntur : dicuntur eni 
Euchitaz(refteAuguftino) cqt 
dam hsrctici , opinantesMor 
cho non Iicere fufteatanda: vil 
f«£ cansa, aliquid operari^ (qui 
tamcn Apoftolum feciiTe iej 
mus) atque ita ieipfoa profitei 
ut onsninp ab operibus vacerr 
hoc fupremi Magjftri moni 
perverse abuteutes: refpicite vtJ 
tiii* taeli^qui/i ntm femnt,neqttem 
tunt t uetjue c»ngregant in horrt 
cujns loci plensm- e patrum d 
ftrina expofitioncm confu 
part.i. Dcm. 14. poft Pentecofti 
§.f. Liberaliflimus Deus Iliael 
plebi , non cc&os coelo pao 
dcjecit (quod illi non riirncil 
led manna inftar tenutlTimi fem 
nis coriandri per agros fparfi 
magno labore colligendura , 
mortario conterendum , aut nv 
la frangendum, in panes forma| 
dum , in olla cocjuendum , aut 
furno vel iub cmeribus pinfe: 
dum. 

d m ■«.— jg.de nilfife m*%*9 
Vit* Uhore dtdit mortglib*** 
non voluit Deus populum fi 
chariifimum vanis laboribus co 
ficcrc , noluir tamen otiari. kh 
non paaes a clibano recentes, f< 
velut farinam faciendis panib; 
fubminiftravit. Eidem popu 
coturnices mifit , non afiTas , nc- 



• Avf i«kacrafic.i7< 
•lHoiat fti-l Sa:,<> 



eiiii 



DOMIMCA Sl»r&A»lfIltJtV. 



3»? 



tas, Ccd nec vuliis plumis para- 
, qus mox veru figerenrur$ 
prius capieadx, fiocancUe, de- 
rnandz,dein igniadmovendx 
runt. Hs« arnnia eo fpe&a- 
it , nc otio torperet populus. 
quod excutiendum , pigris & 
ofis mendicabulis ( de argris 
verc cgenis noa ago Jefficax 
lediumeft, u^ngueutum iliud, 
) terga afinorara pcrfrigun* 
ab agafonibus. Nota lcx Dra- 
lis Eythinix Rcgis,qni lapidsri 
iteos, quiin otio deprehenfi 
nt , pueros & fehcs fi exccpe- 
; fed hEC durior; mitior illa,de 
i M. Aurclius Imp. cpift. ad 
ilioaem : me pnert ntntmi in pu- 
nw* prtdire liteh&t R*ttt*,»iji in- 
uftcnm portaret tpifidi , vet *r- 
4pum f*8it*d:4t , & q*£ viBnm 
triudxtt. qx-Qdfi qttie ctntra fe- 
Itdiprehtnfns effet t *onftltixt pne- 
nm ptrvia* infeetMentium chtmt 
nr, Ktfttxuf inceffnhatuTi fed,i 
?/'»« a cenftre cmdeuefutu/ cum 
if, ergaftuiis tperi puhlicofccht»- 
*di '.ctiwtur. S'\ orrmes ©tiofi,ac 
ieferiati horrrines , principis 
: nagiftratus jafiu, in crgaftn- 
Bcompingerentur, quot brevi 
eaue civitas opcrarios nume- 
ct; aut 11 mavisad triremcs 
egarentur, q&ot myoparones 
idoremige inftrverentur? Hoc 
itajema ducis dOlTunafuit : 
adcos omnes e triviis morbi- 
t,claudos, luxatos,paralyticos, 
ro.fos , adaulam fuamconvo- 
i juffit , quos lauto epuio exce 
'S , in vaftum atrium dtdwxit, 
quo funis ( ut in fphzrifterio 
rjseft) a paiiete ad parictem 
snfuj erat, aureos nonpaucos 
'ofuit iis ; qui funcm illum ge 
ofo faltu trajicerent. hicfin- 



goli gtallasfcponere, paralyfi rn 
exucre, omnimorboac infrrmi- 
tate expediti , traniilirc. quos 
omnes, ntpote , qui otii ac pigri» 
trz dumtaxat moxbo laboraranr, 
adtriremes ilicb ablegavit ; nce 
mjuria , quaadoquidcm vtlidi a* 
otiofi illi mendici,alieno fe labo- 
re fuftcntent.vittm otio & iner- 
tia rtranfigant , & vere egcntibns 
alimeata iarripianr. unde eos 
meritb jura humana & divina h 
Republ arceni, tanquam inutilia 
terrz pondera. de ais inteliige 
iliudDeut. 15. mendicus nc» tnt 
i»ter"jos. Eft aotabilis hiftoria , 
quam refert ex oculato tefte vii 
eruditns , in laboris cncomio. <* 
1 dum Gandavi , inquit , cum aii- 
quot fcnatoribus Brugcnfibus fe- 
d«icm antc portas domus fcna- 
toriz, mendicas quidam geme- 
bundus , plorabundiis, mirifqac 
modis Iri pauperiem iimulans, 
clecmofynam pctit, habere fe la- 
tens vitium ac malum prsdk^t , 
quod pudor hominam confps- 
ftui exhiberc dctcrrcat. aominis 
miferti , finguli eleemofynam «*- 
largimur. mendico a nobis di- 
greifo, unus noihum jubetfa- 
mulum fuam hunc infequi , 8s 
propius quid latentis vitii tegat, 
pcrquirere. dat hic fe in pedes, 
mendicum Erogat fuper occulto 
morbo, quo (e laborare diftita- 
bat : infpicitfaciem,pe&us, bra- 
chia , omnia membra valida ac 
robufta. nihil , inquit famnlus, 
in te morbi video. ah J inquit 
mendicus , loagi aliud eft ma- 
lum, quod me premit , latens 
prorfus , quodper vcnas & nae- 
dulias , perquc univerfum corpus 
ferpit,adeo ut nullum membruna 
a DFttrui Loftx lafceiiieactmiuai, 
JK4 $t 9 



fit , quodfeoperi ac labori rra< { damni cxindc illati. Otlefiet 

non roendicantes incolx, v< 



derc valeat. hoc rnaium voca- 
Xi audio inquir , otium & pi?ri- 
tUm. famulus ftomachabundus 
propere hxc Domino refert , re- 
Iponfura rifii exceptum , men- 
«ficabulum quxfttum fed nuf- 
quam repertum. in ejufmodi 
Olim fevera: leges conditx funt , 
atque utinam non antiquarx. 
Carolus Ma^nui quadam confti- 
tutione vetmt , mendicis palan- 
tibus ftipem erogari ; nam,ut re- 
fte Cafliodorus : * non cft s- 
quum, utrem laborantium , ac 



exrerni lnqutrantiir , undsvi 
vant ? nill aptc refpondeam 
carceriincludantur. Otiumin 
excuiatum, fufficiens fit ad tox 
turamindieiuro, &c. Icliccn 
enim vero Rempublicamacl 
gionem M. Aurelius pronuoi 
vit ubi nulli otiofi,proprio fm 
li hborcfruuntur , necquifqu 
labore aut fudore vivir alici 
Ejufmodi regimen eife Sto 
fium narrat larricus , bqxxl nei 
nem prorfus feriari permittui 



cipiat otiofus. Pififtratus,Rex A- f cxcos enim in piftrinum dcdui 
thcnienfis , accerliti juflit cos , ' 
•juos ift foro manibus in terga 
rcjecVis , otiofos deambulantes 

confpexerat , edixttquc fi ncc j bus fc facultarc 'occupant , ar e 
boves nec fementem haberent , | rum Refp. Apiarix au r toaw 
de fuo accipcrent , at terrara ex- j r ix > ad quam Sapicns pigruma 
colerent; veritus,inquit/Llianus, ; legatfiraiUima viHrarur j qiod 
ne iftorura homir.um otium, fibi j maximura Chriftianotum ft 
infidias ftrueret, autadrurtaSc brum cedit. 
xapinas provocaret. / Scd ut aiiquando concluiap 

Quod leges , & edifta Belgii quemadmodum ;b otu.uv: »« 
noftri fpe&at, qux otiofos iftiuf- j tia pauperies ?c egeftas procrm 



I claudos vero , aut pedibuifl 
&os , manibus laborare corup 
lunt. Cxtcros pro cu;r.ique« 
nt : 
rfii 
rix , td quam Sapicns pigruma 



jnodi graflatores profcribunt & 
perfequuntur , eas breviter & ex- 
a&e rcccnfet vir virture oceru- 
ditione Mignus Francifcus Zy- 
peus , ia fua notitia jutis Beigici 
I. fi. ubi hxc inter alia : Extra- 
„tranei , 6c qui annalc domici- 
,, lium non habuerunt.inrra octo 



itaoppofitefubjungif.il : </*>■ 
j imp ~grr fuerit , vtmtt ntfons mf> 
\ *** , &" *%*{l.i* l**£i f»£L*'- m 

Quod C.FuriusCrefinusircepl 
; fo olim commcnto expoluit Jjj 
I cum ex patvulo agello , muIdP 

beriorcs frudtus perciperet,qui , 

vicini ex amplioribus findis»$i 



„dies cxcedant fub poena fu- ) vidiamincurrit.quafifcu^t-aft 

„ ftigatioais , & ftigmatis dorlo ' 

„ imprimendi , aut arbitrarix. 

M Oberrcnc officiarii fxpe in 

,, nundiais , encceniis , nuptiis, 

„ hofpitalibus , hujufmodierro- 

„ nes perfequanrur , appreheii- 

„ dant , puniant fub paena priva- 

8I tionis officii , inhabilitatis, fic 



nasjveneficiis in foliun fuum pe 
liccret. Quarc a Spur. Albir 
Curulc in judicium ea fujet . 
vocatus , omne fuum inftrHrne 
tum rufticum , ligoncs, vomerc 
bovcs faturos , atque una filia 
validam in forum adduxit. Cuj 

b Urudinkfli t«i.toii».t l.ic.li 
crnr.'i dfiiB,t.i8c< 



ft 



SOKttlU SlMlAllllttit «$ 

t derairamibus , hec paucis busin vinea nicrccs fcter na pro« 



•fatus eft : Wrtrfieia rnta. J$*i- 
•j,hac fkMt t vtc pajfxm wbk •■ffitn- 
t % *#iinfirnm addnctrt Ucnbra- 
tts , v>gi'ia4 i&jtuivttmtos. 
10 audite, omnium calculis ab- 
"utus eft. Hac arte compiures 
, brevi e tenui ad fumma e- 
rferunt , e furrinaaUaquean- 
fta quifquiliarura efficina , fo* 
tia, cura, ac kbore afilduo, ad 
mium ftuporem Sc iivorem, 
iplifiimasfortunas , "& hono- 
n eradus adepd funt. Non u- 
m iubutbanum viilicurn adfer- 
poflcm, qui labore manuum 
puo cenfu ad millia numeret. 
f his faccrcodex :a qaitptra- 
Utt&Vfiy fatuibltnr pan bus. Pa- 

n,'panuum ,pifccmvis ? labo- 
: rerum omnium pretiura la- 
r eft » ut rc&e olira Xenophon 
rauuaavit : b dtt Uboribns em- 
uitnduy.t ; & ut Chriftiane lo- 
tr , cosJum ipfum. Fridericus 
irchio BrAfr<fcnbyrgenfis , ex- 
mis tabulis fredericum fe- 
\do genuiim, Joanni primo- 
Mtojpr$tul;t ,ac Marchioria- 



impern 



h' cum Elecioratu 
pfcripfir , hac foliim de caiiia , 
;u*r ,'quod natu major, otii ac 
eris amantior^Eleclorstus di- 
tatem, in qua nilprjeter labo- 
linvenias, minus bene admi- 
sraret , quam frcier , cjui ad"Ia- 
es & negotia tra&anda expe- 
or batebntur : c Ita »*» otiofis 



raittitur : d Fota (inquit coelefti» 
illcpatcrfamilias^o^yrfriw^yr*/- 
dt illis mtrcedtm. Hos iatcr defc» 
ac otiofus minime numeratur jfed 
ille mcrito cenfendus frater* 
tpem duro Sanctus Bernardu* 
ftrenueoperiinftareccrncrct ,di«. 
vinitus praedixit, fine purgatotitf 
re&a iu ccelura evolaturum.Tali» 
cperarius exftitit Hilarion : # cu- 
jus h*c morientis cygnca vo* 
fuit x Egredcrcanimamea, quid 
times ? Egredere ,«uid dubitas £ 
feptuaginta annis iervivifti Deo* 
& moritimes: Septuaginta anni* 
indefeflus hic operarius labora- 
verat, unde j ure ad mercedem la- 
borum cvocatus eft. O Hlura bea- 
tum , qui extremo fpiritu hoc dU 
cere poterit : Triginta , vei qua- 
draginta,vel feptuagiata annis i» 
vinea Domini laboravi, tuli pon- 
dus diei & xftura , fudavi & alfi r 
merces huncmanet capiofa ni~ 
mis. iitiuGnodi operaiiis aptc 
dici pOteft : Rtqwtfcant inpace« 
jlmodo jam dicit fpirhns , ut ri~ 
qnitfcant dlaberibns. Apocalypfi* 
14. Infelicem vero illum, qui fa- 
teri compulfua : Tota vita ftett 
iriYoro otiofus. Tu filia viginrv 
rriginta annis otiofa. TuTixno- 
bilis .argenti dives cc auri , qiia- 
draginta , quinquaginta anni* 
otiofus. Secundo, tu Rcligiofc 
tanto tempore in domo Dei otio- 
fus. Adillud inferorumergaflur 



dorm jtKiilu* (ait San&usPro- j lum omnis talis detruderur , ui v 
t) provttsii Rtgnnm Cselornm&tc ] Uhsrabit in attrnnm. Plalmo c;ua- 



& dffidU tatptntihus , aityrut 

utndoingiritttr j fed Iaboranti- 

rr»v. XI h Mnn»%j\. In e»roia. 

f»a«xni< e S,f rofj>. J.d# ccctcmpt. 



tlragefirno oc>avo. 

<l Matth 2« 

« Iii Bztv. Rcn'.2I Ofti 



*S 



ESt- 



m 



E U B L B M A, XIII, 




TEMPORA Sl FtTERINT NUBILA» . 

SOLUS E R I S. a 
DOMINICA SEXAGESIMA. 

Amicus vaus ut rarus fic ca?us , in adverfis naaxime conj- 

probatur. 

f . L Mjt JtmtCHS ficius nttnfe , <T ntn ptrmtnebit in die nete/if 
tktie. b 

$. I f . Hujufmodi Arnici cim temptre tent*tienii rectdnat, 
€ . III. Sttm Dexs ^imitus vtruf & fincernt^ 

$«yi*,lifcX ttift.eleg.8 b I*ei,i « i«t«.t» v HAUT. 



DOMINICA 3IXAOI5IM A 



In tempore tetttationk recedwnt. Luc S. 



A Mico iinccro ut ni- 
#m fcilcarius,ficnihilra- 
/ a ^ rius : adcbtit omncs 

* '» uno annulo infculpi 
L. J§L P ou ^ P«tarit Tullius, 
dum ait exomnibus 
:ulis tix tria auc quavuornu- 
:fantur Amicorum paria,qui ie 
fos ac finceros neceiiarios vtx- 
in & probanf , ubi neceiluas 
ftularir : quod innuere videtur 
irnihus ei ioquendi formuli.' : * 
is. wfitttm hahtbit ^Aneicttm , CUl 
*mperlano&cadverutatispul- 
l^iconfejftim aperiat, & de 
rhibus profpiciat? RarifiTmus 
iiisquit Seneca : h vtfiit fu*n- 
%pf fretivm ^Amiciti^e , fi no» 
tttigis mnltumte ti daixrxm, ttti 
teris ^Amicttm , re.t» mn iomibns 
%fm yfed & faculis r*r*m. 
Utfamtis de fhinre ptcfente 
iq*e da naturel du Mclon : 
Uf/,Ht en *ffyey cmtj#*nte 
Avtnt tjve d'c4trwverttf*{><»tt. 
jcitct arbuita geaMnant , iate 
urgunt , vernsnt , fiorent ; at 
i aura rigidior , aiit tarbo in- 
it , fiores deeidunt , pauci ma- 
efcunv. Id in Amicisquotidie 
vcnit 5 quos quamdiu rigas , 
iar>diu fsvore rsa» , qc&fi £eni- 
ore favonio fovcs, florent , &: 
ftum fpondent ; at ubi adver- 
tis tmbo cxortus fuerir, pauci 
^remumfidi periiftunt : un- 
Ectl: axclamat : e he.ftnt cj»> 
'nitar.ticf.m vtium : iiliufino 
snim d \Awitvt d » quitrit*? t 

'-uc II bSer.eca I 6 debeatf s 33 
ieti.a^ 4Hi»!ion iac.7 .Mic.k< 



fu 



vi» iwoenituy,dijJicile ftpMtttr. VI- 

rifiime Scipio ilie Africanus , d* 
quo Tullius im Lalio : nthil dijfi» 
citius tjfe , qvdw^Antkwm. uftjne *d 
txnemnm sjtrttumpermttnere > q,U* 
tccum fudavit & alfit. 

e Hic rtrts inter numerttndus *M» 
ntUos. 
Ut jure in has voces Pctrus crn* 
niaccniGs prorumpat : / O Jlmi~ 
citia ! res inter mortdles admodum 
preiiofaj fed q ttant* c*riar , ttnt» 
rarior^ q+o *bip i H©c qui pravi- 
derat , providea Catone Cerrib- 
rio ff&uta PJinius commemorar, 
ut in annulo hoc velut Symbo- 
um infcriptum geftarit : 'efh *A- 
micuj ttnins , & invm$c*i nulHw. 
Di^u facile, fedfa^udifficile, 
imo impciEbile; totinret £ftos 
ac fraudulenros Ainicos , unum 
verum reperiri , arque inter hos 
nullum inimicum ccnferi ; cura 
longe infeftior fit Amicus liraa- 
Iatus , quam hofiis manifcitus. 
Vukis id prudenti eoque regio- 
comprobari tcftimonio ? CUm^ 
Parmenio vulnus Alexandri ob- 
ligarct , ac una in caurelam com- 
monerer , ne fe adeb prafehti 
hoftium difcrimini deinceps ex- 
poneret, refpondit Alexander : i» 
■me ftrv* d pclif^Amuij^go n.e fry~ 
vat* *h *pert.s immicis 5 nam hos 
prx illis vehementius metuebar * 
utpote quos dcclinarc non potc- 
rar ," quia poii norat : atque cAi 
ipsa de caU5a ^Antigor.us deos pre- 
c.i. bdtur , ui ft d fin, nlatisfei vj> ent 

eMttrxitil, f Pet„Clupi*c,l,I *$ li.f,, 
g Pi n, ia ej> ,, 






Sil B««JH1C1 SzxA6lfllMA E . 

'•*«•*£. HdS intei medius verfa- efi , qnamfacit m*U confcitnti* 



*is j funt qui amant non te fed 
lua : amant divitias tuas, menfam 
tuam , munus tuum, favorem 
luum, gratiam tuam,non te. Quis 
Amicura credat , quifibi foliA- 
Siicus cft ? Qui luctum (uum, ho- 
Boremfuum , eommodumfuum 
ocfuorumamat. Dehoc divine 
Ecclefiafticus zatfi tnim Umicnt 
pCMndnmttmpns fnnrn , &> nonper- 
Wunehit in dlt tribnlationis. 

Aliiamant , quia laudantura 
lc , quia indulgenter habentux , 
quia amaxtur. Quem amorem B. 
Thercla execratur dicens : b ma- 
ledicr a lex, idco amarc quia ama- 
tis : fic Deus neminem raorta- 
lium amaflet. Hoc ex ejus ptvto- 
te hauferat, unde Auguftinus do- 
ftrinx fux rivos ad nos deriva- 
yit , qui in hanc Amicitiam ita 
invehitui ,r dicit anim* nte* t *m*t 
mmetnttm ft t *m*t filitt , *m*i p*- 
rtnttt, *mat & Utro: *m*t & dr*- 



fant tnim homints t qmpartterm* 
U ctmrnittnnt , &• tdto fibi vdtn 
inr conjnnfti, confcitntid mald fun 
UgatLExctpta ifta ntfari* *mici:i 
ffi quaxdam amiciti* adhnc c*m*\% 
prr ttnfnttndintm coll»<fuendi t c»bA 
bitandi , ty- fimnl ctnverfandt j it 
ut contrifietur homo , quando dtfttu 
tvr ab amicoy cxm qutfiet hqui t t^ 
habero cenventitnes. Conveniun 
namqne duo homines , amirulantft 
cnm tridno , &> yam nolnn t * ft rt 
ctdtrt. Et ifia quxdam )*m ^imicl 
tU dulctd» tfi, hontfiji quidem t fe* 
confnttndin: j , non rationU: habent 
tnnniuamty ptcor*. Quod VIW 
fimilitudine iiluftrat : dno iq*ifc 
mulmandncatit , dtfidtr*nt fi ** 
aliam ditmtfratedat *n*s , ftfiinkt 
ahtr , defider*<s quafi Jimiint* 
fnum : vix afeffre regi:nr- ) (T tam- 
dinfr impettt fuo pr»v»cst } qwthfqnt 
perveniat. „4mtrt urgebatnr, 'J«B 
t*i}AH.<vn f.dUcnm fhum & atn vit, 
£> axiA ift* jLmicitia tfi in pttir** 



eo, *m*nt & Upi t amant Cr m\ 

fstnim *m*nttt n»n dilif*mtti\fi \ bHS % fnr^amns ergo *l iUa. 

filitt , ft pxrtntts defpicimns , ftro- I Horum omnium amicitix \* 

tiorti lconibus fumns % Wxc Ami- i Ctz funt fra^iios, inftabiles, fii? 

citia non eft. 

Alii amant focios fceleris, qui 
tms cumliberiiisgcn : o indufee- 
»nt , potitent , murmurent, laici- 
viant. De his Ambrofius : d mn 
pttefi homo homini effe ^imicns, qm 
Ditfnerit inimicus j ciim gehuina 
araicitix tefiora fit , quam piifli- 
inus Aatiftes Genevenfis Fran- 
cifcus de Sales fibi deiegerat : 
BSencontrt Dren. 

Omnia paucis complexus Au- ; 
guftinus : * Snntamici tx ttrta j 
ttmiatut , ft**4 ntc cmicitix dictnda j 

« lcel* 6 b Barry. Selit. 4n» «initiei j 
particaliere». pag: t^« 

« Aug.feria 6\ detem d V.Birry ci 

i «.*-«• liMo.fts» :n 3 



lcs avivmjquas Livius yerjiasyo- 
cat , quas aura ^ftivi ac verni a« 
pud nos , cantui indulgete & nl- 
dulari videmus ; ingrucnt^ biu- 
ma, quam tum aeris , tum cot- 
rjorum fuorura intempcrie prx- 
lcntiunt, in JE.ayptum aut aliai 
apricas 8c tcpidiores Re^ioncs 
coramigtsnt. Dc his Auctorai 
Hetennsia, 1.. 4. «/ hirundinti 
(eicooix^ ttfiix» ttmpott pratit 
fur.t.f/gort pnlft retednnfyitnfa fi» 
. / >.ici, ferefio vit*ttempore t prafit 
fvii J fimni atqnt fsrtnnar hjtmtm 
y : -ffrt(»t t dtvoUni omnts. Vetitl-- 

rr: c :pertus,aQa fabulas cecinit 



i@«i4iu*; 



*Si 



DOMXirxe* S e x a c s t x ft* ai. 

4 Stfneris ftlix , mnltts mtmtrm- 

hisamicts 9 
Trmpirtfi futrint tmhiltt » f*l*t 

eris. 

% llt. i. trii« el«( 9. 



f Amicttt ftcita mtttfd , <3f 
«a* ptrmaHchtt in dti tti- 
cefittatts, Eccl. 6« 

Ixc ccdro dignalocut us quon- 
dara Alphonfus Rcx :^harc- 
bat cum claffe fua in portu 
atum opericns,ut Tcla faceret , 
ex Sicilia folvcrct ; intcrea 
m fuis cum Aulicis fupcr iquas 
ilirctur fplendide , amoeno 
>phorum adnatantium ad tm- 
; fpedaculoj , fcfe obleetabat : 
jc&as ab co micas, ac ciborum 
iquias , ubi arrirmerant, ilico 
)bbant. Quod ui>ifaepefatpui« 
iconfpexir,hocregi£ Parrhi- 
fuis documcntum dcdit : e- 
htdt avet in^nlafua templnrts 
nlari , tjH* qttdmdiu tfcat in- 
■nt , mxnia ac mttntra fecJantnr > 
tttrt ntn rtJtdnne ; affknt fem- 
\ qtut nbi *tttptif*nt t 4tvolant t f*?' 
ftmtUflittmwt t e Nc tuillocum 
licitiam fpcrcs , quos menfa: , 
reuneraconciliant. Bene Ifi- 
:us : Hon fn*s fideles ,qu»j r#x- 
non gratia copnlat , nant cito 
'trttnt t nififemper accipiant. U- 
n ex his exprefHt Horatius , 
uofub prandium occurrcnti, 
:expcdire nequivit t d 
tccnrrit qnidam netus mhi no- 

mint tantttm : 
irreptaque manu,toMtd agitduli 

cifiimi rerttm ? 
laccus difctdere qtutrent 
Peeormit.lib.-I degefti,Ai>i«8. 
*«Ssiib«a«pal*:34Jiex«lu S«;$ 



Irtmtdi etyns , inttrdtmttnfim 

fiert t intnrem 
Dictre ntjfcit ttmdpttirt. 
Tandemcumnilproficciet, fin* 
git aiio excurrendum. 

Quetsdam t/oit viftrt ntntihi 
not*m: 
! Trans Tihtrim tengi cnhat i/,prt» 

pe Caifaris htrtos. 
Atquimenf* inhiabat, refptn* 
ieti * . 

Hil hafito qttoi *g*m, & tttt» 
f**tpig*r % *fi]He/iqM4rtt. 
Procul atectis, *procuUccet« 
hominum velut obitreperites hi- 
rundines , aut inhiantes cepphi , 
aat advolantes muic*,tale$ Ami- 
ciamandandiexicntentia Chrr- 
foftomi. hom. 40. in Matth. mo* 
ncntis in huncmodum : nen rt* 
tineat ^iniicer , mtnfasmagit qnam 
atnicitiai cupidts : qni enitn talti 
fntsti /» dilitifU dttraxerit, lUiau*. 
%hs JCmicitUs riffilvtnt. 

Harc ^iferte e fuggeftu OxatOf 
at?rcus 5 nec minus vcre c Cathe» 
dra Gregorius Theologus : f U* 
lud inquit Thco^nidts probo» 
qui cum eam Amicitiam, qux ul- 
tra pocula & focictatcm miniml 
fe porrigit , haudouaquam lajs^ 
dcr, hos vcrfus pralcribit t 
M talices muiti fe pretefiantw 
amitosy 
kXehut at in dn\,iis nullnt antii 
cms iriu 
Exftat Ulud celeberrimum Rf- 
gis Arragoniae pronuntiatum t 
g Amicitiam tribus foveri ; pileo, 
chftrfa, & vitro. Pileo ut obviurrt 
amicefalutemus ; charta, ut qutd 
quandoque litcrarum ultro ci- 
troquc nsiiTitemus ; acccptis fid« 

• Proeul «conrubernit». 
f S. 6reg. Natianz. epifr.jfio A 

f P«»oruiit. de jefti» Al^bonf Loyi ^ 
G«raB.c|«tf8£a M FV«**»I.§-9y.. 



tem refpdHdeirnus. vitro , ut 
hauftum ad falutem Araici pro- 
pinemns. Scd ejufmodi amiciria, 
eum re furili acfragilt nixa fir, *c 
hauftuviniconglutinata, ftabilis 
& firma non erit,fcd vitrca. Ua- 
4c Pocta : * 

Hnnc qtttm vina tibi, qntm mtn- 

fa paravit amicum , 
tfft pntasfidal ptHus^lmicitia? 

Vinnm amat % flr ejjthts, (f> fn 
mina, &■ »/fi e* , nm tt : 

Sublatt •oi*>o nuiius Jlmicus tri t. 
Nam fi Jnrifconfultum audire ve 
limus : b optim» jnre *A-n citta illa 
qnx inttr ptcuU , ut p'urtmum can 
trnhitur ,. nitrta a yuibufdtm d d- 
tur' y nonnumquamenim flt , ut 
inter porandu» fimus amiciflimi 
& humaniflinai , at mane digefto 
rino , illa huosanitas Cc conjun 
Cti.o , qux ar&ifllma videbatur , 
plerumqne fimul cura vino eva- 
acfcir , vel porius ita acefcit , ut 
nonoumquam in araariifimum 
•dium vertatur. Hoc femel ac- 
que iterum obfcrvavi , inquir 
idera Au&or , c in Equitibus no- 
ftratibus ; oon procul ab Argen- 
torato , aliis ad Regem Gailiar , 
ftliis ad Principem Condeum , 
«ulitatum decedenribus, & vclut 
fub pracone (ut Plutarchus de 
Equitibus Romanis ait) proftan- 
tibus, atque iis qui plus dediflent 
fe adjun^cntibus.Hi ubi in iifdem 
diverforiis forte coaveniflent, cc 
Vino incaluiflent,fratres,confao 
guinei , 8c afSnes inter fe erant j 
paulb poft in bello fe mutub in- 
terfe&uri. Idipfum in quotidia- 
jjis fympofiis & conviviis vide- 
teeft, in quibus herum, quamdiu 
f inuraflavefcit in vitro, quamdiu 

»Mani*l fikia b Caaierarfn* e?«rae 
4a>*iGvM. «»f 94 • Camu. frp» 



1 * AOlt ttfit. 

Philothefia obambulant , in cte 
lum extollunt , uxorem , libero 
dcprardicant , opem omnem fuao 
ac operam fan&e oppignoraot 
Dum die infequenti nerus C04 
vivae temuleutiam , infulfos mo 
res , voracitatem , & dolii fn 
vacuitatera queritur > convi 
va _verb hominis tenacitateo 
fugillat , uxoris luxum ac fi 
lic fupra conditioncm , aaua 
dum muliebrem carpit , ac ro 
dit : nt mures folent , qui d< 

f»ane ac cibis noftris vi£titant,in 
uper & noftu obftrepere ac ro 
dere pergunt , fc ut illc : duk 
ixpfs , ibt *pts i qar fugiunt re 
lido aculeo. Moloflo ftsper men- 
fam offam objicis , noftuallarr* 
re non definet. t ff* funt amici- 
ti*t t ut docet Seneca, quas tempo- 
rarim ptptciux apptUtt. S>*i cans* 
utilitatis ajfumptus tfi, t*mdin pl* 
ctiit t <juamdiu utUis /»*/;>. EleglO- 
ti fimilitudioe Epicletui rcm cx- 
ponit , f dum qua:rit .• an noo 
aliquando catellos vidifti invi- 
cf m adblandicntes? nihii iili» <K- 
cas amantius ; fed nofie cupis» 

Sualis ille amor fit ? carnenViHis 
bjice,cognofces. Poneagellunii 
aut quodvis lucrum , te inter& 
Amicum : fallor nifi amor om^ 
nis In amaritudinem vertetur : oi 
te prius fepcliri voict,5c tu ipfsja 
emori. 

Quod ncmo quif»stam mira- 

birur , qui expendcrir hujufbodi 

amicos , potiiis mercacores ac 

nnndinatores proprio lucro ac- 

commodo ftudentcs appellao-- 

dos effe : ut diferre rradir Ro- 

manar eloqucntix Princeps Cjce- 

to: r^i "ieiti *** » inqui* , d ad 

dLasrcda» fSeseiacpi*. i fHplk 

k:lt.%i |Cie,i,I i«Kae De«»u«, 

JrnOm 



BOMIIICA $ * x A 4 I 1 t U kt t 



*f* 



8*m Hojlrmm rtfernmnt, non trii 
^imicilia , ftd mercatura aua - 
tntilitatnm. Prata&' arva,& 
tdumtgreges diliguntur ille mod« 
i fructua ex iU capiantnr. Ora > 
addo PhilofophumRomanu, 
05 hxc fana Do&rinaeft: ,, * 
:quid amicum parojuthabeam 

quo mori pofiimjur habeam, 
icm in exilium feqaar ? cajus 
ie morti apponam & impea- 
»m> Illa quam tu defcribis ae- 
>tiatio eft, non amicitia : quae 

1 commodum accedit , quae 
lid confacuturafit , fpe&at. 
Sratularer mihi fi frequenter 
rnm rerum amantes hxc iege- 
t & intelligerenr , quid Sa- 
atumMagiaer Ariftoteles de 
cenfuerit : ex albo nempe A- 
orum expungendos ,4 dum 
ntn veros ^Amtcos adutilitatem 
paratts appellat. Imb fan&io- 
hilofophiac probatifilmusDo- 
r Bernardus epift. 41. ad Hen- 
unSenonenfem Archiepifco- 
i, ut iftiufmodi deludat :fnm- 
fistiittfaniiliaritatibm auafi**- 
romparamt amicttiat. In turpif- 
im hi quseftum & ufuram 
:untamiciti2 naturam ; men- 
, fortunas , opes tuas amant, 
1 te. Aut potius tc in tuis o 
ibos araant, te non amant> 
10 amat,qui ut rebus fui* fta- 
t & fe tuis iaduat , nudatum 

amicura vellct. Ufurpaboli- 
terloquendi modura , quo 
ur s- Ambrofius , inquiens : 
idtfi amicm % n?fi comfors amt- 
ad mntmaniwmm tnmn ai)n*- 
ittiHtapplicest&ita mifctof , 
•1«« vtlkfitri tx dmbus : cui tt 
mam alteri tibt committas y a quo 
»e«?caepi'ft t k Arift !:7 m%t. c 4 
Vaii.iii» 3 4« •/oVcaf .uim». 



nihil timtas 9 nihtl tpft tsnmcdittd 
caus& inhontfinm pttat ? non tnint 
vecfigalia amicitia , tten qnafint : 
quia non ptcunia qnaritxr, ftdgra- 
tia , ntc licitatitne ptttiorum fed 
convttfatione benevtlentiat. Ubi 
ahiwanimo cxlanda, ca potiitU 
mum > mn veB galU amicitia t nam 
tjuafius tjt. tlt omni feoaoti con- 
rrovcrfia , illum amicum noa 
agnofcamus , quiquidquidmoli* 
tur , quidquid cogitat , quidquid 
aggreditur, inpropriumcomrao*' 
dum atqae in iuam vertit utilita* 
tcfn : 

d Turpt muidtm dicla s fedfimtm% 
vtra fnttmnr : 
P^ulgus amtalias htilitatt prt* 
hat. 
Hsredis , e remoto ad moribua- 
dum acciti,ubercs lachrymaefunt, 
intus natat gaudio , oculi mcero- - 
reramentiuntur , lingua incola- 
mitatem apprccatur , offcrt %. 
quid domi fiue bellariorum ao 
cupcdiarum fit , quod a^grum rc- 
focillet ; nodu diuquc affidet» 
dum inrerim vnlturum in mo* 
rem cadaveri , & prardas inhiats 
gcntiiis ccnfura eft : e vultnrtt 
revera fnnt , cadavtr exfyeBant* 
quos meritb fuftcsfjrolautahat* 
reditate manereBt; queraadmo». 
dum Joannes Conaxa libero* ia- 
gratos moriens belle lufit , cla- 
vam horridam iis inarcst relia- 
qucns loco pccunix , ut feftivc 
cecinit Gazxus ncfter in hilarii*s 
/ ita ille ctrvot deUfit »ia*tes. 

Ad mortem fiquidcm anhe* 
lant , dum vivos palpant , ubi ja- 
venis ( ilie dcfunctus Luc. 7. effer- 
retur, fequcbatur comitatus in- 
gens : fcd qu.fru ? tnrha nmiatit» 
dOrid.HWt dsPmRtr, eSeaee jj» 9tjr 
f AnfceUa, 6« ; jiaUU» 






wMtiV «jm / W. obferva non cum 
illo , fed cum tlla, non mortuum 
curant , fcd vivam. multum prx- 
ftant fi vka functum ad tumu- 
ium comitentur 5 ubf amorem, 
l>enevolentiam ac bcneficia om- 
Bia fepeliunt. Ita acciditFran- 
cifco Cotinio Comiti de Redon- 
4o < Indiae Prorcgi.qui cura ela- 
tus eflct ingenti comitatu , & ad 
tumuium depofitus : ccce tibi 
declaratur aliusProrex, qui dc- 
fundto fucccdat , Joannes Men- 
dofa, qui funebri porapjr interc- 
tat. Tum, quod mireris ,omncs 
©rotinus Cotinio deferto , ad 
Mendofam conveifi , plurimum 
illi congratulaatur , comitantur, 
ftcinurbem deducunt , unico, 
eoque vili mancipio dumtaxat » 
od humandum cadavcr relieto, 
quo in occaf» «naxime patuit , 

guam quifque folem oxientem in 
ii commodum adoret. Socrates 
•d quendam Adolefcentem prae- 
divitem , multis ftipatnra comiti- 
tms ait: doleo tuam folitudinem » 
ium qui comitantur , non tecum, 
fed fecum potius ambulant , mu- 
fcx funt, cjux tua , non te feetan- 
tur. Ecquis porrb mufcas faccha- 
tojrago amicas dixerit ? quod e- 
jus officinam affidub frequen- 
cent , no&u diuque illic excu- 
bent 5 an non potius fnfte abi- 
gendas duxerit } b mtl mufcd fe- 
Quwttur» cadavtra. lupi % turba prm- 
^amfiquitur 9 nenheminem. Vena- 
tor canemamat , auceps falco- 
nem> quod fibi praedam adferant, 
8c emolumento finr. EftAdo- 
lefcens qui per diem , imb in 
tnultam noctem cum puella fer- 
inonesmifcet ,obfequia non mo- 
•lM«hinui -to«a t *sra1**oc,1 S r>,i69 1 
*«•**** j 



IXAtfeSIttat. 

db verbis , fed & mnnufculis te. 
ftatur : vifit, revifit, adblanditur, 
noftis quidfpccter ? quid expe 
Ctet ? fpeciofam , locupkiero no- 
vit : pradam fetputut % non filiam; 
formam fequitur , non puellam 
Quod ipfum explanatura invenh 
a B.Pctro Danuanolib.y.epift.Q 
ad Reginam Galiiae : qut p*a 
amare credantur qui capfat , nt iu 
loquar, corporum iiligunty ftdani 
tnarum aurum , tfuoain ex recandi 
tur , non attendnnt : nimirum h*\ 
dumtaxat arrp tfiuninr , qutdytr 
mtt devorant in fipulchrie > iBm 
vefatt dtjbiciunt % cui immarctfjibi 
lit gUria (ervatur in ccelis. 

Agcr peritum mcdicum col 
laudat, potiones ejuscorame» 
dat , artem ejus divinam deprat 
dicat , hanc amat , fe ac valetudi 
nemfuamamat, nonhominem 
Eft qui Caufidico , qui Confilia 
rio munera miffitct , penes qucn 
dccifio litis eft 3 alter viro po 
tenti, aulico apud Principem ii 
paucis charo , infimum obfe 
quium impendit , velut umbn 
iectatur , ut onicium fibi aut Ca- 
nonicarumfilio impetret. ht tus 
amant,non tc.Felis candelabrun 
lambit & ambit , non ut expu* 

fet , fed ut fe pafcat. Prarceptuffi 
oc Ariftotelis utinam apudo- 
irmes receptumfit: ceritamiaa 
amic», ntn quia Muficxs, vtl medi* 
cus i non qiua dives , vel potensi 
& paulb inTra decernit , amicuBD 
illum nequaquam efle,^*/ res rm*' 
gis amici , ^udmipfumamicumm 
mat. Non fine Jmagno prarcd- 
lentis ingenii acumine, dictuoi 
fuiffe fcimus ab Alexandro Ma- 
cedonias Principe , d qui laturus 

♦Aritt- 1 .? mor e «4 & Cael.B.B»J>t* 
J.3J *ati*J»ft f c 4 «• ^^j- 



D0MXWICA StXA«l»TMAl« 



•H 



dicium de Cratcro & Hephc- 
.one (quorura uterque fami- 
iriflimus Alcxandro habeba- 
r)pronuntiauefertur ^Crtttrnt 
<t*t Regem t Hfphrfison ^ilexa*'- 
mm. qua(T verb illuftri neta , 
mc ab illo fejungeret > aperiens 
lamplurimos efie, qui in amico 
gniratem , potcntiam , faculta- 
s t>orius fpeftcnt , quibus ad 
aicitiam excitantur , quam pcr- 
nam. ifti profe&b , non Ale- 
ndrurn amant , fcd Regem. fic 
nis dumadbfanditur , dum pcr 
rvia fcavia Cauponem herum 
umleltatur, non herumamat 
x cauponem ; prxdam fc offam 
auitur , non hominera. Ubi il- 
i Taciti tacitc prxterire non 
«Bnm/qui Galbam Imp. apprc- 
nsi Pifonis manu , ficloqucn- 
n inducit:* j*m eg» *c tnfimpli- 
Vtmi ixttt »01 htdit lc<jmm*r>cA- 
■i lihtnt'i*t cttm fortx**. noftr* , 
Jm nofti/c*m. 

a Tkut.Ll lcft.ju fcift.ia<5«!k«, 
§. II. 

ajufmotf Amici in tent/orc 
teHtAf/oitif rtcedunt. Luc. 6. 

Cribanius in Politico Cuu- 
ftianocap.}. arduum, inquit, 
iVmicum verum a frauduleRto 
;nofacre. Hunc tandcm Iv- 
im lapidem adfcrt : in adverfis 
iVaum utriufquc cognofces. 
cerr.nnt hxc Amicum sb ho- 
. fic incurfantes tcmpcftates , 
ucleriperitiamretegunt , juxta 
idLucretii:£ 
^.dvtrfifqne i* rthnt »efctre t q*i 

fit. 
antc cognofcere oportuit : fe- 
cnim auprudcntiam inge- 
* t*,5 



; mifcimus , 6c dc alio <gubernato~ 
re cogitamus , cumiihiara fcopu- 
lii navcra vidcmus. Quod in 
Nauclcro , hoc in amico faciea- 
durn, prxcipi t Scribanius : etpe* 
rimentum ao alio furae, ut alien» 
exemplo edoftus , pcricula devi- 
tes. vide quomodo fe habuerit 
in aliorum amicitia. ftetcrit ? aa 
diiapfus in adveriis fucrit? prola- 
bant». amico dexteram porrexe* 
rit t an magis etiam impuierit ? 
caufam ruinx dederit , aut noa 
dubitarit periclitari cum amico i 
opes , famam , vitam in amici di- 
fcrimine ultrb , an rogatus projc* 
cerit? an dcftitucrit labantcmS 
& eadera exfpe&a, 

Ut vcrb in teipfo certius petl- 
cuium facias , delige Amicum» 
priufquam diligas.Sc ex tc difcas. 
quid fperarc , quid timere de« 
beas ; finge metum 8c cafum , de- 
nuncia adverfa , propone mim* 
tantia damna, oftenta pericult 
pcndula jam, ©c incaput tuura 
ruitura , in epcs, in famiiiam , :• 
vitam j & fidem difccs. Dolu n 
hunc , queat alium ingeniosfc 
commcntum legi , c ipfe ador* 
na : forruttura infortuntumie xn* 
cidiffe f.dentcr dcponit ; atque 
ovem jugnlatam facco , fangrinc 
madentem impofitam , node ia- 
rempefta 3d xdcs amici dcfcrt , 
necem fe innocenter intulifle 
fan&e afTeverat : cadaver proin- 
dc , nequid penes fc fufpicionis, 
apui hunc rehdeat, in aneulo do- 
mus fux rccondat , aut (cpeliat , 
orat. Amicus hic humcros con- 
trahcrc , frontem rugare , apene 
demum fatcri ob unam ncccm 
duos non in difcrimen vocan- 
dos i timere fe fibi ac familix, 

c ?»ifwriUfT* ie £ft(*i tmitii. 

xca 



1$4 EoMi*ieA S 

lem ndn diu ferc •ccultam, illura 
vincula manerc , & carcercm. de 
hoc, quid fentis Philofophc ? ,,« 
„Paravit amicu adverfus vincula 
„Iaturum op era:ciim primurn cre- 
„pacrit catena,difccdet,florentes 
r ,amicoru turbe circumfedet.cir- 
„ca everfos folitudo ert,&indea- 
„mici fugiunt, ubi probantur. 

Confinailis typam amicitix 
perelcranter hiftoria Daniclis 
exprcUit : convolarant ad amoe- 
jiara , proceram & epacam arbo- 
itrn volucres coeli , in eaque can- 
tamcs ac nidificantes quiefcc- 
feant. y rdmtejns pnltkerrimi &• 
fnclsi ejns nimitts, *> e fc* trnnimm 
i* ea, & in ramh ejnj commtrmn- 
tti mvej tteli. & ecce vox de cee- 
lo '.futciditntrleorem ,Grdiffipdte 
iliam , Sc volucrcs omnes avola- 
iunt. Hxc arbor , ut ait Danicl , 
ipfe Pvcs Nabuchodonofor erat , 
qui ubi c foiiodecidit, omnes 
relucres , omnes aulici , adulato- I 
res , afientatores , parafiti avola- j 
runt. huic arbori tot florentes j 
mercatores , tot viri potentes a j 
fxculo, tot Reges ac principes fi- j 
roiles ex&itere,q*ibus ubi adver- \ 
*a fortuna aut foro aut felio ce- ! 
deadum , qui indies menfa: afii- i 
dcre, latus ftipare, placita auri- 
fcus infufurrareconfueti , 

c m diffngiuttt cadis 

Cumftee ficcatis amici 
Ferre )ngnm pAriter dolofi. 
Mercatcr in mari ad ceetcna mil- 
lia naufragio jatturam fecit,rogat 
utlabantem fulcias , aliqaot mil- 
iium furnmam mutues , neforo , 
uehonori , ne eiiftimationi ce- 
dat : hic profeabis, quis tibiarai- 
cusiit : nam ut Ecclcfiafticus do- 

« Senec e?-<* b Banfcl4. 
c Horat.lil».! 6*fm,Ode 35 



ix*e t s im At« 

cet : dfipofiidej *mic*m, intent 
tione l*ffide eum , id eft fidcm tc 
tando in adverfis. hic lapis I 
dius. 

eScilicet ut fulvnm fpetlatw 
ignibus aurum 
Temporefic dmrt /Jl infjiiciem 
fides. 
In hacfornacepaupertatis, exp 
rieris complures argento vivo I 
miles efCe , quod auro ter;acit 
adhxrelcir , doncc fornaci imp< 
natur ; ita himobiliori gcnio i 
ingeeio , quim argenturn vivu 
divitibus adhsrenr, donec adve 
fitatis igne excoqutmur. palchi 
Laurentius Juftinianus./ ifat vi 
tus (pauptrtas) vermn dnninttk 
lAmicmn S mmd divitiij »2« ftt 
fcire , paupertattjcies , hnmo\ il 
verts ccrtofqttc retinebit atxitts. 

Vividos ac recentes fiorcs ni 
nibus geftainus, his ab-aco: acr 
gum atria ornamus ; ubi mate 
icerc incipiunt, abjiciuntur : h< 
de Amicis fcntit Sidonius , rH 
«ti illis quafi fioribus recemibU 
quamdiu in illis vigor , & grati 
odorafpiret. Amarifilmis iacto 
mis id oiirn queSus Prophei 
|ob:ir £fc/,icquit,»#x efi **xiS$ 
ntibi /*;«7, gj" neceffirii tjucttue-l 
e*]frrti*t akh ; quorurn confuett 
dinem ac necerHtudinem , 'iqu 
da fimilitudine cxponit : f-air 
mti (id efr amici ac propinqai 
prAterierMnt me, ficut tcrre*s e 
raptim trnnfit in convallihtis. I 
tuitttr, inquit S. Thomas, adfim 
litudinem ttna iter agtntinm , cm 
ttno cadente in fsvesm , alii pr*v 
dunt illt dimiff). fic ait Job it 
confpe&o vel defpc(5to poiiiis 

4 Eecl.e* e Gvid.lffc.i ffit.e! 4 
f Laur Ioftia d« paupeit.cap.Y 
g S(4os Apol.l 4 ej» ift. 14 fc Iob < 

jao 



DOMrwieA Six*«Ht«Ai. 



•J* 



tu in profundum miferiarum 
olapfo , Atnici mei ad commo- 
i & utilitates fuas contende- 
:nt , nihil cogitantes de me ju- 
mdo. Veriflimuni hic fymbo- 
minftabilis Amicitia* Patres ac 
iterpretgs paffim obfervant, * 
im quinque torrentis proprie- 
tes , fluxa: amicitia; otnnino 
ingruere demonftrant: 
i. Ut torrens feuc illuc per 
rios flexus 5e meandros dif- 
lit , non re&o tramite decur» 
r ; ita falfi amici , per vcrbo- 
m ambages , & flnuofos tra- 
■s Scanfra&us cum aiaico ia- 
dunt. 

2. Sicut torrens raptim , & 
lodam impetu traafit , itabre- 
s eorura gratia , & rluxa amici- 

3. Sicuttorrcns hyemalitem- 
>re , glacie cencretus & nive 
ftus , candidus apparet , cum 
men fub glacieir; plerumque 
rbidae ac Itltofae aqus dccur- 
nt: haud aliter fimulati amici 
ando vultu, ridentl ore , fcd a- 
rno obfcuro, corde turbido, de 
libus Tullius : b null* funt oc- 
hiorei infidijt , tjVAm e* e^ux la- 
*/ infimufatione '-■fficii^ axt aUqna 
cefiitndinis nomme. 

4. Sieut torrens in eo*-afluvio 
ffert , quod hujus aquae fint pe- 
nnes ac conrinuae j illius verb 
i»ime , fed ad tempus : ita & 
nici ifti temporaies , non per- 
anentes intemporeficeitatis. 

5. c Carn torrens in hyeme 
•piofiffimis aquis redundet , 
»lli ufui eflfe videtur , quod tum 
rra arborefque coeieftibus plu- 
is abunde perfundantur ; aefta- 

1 B«!duenii hic Vintda. Cerdier. 

• A«gl:9, deeivit. «:{ ePiaedaaic 



te autem , dum viatOri, aut terrat 
fitienti ufui efTe poffet , tunc ex- 
arefcit : fic fanc multorum ami- 
citiae cum iis opus non eft , tur- 
gent , & flu&us ac fpumas ma- 
gnificarum promifllonum in fub- 
limc tollunt ; d fcd difparent 5c 
cvanefcunt ilicoin aeceiiltate.ii» 
porrb deftitutus , qnim pnlchri » 
tefte Ambrofio , e i* etdyerfi* 
pofitns Jelt dicit : mijeremini mei » 
ttmici mei miferemini. *•* q»*fi 
abjc&a v$x ifid efi , fed qtutfi cenfo* 
rid. nam pro eo quod dicit ifr** 
tres mei prAterierunt me , alialc- 
ftio habet , fefeUernnt me. quafi 
tftcat : ficut iter agcns hyemia 
temporc , torrentera in via of- 
fendit, dulci ac limpida aquaruoi 
copii redundantem , is fi arftati» 
teropore iftac forte iterum itet 
pcr&git , oppido laffus ac fiti ex- 
hauftus, ad locum illum anhelat s 
aub ut pervenit , fua fe fpe fru- 
ftratum cernens , & alveum fic- 
cum repcricns , ait : fcfellit mc 
torrens iftc. 

Quamdiu quis divitjis afSuit , 
& torrcntc fortunai abundat, 
omnes velut limpidiffima aqua 
?.d fe invitat; ubi cxaruerit, pedi- 
bus aiveum concukant > <]uod 
Guerricus Abbasaiio fimili lllu- 
ftfat , quiejufflnodi Amicospo» 
mis aureis & citreis confert, quac 
quamdiu recentia, & fucco plc- 
na, manibus geftantur , pretiofis 
abacis ac regiis menfis impo- 
nuntur, in pretio & a:ftimatione 
fiint jatubifuccus omnisexpreG- 
fus , infra raenfam aut in fcmc- 
tum abjiciumur, pedibus prote- 
runtur. Quemadmodum Jobo 
accidifie leeimus, nec foli. fed 
fuuem profequamur. gratiiqui* 

d T. Coriier ki«. e Ambt,I<3 <»rfic,if> 

vaics 



J|6 Domi* IC A S 

▼alet apud Reges & Prineipcs , 
m noraine quidem antc notus , 
fhtim vdut umbrx comitantur 
honc gratulantium turba: , inve- 
nit vetercs amicos & novos.quos 
ncc vidcrat antc. Excidir gratia , 
ncc veteres jam amici , aec novi 
funt. Fa&uminPctro,quifecun- 
dam Domini fortunam fecutus , 
adverfam fugit , irabinhac Do- 
minum ncgavit 5 ftetcrat cum 
Chrifto in mcnte Thabor , inter 
e©nvivia Zachaci, Matthxi,Cana- 
galile*,in panum ac pifcium mul- 
tiplicatione , agni Pafchalis efu, 
conftans focius tuit;aftubi ad ca: 
licem Paflionis vcnrusn .turpitcr 
elapfus cft. Quin & in prxfcntia- 
rum,inquit devotusDocror:„«ha- 
„betjems multos amatores regni 
,,fui cceleftis,fcd paucos bajutat»- 
f ,res fu* crucisj habet multos de- 
^fideratores confolationis , fcd 
„paucos tribulationis'; pluresin- 
„venit focios roenfse , fed paucos 
„abftinenti* ; multi fequuntur 
„Chriftum ufque adfraceionem 
„panis,fedpauci ad feibenduro ca- 
,,licem paffionis,**» hot dixi ami- 
„e6.t,feifvss h qui permanfiftis me- 
„cum in tentationibus. qui in 
tempore tentationis recedunt, hi 
infirKii,hi inftabiies funr; qui ttli 
tmico nititnr,confidit fuper c bm- 
c*Imx ^rundintum co*.fraet:<m , JSt 
fcite Petrus Abbas Cellcnlls : d 
ftt/cit ww amiciti* Haturmm y oui jn 
amart imitatur arundintm. vides 
virps nobiles qoandoquearundi- 
nem (ba?ette) manu eeftantesjvi- 
des & cohortis du&cres fuas a- 
rundines (quas guietten vocant) 
habere , aptas ad deambulandum 

• Th«a. a KtHip. it imitat. Chrift, 

lib.2cap. tx 
t> L*i,tZ • If*,3<3 & 1. ; ejuft. H 



in foro , aat militmn tergori n 
ticndojat minime auxilio autft 
cimento, in iutofo ac faiebrol 
itinerc efle qceunr. plura de ia 
raateria vide part. 1. Dom. 2. Ad\ 
§. J. Maneat igitur noftris irt 
preflum cordibus, expvtfPnn; nx 
iibus,quod vercNazianzenusGu 
gorius cecinit : 

fidii amicis nil pnta pra-ftantm 
jQuts cmfut afper parturit , m 

ptC*!*. 

rleecptum infallibilc illud Pri 
VCrbium: t omni tempire dUitii 
tjui^ tmicttt tfi , tam in adverf 
quam in prolperis. vis ergo fcii 
an amor verus , an amicus finct 
rus fit } audi Bernardum : / ili 
eft "jtra amicitia y qntt nihilin rebi 
amici muarit , niffoUm benevd» 
tiam , fcilictt ut gratie anttt mmat 
/*»«/>. Gratuitus amoreft fi anx 
eft. HincThomasPontanus?; 
celebris «furpare folcbat : r 4 
mtrem numauam ftcijfe ftiptndttm 
quod fublimiori ftiloconrTrma 
Augufticas : h A.mk»s grmtis 4 
mandnsejst prcpttr ftntn prtpti 
mliud. quis cft hic & laudabimu 
eum \ 

• Pror^JT fV.Serrban.P«Ut„a»,j 
jBotefi P»!it Jik-Zc«p.4 
\ Aoi.lib.^o. bon. »».38 

S. iii. 

Smlttt Dem amtcm vertu ($ 
JtncerM. 

^Micum qnsris opulentutl, 
potentem , fidum , qui nulU 
in necefCtate te defcrat ac defti- 
tuat ? Hunc Ecclcfiac lumen ac 
columen tibi arli^nat , diccns : 
i Qnid tibi predefi hominis mmici- 
tia f forti ibi ntn folnm mtUttmasf 
i A«f • i« praUiai 

xiliumt 



Uimn > /W C^ ftricnlntn in vtnitt. 
[ammnUi nen ftrtclitantnr antt- 
tammajtribMS )nngtrtntnr J tx- 
tavtrttnt mjjtrnm *micittAt , */ 
«jwvi ptricula ir.cnrrtrtnt. Stcn- 
v «f^ amicitiam ehrifii: htfpita- 
apud tt vnlt t fac illi lc cuw,}d rfi, 
\li tt amare y fcd Chrrfiam, qui cft 
Ijutor in opportunitatibus , & 
i tempore tribulationis. Qnis 
mtior ttohit , quatrir Ambro* 
IS , x «t4m <yw* /r* tte£*J ctrpM 

nmtradidit ? qui fe fc omnia 
a nobis intime communica- 
.t , qui amicos fuos in vinculis 
on dcrdiquit , illis Pecrum cx 
tlvir» & Paulumcai-ccri cripuit ; 
mumercs Martyres folatus cft , 
in fiammis fc comitem prx- 
:t bcnigniffimus Deus , & ttcs 
tr»t in fornaceillarfbsccnfer- 
t, K.e amicnm/uurain.com- 
uni orbis diluvio ineolumem 
rvat : hoc patrocinium per I- 
amamicis luis prcmitiens,ait: 

\tHtiiTifrf) nit-M tt tk t (M?n treiH- 

risper f.qn^m, ttcutn ert^ £f $* 
'na mn o$erit*t tt- Ira 5c amicis 
lymundo & Francifeo dc Pau- 
, Xaverio, paltium aut tabu- 
naptat in cymbarn. Homincs 
lantumvis fibi charos in pericu- 
•>, itj aquis, in fiammis , In mor- 
dcftituunt i at Chriftus fuos 
irnquam derclinquit. Dc hac 
tm co inita araicitiaprxciarif- 
ne Auguftinus : c Whil dt'til,i 
li:<r D«; (non eniir. habct ama- 
tudinem converfatio iHius, ncc 
dium convi&us illius , Ccd gau- 
Utn) nam itt homine funt an* tt 
l txdn#t,to'tra< tamtn prepter ami- 
tiam. Dti amititia <juibnt rtbus 
htt cog* t nt difftlvatnr d tt,mn in- 

a Awb iocap. I £«c. k rfa. s tp'4J 



fl t A*l t rttAI. 



**7 



vtnitt. Et ntn tfi Deui attl tt tfftn- 
daty fitHtwnmn ejftHdat ; nihil 
to pnUh/iut) nihii dtticius. 

Huic accedit aurea Do&ori* 
Angelici fentcntia : dSivisvtri 
amiatia dtttBati j tfi* amicns 
Dti , & SanBwHm. EtThomas 
ille Carapenfis : e Sint amictnm 
potts tent vivert ; &■ ($ Jtfns ntn 
futrit tilfipr* omnibus avncns, trit 
niniis ttifiis & dtfo/ktns.Fatni i?i- 
tnragis , fi m aliquo a.1 ttro confidij 
gnt laitaris. Ex omnihuj trgi thari/ t 
fitjtfns foins dilt&Hs ffecUlir. 

Quod fi feceris,ceflabir illa Je- 
remis querela : f vocavi amicei 
mtus i & ipfi dtttptmitt mt. Ad li- 
tcram Agyprios inteliigit , qui a 
Judxis vicinis obfefli, vocati ia 
auxilium contra Chaldaros , vi- 
dentes horum copias oc vires, rc- 
verfi funt, & Judacos non juve- 
runt. 

g Slc in Belgip nuper vir in- 
%nis in extrcma cum morte lu- 
<S^ vocavit tk iraploravit opera 
uxoris:"ghariffima conjux adju- 
va mc in hts anguftiis;cumq;illa«* 
rlens diccret:ecqui polTum te ju-" 
vare chariffimc ma^nte in morbo** 
incurabili ! " vocavit filium pr j- 
mogenitum xfili adjnva , tript tx 
yjfifce <tn£*fiiij>egcpre ttnoclt& dit 
Uboravi,^ vitamfapt ptricmh tx- 
/>*/«/. Cumque iilc paritergcmca* 
dicerct : ntinammiPattrttmtrtt 
erpere pcffem / Sed htc virtt rr,tat 
excrdit.Vosarlt Iccundb actertic» 
genitum : deindcfilias , famuloi 
& ancillas , qucmquc figillatim 
comgcHans, acopcm implorans : 
cumque finguli dolcntcs idcm 
rciponderent , dicercnt^uc coa- 

d S Tkom.t,* <j.7$,a,f . 

eTb«»,iKeB»p -<f«I>nit,Chrt, !,«.«,• 
flkttu.t gCmta, kiz la Thtoat.C, t 

tr* 



u* 



DoulRilA SsXA«ZtrXA1. 

tam raeam rion femel indifcri- 1 

menadduxerim, nunc urgente* 

neccffitate , opera atque auxilio' 

tuo egeo. Refpondit illi : A- f 

micus tuus noa fum, necqui<< 

fis , novi y funt enim mihi alii" 

amici , quibufcura hodie me*' 

o»le&ari oporter. Quare duo" 

cilicia tibi porrigo , nec eft c ' 

qubd a me quidquam expe-*' 

ctes.Sic illufus alterum convc-" 

nit , dicens : reeordare araice" 

quantum a me honoris £cbe-*' 

neficierum acccperis : nunc ad" 

extrernam calamitatem reda-" 

ftus , te opitulatore oput ha-* € 

beo. Ille autcmait , hodiemi-*' 

hi pcr negotia tccum curiam" 

adire minimelicet , paululum ** 

ramcn te «omitabor. Spe igi- " 

tur fua &: hic fruftratus , quara ** 

in pcrtidis Sc ingratis amicis I 

collocarat, tandcm ad tertium " 

contendit, quicum parvaeifa-" 

miliaritas intercefler^t , quem-" 

que nulloloco habuerat , un- " 

de pudore fufrufus & vultu de- 1 

jefto , his verbis ufus eft : fa- " 

teor exigua me tibi ha&enus I 

benevolentiae argumenta often-'* 

diife : ralhique parum deberi ; *• 

jam tamen graviflSme oppref-" 

fus , a cxtetis amicis deterrus, 1 

ad tc accedo , teque rog® at- 1 



tra mortetn nOn efle remediam , 
exclamavit ille horrcndum: o 
ntanat hemintcm ceras ! i qnaatnm 
tjt in rebat inane.Rcte ego tibi axer, 
Vtbit 9 filii& fiH* lab»ra% : t fudavi t 
ntires & vaietndinem impendi t anin 
& animam meam fin-te oppignora 
w : & tcct ktt efk merces mea : nt 
in hira ntviffima implirans ipem 
vejiram % ntn invtniam. O qnam fa- 
tiwfuiffet^fi Dtofervtiffem! fi ami- 
cos in terra , tjf in ccelis mihi cim- 
parajfem , a *i in hoc articnlo m:bi 
adtjfcnt ! »fi vivere licerct _, anam 
faperem ! Amicos mihi non mor- 
tales , qui in neceffitatedeferunt, 
non divitiasjnon bonores,qu3tad 
tamulum deftiraunt , fed Chti- 
ftum,fed virtutem, qox adjudi- 
cemcomitatur, & perorat , coa- 
qnirere. Tales ncccfTarios fuadet 
Damafcenus fibi quifque aecef- 
„ farib comparet. ,, a C^ui vblu- 
„ ptatis amorecapti , inquit , eo 
„ rumque-fuavitate deliniti res 
„ fluxts' & perituras amant,illi fi- 
„ miles fuat , qui tres amicos ha- 
„buit : ex quibus duos tant« a- 
„ nwre ac beacvolcntii com- 
„ ple&ebatur , ut nullura «ifcri- 
„ men , ne mortem ipfam fubirc j 
„ pro iilis recufaret. Tertium au- 
,, temafpernabatur, e^:igaamil- 
„ li , earaque fiSam ac limula- 
,,tam exhipens amicitiaua. Ve- 
„ nerunt autem quodsm die fa- 
,, teilites , qui homiaem hunra4 
,, judiccm raperent , ut decem 
,, miilium talentorum rationem 
9 , reideret. Hic ad anguflias re- 
„ daftus , primum ac praecxteris 
„ chariflimum amicum adit , 
„ & ait 



non te fugit araice , 
qucmadmodum tui causa vi- 



« P an .ia rita Rai Wk . 



KtfWtji: 



que obfecro , ut ingratitudims m 
me« immemor, pro folita tu4 " 
in omues humanitare , mihi " 
confiiio &c auxilio elfe velis. I 
Ille autem hilari Sc amoeno vul-** 
tu ait : Sane linceriifimum a- " l 
micummeum tcefleprofiteor, *• 
atque exi?ua.* iliius tua: erga *' 
rae keneficenciae memor, eam *• 
tibihodie cum foenore repen- " 
dam. Quocirca ne metuas,ego " 



vic Paw.Ia «u* (Cu««iiaotym» I te prsccdsm , at^ue apud B.e- " 
* gCM 



gern perorabo , ne te hoftium 
runibus tradat. Quare erc&o 
mimofis vir araicifilrae , nc te 
noerore confkias. Ad hxz iilc 
Iachrirnis obrutus , execraba- 
ur vanam f«am in ingratos ac 
>erfidos amicos bcnevolen- 
iamj tum fuam in hunc fince- 
iffimum amicum ingratitudi- 
cm deplorabatl Habetis fan- 
tifiirai Antiftifis parabolam , 
[uamexipfo eiiiTcram: anam 
4r*btU (tefte Hieronymo) *- 
imd in mtdm U frjbent , telimd i* 
hptrficie poUicemnr. Primus a- 
aicus opum copia eft, & divi- 
iarum amor , ob quae homo fc 
niilC pcriculis exponit , ciira 
mtem extremus vita: dies ad- 
enerit ; ex his praeter inutilcs 
uofdam pannos quiad funus 
;>nducunt,mhil fecum auferet. 
ecundus amicus , uxor ac li- 
eri , cseterique cognati & fa- 
liliares , qui sd fepulchrum 
urmaxat cadavercornitantur , 
cprotinus dornuir, reverfi , ad 
ta negotia fefe conferunt, ho- 
itnem oblivioni, itr corpus fe- 
ulchro mandantes. At verb 
■rtius amicus, qui contemptui 
c taltidio entjVirtutum acbo- 
orum operum patronus eft, 
li ubi animus corpore foluf ks, 
im ad judiccm prscedere , 
lufam noftrama.gere^ac Deum 
e&eje folet , ne horrendis ex- 
^oribii3 tradamur. Hic nimi- 
icandidus r!Se a.c fincerus a- 
us , qui in necefiifatc non de- 
t, Virtutem tibi amicam de- 
, Chrivtumdiilge, fidellorem 
ijuSfn comperies. Nos feque 
catut ad id Hipponenfis An- 
:sr:**6.0 anima rriea diiige cum 
Hitiau, ia c \Z E«cl, veif 9 



SsXAtltlKAI. t ». 

I a quo, tantiira dilefta ts, Elige" 
I illum amicuro tuumprarornni-** 
bu* amicis tuis , quicumomnia" 
fubtra&a fucrint, foius ribi fide" 
fervabit. In die fepultur* tux, «* 
ciim cranes amici tui rcccdcat i* « 
te, illetenondcrelinquct 5 fed" 
tuebitur a rugientibus prxpara-" 
tcs ad cfcam." Nc hujus amici 
tantopatrocinio deftituti fero 
dcplorcmusrquod non ita dudum 
Volfeus , cui etiamjaum fpiranti 
ciim omnia diriperentur , adcb ut 
vel moribundo leclum fubtraxe- 
rint , hoc piudens pronuntiarir : 
c Si Denm tam diligtnttr colnif- 
ftm^uint ^tgtm colui t meinhac 
cana ftntBmit nm deftrnijftt. Ite- 
rum ergo iterumque amaBtifli- 
mum Jcfiim tibi amicum afiii- 
me., quem amor tibi «qualera 
fecit, utfacilius tccnm amicitiatu 
contraheret. Vos autemdixia- 
nvlcos, inquit: quo^ expendcns 
Magnus Gregorius , fummo affc- 
€t\x exclamat : 9 miY* bivitue be- 
niutit dzgnatie ! ftrvi digni ntn fm- 
t**w , &• amici <v*c<tmnr. qwmtn di- 
gvita* eft heminnm , e jft *mices 
Dsi ! quanta dignitas efTe ami- 
cum Principis , ene araicum Re- 
gis = cjuast» ftudio , quantomo- 
hmine , hujus amicitia conquiri- 
tui-,ut duo illi auliciapud Au^.tc- 
ftantur, quorum alter ad alterum: 
dDlc quxfo deomnibus iftisla-" 
boribus noftris qub ambimus" 
pcrvenire > majorne efle poterit" 
fpes noftra in pahtio , quam ut'* 
amici Imperatoris firaus? Et ibi <c 
quid non fragilc plenumque pe- fe 
ricalis? amicus autera Dei fi vo-«* 
iuero , eccc iamfio.*' 

b Aug. iu reaauaJ cap.24 

c Hi» Angl Raynaudludatyroiitl» 

pag. 754 
d Aug: Jib.Ctafef, c»p.S4> 

It« 



14$ Dominic* 

Ita fcceretot San&onjm Ana- 
ehoretarum 8c ConfefTorum 
miUia, qui omnibusptopinquis 
ac cham valere juffis , hujus u- 
eius amicitiam fibi copularunt : 
ita fecere tot millia Martyrum , 
* oui calittm Damivi bibtwnt , (? 
smici Dti faHi fmnt^ Quos intcr 
cenfendus il!e , qui moribunda 
ac rremulS manu amaram potio- 
nera ptenfans , ab uno ex cir- 
cumfusi amicorum rurba inci- 
tatus , ut amiciftlmo omnium 
propinaret : natantes in morte 
©ciuos circumfercns , Cbriftum 
« Crucc pendentcm beuignein 
tuitus : Tb> inquit , *mitotnm 
fntortmt dittft-ffif.t , hunc urfictro 

f>ropitte , qui ialutis mex causa ca- 
icem pafhonis cpotafti. Ofi& 
is tibi ni cxtrcmis animus fit , ut 
eum tibi in bivio aeternitatis con- 
ftituto cum fiducia amicumim 
piorare & impetrarc , in ejufque 
cxpanlls brachiis emori qucas i 
Quod fiet fi eum nunc prar. omni- 
bus chafum habucris , huncore , 
hunc corde , medullisonanibus 
amavcris. Ad quod conducet 
praxis illa rccitandi indies Corol- 
Um divini tunoris in tres decades 
«iiftinftam, qua dilcctum tuum 
Jcfum , fupra omne quod in cce- 
10 Sc in terris eft, ctTeras. Illum 
ad triaraajora grana te intcrro- 
g antem aufcuites : 

Fiii , aut filia amas me ? ad 
qnod araabile qusefitum , intimo 
aniaai fenfn retpondcbis : 

i. Tu fcis 6 Domine , fpecio- 
fcprx fiiiis hominuro , quia amo 
te prae oculis meis , & pne omni 
quod eft afpectu delcftabile. A- 
tertc oculos mees ne videant 
«jinitatcn. 

• Pru , Ckf ift«f f tt. ««. 



S s x a • s s I X *r. 

i. Amo te fuaviflime J«3 
prat omni duicedine & guftt 



tuavitatc , amore tui ab omni © 
ceflu & fenfualitate . cibonn 
temperabo » ut guftemquamfni 
vis bx Dominus. 

}. Arao te ofponfe, qii p 
fceris intei lilia , prar omnibus < 
doramemis & florura flagrai 
cia : trabe me in odorem m 
guentorum, id eft virtutum tui 
rum, 

4. Amo tefupra omnemhaj 
moniam & muficorum concei 
tum j ut fonet vox tua in auribs 
mcis , eas lubens occludam d< 
traftionibus & obfcoenis canti 
cis. 

5. Amo te fupra omncs fpui 
cas fic brutas carnis voiuptates. 

6. Amo te prae omnibus coi 
poris mei commodis. 

7. Amo tepracomnibusmun 
. di divitiis. jfl 
( 8. Amo te pue omnibus ho 

norumtitulis. 

0. Amo te prae valctudine , A 
omnibus corporis snei mcmbris. 

j 10. Amo te plus vita & ani 
mamea. 

ft. Fili vel filia amas me } 

1. Amo te ex tota memorjJ 
mea , nec umquam potero tui 
oblivifci j oiti mei drsnatus es re- 
cordari : uoi expcnuenda omuii 
bcncficia tibi pracftita. 

z. Amo tcextotimcnte, t». 
dumtaxat cognitioni ac opcruff 
taorum inhacrcndo. 

5. Amo te ex toto corde , fla 
grantiffimo voluntatis aftu int< 
jugitcr exardefccndo. 

4. Amo te e« totis viribus 

corporif dc animi facul 

tater 



DOMINICA 

» , in amore tui Impenden- 

. Amo te prx omnibus pro- 

juis , amicii & benefaftori 

, guiainfinities tibi prxhis 

trictus fum. 

i Amo te tenerius quam pa- 

: filium unigenitum, aut filius 

:ntem dilecti (firaum. 

, Ano te ardentius , quam 

ilus fponfam, 

Amote plufquam coelum ; 
d fine te internus milii vide- 
r. 

Amo te plufnuam mundum 
erlum. 

>. Amo te prs amore omni- 
•rcaturarum. 

Fili vel filia amas me > 

Utinam nihil amempraeter 
t*M minus tt dm*t , qui ttcum 
udamstf, tjuodmem proptertt 
f. 

Utinam amem te amore ca- 
ut tc amarunt SS. Virgines. 
Utinam amem te amore con- 
i , ficut tc amarunt omncs 
iConfeflbres. 

Utinara amera te amore 



SlSAlIIIMit.' fcfj 

forti , fic»t te amaiwt Omnc* 
fan&i Maftyres. 

5. Utinam amem te amorefU 
liali, iicut te amarunt omnes fan« 
cti Apoftoli. 

6. Utinamamem te amore at- 
dentiflimo, ficut te amamChe- 
rubim & Scraphim. 

7. Utinam amem te amore 
perfecliflimo , ficut te amavit 
landiflima Virgo &Matcr Ma- 
ria. 

8. Utinam amem te amore t 
qnote amarunt & omniatterni- 
tate amaturi funt omnes cceleftis 
fiivitatis incol*. 

9. Utinamaraemte,quamum 
amafti me. 

10. Utinam amem te , ut amo- 
re tui moriar pro te , qui moii 
voluifti pro me. 

Hanc divini amoris eorollatn 
obiter exprcflam,quifqui$ dile&o 
fuo Jefii indies paucis perfolvc- 
rit, autfubindepiameditatione- 
fufius ruminarit , amicitue fibi 
cum Chrifto tefleram perpetuam, 
perque tot amoris attus ctrara- 
lum meritorwn ma Tirrnim com- 
pararit» 



n 



BillLE- 






m 



E MB L E M A XlV. 
jbtrfttm wttifgmtes fbimettffis fimm Deu ad Hcbr. fc 




fcURStJS IN ARMA FEROR, a 

©OMINICA QJIINQ^UAGESIMA. 

llifcc Baccki (criis peccarorcs fuis flagitiis Deum lacefiere , & 

uofif in crucem agere non» verentur , teftante ac 

dctcftante Apoftolo : 

* I. RnfamervctfeettetfibimttipftfiliumDei.b 
I! II. r*riiibiftorii*ctmprQbat»r>ChripmpsrptU4idbominMmrMr> 
fum cmcifigi. 

DOMI 



DOMINICA QJJ I N QJCT A G E S I M J? 

Rurfxm crnctfgentes flium Dei, AdHebr/f. 



COmmcntum illud Poeta- 
rum , fed minime vanum 
cenferi debet , quo gigan- 
tes Jevem lacefiere, mon- 
s montibus imponendo ; coe- 
m confcendere , ae Deum ip- 
m dcturbare voluiffe fabulan- 
r. Rei veritatem primum il- 
d & maxime funeftum bellum, 

ipfo mundi exordio , fubeun- 

in coeleftes mcntes malitia , 
ftatur : tum enim & litui & 
ifllca fonuerunr , & volitarunt 
fcftx legioncs , tum infolens ii- 
iperduellis Luciferi , cum ipfo 
minc duellum commiflum eft, 

quo Joannes Chrifti fcriba , 
n ufitata penna : facJnm efi 
tlium magnum itt ceelo. •> 

Alterum feellum , ubi homo 
m Deo in arcnam defcendit , 
radifus vidit : a ubi communis 
iniumparens, fuoeftifiimi il- 
s diflidii princeps fecialis,fata- 
a fceleris haftam , in ccelum 
ntorfit , fttoque conditori bel- 
n indixit : quo univerfos pv 
ros , ejufdcm railinx an m«ii- 
: dicam eommilirones confcri- 
:j in morte geniti, Marti defti- 
:i, nurainis hoftes nafcercntur, 
mdum in lucemediti, arietem 
lo agni admoverent : denique 

hunc orbcm , ceu campum 
rtium ingreffi , tam vero qur.m 
ero argumento Cadmea fobo- 

, omni iflagitio , priufquam 
ufmodi arma tra&are nofiet, 
lata prodiret. h S>c*t enim (ut 
origine fontem ducamus) funt 

t Ap*c. Mt 

b Qfjg.ic Tbl.tfhom,* 



quaiiam *rmaDei,i* eptibns efji di- 
citur lorica jufiitU» 0- gladius sf>i± 
ritus 3 & folitmm fideitita etiam jUnt 
arma diaboli , quibus imdntus Uom+ 
prccattr , fine fronrc in caput 
fuum rebellarc non erubefcit.Te* 
ftem habco prophetam regium, 
fic ille ftylura fuum cxacuit : c 
4fui cogitavtruttt ini/juitatej in cor- 
de , tota die conftituebant pralia. 
Pervicaccs illi in Deum impii, in 
fe ipfos injurii, in proximum ma- 
Iitiofi , qui divinis juffis infandas 
fuas voluptates , opcs , honores, 
fcelufque anteferunt , cx cordc 
fuo faciunt quandam vclut armo- 
rum officinarn , quibus vulnerc- 
tur pictas, ftillet anirai cruor, fa- 
lus^ intere^t , caelum impetatur , 
imb & ipfc Dcus , quafi ad fingu- 
larc certamen provocatur : d Te- 
tendit (impius) adverfus De»m 
mannmfuam y & contra omnipoten- 
tem toboratus eft. Antiochcnus 
PraHul ait, hxc bella nonfacie 
geri , armilquc, fcd hominum ih- 
fidiis in foro , & domi per im- 
probitatem , verbaque telis acer- 
biora: hxc telaftri&ofqueenfcs 
miratur & execratur facer ille 
vates , dum ait .• egladinm evagi- 
n.iverunt peccatores. In quar verba» 
pretiofam Adamantii dodrinam 
juvat obfervares : f Sh*cmod$ ah- 
tem pntandi funt peccatores evttgi- 
nare gladium i dum \am impudcn- 
ter,0" ahfque ullo verecundi* vela~. 
mentOy iniijuitates f»a.sperpetra»t i 
nec embefcunt aut reverentur , *ec 
tatncjuam in vagina netjuitiamfu^m 

c Pfa! 139 d lob H 
« Pfai 36 f Qiig. iom.2iu Titl }6 
L i ttkun- 



r tcixdu*tO' centegunt , fedfuper- 
bo &• tUtofpiritu , velut giadium 
quendam dtnudant , dum palam e 
pharetri fulphureas libidinis fa- 
gittas cmittunt , virulenta calum- 
nix & detra&ionis telaejacuian- 
tur : a txacutrunt tamquam gla- 
dium linguat fuat , itl Chriftum 5c 
in fanftos ejus. Ubi folerter ob- 
fervat Auguftinus , Judsos lin- 
guis fuis Saivatorem noftrum fla- 
gellafie , & in crucem egiflfe : b 
ntn dicatt ludtci , non occidimui 
Chriftum. Hobis non iictt occ-dere 
quemquam. Iniquitatem facinoris 
fui in judicem hominem refundere 
Vilebant : fed numquid Deum judi~ 
ttm fallebant ? Pilatus dixit in eum 
fententiam , (Jrju/Hteum crudfigi, 
& (juaft ipfjt occidit : O"yos o lu- 
dxi occidiftis. Unde tccidiftis ? gla- 
dio lingux aeuifiis enim Ungnas 
mtftras. it muando ptrcuffiflis. nifi 
outtnio tlamafiis i crucifi^e, crucifi- 
jr^Qu» doftrina apte duosEuan- 
geliftas conciliat: „ c quidam di- 
„cit hor4 fexti crucifixumDomi- 
,,num, & quidam hora tertia; iu- 
,,venimus horam tertiam cfTe po- 
„ruifle, quando illi claraaverunt: 
,,crucifige, crticifige; tum gladio 
lingux occiderunt,qui hora fexti 
carnificum nianjbus in crucem 
a&us eft. 

Compello hic vos oJielluo- 
nes , nihilo Judaeis mitiores aut 
jncliores , qui exacuitis linguas 
veftras, in conviviis 8c compota- 
tionibus , in quibus rurfus cruci 
configitis Scrvatorem. Unde vul- 

IieraftisJ nnde eccidiftis?G!adio(in- 
gnx. Exemplum ingens eft,quod 
refert Thomas Canripratanus : 

a rui.6; 

b Aug ia Pf*l $; 

• Xug. lir» 



I*CUUA»ESI M A F< 

d notte parafcevac , qui Ecclefia 
feralem illamcruciatuurn Pomt- 
ni lanienarn recolit , quam mun- 
di machina communi elemento 
rum lu&u teftata fuit, Lovanii 
adolcfccntes aliqnot perditifli- 
rai, in popinaaleas & chartas pi- 
e*tas verfantes , blafphcmiis ac ju- 
ramentis Deuro lacefifebant : cUm 
ecce tibi fummomanecivis pie- 
tatideditus , demoreadmatutU 
nas fcconferens, hacforteper- 
tranfiit» reperitqueturbam homi- 
numante tabernam comploran- 
tium, accommiferantium fortera 
hominis cujufdam omnino cru- 
enti , ac raultis vulneribus toto 
corpore faucii. Qai dur» abeo 
quaercreat hujus tantiflagitii au- 
ctorem. Ifti inquit, juvenes , qul 
hic in cellario ad teflcras iudunt. 
Mox civis xdes ingrefTus,tali no- 
fte tamque facra, ludentes incrc- 
pat,acpercun£tatur, ut quid hunc 
homincm ram foede vulnerafc 
fent* attoniti juvenes.negant ali- 
quem ad eos intrafle poftquara 
confcderant, nullumverb morta- 
lium ab eis vel verbovel verberc 
lacelfitum:e veftigio csm cive af- 
furgiiit , quatrunt hominem fau- 
cium , fed nufquam reperiunr. 
Converfi itaque finguli *ad fe , 
animadverterunt fe perjuriis ae 
flagitiis tuis , rurfus Dominum 
contumeliis affeciflc ac vulneri- 
bus confciditfe. Harc, inqu:t Au- 
dor , cum mihi frater Praedicaro- 
rara fub dubio retuliflct, ego ipfe 
in diftam urbem perveniens , in« 
terrogavi de viro , invenihomi- 
nem.quarfivi in rei veritatem,fub 
praeftito juramento narravit illc 
utfcripfimus. Etaddidit, qubd 

i Caotipnt 1,1 ipam c 49- n 1« 

Domiuui 



DOMTVICA Qjll NQ_OA«Et XttAlC 



Dominus doraus , in cujus cella- 
rio lufores federant , hoc fa&o 
tanta conrritione commotns fit, 
urcum uxore omnia bona divife- 
rit , & quae per ufuram rapuerat, 
reftituerit, viiamque beato fine 
dauferit. Cogitabat fiquidem 8c 
fuis fceleribus,ufuris &c. rurfum 
Chriftum fauciari ac crucifigi. Id 
ipfum fentit & amariffime queri- 
tur Doctor mellifluus, qui expen- 
densillud Pfalm.68. „ * infixus 
„fum in limo profundi , (ic *it : 
„fortafle crux ipfa nos fumus, cui 
„Chriftus mcmoratur infixus : 
„homo enim formam crucis ha- 
„bet , qiiam fi manus extenderit, 
„exprimit manifeftius. Loquitur 
„aute Chriftus in Pfalmo dicens: 
„Infixus fum in limo profundi,li- 
„mumquidem nos cfle manifeftu 
j,cft , quoniam de limo plafmat i 
„fumus. Quae uberius exponens 
f rancifcus Labata b Cruciflxus 
t.igitur in peccatore, inquit, ficut 
„in cruce Dominus nunc eft : 
„nam tunc manus ejus , velut af- 
„fixa: clavis manibus noftris 
„funt , cum manus noftras ex- 
„tendimus ad peccandum : & 
„pedes cjus, noftris cum pedibus 
„currimtts ad malum : & tunc 
„caput ejus fpinis transfixumeft, 
„cum in capite noftro peccata 
>,fabricamus : & tunc lancea 
„latus ejus aperitur , cum in cor- 
„de noftro pravos habemus af- 
feftus. Hoc potator , hoc fcorta- 
tor , hoc adulter fecum volvat j 
quovis fcelere lethali , benignifli- 
tnum redemptorem noftrum de- 
nuo in crucem agi , juxta illud 
Apoftoli; 



a BcrnarJ icrm.Afn yifii Nativit 
b Labata Ck.u»,paflio fiof,2l 



Hy 



A 



§. i. 

Rurfum trucifgetttes fibttneU 
ipfisfiltum Dei. ad Hcb. 6. 

Ccidit ut moris eft » r peT hi- 
laria ha?c antecineralia Pan- 
fiis , abhinc annis duodecinp , 
Bxgali luxu nuptias celebrari , in 
aede viri prxnobilis » qui pudlarn 
duxerat , quaraplures proci depe- 
rierant. Hi indignati fibi prsdana 
ereptam , funeftam plane tragce- 
«iiara adornaut , menfis remotis, 
omnes larvati,hiftrionnm in mo- 
rem fubintrant i fponfura aftu, in 
vicinum cubiculum fevocatum 
ftrangulant, aeveftibus continuo 
exutum, aliifque martuariis in- 
dutum , ac latua perfonarum , iu 
convivantium ccetum , humesiis 
fuis infcrunt : faltumque func- 
brem exorfi, miie omnes oble- 
clant, dum tandem figno dato, 
avolant , & fc curo ©cyus ex a>di- 
bus proriuiunt , reli&o fupcr ?a- 
vimento/ut putabatur, fccio iar- 
vato , qui mortui partes egerat. 
Hunc jam caneris dilapfis , convi- 
var trudunt,vellunt, ut affurgeret; 
ad harc omnia immoto ^ fponfa 
forte larvam detrahit; & 6 ludum 
infolentem !o ierales nuptias ! 
ecce fponfus , verura funus exhU 
betux , compertumque a laver- 
nionibus , ob fponfana fibi prx- 
reptam , morte crudeliffimi pr*- 
focatum , & omnibus oftcntui ac 
ludibrio eKpefitumfuifle. 

Id ipfum enim veib pei hafce 
Lupercalcs ferias accidere vide- 
mus. Praedilectus fponfus noftcr 
J a s u s , fpeciofus form& pr« 
filiis hominum , unice fibi cha- 

4 Mathiai PanJi Pii*rOidi»ri» s A "* 

euft depo«M«de4H«»«l»f 1°* 

L | «» 



2*6 



©OMlWieA <£jt I N Qjl AG E S lMAS. 



ram naturam hamanam > aut 6 
labetanimam cujufque noftraiu 
«tdentes procatm , ec innumeris 
beneficiorum vinculis obftru- 
#am , in fponfam ielegit ; ienfus 
hic.quos Bellarminus animat pro- 
cos rc&e indigitavit, feftivis hifce 
ac eenialibus diebus, indignari 
ejufmodi fponfo animam vacare ; 
omnium flagitiorum perfonam 
fnduri,in fponfutn irmunt,quem 
non modb prarfocanr, fedvulnc- 
ribus confoffum.quan* per ludum 
fublimem rapiunr, aiurfnm cru 
tifigtmits fiitimttipfis filium Dti % Cr 
tftfntui htbtntts. Qutar tragcedia, 
quot in conviviishoctriduoex- 
hibetur > fed erit aliquando cum 
larva depofita : b viitbnnt in 
mutm transfixtrnnt. 

* Sprengcrus part. i. mallei ma- 
lef. qu.i. c. 16. narrat maleficos 
quofdam tnveniri , qui fagitrarii 
^ "™ 11 .*- Hi autem jacula in 
Chriftj imaginem crucifixam, fta- 
*" ta P« dsraonem dieemitrunt, 
adhibms aliis quibufdam impiis 
rmbus : & ex pafto diaboli , fa- 
gitta emifla, fubitb cumferit & 
vulnerat , quem magus vult , 
quamvis in India , aut muris for- 
tiflimis cin&us & claufus eiTet. 
Jacula h*c, autacalumaiantis, 
tut detrahentis lingua evibrari 
Jeremits teftatur : c txttndtmnt 
l*"$**mfu*mmH4fi«rcHm. Idque 

• *tf*gittentin occultis immncuU- 
*" m ' . ubl Auguftinus Chriftum 
«ntelhgir. imaginem enim re 
demptoru , ad quamipfi conditi, 
C)uUnodi primum in feferiunt, 
«nimam graviflime fauciando 
Atqueadeo per Chriftum traafit 
tclum ad proximum. Atque hac 

* H»b 6 b Ioan 19 



juftifllma de causa Religiofo ri 

tu, Ecclefia hoc tempore, Chrift 

lanienam inducit,ut norint mor 

tales,dummundus vacatvolupta 

tibus,Chriftum angi cruciatious 

dum impudica figuntur «icula 

Chriftu fraudulento ofculo trad 

ad fuppliciajdum filii hujus fecul 

bibuntvinum ephialisA fruun 

turcupitis ampIexibus,Dei filiun 

feile & accto potatum, in crucen 

exrenfum:brachia nihilominus ul 

trb in peccatoris pandere amplc 

xum; nec eft.qui recogitet. Infi« 

gura id olim queftus Amos Pro- 

phera:"> qui dormitis in leflis e 

burneis,oclafcivitis in ftratis ve-' 

ftris,qtii comeditisagr.u degre-' 

ge.&vitulos deraedioaxmenti.*' 

Qui canitis ad vocem Pfalterii, " 

bibentes vinum in phialis, 8c o-" 

ptimo unguentodclibuti: H ni-" 

hil patie^amurfupcrcontritio^t , 

Jofeph." Non corepatiebantiir, 

inquit Hier.non tangebantur do- 

lore, fr-per afliift-one Jofiph : ita 

dumjofeph in cifternam dimifTni 

frarics confcderunt manducate& 

ludere ; dum Jofeph in carccrcm 

conje&us , c< de capite illius age- 

retur, in aula Pharaonis convivia 

celebrabantur,aulicila<civicbant, 

omnia fcfto tjbiarum canru relo- 

nabant. Et nemocogitabar angu- 

ftiasjofeph Ira nemo ccmpatitur 

fuper doloie oc affliaione,vulne : 

ribus Jefu Servatoris neftri , q^i 

hilcediebus afcendit Htcrofof* 

mam, ut denub tradatur adillu- 

dendum , flagellandum, &: cruci- 

figendum. Sedulus olim c< an- 

xtusqua:fivit Malachias, poftetne 

11 hominem aliquem cadere 

tantum nefas? fS: *jfig't, inquit , 

Unmo Drum fuum ? Pagninus : fi 

e AttioJ c.6 i M*lack.s £ 






Dowimica <£u 

r*piet t fi*ud*bit homa Deumfuum* 
Vatabbs : fi $oU*hit bomoDettm 
fxHm ? Syrus & Arabicus % n*m- 
a*id epprimtt hemo Deum fu*m < 
Itrda ' h*m* Dtum fuum \ Ecce 
qub fcekris , amentiae , furoris 
progtcflus es : Deum tuuro iup- 
•lantafti, alii longe fraude , ahis 
artibus & dolis.quarn fratreEiau 
Tacobus : hic matris impeno,Dei 
voluntati ccrtit , fratrcm fopplan- 
tavit , tulitque primogenita , tu 
verb relutfante coclo , gemcnte 
icrra, urgentibus inferis , Deurn 
tuum, qui ab humana natura tibi 
amore irater, & pietate patcr cft, 
tu qui fratrem & humanitatem 
omnem exuifti, faxeum peftus, & 
caucafeos aniraos indutus , iup- 
plantafti; ille fumma amoris h- 
gnificatione fua quodammodo 
vendidit , abjecit , proftituit pri- 
roogenita , ut in eorum partcm 
venires : tu verb ea dcfpicis , ob- 
htamque ultro hxreditatem re- 
fouis , infuper & tratri raanus m- 
rerre & perdere fatagis. Ita fa- 
&um,xvo fuogemuit Paulus, eile 
inter Hebrxos , * qui rurfum *» 
ftmetipfit cmeifigerent filiutn Dei, 
„In quem locnm Cornclius : 
„Peceator iterum crucifigit Chn- 
„ftum, quia novo peccato no- 
„vam dat caufam crucis , & rnor- 
„tis Chrifti : facit enim rurfum 
„id , propter qued Chriftus cru- 
„cifixus eft ; quare niti Chrifti 
„wois tam efficax fuiflet , ut ad 
„omnia oronino peccata fe : ex- 
r ,tendiflet , oporteret Chriftum 
„toties mori & crucifigi, quo- 
„ties peccant homines ; ficut Aa- 
„ronica facrificia & viaimx to- 
„ties maftari & ofterri debe- 
„bant , quoties pcccabant Judxi. 

» Coiatl £t H«b,6 



iwtaA«isiMAst %$i 

Atque ita docet S. Thotnas 3 
b ptcc*ior tmantum in feejt, d*t ot" 
clfionem, ut itermm Ckr>fiu> trucf* 
uttur , &fit tcntumehtfit Chriftc* 
quia ponit ds fafto id,quod Deu» 
magis odit acdcteftatur, quarrj 
omnia tormenta , qu* perpeHusl 
cft. Hxc porro caufa fuit,cur Do- 
minus Glorix, infinitafuabonr* 
tate in terras defcenderit , & po-* 
fita rnajeftate forroarn fervi al- 
fumpferit, tam crudeh morti ie* 
objecerit: tvulnerdtus efi ***** 
imamutes mftrae, *ttrim eftprop< 
terfceler* nofir* , qu*ut tollerer» 
cruciatus accibiffimos tokr av \u, 
Unde refte clamat Ambrofius : d> 
dolesdomine, & vere doles , nenM 
>&Hinr*.*,fednojtr*fteler*. Inhni- 
ties magis Odit Dcus unum pec- 
catnm noftrum , quam haec om- 
nia termenta, quorum illud cau ,» 
exftnit. quod fer aphicus Doeioif 
expcndens '. e m*)orem , inquit ^ 
haluit compoffionem depectsta*'^ 
firit , qudm tormentornm paponery 
Ut 11 ex una parte rurfus omms 
fiaeella, fpinx , clavi , morsque a^ 
ccrbirima ; ex alteri vero unua 
kthaiis noxa ponerctur , prz hi$ 
omnibus hanc longe averfaretur, 
& ultrb omnes hos cruciatus de- 
nub fubiret,ut hoc fcelus avenerc 
& amoliri poflet. Imb fi nullum 
peccatum commiflumcflet , niis 
tuaunicaebrictas , tuum unicuro 
pcrjurium, ver aduiterium , aut 
unica tua in adokfcentiaform- 
catie , ad hoc nnicum peccatum 
tollendum Dei fiUuslibcns paflu» 
fuiflct. 

Tu autem 6 hom« '. qwo am ' 
mo huic Chrifti fupplicio , tantae 

b S.Ta»M.in«pift.a4H«k • 6 

« IfaM^- dAmb,iil»«i , - If . 



34$ ioMiwici Qji 

tamqueferalLraorti , au&or adef- 
fes ? quomodo confpe&um ho- 
minum ferreaudercs , quiau&o- 
rem ac ereatorem omnium , tam 
infarai morte, damnaffes ? eadem 
;am tamen committere non per- 
horrefcis. Quis Deumfuumfic- 
cis oculis tara dire tra&ari finc 
Jacrymis vidcre potni (Tet ? Quis 
non Judaeos impedire , fequeli 
bens pro eo vi&iroam offcrcnd», 
inclamaiTet : 

tet ,mt , adfum , quifeci , in mt 

convertite ferrnm 
Judai t meafraut tmnisinihil iflt, 

ntt aufitt , 
Kec pttuit. 

Quis non omni nifu cum mor- 
ti eripcre conatus fuiflet ? quis 
non animos Clodovari , Regis 
Francorum , induilTet ? a qui 
etiamnum ethnicus, dum a S. Re- 
migio fidei elcmentis imbuere- 
tnr, fic hoirendamillampaffionis 
Doraini iliade intellexiflet , zelo 
Deiaccenfus,liber« pronuntiavit 
fi ego cum Francis mtis tftie adfuif- 
fem, timin)HriamvrKdicafJem, ju- 
dacorum manibus Chriftum eri- > 
puiflcm.inqucipfos Judaeosarrna 
convertifTem. At docuitfan&if 
fimus Pratful, hujus amoris & in- 
dignationis zelura , in feretor- 

Sueret , cum ipfe anteadbr vitat 
agitiis , horura cruciatuum , ac 
tcerbifllmae raortis caufam prat 
buiflet. HuicarEneeit,quodfcri- 
bit P. Simon Saba in litteris an- 
jjuis 1598. Obonem Rcgem gen- 
tilem, currwmdiiTct tam indigaa 
jaaorte occifumDei_filium,dixifle: 
ccquis tam immanefacinusper- 
pctrare aufus ? qu* gens, quae 
natio , quibus in terris degeret ? 
3c quafi ilicb poen3s fumpturus , 
• ls±ht|. »itt*m»r»C.6.§ 3. 



I K O A 9 I ? I « At. 

quarfivit an quis ex eiftirpej 

pereflct ? 6 quot fupcrftites ! p 

cari non potuit , quamvisaudii 

illum ultro fe morti obxulifl 

nam efto, inquit, is mortem n< 

reformidlrit, quis ufque cb t 

merarius & barbarus , qui mau 

illi inferreaufus fuerit ? quid 

audiret illum a fuis , quostan 

rederait , denub dilaniari ? Qu 

propter fruftra in Judzos cxcai 

defcis , oChriftiane, fruftraet 

rsm barbaric.m ac rabicm inf< 

«Staris y tjui in hocforte miniti rtpn 

htfifiailes (uri feria fecunda pi 

fchae Doftor mdlifluus obiervat 

b tjHAm nevi crucifixcrei t ^u, nu 

nibut O- verbis mtrttm ii/i acceift 

runt , immorta em mtrtificant , fj 

incruc figibilem crucifi^unt. Ad 

mifli quondam fceleris ultricc 

poenas ferunt Judaci : c quorui! 

parvuli ut plurisnum nafci foienl 

rsanufanguineplena, adulii ?< 

ro , iplo die parafcevcs , piofk 

viura fanguinis patiuntur.totiqu 

expailefcunt : a-bit nirriirum , l 

iri pofteras araies tifltiit poen 

prdfufi quondarn innoxii fargtti 

n':s. utinam &tibi oChriftiao 

fiaeret ille fariguij, ora pallor oc 

cuparet ! non ebfortevcr.ires a 

mentiac.ut per no?a lcclera.Chri 

fti cruci mortique caulamaffei 

res. Pii illud oliro patientia Pau 

lus exprobravir ! d inft»fitt<. G* 

iata^ £}><is vos frfcinavit ntn obtdir 

vntati ? ente q*trum oculn ftfm 

Chrifim priftriptus f/? in vt,bii{\\T* 

tk xvobis jfrhtifixus. tenebamo 

eorum oculi diuturno ac infelic 

fafcino : quod ut explicet & tol 

lat, objicitChrifti ecrucc p<»n 

dent's imaginem, cui pro tabel: 

b S Vincmc. ferm.ia die parafe 
c Hnia Gariiu. in Ff 77 d Ad C-a'-- 
CIUJ 



Doaj k ica Qjii 

rui fuit , rade & immane li- 
num : pro colore, pro purpuri , 
: murice fangnis : propenicillo, 
tgella, clavi, fpinar, lancea : hac 
ibclla, hoc colore, hoc penicillo 
fus eft infolcns, cradelis,impius 
iftor. quis ille? neforis quaere, 
uem domi tcnes : vos ipfi inftn- 
xti GaUt* \ tu ipfc , qui hxc le- 
is , pi&or fuifti , & haac coelo 
idice, imaginem cffinxiftk nunc 
biter videamas , ante quorum 
cuios hxc fanguinolenta Rc- 
emptoris poftri imago obvcr- 
na fit. 

§. II. 

arw hiftorm eomfrebatur 
Chriftum per peccata homt- 
ttum rurftts crucifgu 

\ Coleta virgo Gandenfis , a- 
'more Chrifti ornnes omnium 
martyrum cruciatus lubens vo- 
:ns perfenfit, toties prope Mar- 
rrdicenda , quot Martyres, ece- 
ini numerat. ad qued impulit 
ponfus fanguinum , qui ei tor- 
lenta quat cxantlaflet & quibus 
n membris , flngula ipfc omni* 
narravit. huic (quodadrcm 
tcit )precanti , fcin confpc&um 
irgo matcr, & filioium dederat, 
lon qui inilnu ludcret , a*t Co- 
ctx arridcret; fed qui unum jam 
oto vulnus cerpufculo , lacrymis 
uis commifcrationem atque 
)pem expofcerc videretur : adji- 
iens illam etiim hodicfacinoro- 
orutn hominum crudclitatera 
fle, qui Chriftum vix riatum, 
rudelms quamjudsn, non uno 
'ulnerc crucntarcnt. Puerura 
efum quippe non femei pueri 
>bfc«ni* Ubiis , laiicivi* vcibis, , 



domefticis fuitis aliifcjne fupra *- 
tateai ftagitiis profcindunt , & 
manus Judatorum piaeveitunt , 
qu* dum cernimus, nonnemeri- 
tb cum Bemardo exclamamus : « 
*dh*cne Udam , & itl*d*m Utrjr 
mas e)m ? 

Quid quod Judxi, h minerem 
injuriam Chiifto intulerunt, 
qui exeaecati , eum m homincm 
hic in tcrris ambulamem occide- 
xunt : quem Chriftiani pefttpt 
amoris argumenta, regnantem in 
ccelis.rurfus vellent crucifigi. Au- 
di Dionyfium illum Artopaei- 
tam : c qui aureo oracnlo , w7«- 
trU cceli nuncupatus eft, & incar- 
r*pt* fidei ac f*mm*\ UnBeriUtts 
2>tfw,tefte S.Libeiato Diac«nc», 
habitus eft> ipfumaudite: J»J*i> 
qni De*m trncifixemxt nmbnl**- 
tem in territ,min»f peccar**t t guam 
q*i aflendernnt fedentem intetHu 
<£uem illic regnantem , qucmad- 
modumrurfus peccataconngant, 
altera non vana viflo manifefta- 
vit : D: Brigitta illa Suecix , no- 
bilitate fanguinis, vitse fanclitai^ 
illuftris alumna,deccm annos na- 
ta, cum quadamdiedePaiTIone 
Domini fermonem audifler , no- 
fte infcquenti viditjefum in cru- 
ce, fanguine rccenti pcrfufum, & 
toto corpcrc lacctum, ficillarn 
compcllando : d «Sbice v*l*er* 
mea %filia\ Brigitta ad hoccruen-f 
tum fpc£taculumatt®nita, ut pla- 
gas reccntes & fanguine ftillan» 
tcs advertit , in has voces miftio 
cum ejulatu prorupit : Eheutr.i 
]efu '. qtiis te adeb horrende, mi* 
fere fauciav<t \ quisxruci tam di- 
re iteruma^rTixit ? refpondit Do- 

a B*»n.fer» % irifjatal I>om. 

b CJ»*yf ad CaroJum Imp ia Bjt»t* 

c Biouyf ep.4 ad Demoph 

4 Brev<ar Roro.iBvita 8 V^ob' 

* L j minua. 



tninus,ab lilis hoc fa&ura,qui me 
iccleribu* fuia laceflirar,& foedas 
tftc brutas roluptates , meis amo- 
tibus & xternis deliciis prepo- 
fiunt. & quod mireris:* bit plaga- 
tmfnm \ Chriftianis,»» domo eoru 
SJf dil *g'b*nt me. Auditis hos 
Chriftigemitus 6 fcelerati! 6 vo- 
tuptuani ! 6 libidinofi ! Audis 6 
jeccator quiiquis es!audis oSau- 
fidice,6 Judex,qui auro corruptus 
a JuftitU deflcftis ! in dorho tua 
«urfus Chxiftumvendis. Origea- 
dicomnes , qui pro temporalibus 
»,rebus juftitiara deferunt;Deum, 
nqui eft |uftitia,rendunt. pondus 
*>*ddit Pinertbilis Bed* : c multi 
«,hedie fcelusjudac.velut immane 
•»&nefariumexhorrent, necta- 
»,rnen caventmam cum pro mune- 
*>*ibus,charitatis & veritatl» jura 
»jjperuum,Deam qui eft charitas 
s,oc veritaSjfpernunt.Tti oM crca- 
tor,quifraude,dolo,perjurii3,fal- 
ias roerces protrudis, totus num- 
»is avare inhias,in domo tuaDo- 
«inumtradis. Bern. : „ rfChrifti 
*>opprobria,fputa,flagcrla,clavos, 
»»lanceam, crucem &mortem, in 
»»fbrnace avaritix conflans&pro- 
a,nigans, in acquifitionem turpis 
^quarftusrhftc tantiim difFerentes 
»»a Juda , quod ille horum omne 
»»emolumentura* denariorum nu- 
#,mero compenfavit,.ifti veracio- 
»,ri ingluvic , lucrorura pecunias 
„exigunt infinitas. 

Tu qtti ob hauftum intemperan- 
terfumptum, peccatum temulen- 
ti*autgul*admittis, in domo 
tua rurlus calicem pafilonis , & 
poculumfellisChrifto »ropinas. 

* Zaek« il 

J^Otigeu-traa.^5 ia Matta 
• Beda. in Cateo. D.Thomae. 
tjt Bernard inCant ia avaroi, Y t Sft- 



I H «_ll A a E S I M A E. 

Tu q»i ob focdam voluprarew 
Deura offcndis,BarrabamChrifl 
praeponis:vos denique qui cahrc 
niisjdiris, blafpheraiis ceeluna Ji 
ceflere non erubcfcitis,gladio lii 
guje Jefura percutitis , flagellati 
crucifigitis: haecenim omnia fui 
plicia,pcccata fola inflixcrunt.Jt 
da: avaritk prodidit; min i ftr ort 
calumnia? ac blafphemis tradusi 
runtjjudkum improbitas cond 
mnavit;PilatiamDitio flagelhtvi 

iudxorum invidia in crucem eg 
i fuerunt carnificcs, hi tortete 
dc cmibus ipfe queritur : e f*f\ 
dorfu. mtufabricaverunt pttQMMt 
Vidithoc Africanum fidus , rn 
tamradios ^qua-mfulmina efao 
latur: "/jam non eft irafcen.lu 
Judatis , quimorientem derife- 
rurit non regnantem;& quis efl 
qui Chriftum adhuc irrideat? u 
tinam unus eflet,utinam duo.o- 
tinam numerari pofientHora pa 
lea areaeipfius,ridet eiitti; &ge- 
mit triticum irrideriDominum. 
An. 1598. 27. Decemb. fefto .' 
Thomar.^B.MariaRaggy ex tcrti 
Ordinc S. DominieUWro Euchi 
ri^iz epulo refecta.vidir Chrift 
fponfumfuum columnz alligatfi 
H toto corpore languinolentun 
ubertim lachrymas ac gemiti; 
fuodese:ad quem virgo:6 mijefi; 
fcclera mea funt caufa tuorur 
vulnerum, illatetamdirelania 
runr. RefponditChriftus:etfi tar 
ta,tam immania paftbs fim,Chri 
ftiani tamen non ccflant me iu 
dies impetere , & vulnere fupe 
vulnus confcindere. Ecce queaa 
admodum recenti fanguine om 
nes pkga» reerudefcunt. Cadavc; 
ad prarlentiam homicida: dicitui 
fanguinem emittere, ut eventw 
i£&i,*aS fAs(, jUyit«J.>«/* 
CQfSr 



DOMIHICA QjlIN<L«A»*SIMA** 

rornprobavit.Clariffimus Do&or 
rincentius Moflcs regix Majefta- 
U Philippi I V. medicus, in phi- 
ofophia fua natuiali facrofantti 
:©rporis Chrifti, cap. 14. dub. 3. 
lifquirit , art a morte Salvatoris 
aaturaliter fanguis cx aperto la- 
;cre profluxerit i ubi ut varias va- 
iorura opiniones prxteream , fic 
He fentit : alicui videri poterit , 
jubd fanguis naturaliter fiuxit, 
|uia erat prxfens homicida : na- 
uraliter cnim prxfente homici- 
la fluit fanguis ex corpore mor- 
uo,quod & ratione, &au&ori- 
ate,~& luculentis exemplis com- 
-robat. Au&ores adducit fupra 
luatuordecim viros omnes lite- 
atos , medicos , Theologos , qui 
o&rinam fuam rcrum experien- 
ia demonftrant. uaum altc- 
urove paucis delibafle fufScit. 
{0. r^io. in Hifpania occifus 
oannes Abuftherus : venatores 
uo in fufpicionem addu&i , in 
incula conjiciuntur ; fed cum 
il folidx contra eos probationis 
dferri pofle.t , cadaver fepulchrb 
du&um , coram primp nil altc- 
ationis dedit; coram fecundo, 
ervulnera large fanguis erupit : 
uo vifo naturxprodigio , homi- 
tdium fuum faflus eft. Ita de al- 
:ro commemorat , qui -uxor-em 
igularat, cujus cadaverpoft 2q. 
ies exhumatum , ac in confpe- 
tum mariti pofitum, toto corpo- 
: fanguine» fudavit. Hippoly- 
is MarGlius dicit fe hocindicio 
lura homicidia dctexiffe :.idem 
.ait pluries fecifle quidasiju- 
zx Curix Philippicx. Qub re- 
xri poteft illud prodigium, 
uod in morte Hcnrici RegisAn- 
ix obfervatum eft ; a cufus ca- 



davcr , dum ad tunrolam defe*- 
retur , Richardus filius contumax 
ac patri rebellis occurrit ; & eccc 
duraapcrtdfacie, pareatcm afpi- 
cit, cadaver fanguinem copiof©- 
imbrc fudavit. haud alitcr om- 
niaChrifti vulncra ad prxfentian* 
peccatoris renovantur i quod lir- 
culentus teftis B. Borgias teftatu* 
eft , b dum Chrifti e crucc pen- 
dentis effigics , in Peccatoris o&~ 
ftinati prxfcntia , toto corpose 
largiter fanguinemfudarecoepit^ 
rurfus adcas cogimus anguftias» 
qux in horto fangui.neum fudo- 
rem large expreneruHt . c Cttr 
«ddinus affliclionem *£&&(>* m*gir 
aggrav*nt Chriftwm "julnerapeccati 
ticftri , tjUAm imlnerA cerpcris fnt\ 
quid agis peccator >" manus tuap 
qux vindi&am fpirant , j/aupe- 
rem opprrmunt,adhuc plenx furtc 
fanguine lingua , oculi , membra* 
©mnia facro Chrifti crueretinv 
&a video : menfx, convivia, fer- 
cula veftra , ubi invicem morde- 
tis & carnibus humanis faturamr- 
ni, ubi lafcivitis , & bibitis vefut 
aquam iniquitatem , fanguinff 
confperfa funt. Audi rem pcrten- 
tofam , quam non miniis erudi- 
tus , qcam Rcligiofus fcripterr 
Bzovius , in annalibus fuis com- 
memorat : d Romx puella f\\jx 
e*thariy* nomine , a formx ve- 
nuftateV*^™ cognomioe , fe$ 
famx proftrrutx , ad quam omr.is 
juvcBtus confluebat : dum vcfper- 
re quodam , fpeciofum prx czic** 
i\s\ ad fc fuvenem drvertenteni; 
■confpexit : quem dum ccena (uc 
conditio poftulare videbaturj fa- 
tis dapfiliexciperet , mirumecdr 

t, Hierenb.de- aniGT» Cbrifi c:!-^ 
c Bera feua .2. Pafcfase^ 
& Bzovi9s«n Chtitt,ml M ;•»• 

h 6 eftco. 






©ftentum : quodvis ut menf* in- 
ferebatur ferculum , fanguine 
largo afperfum apparuit. quo 
prodigio adeo illa non pereulla , 
tit raenfis remotis , eum in peni- 
tius cubilc deduftum , ad flagi- 
tium pellicerc aufa fuerit : noa 
invitus fucceffit; atifticloci , de- 
xepente (6 inauditam raetamor- 
•hofim) iJecU/ms ftrma prtfiliis 
iomimum, toto corpore vulneri- 
l>us faucium & plagis lividum, 
fponfum fanguinis fe exhibcre , 
totqne ora , quot vulnera vifus 
randere , quibui illam hujus tam 
Jir* lanierue caufam arguere j 
©enignifliaoe tamen ad veniam 
anvitare non deftitit. Erubuit ad 
J»aecCatharina 8c fcelus exofa.fin- 
gularem pofthac vitae fanctita- 
tem exoria eft , quin & tu 6 lafci- 
▼apuella , quin & tu 6 Veneris 
i>roce , hujus exemplo potiori ju- 
xe, quam olim piiffimus Bernar- 
dat , ad cor rcverfus , fatcri po- 
tes : egtfmm tui caufa vulntris, cgo 
tni caufa dtloris. 

Aut cttra magno illolrancifco, 
Ducc Gandix,fenfus tuos , vclut 
Chrifti tortores intueri, a. q*i 
Ghriftumferire aufi tfftnt , V ptri- 
•mtrt ; qui nec mtmbra fua , nifi nt 
tonfixores Domini clavoi intutbatur y 
Hddicetaliqiiis , Chriftus rcfur- 
gens a mortuis , jam nonmori- 
tur , raors illi ultranoti^domina- 
birur , qui ergo eum immorta- 
iera, regnantemin coclis , mrfus 
Talent crucifigerer 

Delrio vatia* inter artes ne- 
cromanticas, unam refert , &qua 
snagi aut fagz, imagines cereas 
COnficiunr,qcus acubus, aut ftylis 

• Saeckio bttt.Soe.part ^I.S. n, 113 
m Delrtedif-^Mjf i,jj.ait,i,f§ft,4( 



ItKLBH!» 1 M AE. 

ferreis confignnt , vel igne li 
quant, vel confringunt : v fit 
inquit , certum iw , quos talti tm* 
gines dtfignabant , interhum , ta 
vei alio mortit genere adftrunt. ac 
dit fub calcem fe<5tioi:is : fAem* 
f Jp/*&' s » rffigi" kat baptiytre* 
n mnt Bti\tbub , GT nomt-t oct 
dtndi iilis ivnponere. intercauet 
autem hujus artis illuftria , h* 
adducir argumenta. SubCarol 
IX. Galiorum Rege graffan ha 
refis ccepta eft , c quam dum tx 
tirpare , & regno expellcre fata 
git, ipfoinxtatis florecontabt 
fcere , intemperiis , varlifqu 
cruciatibus agirari coepit. malun 
omnem medicorum pcritian 
fuperabat. dum tandcm feftx 
S. Bartholomari deprehenfa cerc; 
imago , formiregii , in quan 
nefarii homines , impiefueran 
debacchati : quidquid pun&io 
nurn ac vulnerumhuic cereo fi 
mulachrcinfligebant ,id Rexin 
nocens in fetenerrimo fenfu pcr 
cipiebar ; donec tandem fuccu- 
buit.&fatis concefilt. ConCmi 
lc quid narrat^ Crefpelus h d» 
odio Saranx difc. 10. Scadditf" 
vidiffe , cum Avenione eilet, cnl 
trum paricti infixum , quo d» 
fenresitia judicis , cxcoriatus fue 
rat quidam magus , eb qubd pei 
ceream imaginem Pentirkem < 
medio fuftulerat. 

Anima noftra insago eft magn 
illius Regis.fufa ad fimilitudincn 
creatoris : hanc imaainem quoi 
peccatis,velut ftylis ferreis cohfi- 
gimus , tot vulneribus Dcurc 
noftrum quem reprxfentat,lania- 
r»u» & occidimus : gravifllowi 
profeftb injuria ab ejufmodi ve- 
nefico, PontificiautRegi infer- 
« Doltioikii, Pife tam.-Ipaf |)6rC 
tttX| 



go«I«ICA ^ttlKOAtllUA». 



ur » qucm hocdiabolico fuppli- 
io trucidat : fed hiciu hominem 
xvit, tu in Deum,in ereatorero, 
«enefaftorem , corfervatorcm 
uum benignifllmuai , atque 
pfius beneficiis pro teKs uteris, 
nqueipfius injuriam & contu- 
neliam contorques. 

Eftilleprima caufafic pnmus 
notor, finequonec agere, oec 
novexi poteft homo. Sed o bar- 
jaricm ! 6 injuriam dcteftandam! 
Divino illo auxilio , velut gladio 
irmatus , in Au&oris/ttioppro- 
briiim homo abutitur, & ipiam , 
«t ita loquar , Dei manum reni- 
entem quodammodo atque re- 
u&antem , trabit ad confortium 
"ui fccleris , faceretque(fimoda 
idmitteret infinita bonitas) au- 
horem pcccati. Quo uno , quid 
pfi fupremo fan&ifllmoque nu- 
nini , ignominiofius accidere aut 
:tiam excogitari pofllt, non vi- 
ieo. Diccnim, dicagcpeccator» 
G aiortalium omnium maxime 
inopi abje&iitimoque raendicu- 
[o,pecuniolam erogares , qua ille 
vi&um fibi quxreret, & famc 
longique inedia prope ene&um 
fuftentaresj ille e contra , ftc tu« 
bcneficentix & fui bblitus , exea 
ipsa pccunia venenum emcret , 
quo tibi perniciem moliretur : 
qno ferres animo , quibus oculis 
afpiceres , quibus exciperes ver- 
bis, quo irarum impetu in barba- 
rum , cxcors , immane manci- 
pium devolvcreris ; fat fcio , non 
tibi fatis efTet animi & verborum, 
irarumquefatis, quo ia ingratum 
illud capurdetonares. Tu, pufil- 
Lus homo cura fis , oblatam ex 
commiferatione pecuniolam ,'in 
tuampcrniciemconverti non pa- 
fetis > qui te patietut Dcus im- 



«! 



mortalis } tc>inqnaoi, cm u. 
mendico , & mortalium paupe*- 
rimo,tamlautasepuIas , tamge- 
nerofa vina appofuit , adeb com- 
mode & fplendide induit , infu- 
per tantis iacultatibus oc fortuni* 
cumulavit > iis tamen per temu- 
lentiam, faftum,araritiam ,luxit* 
riam aut , luxum in ipfius inju- 
riam , contemptum & ruinant 
abuteris. Infigne fucrit paterni 
arTe£us indicium, dum Zaleueua 
LocreafiumSt.es, unum ocaluns 
fibi erui pafliis eft , ut alterum fi* 
lio fervaret». nechoe inferiusfo* 
ret, fi plebejo alicui damaato, ut 
utraque manu prxcisa, morte 
ple&eretur, Rexcjus mifertus, u- 
na manu fibf amputata , alteranc 
civi,una cura vita refervaret. Ma- 
gnumfane eflct momentum, 8t 
pignus amoris. Nunc vexb , «uid 
non fupplicii mererctur , fi ea» 
manum, quam Reiilli fervaflet » 
aut reftituilTet ( uti ccelitas Da- 
mafceuo fa&um ) in Regem ar- 
maret ad trucidandum J Si filiut 
Zalcuci ob adulterium rcas , i 
patre rederaptus , die iafequenti 
zurfus flagitium anhelaret , alte* 
rum patii oculura eruere niterc- 
tur.Nonnc ingratitudo plufquans 
bclluina foret l nan manus, no» 
oculus, fed omnia corporis mcra* 
bra noftra, per peccatum carnifi- 
ci tradenda, Ghriftus rcftituit;ni« 
hilominus omnibui mcmbris ia 
eum armamur , Deum ipfnm 

?uantum in nobis cft , perimere 
c deftruere nitimur. hujus do> 
&tia» egregium habeo magi- 
ftrum ex Clara valle : e. ipfmnt » 
qH4ntu)H in ipfa tft Dtum ptrimit 
V9l**t4i propri* : tnmiut enim vtl» 
lef ( *e*cator ) DeumpeccMufi* 
4 8ff*,fer*3 4e <«fttr|«*« 



n$ 



Domiwica <ln i v\xi A « C S I tt Af. 



«fw* wndicar* ntn piffe , antnolle , 
**J eantfcire ; w»/* ergo enm nen 
*fl* D$Htn , 9x4 muantnm in iptd 
tft, vult enm ant imptteutent, aut 
iMufinm »ffe t aut infipienttm. Cm- 
deUtplani&emnino extcrandama- 
Utia t qna) Dei petentiam, \ufiitiam, 
faptentiam perire defiderat. 

Ncc adhuc tanti fceleris cnor- 
tnitatem cxccrari, illatim beni- 
gnifllmo Regi noftro injuriam 
lachrymis , irao vcl fanguinc 
cluere ftudemu* ? Burchardus 
primarius confpirationis artifex , 
* _qui Carolum comitem Pian 
drix , lethalri&u in capite fau 



qua ctim filiurn, quem habebat i 
nicum , in Italiam invitum ac r 
luftantem ablegaflctj ubi hui 
mortuum inaudivit , feejus mo 
tis caufem rata y ita indoluit , i 
omni hominum contubernio ▼ 
lere juflb, peregrinationem nud 
pes vili laccrna induta , in exter 
terras fufceperit , folo pane , i 
aqua vitam fuftentans , illudqi 
identidem ingeminans : ego te p 
remi fili mi , quis mihi tribuai 
ut moriar pro te ? nec qui 
quarn noftrum ingemifcit , ) 
filium Dei crudeiiflim* truc 
dafle. Unde Auguftinus fic R< 



fiavit : tanto dolore ac poeni- j dcmptorem noftrum , fuprem 
jcntia duftusfuit, atqueitafce- illo judicii die in hominemtfc 



lus fuum deteftatus, ut copio- 
ias eleemofynas in pauperca- 
«am effuderit , eo pacto , nt 
peam exorarct prxter aliam 
* juftiti4 pcenam infligendam , 
xnanus tam nefaria iibi ampu- 
iaretur. Quod ckm non irape- 
traret > rogavit , eam fibi prx- 
fecareliceretin rotam agendus; 
Jte ipfum promptiflSmc ad cam 
ipomparavit, ubi confraftis of- 
fibus, a nona matutina ufquc 
iu diem fequentem vivus per- 
inanfit, exquifitae pcenitentiae fi- 
g»a fanguineis iaehrymis uberri- 
we conteftatus. 

Nos non mortalem princi- 
pcm >■ fed^ Dcum ipfum , Domi- 
aum dominantium , non uno 
vulnere ,. fed tot plagis crude- 
liflime configerC non perhorre- 
fcimus , quot flagitioriim tela in 
eura cvibramus. Nec eft,qui reco- 
gitet, quem faciaoris fui longea- 
trociflimi poeniteat. Poenuuit 
non ita pridem (at longe inferio- 
^i de causa) matronam GalUa: , b j 



tonantem inducit : ■• c cut (D 
gravioretuorumcrimiEura cru J 
ce quam illain qua quondam 4 
pependeram afflixifti > gravior' 
apud mc peccatorum tuorura' 
criix , in qua. invitus peodeo , • 
quam iila , in quam tui mifcr- • 
tus afcendi." Qub fc tunc pecca 
tor convertet, auando illi meriu 
exproferabit Salrator : " d rid< 
hominera , qtfem ct neifixifti : ' 
vidcvulnera, quac inflixiftij vi- C( 
de Iatus,quod transfixiftij quo-" 
niam per te , & propter te a« 
pertum eft , & ramen intrare" 
noluifti." Neque rainus terri- 
bile eft illud S. BonayenturxJ 
e ^Apparebit inquit, Dtminut J*« 
fum tum vulnertbut juis tTclarad' 
bit y dicent : videte , tjuanta i 
ii»^// , fj»* invobit, & provobh 
paffuj fum y & tamen ingratiom» 
nia cantempfiflit , fjr pre mbile 
duxiftis. Ite malediBi in igne a-ter- 

fc Sainft fjre, ibid, 

cAuf.lerm.l8l. it ttsaf, iu Wfi^. 
PtBt* ferm,l 

d Aujj.l.a Symb.cS 

« »»»*Y,t*tX,l $«»,«,» 



I)©MI HI6A Qjll 

m . Ccrtum itaque eft inex- 
temo judicio impios , utiPro- 
hetaait, * *g>e8uroi in tum^utm 
tnftxtrunt: quibus tefte Ruperto, 
tntr**d* Damini vulntr* ,attr»a 
Ht*ra incmdia. 

Qux ut refting*amus , lachry- 
oarum imbrc , & &«© eju* lan- 
• 3a*fa. 22- 



Yt <U1 A ■ B 9 I U Al.~ 3ff 

guinc , per facrtmentftrum eana« 
les falubriter nobis profluente» 
«ccurramus , fceleris noftri atro* 
citatcm deteftemur,nof«,ueChri* 
fticidas acDeicidas, fupraom- 
ncs Rcgum ac Imperatorum fv» 
carios, gravioribus longc cracrsi 
tibus dignifliraos fateaxrmr* 




ftmft 



m 



I M B L E M A XV. 
Nceomedat* Gcn. 2> 







CAVE NE TlTUBES, MANDATAQjTE 

FRANGAS. a 

&OMINICA PRIMA QUADRAGESIMA. 

fcjunium quod Heterodoxi , ut inventum diabolkum execra** 

tur, **de®ptox nofter exemplo firo fan&ificavit & 

obfervari voluit. 

^ I. HtreticoTttm erroresrefntantur , *c jejunii pr*ceptum MJftruitmi 

$• "• J?)« n ium ut eft a&us virtutis abftincnti* , hominem contra 

. infultus cacodaunonis obarmat. b 

i . III. Je)nnii *r»tAf*rtifiim4 y Vkt poffitis orania tela nequiflSmi igncl 
CXtinguere.^^^yrd. JLtfJei* *rmi* nonr.6bnr animi dnmttf 
_ _ # ****f'i H HoA mirAndum, etUm corptrk *caniritnr % U*dt Etcl.fJ* 
§. IV. Qut abfttnens eft , adjiciet vitajttV 
• Hfiax. fc *.TI«a,M» «. «4* 



**7 
>OMINICA PRIMA QUADR AGESIM-& 
Citm jejuujtjfet quadragiuta dtebui£§' auadraginta nsfti- 
bu4 , podeaejurttt. Matth. 4. 



HAretici moderni- , 
Epicurei, Anoroci, 
jcjunium Catholicis 
praeceptum, maxirae 
impugnant,& utin- 
ventura diabolicum 
imnat,* Hjcc Calvini cenfuraeft 
f inft. C 12. §• Xl.btttfunt im- 
* /*£*/, inquit,?»* confcientiat 
■ tialibus vitculis ftriugunt t inter- 
Bhs carnium ufus^ndfi hominem 
ntamintt. Et infra:Hxc uitima tft 
tpictas,&- vix morte expiabilit, fi 
tit minimu iaridt aut rancidx car- 
t,cumpxne ctbano guftavtrit. Et 
lo.Magriat efic infipientix&au- 
sciXjimirari veilc quadrageilma- 
Chrifti jejunium Lutherus ye- 
>ficcontra jejunium debaecha- 
ir : Quid boc aiiv.d <ftta.M inpi<t 
aut jimicbrifti i quod ut faci- 
ivspopuioin vitrump-r.ouo ira- 
3nant , ad fuum fen^i^m facr.as 
tteras traducunt , allf^antcs ii- 
id Pauli t. ad Timot.f. b Inno- 
:Jfaiii ienporibus d:fitd»nl qui- 
xma fide , f»quente.r mtndacium , 
ukbtntti nukert & abftinerr a 
bis. Quorfum haee ajunt * Sub- 
itenim Apoftoiu» : ll*ia omnit 
reatnra bona efi , C£" «iltd re')icien- 
*m , tjuodcmm tratiarum aCl i-ne 
trcipitnr. Idemi.3or.lo. Omne 
vod in mactH» venit , mandnttte , 
ifril inttrrogtntes pritpter-toufiien- 
*m. EtLucxio. Magifter veri- 
itis Difcipulos fuos docc>: H*n- 
ucatt, tfua app,nunt*r wbil.CzVL- 
\m fubneftit Mattharus , capite 

1 Chaevafde »otii vt 1« R»I l,*,n«ta 

i8.sap. 5.^.3. h XT,»,4 



f f . ^m tptod intrat per ts eoiitqui- 
ttnt hominem , fed tjutd procedit 4t 
ore. Erquibu» inferunt novitiura 
Pontificiorum inventum efle «5c 
erroneum, acfconitati Creatoiis * 
qui omnia ad efum tc ufum ho» 
minum cendidit, repugnarc. 

§. I. 
Dt&i err§ret refutantuf , *t 
jejunti fraceftum adftrui* 
tur< 

A D hos tam craiTos & palpabi- 
leserrores refutandos, lcien- 
dura eft Apoftolum i.ad Tim. 
4.C infedari Simonianos.Saturni- 
num(qui tempore Apoftororum 
vixit ) Ebionem , Manichaeos » 
Marcionitas, Encratitas<q»i dice- 
bapt, Buptiasjvinurn, carnes,6cc, 
efie creataa Diaboloi ac proinde 
hatc natura fua efle mala & ca* 
venda , eorumque ufu & ef» ho- 
mintm inflei ^cmacuiari. Aija 
Scrrpturac loca tantiim probaut 
fubiatas veteris icgis caeremonia» 
fcjudxorum, qui nimis fuper- 
ftitiofi crant in multis ciberum 
gcneribus devitandis. Jcjunium 
autcm & abftinentiam a cert;'s ci- 
bis,non cfle novitium inventura r 
ex eo patet , qubd Deus primis 
paientibus , alinacntum ex her- 
bis,& frufiibus terras pracfcripfc- 
rit : d £ cce dtdt tnbie «mtiem iw- 
bam adftrenttm femett fuper ter- 
ram t & univerfa Ugna% quat habent 
in ftmttipfif ftmentem gtnerie fui t ut 
fint vsbis in tfcam. Tranfaftiquc 

c C»ro hic. AQtix *. , , _ 

Uint 



258 DOMIJCKA I. Qjl ABRAGESIMAT. 

• funt multi annorum ccntenarii , | illi crat , ne camedeter 
totum videlicet tempus antc dilu- 
viam , qao genus humanum , nec 

efum 



carmum novit,nec vini po- 

tum. Donecprimus poft dilu- 

vium Noe vinum invenit, &: Deus 

carnium cfum hominibus indul- 

fit j at noa fine dere&u , dixit e- 

nim : a Qmnt qu$d movetur , & 

vivit , trit vtbis in cibum , exctpto 

tjuedcamtm cum fanguint nonco- 

mtdttis. Sed nec omnes fructus 

primis ^areatibus concefil funt s 

verum a ligno fcientiae , ar&ifli- 

mo praccepto illis jefunandum 

erat: b Ex omniligno paradifi comr 

tdt,dt ligno auttm fcitnti* beni & 

mali nt comtdasiin mutcntnqne tnim 

dit comedtris tx te, mertt meritrif. 

ComeditAdam fru&um,qui in fe 

bonus ac fapidus erat ; ied quia 

contra prarceptum Domini, ie ac 

pofteros omnes amarilfimo mife- 

riarum pelagoinvolvit. Audirchic 

juvatBaiHium de jcjunie difleren- 

tcm:, t ]c)unium(inqtiit) in paradi- 

>,fo lege conftitutum eftjprimum 

„mandatum accepit Adata : G je- 

>j}unaflet a HgnoE?a,non ifto in- 

»»digeremus jejunio.O*i*ccf</»7 S. 

*>*A»%.'. c Ipfc Princeps gcneris- 

».nd*ftri,quamdiu non comcdlt,in 

„paradifo fuit : ftatim cum come- 

»>dit , de paradifo ejectus eft. I 

npvnc Calvirtt , & \*&<t ; </quod 

»,intrat peros, noncoinquinat 

j,hominem. Non erat Mortiferum 

rnel , quod deguftavit Jonathas, 

r nifi quia Pater vctuerat. Neque 

propter panem , quem comede- 

rat , & aquara quam biberat , a 

leone Propheta difcerptus eft ; 

fed quia mandato divino cautum 

a Gon.O t(fn,l 

c Auj- feim,<5 do rewp, 

4 Matik 15 oi Rog 14, 



c* 

fuillae Judxorum tempore 
minus bonas erant, quam rao 
tamen quia illis vetitx , con 
tunc fine peccato non potcr 
Qpar lex Mofaica ram rigide 
vata eft , tantaque cum laude 
Machabares in album purpuri 
rum Martyrum Ecclcfia redc 

Probatur fecnndo jam ind< 
exordio Ecclefiae jejunii pra 
ptum in ufu fuifle. Quod Ec 
fiam imponere pofle , ex co c 
ftat, qued A&orura ic. Apoi 
li, poft indu&am lcgem Euac 
licara hominei afuffocato 8ci 
guineabftinere juflerunt. I| 
vero Apoftolos jejunafle , « 
monio* Chrifti comprobat 
eft , dum dixit : / Vtmitnt di 
cnm auferttur ab tis fyenfus , 
tnnc jejunabunt. Q^rs verb fs 
mentis , fi in Ninive fuifler , f 
ceptum Regis derigidiffiruo 
junio , quo omnes homines , 
gros .lactentes, jumentaipfi 
omnicibo abftinere juffit , i 
quum duxiflet ? Quidni Eccld 
quam Chriftus audirc przce^ 
moderatius longc iejuniura 1 
ponere poflit. Etfi prarcept 
Medici , ad pellendos morl 
corporis in afgro locum habe 
pracceptum Ecckfix ^ ad petl< 
dos morbos animi, a ration 
lienum judicabiturj Altcmm 
communi Patrnaifententii , 
junium quadragefimale ab A| 
ftolis inftitutnm , & Ec Jcfiat \ 
ditura comprobari : ut patet 
libro quinto Apoftolicar 
Conftitutionum, cap. 15. Serv 
dum ejt a vobis \t\ nnimm tjuaar* 
fimA , centinens mtmeriam comz 

fMatth:?, . 

fau* 



DOMIHICA I. QjllI)«A«t«IMA*. *<$ 

Chrifius \e\unaverit > adilruite: mfi 
ut vobis exemplt effet t)**)'}*! 
nium. Quoil exemplum Chrifti 
fuse traftat Lobbetrus de Conti- 
nentia libro i. capite ; 17. Iilu* 
autem praeceptum fub mortaU 
©bligare , manifefte ptobat Lef- 
ilus 7& confiimat cx Concdi» 
Gangrcnfi,ante annes u&o.can. 
19. Si muis \e\unia , qu* communx* 
ter ah Lccltfik cnftodinntur , dtjjel- 
vat, anathtmafit. Cui illa Augtl- 
ftini fcnteotia confotmis eft E- 
k Miis diebus \t\unare remedtum 
esl autpramium > *n QuadragefimA 
non\t\unart> ptctatum tif: ia<jU« 
non levc , ut docct Aabrohus : 
d Kon enim fratres Itvt ptccatum 
eftfidtlibus , miiSem Quadragefi* 
mam d Domino, non \e\unaro : • fcrt- 
ptum eft enim , ejui dicit ft tu tU* 
manere, debet>ficnt ipje ambHlavtt, 
O ille ambulart \e\unaudo. Quod 
exeoprobat:Si ignorans Iottatba* 
indtlum d patro )e\unium> 1"j*/'- 
f,'vtrit t m-»tiaddicitHr : auifcttns 
d Cbrijio indiftum infolvtt , am4 
ntf. e >ur ? 

Porrbquam hoc prsceptum 
leve ac !ene .fit , ex illo roanife* 
ftum eft ; qubd Ecclefia ut be- 
nigniiTirna mater , fuis nonieju- 
nium Niniviticum, aut Sautis Re- 
gis iudicat 5 fed infirmitati fuo- 
rum condefccndens, ab hocexi- 
mat emncs in teneriori state > 
uicvuead annum -igefimumpn- 
mum expletum: & ob defeftura 
n3tur«, viros fcxagenarios; foe- 
minas verb quinquagcnarias,pro- 
babiliter nou obligari cenfetSan- 
chez de Matrimonio lib. feptt- 
mo , difputatione trigeGma fe- 
cunda numcro dccimo fcptimo* 



enit & legifiatUnis Domint. 
em Canonetn Divus Igna- 
s Apoftolorum Difcipulus, ad 
ilippenfes fcribens, retulit : & 
annis 500. Rupertus in cap. }• 
ax fic argumentatur : Sicxt$ 
indum ediclum (Regis) fieri •- 
tMityita/tcundiimfidemCr tra- 
icnem beatorum Petri Cr Pauli 
poftoiorum , quifunt vtl effe de~ 
it lingua Rtman* Sedu , :dnem 
■lefiaftcumfervare oportet.Cori' 
nat Hieronymus epift. 56. ad 
trceiiam de errote Montani. 
s HTtatn Quadragtfimam fecun- 
<n traditionem *Apoftelor*m tota 
t», congruo tempore je\uuamuo. 
ide D. Leo : a *Aptftolica infti- 
io euadrajinta dietnm \e\uniit 
iltMtur. Et San&us Petrus 
ryfologus : auod Quadragefi- 
m \t\unumuj tnen eft humana in- 
ntioy avftir-tas eft dvhta. Ad 
»ra accellit D. Petri inftitutio , 
i(ut ait Abulenfis) Quadra- 
imam primus inftituit , idque 
mplo Chrifti :quod ut S. Pe 
sait, nobis rcliquit, b ut fe- 
imHrv>fiigia e)u$ .- fi non pafii- 
i iquis i cum non hutnano 
>re jejunarit , at pro modulo 
mcnfura gratiac : alias confe- 
itur nihil iiiKm boni feciiTe, ut 
iobis in exemplum trahctetur, 
! quod imitari nos oporrf^t ; 
xque enim aclio fnit infiniti 
■riti, 8c ab omni impcrfedtio- 
immunis. Q^are hac tcmpe- 
te jure ufurparim illud Am- 
Dfii , qui cpiftolaocTruagefiiVia 
uoda contra monaches Apo 
'as , jejunium damnantes , 
ibens ; fic eos coarguit : Qui 
HMandum negati* > <jua taufa cu. 

kS,Leo,rtrra,6,4c Qn*4> 
» i.Fc»,a, 



«Apg,frrm,6*, iet««, 
^AiaWfKm.aj.ieQjiai, 



X3* 



200 I>0»| IH ie A I. QjlADHABlS r««. 

Ut^ docet Sanchez In Sele&is , cum probent, prarceptum ho 



difputatione quinquagefiml 
quartl, numero undecimo. Se- 
cundo ornnes foeminas gravidas 
ac la&antes. Tertib omnes opi- 
nces , ut probant ex privilegio 
Eugenh quarti. Diana tra&atu 
fecundo , refolutione oftava , Sa, 
Ledefma , Bonacina,Baucius pag. 
50. Pagundez praccpto quarto 
Icclefix , capiteoctavo , numero 
decimo fexto. Quartb omnes iter 
facieates peditcs, ad quinque leo- 
cas Lufitaaas,pr*ter aut propter 5 
Pagundez citatus nurn. decimo 
fcptimo : aut quatudr Belgicas,ut 
«fu jara receptiun eft. Etfi animi 
causi, utait Diana 12. refolutio- 
ac 52. Sanchez Select. difput. 
5 v 4-n. 20. Bauciuspag.51. Quin- 
to cxcufimtur Concionatores ab- 
foluri ex obedientil , vel ob 
publicam utilitatem ad populum 
di&uri. Ita Novar. Silv. Ledefm. 
Azor. quos citat Fagundez pr*- 
cept. 4. Eccl. cap. 8. n. 19. San- 
chez verb in Conciliis partc 2. 
hbro 5. cap.r. dub. 13. n.7. Ad- 
dit Magiftros Grammaticx in So- 
cictate non obligari ad jejunium, 
nifi media quadragefima , id eft 
tertib in hebdomada , etfi fint 
fortes & robufti. Hasc verb clau- 
fula , fi fine gravi incommodo , 
fuo muncre fungi nequeant ; aut 
equites , aut etiam cx re illicita 
f raviter defatigati fint, ad omnes 
fe. extendit , uti & onancs argros 
floc praecepto eximi. 

Accedit confuetudo collatio- 
jbis ferotin* : de qua qnid Suarez 
fCnferit, aliique$ vide apudFa- 
gundez pr«cepr. 4. Eccl. cap. 4. 
D.12. deCollatione : & Bauciura 
pag. ^r. qui laxos in hac materii 
JDo&or« allegat. Qua; omnia 



clcfiaefacillimum eiTe,& irt o 
dam,corpori iuxta ac animx 
tare,non poffum quin cumD 
ximoexclamcm,qui dejejuni 
ftivitarum agens (ubi fenes l 
venes & infantes jejunabant 
& pecora) fic ait:"* Quale fii 
Chriftianum pro falute fua u 
facere, quod pecudes pro hor 
num falute fecerunt » nifi qu 
ftolidior pecude eft,qui indh 
pro Cez Sacerdote jejunio, n 
jejunar. Nonne enim pecus e! 
qui non intelligir,qnid illisii 
minear,quid incumbat? w Etp 
quidera ut in appofito fyml 
videre eft,ad nutum Domini 
abftinet.vel fpe potiundi, vel 
tu verberum , dum nos nec 
coena: magnac , necmetusfiti 
famis ajternx , quam patiemn 
Canes, commoveat. 

Sed hxc ha&enus , quoad 
junii prarceprum : nunc aui 
quod jejunii virturem ac rn 
tum fpe&at ; &quantocum 
gore in Ecciefia femper obfei 
tum, paucis expendamus. 

a S Maxiaiai de Litaniit Se Ieji 
*Jjo.yit. 

$. II. 

Jejuxium ut eft aflxi virn 
ahfltuentta , ksminem I 
fra tnjultui cacoddmctm 
armat. b 

QOliath terror ille Ifraeli 
rum , quem Auguftinusa 
que Patres , Principi tenebran 
conferre non dubitirunt, prot 
cabat filios Ifrael quadragii 
diebus , eos lacefiens mane 

vcfj 



L 



O O W T* ItA I. QjlAD R A«t » I U 41. lf| 

:rd : * Procedebat ve,o Phili- \ fervat in Jonam ?. Joan. Bajp. 
Uwens cap. |. rexs y. quod fi- 
dern nobis facit potenti* & aftu- 
t'ue koftilis, nofque debet mirura 
in modum ad pugnam cum eo 
ineundam obtinendamquc vi- 
ftoriam animare : primum ho- 
ftem , Ifraeli ex Agypto egreflb, 
& ad terram promiflara prope- 
ranti , uti cft a D. Gregorio ob- 
iervatum , c occurrifie Ama- 
lech. Eft autem Amalech, fecun- 
dum ejufdem interpretationem 
Gregorii , idem «juod popukis 
lambens , feu lijsgens , ollas nt- 
mirum & pocula. Quid fibi vulr, 
collationem fpe&at , ""vel j quod populus afluetus ollis , c«- 
ietudines alibi indu&as, vel ' hnx, dapibus , pocuiis , pugnare 
contra Ifraclem , ele&um Dei 
popuium , primus incipiat ? pro- 
fectb hoc non aliud quam fpiri- 
tualem pugnam defignat. Per 
totura verb diem hoc receptifll- 
mum axioma occinit : litjuidum 
non ff*n$it \e )a*i»m : Ut dum ci- 
bo nequeunt, fe liquido.quafi ar- 
cem largo flumine mutiant , tum 
ne potus noceat r toties aliquid 
fibi fumi licere dicVitet ex Sylv. 
Medin. Ledeim. Fagundez prae- 
cept.4. Eccl. e. 4. n. 15. dccoi- 
lat. llbi omifsaclaufula,quam fic 
Dodtores appoausr ; tntdo non 



ixi & vefpere , & ft*b*t 
.Mfint* ilitbtu- 

rtarcus ille Goliath hoc 
raginta efurialium dierum 
ore in campum progredi- 
procedit vcrb mane 1y vefre- 
mane impugnat prartcxtu 
ciilitatis ftomachi , ccrebri, 
xionis, catharri , injuriac ae- 
ioxii vaporis : vefpcri dcfe- 
:vioris fomni,ingratiamad- 
rntis amici : ut cKm Sylva- 
Ibbas , b Marcianus, aliique 
horerx in valuntario jeju- 
fecifie memorantur. Quod 



ntias quorundam laxiorcs , 
bemon "fraudulenter objc- 

licere pro collarionc fume- 
•am ex pane, ex vino, vel 
;dalis , qux feorfim fumi 
iflent. Ut videre eft apud 
am tratt.2. refal.34. Azor. 
nal. Bauc. pag. 5T. & 56. 
connectit fcmenriam Azor. 
:ulum adhibcri poflc. Tum 
:it ad magnos quofvis pifces 
Ib nonexcedatur quantitas) 
: Bonacina trad. de Icg. Ca- 
• Mejala.Baucius pag.5i.qui 
:s volunt quantitarcm fpe- 
, non qualirarem. 
mtra has infcftiflimi hoftis 
ias,4c. his diebus nobis col- I 
ndum eft , ut refre monet | 
ardus ferm. 1. de jejunio : 

/Ue > Hm muid, •^eftm* tenspm \ 
dintur , tempm militi/t Chri- j 
e y nemo e,go in nmbra ^aceat^ 1 
pu^nam detrecitt , i» aciem < 
iw efi. 
emorabileeft, utdo&e ob- 

*egI7 b Apopbreg. Beyeti.tit. 
ej«oiunj. " ' 



■ fi<tt ;« fraudem jejmnii ; pcrfuadet 

vaferrimus impoftor , pofle 

• quemque centies de die bibere , 

• & varios arloicos ac focios invite- 
re ,. ut & centies quid cibi fume- 
re valerct. Non hoc jejuniura 
©lcgit Dominus. In prandio vesq 
in opplcndos , ut vefperi non c- 
furiant * ad 3. 4. horas prandio 
infumi pofle: cum nullum tempm 
deftnit.um fit. Aut jejunandum ia 
coenam, ut majori voracitate hei- 

e Oieg. ia I R«g ttp, l{ 

iuart 



SftMlNICA I. Qjl A D t A «esImAe. 



luari poffic.Cujufmodi jcjunium, 
gulonom quifque, quasi aiiorum 
non jej unam ium prandium , aat 
cocnam mallet. Vellet , ut videtis, 
hic ftygius lavernio, ut ficut qiii- 
dam audientei non audiunt, ita 



fm. &alibi : b nibil prodeft l 
gnm tot*. die dux-ffe )t)unium,fi 
flt* cibontm fu*vit*te t velninm 
te *nltA* tbrualnr. quxfufms i 
dem profequitur hoc crcdo j 
junium quod elcgit Dominu 



|ejunantes son jejunent \ quibus quod indixit Ecclefia. Sed , i 



annumerandi illi, qui fub undeci 
znam aneridianam , quo minus 
jej unium fentiant,cubitu furgunt 
atque e ftrato menfjc accum- 
bunt , edulioruttn varietate bafi- 
liceinftrudac. Qui Religjofiflimi 
fcilicct facrar inedix obfervato- 
res,mellifluo Doftori ftomacbum 
«novent , dum fic fu"am in eos bi- 
lemeffundit: *ftrcul*ftrcniu*p- 
pennntnr^pro folif carnibiu,*, tjui- 
bnt abfiinttur, gr*ndi* fiftium ctr- 
pna dnpiicantnr J cumcjue prinibnt 
fuerie fatiatnt, fi fecundts *ttigerii y 
^vidtbtfii tibi necdum gnft*ffe pi- 
fcti. Palatum qnippe dum novtllis 
ftducitur ctndimentii pauUtim dif- 
fuefctt cogmt* , &* *d fuccts txtra- 
neos , -jtluti adhuc jejmwtm , avidi 
rturvatnrin dtfidtria *grc. 

Ita Bernardus inluxum & in- 
gluvicm jcjunantium invehitur : 
cjuikiodi hunc fiuftum colli- 
gunt, utunico jcjunio fibi tres 
gulofas menfas parcnt : pridice- 
nimjejunii fe ingurgitant , ipfo 
jejunii dic in prandio fe farciunt , 



quis , Ecclcfiaclcgcsnihilomiri 

fervo, femel dumtaxat , de < 

calentes cibos admitto , conte 

tws unici refe&ione diem tra 

figo. fed harc refeftio nonn 

niis lauta fit, non miniis copiol 

nam qui uno prandio rantum v 

rat : quantum tribus Vitclliis fu 

fecerit, prarcepto forfan jciur 

fatisfacit , fcd praecepti fine 

minime attingit, & non femel i 

guhc ac temperamiarpeccatuni 

jejunande impingit. quod jeji 

nium vere Turcicum dixero. I 

quo Radziviliu* ep. t. Jcjun 

Turcici ritus eft , dietbto abrli 

nere cibo , idquC per menfcm 

nottii vorare , quantum vcl ver 

tri, vclgulx placct, dummodi 

cefletur una hora antc ortum fo 

len. cjufmodi jejunantes dia 

bolus non timet.Vitellius in Ira 

perio Romano turbas & mal 

magna mcliturus timebatur : ha 

formidines, ut vanas,Galba fper 

ncns: quid Yitellius,ait,helluo 8 

patinarius milcs moverit ? vcjq 



poftridiequaii jejunii damnum, j tridedirus timendusnoneft.noi 



ventri illatum, refarciunt. Quos 
pluribus ic acriorifcus verbis per 



timet Crafftf, fed flactos , ait Tul 
lius. &hos prarillis, hoftisno 



ftringit Auguftirms tom. 10. in i fter timere folitus. qualis ille 



appendice iermon. 86. funt tjui 
ttam objhvatorei qu&dragtfim* ,dt- 
liciofi potiui , qnam religicfi. Itjn- 
n.xtit ntn ut filitam temperando mi- 
ttuant educitatem, jednt immtdc 
r*Um diffirendo augeunt avidiia- 



qui dicebat : c gt« ** me* tnfirt»*- 
tx funt a \e\unio , & caro mta im- 
mutata tft prcpter oleum. U bi H:C 
ronymus : u/es diligit milttei 
Cbr/ffnt,tfui \r\uniU vactnt. yuart* 
quiain \e\unio viBori* efi , &i* 
b Aug to 10 iera» $5 Afitnf 



04MIH ICA I. <£HAn*A*S * IUAt. fOj 

rfJt trinmphiu, ejufmodi fc je. / cere daemoniu meridianiim? ftan- 



> David municbat : a cperut, 
it, in ye\unio animam meam. 
ejunio fc nudum & incrmcm 
?at,quare hac lorica le arma- 
guta y inquit Ambrofius , 
id« racit j jcjunia operiunt. 
leDavid^ upetui injejunio 
mam mcam. bortum operi- 
itum.quod ani«am tegit, ne 
mtatore nudetur. hoc operi- 
o velut cataphra&us Daniel, 
rs leonum contiivit. tcftejtf. 
io: hom. de jejun. „ c Danicl 
n trcs hebdomadas pane non 
aediiTet, nec vinum bibifTet, 
oiflus in lacum, ctiam leones 
marc docuit : neque cnim 
nes., demes in eum infigcre 
iieranr , perindc quafi e lapi- 
, aut ferro , autalia quipiam 
diorc matcria concrerusfuif- 
adeoqueraadmodum tin&u- 
errum indurefcit, ita jejuniu 
viricorpus duraverat,acled- 
»us infuperabile reddidcrat. 
: folicitus nos commoftet S. 
us:„iffratres fobriieftote& 
;ilate, quia adverfarius vefter 
tbolus,tamquam leo rugient , 
cuit quxrens, quem devoret ; 
acarmatura pnemuniti , xefi- 
i valeamus. ad alios debellan- 
hoftes tartarcos , re&e fuade- 
Fuga. abi, recede, fuge dilcfte 
vis impuros Veneris fpiritus, 
ugam agere ? occafiones, con- 
fus fuge. vis fuperbum Luci- 
im conterere > pompam , ho- 
es , & nomina magna, longe 
:ando fuge. vis avaiitix da> 
aem fuperare ? aurum omne , 
>pes fpernendo fuge. vis vin- 

tCz\ 68 b Amb* Jib.de Elia 3c je 
jtmiocjp 4. 
6iil'hom,d« lejnnioi d t Perti 5 



<Ium, congrediendum eft, quoti- 
die ferael iteruraqjin confpe&um 
vcniendum. iahancarenampro- 
grefius,lu&am fuam exponit Aug. 
ft t nuncautcm, inquit , fuavis cft 
mihi neccflitas,&adverfus iftam'* 
fuavitatem pugno, ne capiar, &" 
quotidianum bcllum gero jeju- " 
niis:fsepius infcrvitutem redi-" 
gens corpus meum,hoc me doca-* 
ifti , ut quemadmodum medica-" 
menta , fic alimenta fumpturus" 
accedam." cibus ac potus quoti- 
die obverfatur , & hoc difficilem 
rcddit vi&oriam ; fed tantb glo-^ 
riofior manet triumphus./^r»»^" 
ntilitia utftrx nm carnalia funt. fed 
ut Seleucienfis Antiftes fuos do- 
cet i g j e\unium , fcutum tft ad mi- 
litiam, contra dxmones ; quod 
abrccifle , periifle eft : fubdit c- 
nim , h minus fane periculum fut- 
rii, aliquem in aciefcutum ab\ictrt, 
quam fi arma \e\unii videatur pro- 
,eap. Chryfoftomus : i miles 
fint gladio, oratiofint )e\uuio. Hie- 
ronymus ad Demetriadem : \e\a* 
nitrum tibi arma fumenda funt . E- 
tcnim fi temeriratts eft , militem 
iHermem congredi cum armato , 
multbmagis hominemluxu fra- 
£tum , ac crapula difHuentem . 
cumdiabolojejuno : hocablm- 
peratore noftro edo£i fumus : de 
quo Bafilius , \ Domiuus ncfter mn 
prttts in carne, efuam pro ntbu af- 
fumpftvat , diaboiiinfuUms excepit, 
quam tam)t)Mni» communiffet , Ut 
& nos in hunchoftem tartareum, 
arma haec airipiaraus , <£uod cla- 
riiis exponens D. Ambrofius : 

e Aug.l.IO confeff.c.31 fiG-r,ta 
g BiGl hom-.I delejna, 
fa Hem, 2. de Icjusio. 
i Chryfoft hom 6 
k Bafii hcm.X. d« Iej«. - . 

a Dcmt- 



3 £4 - BOUIWTCA I. QjlAD* A«EllMii. 

„Dom!nus, irquit, diabolumpo- , fed ad jejuaium : & hanc ca 
„fteaquam quadraginta diebus je 
„>unavit, evicit ; non qubd non 



„aate jejunia eum vincere potuif- 
„fet,fed ut oftenderet nobis,tunc 
„nos diaboli poffc efle vi&ores , 
„curaper4o. dies vi&ores jeju- 
„nando, defideriorum carnaliura 
„fuiflemus ; euni autem qui hunc 
„numerum confecratum.gulae in- 
„temperantia vio!afTcr,tamquam 
„imbecillemfle miferum,facile ab 
„inimico poffe fuperari. ejus ex- 
emplo fortiffimas athletaChrifti, 
Pdtilus , cum diabolo inarenam 
defceudit : k fic p«gno , iHquit , 
non qx*fi Atrim verbtrans^ftd CM/h ■ 
go ctrpus weum y & in fervitutem rt- 
digt. novum plane pugnae genus 
ut hoftem fuperet, in feipfum fae- 
vit.quaeris.quo armorum genere» 
tefpondet Emiflenus ut frirituali- 
hus rtfifttrt po/Jit inimieisyCtntinuit 
fiwitt corpus vallare jeiuniis : vide 
' - ^infa- 



inquit Hier. : c ^4p»/rolns 
turilate , ftd in infirmitate g/$ria- 
§**". quando enim infirtntr, tmnc fer- 
tisfunt. d 

a Ap»r,!ib 4 ia Lt?«am ram.f 
b l Cor,9 cHi«ioa,iDPiai.J«8 
il 2 Cor, !2 

§. III. 

Jfjttnii arma fortiffima, ut pofi. 



fam fubjungit : )t\unium pradit 
verunt y ut fomenta libidmis fn 
traherent, Quod raagni Magifl 
non inferior difcipulus Aquin 
confirmat, dum 2. 2. «juadft. 4 
art. 1. inrer tres caufas inftitu 
jcjunii , priraamponit : adctnn 
pifcentias carnis teprimendat. 

Oppugnabat L. Sylla inten 
Attica Piracum : e contra Ai 
chelaus turrim ligneam , defci 
dendi gratii ftructam propugru 
bat. Eduxit copias Sylla , & c 
mni, qua potuit induftria , cona 
tus eft turrimillam , qux intej 
pofita obftabataccendere. Vc 
nk, acceflit , ligna fubdidit, fub 
movit Graecos, ignemadmovit 
fatis diu intenti , numquam tur 
rim incendere valucrunt : e 
quippe folertia Archelaus , 
mncm ligni materiam aluminc 
quod igmspatiens, undiqueobli 
niverat , ut flamma turrim cix 
cumplexa, adurere non potuerjt 
Obftupuit Syllanus miles hart* 
turris inviftam pertinaciam.fuis- 
que conatibus elufis , copiae K 
infecta reduttae funt. Caro no* 
ftra, materia concipiendisignt- 
bus apta : nifi corporis noflr 
| truncumjejuniialumine, contra 
fcedas libidinis flammas & igne: 



fitU om*tta tela nequtffimi I tela probe munierimus. Vetus 



tgneaexflwguert. ad £ph. 6 

A D rcftinguenda &retunden- 

**da ignea Iibidinis tela.infkm- 

mata a gehenna , & a ftygie 

hofte immffla , docet Albcrtus 



illa & veraHieronymi prsceptu 
eft : / qntd ardentes diabtli fagii- 
tte, jejnniorum, &• vigWarum rigf 
rf, rtfHng utnd* fint. Exper t O CtC- 
dite , de fe ipfe fatetur : g dicat 
tjuififut qutdvolet , ego fetjmr 



Mag. jejunium arma fuppedita- \ fiientiam meam. Scio mih> ahK- 
xe, damdifquirit , cur Ninivitat j ntntiam & nocuiffe inttrmifiam,^ 
non ad preces , non ad eleemo- 

fynas, non ad lachrymas & plan- ! i ** ,,i ■ , " *■ f " ic «*'•« 
^ui dumtaxac fc 'conWunc , [ 1l^?^^ m „ r 
l ffftdf 



© O M r W I C A I. Qjl A » * 1 « I • I M ab. t€y 

nec aquac, iiec fomni nmquam 
fatis admifi. Hacc imitaxe fic vi- 
&or evades : 
Snbtrakt livuifoco ,fivif extin- 



ifniferepttitam. Intimum ve- 
. animi fenfum Euftochio ex- 
mens , fcribit ; a quod difce- 
•ns in defertum Syriac , ibidem 
pugnantem carnem , hebdo 
adaruminedia fubjugarir. caro 
iuus indomitus eft , popifmis 
inime placatur. Si plus avenac 
bjeceris , fc ac fcfforem in per- 
ciem & praecipitium abripiet. 
impinguatuseft dileftus,& re- 
aicitravit. Wnc S.Hilarion\c ego 
e afelle faciam ut non calcitres, 
jcc te hordeo alam , fed paleisj 
ame te conficiam & fiti,ut cibu 
)Otius,quam lafciviam.cogites. 
ne vir ilie , qui corpori vclut a 
lo durus exftitit , compertum 
bet,quodquantb mollius habe- 
r,tantb contumacius evadat,& 
la indulgentia in hanc beftiam 
ccari. Quoddefcrvo facertcx- 
iteftatur, quem fi farferis , & 
itius habueris ; d pofiea fenties 
ttumacem, in omnia vitia proje- 
im.Veriffime Cypr „r jcjuniis 
itiorum fentina ficcatur , con- 
upifcentiac languent,exftingui- 
ur ardentis Atnac incendium , 
rjuoium omnem carnis rebelli- 
nem edomat,tyrannidem gulx 
poliat & exarmat. Id olim ju- 
tiem fenex docuit , f ut refert 
ffinus Aquilejenfis : Religiofum 
icm juvenis vifit, feipfum accu- 
ts & dicens : mi pater, mea me 
o trahit ad illicita , & damon 
iduo inapugnat, nonfumrefi- 
ndo igneis ejus jacuiis. Ad 
em fenex : hxc numquam mi- 
faceffivere negotium > ex quo 
im monachus fum , necpanis, 
H er^n.ad luftoch- i* cattvd virj 
i Deuterne.}! cHierou. invitaS 
Hilarion. d Prov. : 9 e Cyp"'an.<J» 
tfjun £ttcnt. Chri. f ApudRof. 
T*«ji vi«M Pairtw »«*»:; a ' 6» 



fnere fammam. 
^ ecit omni xto , «Vpofte- 
rorum memoria commendabilis 
puella , g de qua Canffinus cora- 
memorat : eura juvenis libidinis 
flammis incenfus , filiam hanc ob 
formx venuftatem ardenter depe- 
riret, jamque fcelus anhelaret > ut 
foedos hos Veneris ignes reftin- 
gueret , alimenta flammis fubdu- 
cere ftatuit ; quare exponit, fe fe- 
ciffe votum quadragmta diebus 
in pane & aqua jejunandi.quo fe 
ptimo exiblvere volebat.nec cen- 
fenfuram nifi ille,ut amorem fuu 
consprobet , fecum eandem iae- 
diam toleret.Sed exiguo tempore 
ita debilitatus eft,flc ardorlibidi- 
nis ita reledit, ut magis de morte 
& funeftis fccibus,quam de amo- 
re & cupidinis tacdis cogitaret. 
Alia profe&b mens,alia ratio,alia 
cogitatio homiais jcjuai, alia te- 
minenti & faginati eft. Unde me- 
ritb S.Lco lersn. a. de iejunio : 
quid poteft efficacius eiic jeju-" 
nio , cujus obfervantia appro -.'.* 
pinquamus Deo, refiftimus dia-" 
bolo? femper virtuti cibus jeju -" 
niu fuit. De abftincntia dcniq \ ** 
prodeunt caftac cogitationes, & (C 
rationabilesTbluntateSjfalubri-'* 
ora cohfilia : & per voluntarias** 
afHi&iones caroconcupifcentiis" 
moritur, virtutis fpiritus inno " 
varur." Divus Auguft: iatis dr- 
mirari nequit heroicum Jofephi 
fa&um , dum cemrocdara nacia 
opporrunitarem , h ■mul-.tr mdrfia 
g rat adclefctnti , iUe verb reftfif 

j Cauffin court, S.tors:4 dfc I An ( «i;t 
i«Bfa«K USt.y « ««».39 

M in 



DoMrvrCA I. QjiAB* AGE S IM AE. 



166 

ht maHttsejus pallio J fngit,&' egref 
jtnejlfiras. Ubicaufamdifqumt 
unde adolefcenti hoc animi ro 
bur , unde hic illibat* mentis vi- 
gor, ut adeo conftauter lafcivien- 
xis fceminx illecebris ac rcnoci- 
aiis rcftiterit? quifa&umhic in 
primo ac praefervido aetatis fiore 
vi&or evalerit ? hanc tandem e 
faeris paginis fubtilis doftor ra- 
tionem aflequitur : quod a die 
quo integerrimus juvenis aedes 
Potirari ingreflus eft , carnis ma- 
ceratione, &afliduis jejuniisfe 
contra petulantcm foeminam ob- 
armarir : a nec tjuidtjuam aliud 
noverat , nJtt panem tjno vtfcebatur. 
Exquifitafercula non noverat,nec 
▼ina-, quo fapore noverat , nec 
«upedias ullas deguftarat , folo 
sane fe vefci folitum affirmat : 
cx quo idem fancYiflimus Antiftes 
eoncludit:,, 6 Jejunium itacaftif- 
„fimiJo{cph mentem purgaverar, 
,,qubd carnem fpiriiui fubjecerat 
„incontinentia: nebulas difperfe- 
„rat, libidiml ardores mortifica- 
„verat,& caftitatis verum lumen 
f ,accenderat. Neaio non videt 
quantum intcrfit inter anferes fa- 
ginatos panedoraeftieo,& fylve- 
ftres aUos,quaefito viventcs pabu- 
ia.Illi obefo jam corpore.argre fe 
in altum fuftoilunt, aut fi ingenti 
nifu id conati fint , ftatim deor- 
fum eos trahente fa^ina.mole fua 
«adunt.Hi verb prorfus agiles.ex- 
pediti , nullis corporis detenti 
.rooleftiis, per acre pemici volatu 
feruntar.Quantuminter hos,tan- 
tum inter homines fartos,in ven- 
trem & vencrem pronos, & inter 
jejuoos mente in caelum eveftos, 
difctimeneft & neahtdefint,vi- 

x Gen iv.verf 6 

h A«g > i: te 2.0 detemp. 



des,inquitChryf quanta resfit je 
junium ? c ^Angetos ex hcminibu 
factt.Hinc S. Ambrof. ipfos ctian 
puerulos & adolefcentulos , ieju 
niis afluefaciendos , itaque a vi 
tiis avocandos acriter contendit j 
iafrxnent,i»^«i>,</ teneram etia* 
aetatera jejunia, &parfimonia* 
cibi , retinaculis quibufdam in-" 
domitas cohibeat cupiditates." 
Quarc huuc alterum arietem tat- 
tarei illius Goliath retundamus , 
quo jejunium corpus debilirare, 
vires infringere , vitam acciderej 
& pnemarure exftinguere perfua- 
det.Quzrh Bafiiius: "*quidfor« 
tiflimum Samfonem incxpugna-" 
bilcm reddidit? Nonne jejuniu?* 4 
cum quo in vcntrematris con ° 
ceptus eft : jejunium concepit, I 
jejunium nutrivit, jejunium vi-" 
rum erfecit. Ouod faue angelaiB 
matripra:cepitmonens:qaa:cum- , 
q; ex vite procedunt,non attin-" 
geret , non viuum, non ficeram" 
biberet."Mirum fortafTc cuipiara 
videri po(Tet,regios pueros in au- 
la, fonrani & ctcere , pollema & 
aquapiriguefcere, ac liberaliori 
forma apparere prae iis , qui cu- 
pediis ac deiiciis enutriri , epula- 
bantur quotidie fplendide. Hujus 
rei fe exemplura prxbuit Daniel f 
cum tribnsaliis pueris HtbraraS 
dumcarnes aliofque cibos lege 
Dei vetitos refpuens , fic Mala- 
farenl oeconomum Regis affatus 
eft '.f tenta not t obficro, fervot tnos 
diebus dec~em, gp deutur nobit le?u- 
mina advffiendnm , & aqu* ad bi' 
benHunt , &iontemplare vultm m* 
ffns , (?■ imlttu puerorum , q*i ve* 
fcuntur cibo rfgio ; &r (ic«t v'Jerit t 
c Cbryfoft inc-I? Aft bora 17 
d Amb! d% Ei-aSr Itjva eap ^ 
e S Baf I boua 1 de jejaa fD*oie!it 
cap Ir 

facit 



Domimica I. QuAmioi siha¥T 
«cits atmftrvis tmu Modeftifli- 



[•mil cohfilium Maiaiari non 
Hplicuit, admiik tam humanas 
reces. Hic vos compeSlo , pa- 
cntes , qui jqunio pueros ge- 
lium fraudare , vi^orem exftin- 
uere , juveniles vires cnervare 
xiftimatts. <^id vi&nstenuifli- 
ius,quid legumina,quid frigida, 
tiam pueris , virium, roboris ac 
DrmK venuftatis contuierlt , at 
enditc \ elapfis decem diebus 
pparutrunt vultus torum meiiotes , 
7 corputenticrts pr* emnibus puf- 
iitqui vtfcehantur cibo regis. Qua- 
; mittite fupervacuas curas , & 
arios timores, ne fi filii, aut filise 
teneris fejunare confuefcant , 
>rmam macie ac pallore corrum 
ant. Moveat vos puerorum ac 
aeilarum turba. E quibus hic 
lofdam in exemplum adducam. 
nnum cum dimidio agebat Jo- 
mesBaptifta , a ciira in deferto 
ielxum incolere ccepit : ubi te- 
erioribus arborem frondium- 
tt mmmitatibus vefcebatur. 
deo ut hic vitam vivens angeli- 
m , b neque manducans neque bi- 
ns. venifle perhibeatur. 
Edmundus a teneris unguicu- 
j , c fextas ferias , pane & aqua 
»ntentus, tranfigebat. 
S. Lucas a puero non tantmn 
rne, fed & lafticiniis abftinuit. 
•lus panis hordeaceus, iegumen 
aqua , in potum flc cibum fuf- 
:ir. 

S. Juiianus Epifc. ab infantia, 
r quot hebdomadis jejunabat. 
id ipfum puer feptennis S. Ni- 
laus Tolentinas pra&lcavit : 
o&us credo a magno illo Ni- 

«tfieeph I.l.e 14, b Mitth IT 
• Sw.ta „Jta 16 Nor BaMeoatis 
4 fcifcakLta vrta, 



colao , Mirenfi Antiftite , qui 
etiamnum infans , Mercurii & 
Vcneris diebus , lac maternurn 
non nifi fcrael admifit. Stepha- 
nus presbyter Conftantinopoii- 
tanus , priufquarn extra uterurn 
viveret,jam jejunare didicit.Nam 
mater eo gravida , nec vini , nec 
carnis, nec la&icinii quidquara 
admiflt. 

Stephanus verb jam natus , «- 
bera matris nifi jejuna: fugerc 
noluit. S. Bernardinus , teneliu, 
Jus , in honorem B. Virginis die- 
bus Sabbathinis jejunabat.AIoy- 
fius anno decimo tertio , tria per 
hebdomadera ftata fervabat je- 
junia, pane & aqua contentus. 
Hunc tamen Marchionis filium 
unciatim vi&itantera , * non va- 
ietudine affli&um, non pituiti 
redundantem , fed validum ado- 
Iefcentem jurati dixerunt me- 
dici. 

f Carolus Borromams a puero 
panem 8c aquam tantum , domi- 
nicis vero olera vel fru&us dc- 
guftabat. Commonitus a Grcco- 
rio XIII refpondit fe obfeoui 
paratum, fed conftarefibi illam 
mcdiam prodeiTe quam maximc 
incolumitati corporis. 

Necdefuere ex imbelli puella- 
rum turba , qux in hoc juveabus 
nihil concefs&e. Vis teneriorts 
ac nobiliores inducam ? 

Margareta Hungarica a quarro 
aetatis anno , dic parafceve fetr - 
per jejunavit ; g toto verb tridtio 
ante pafcha , & lefto, & cibo, & 
potu omni abftinebat. Infup r 
vel erefta , vel antecrucern, coi - 
tinub proftrata , ouaf! attonira 
hxrebat. Huicconfimilis , Mar- 

e P Rhoexempla virt pag.806 
f Ib;d gSat- 28 I»b. 

M 2 g*rc:a: 



96MIW1CAI. QttA»*AeEt IMA». 

do&orem maximum, totam 



•ratetae Ravennaris inedia , qux 
feptennis carne fcovis abftmens, 
cxtra dies Domlnicos & feftos 
ferael in die fe reficiebat ; reli- 
quum vetb vitx curfum, pane oc 
aquacontenta, confecit. prole- 
&o dura, aut {armentorum falce , 
numquam non ufu. mitto hic 
Catharinas Senenfes,Genucnfes , 
Clatas de Afiifliis , de monte 
f alco, 4 

Nonformam deturpalTc, non 
valetudinem lxfiiTe triduano jc- 
lunio, Regina Efther comperta 
cft. quid? qabd viresacvenu- 
ftatem fuwa fexum & naturam , 
cenerofiflima illa bellatrix Ju 
Sith fibi conciliavit , qux , ut fa- 
crx paginx tcftantur: h Ie)*n*b*t 
9 mnibut diebm vit*fu*,pr*ttrfab-' 

tem inediam : ei ettam p,mtnu* ( ^^J^ Vafco iter fec i t 

peregre; hunc ferus vefperfari- 
gatumad tabernam mileram de- 
duxit. appofua eft ccenula , fcd 
omni ex partc oiitoria , meris 
herbis compoilta ; cui tamen 
rinum additum , fed dilutifl^ 
mum, Ubi finem habuit ha-c coe- 
na , poftquam manus non lotXj 
ingeniofus divcrfiror , cauponet? 



dicorum claffem proferentem 
aufcultct : * fi diligenter fcrutari 
tdntrii , invenies }f)*mit corpora 
valtdtHi roborari : €T fimeum fer- 
mvntm refpnit, medicornm te doceat 
difcipfina , qui pareitatem faluiU 
nominant matrtm : nam pednn d$- 
lores , capilit vertiginem , fubita» 
nt/u mortts , quibus febyis ataut 
iangutres corptris comparantur , ex 
luxuriii <T voluptatibus a)n*t gent- 
rari , & tamquam defonte »*xit , 
rivoi ad ctrpomm l*fionem , & ad 
nntmtrum perturbatitncm commea- 
re tePantur. Si fciict mundus , 
quim falubtc phaimacu fit jeju 
niura , nullis hic in teopus foret 
legibus. Vetiffime Siracides : fin 
muitis efcis erit infirmitaf. fubinde 
zrandis nafcitur quxftie : qurd 



rCHl lUCUl«u> . ** "•— — ; ~ .. i 

contulit fplendtrem , ut viri Aflyru 
confiderantes faciemejus,ftupo- 
ie detinerentur , c ^nomam pnl- 
thrituiinem e)us mirabantur wnus. 
& captns tfi infuis ecnlts Holopher- 

Ouantum verb roboris ac vi- 
tium, jejunium foeminx contu- 
leiit , ex validifilmo ejus brachio 
colligere eft , quo dunflimam 
«ervicem carnex Ulius moUs a 
capite revulfit , cc omnem exer- 
citum fugavit ; quod hetoicum 
facinus Ambrofius adm.tans ait: 
d nihil robuftins jtjunie. unius mu- 
lieris )e)*ntum , innumeroi ffravtt 
fxtrcitus ebriorum. quaxc , omms 
Guijeiunia deteftatur, necorpo- 
ri 5 valetudinem Ixdat , ne robur 
cnervet , ne maciem cor.tiahat » 

aV raradifumpueroratapT-c »J 
fcludiih c 9 «iodithc XO.c.H 
AA»h•l.•« Bli **i , ' u,l6 '^ 



ad fe accetfens , obfecrote , itt 
quit, medicum mihi advoca 
mox caupo , ecquid malum , i| 
aggieftiviculo polcis medicum : 
hoc genus hominum nobis hi< 
•gnotum & inviiura. cui fubti 
Mens hofpes : nura 6 boae t 
ipfum ignoras » coeoam mihi pla 
nemedicam appofuifti agnof« 
valecudini ea. re infigniter con 

e Chryf hom.itjlona». fBccI 7: 
l j Arian BaaUado» in iii de iaf««' 



fultum. Ut igitur mcrces operx j ff^^^SfejBSSyS 

,- ■ _- j:.: nnc rtll. 



refpondeat, capc mcdici nos cau 
ponis pretium. O feone Deus , 
juarn multis acgrorum millibus 
onge confultius foret , parum 
ttracdifle : vel poft lautas epu- 
as, dicm unum aut alterum efu- 
ialem, fine omni cibo , cum Au« 
eliano (qui hac praxi ad 66. # an- 
ios fine medicamentis vixit ) 
ranfegiffe, quam tot catapotia 
fatire , tot larobere fyrupos , tot 
ihaimaca & pene tota hauriie 
>harmacopolia : prxtei dolores 
kcruciatus morborum graviffi- 
nos,& fumptus maxhnos. Quan- 
os cgo novi , inquit Drexelius , 
: qui ejufraodi erudita pharma- 
orum rcpetitione, fe ipfos placi- 
liffime occiderunt : .<mi " bi- 
luum triduumve inedia fe ma- 
crare voluiffent , fanitatcm o- 
onem , & rem omnem fcrvaf- 
enr. ftultum profefto amantcm 
irz , mori malle , quam efurire. 
5,vo Ncronis , medicus fuit , cut 
lomen Theffalus : hic a-gris om- 
jibns initio morbi , triduanam 
ncdiam indixit. quod omnibus 
tnedicis Italis perfamiliare eft , 
:jui morbos quofvis aggrediun- 
tur ab abftinentia. experientiam 
fortc requiritis : Ludovicus Gra- 
natenfis apprime pius & difertus 
fcriptor , librb quem devotioni 
confecravit , rem miriffimam fi- 
mul & tcftatiffimam enarrat : 
dum ha-c fcribo , inquit , vir qui r 
dam in Italia , chiiagrd & poda- 
gra mifcre divexatus , quin & cae- 
terorum omnium membrorura 
ufu deftitutus crat. hic ab infi- 
diatore hofte , loco tutiote de- 
piehenfus , in turrim abreptus 
eft • in hoc carcere , vi&us illi 



UOUUUlllUlU »«** j,»»..— ---- i 

buccella , & aliquid tepid* roc« 
tentis aquar. en omnis meniac 
apparatus : Itpdnis at8*s &*<]«<* 
hrtvis , quatuor annis his lauti- 
tiis vixit. mutatis demum rebus , 
ea alto ergaftule eroiffus cft la- 
nus,integei, fofpes, vegetus, fine 
chiragra , podagra , colorc vultrs 
commendabili. vivit etiamntm 
tefte Granatenfi vii ifte , qm tur- 
li & inedias fummas agit gfatias , 
infuper flexis genibus , quotidia- 
nis prccibus Deo fupplicat , prp 
illius medici incolumitate, qui »- 
bi morbos paffim incurabiles fu- 
ftulcrat. affinem habes cutauo- 
nem in Pecchio Cifalpino part. j. 
Erobl.i.§.i.addoaliudrecemu.sj 
anno 1657. ^ um icj*nii aloen pa- 
10 , inquit Drexelics , c liurai 
advolaat Antverpia, matrontm 
illic degere, quae cum ancum age- 
ret vigefimum fextum , tam % ravt 
correpta eft morbo , ut vifum fit 
ad fanitatem reduci non pofle t 
aftum effe devaletudine & vira. 
illa igitur medicinam omncm ab 
abftinentia , oc peipetuo jejunio 
petere decrevit : ab eo enim tem- 
pore vix quidquam aliud , quara 
decorticarum hoideum clixum , 
incibum, 6c aquam hordeaceani 
in potum admiftt. hac tamen ali- 
monia tam frugali, ad annum 71. 
commod^e fupervixit , admirando 
quotidkni jejunii beneficio. & 
dubitaraus adhuc! veio illud lon- 
g e veiiffimum Ecdefiaftisi : 
» If*. 3© « Dr«. «lelejw.i» tpilej», 

Quiabfthtent eft , adjtcttt w- 

tam. Ecd. 37, 
L Uit qui e mOrtalium BiBriei6 , 
w tres pci orbem vitos fedul° io- 
Mj siasa- 



/ 



ty 



9 6 M I M X e A I. Qjl At)U«MIMAr, 



dagavit % nec ufquam gentiutnte- 
perire potuit, r.opificem gnavfi& 
gnarum ad inopiam redactum. 2. 
conftante divini verbi auditorem 
xmpium. $. hominemabftemium 
prarmature mortuum. talempe- 
ritifiimus in arte fua medicus.per 
fexagint* prepe annos , quibus 
eam exercnit, fe nerainem nofle s 
at plurimos fe na&os , qui exop- 
pletione in aetatis fervore exftin- 
£t\ funt, candide afSrmavit. Lef- 
fius, in aureo fuodeviftutem- 
pcrando tra&atu , * refert ex 
Maffeio, Brachmanncs longsvos, 
quia frugi vivunt : atque in India 
rcpertum ienem , qui vixit ad an 
nos treccntos triginta quinque. 
Ante annos non adeb multos E- 
pifcop«s Bambergenfis inTurin- 
«ia ad fex hominum m % illia oko 
iacro perunxit , inter hos pluf 
quam ducenti , qui annum cen- 
tefimum exceiTeranr. unus fin- 
gulariter obfervandus, qui excef- 
lerat annos centum quinquagin- 
ta , hujus filiiannum centefimum 
cxcefleranr, nepotes feptuagefi- 
mum. caulam noftis > fubjungit 
Au&or : hoc genus hominum, 
parco & tenui vi&u utebatur, te- 
itatur ipfe Leflius loco cit. di- 
cens : vidi ego multos viros prae- 
ftantesinflorenti aetate, folaci- 
borum copii exftia&os. nec 
quidquamdubii reliquit,quotidie 
multa milliaemori, quifi parciiis 
prandifleat, moderatius ccenaf- 
ient , frequentius efurire fufti- 
cuifleat , in plures annos fuper- 
vixiflent. hinc cantatiflima illa 
Italis parxmia : qni mnltHm vrft 
cemedert , comtdat parum : Q» cui 
menfa brtvior , bnie vit&lonfior. 
Bippocrates Princcps roedico- 

• ltf,byjUftiee«i.» 



rum , quintum fupra centefimun 
annum attigit. Galenus centun 
& viginti annos in vivis fuit. hi 
gulones & liguriones omnes a 
mice interrogo , qua ratione a< 
illud acvi pervenerint \ in prom 
ptucaufaeft: nilumquamis cra 
di aur fruetuum deguftavit , di 
menfa numquam fatur furrexit 
quod D. Hieronymus triduan< 
pracfert jejunio. Hippocrates 
quam aliisprecipiebat inediam.il 
fe incredibili pertinaciaobferva 
vit. Kos raultum fuperarunt , s 
Chrifto Magiftro, & vera Reli 
gioneedo&i , prifci afcetae : Hi 
laricnetii natura tener,etfi anni 
plurimis numquam pranfus, eti 
quotidie folam ccenutem , eam 
que tendftlmarn fumpferir , ai 
annum tamcn 84. vivendo per 
venit. 

Antonius ad centefimum. V 
dslricas Patavinus antiftes , cen 
tefimum quintura , Simeon Sty 
litesno. Paulus 1. Ererr.itaii* 
Arfenius & Rcroualdus centefi 
mum vigefimura annum jeju 
nando attigcruat Quid r quoc 
integramonafteria hociptumte 
ftentur. iCcencbium in Suevii 
facrarum virginum paupertinum 
ubi tenuiflime vivitur/8c creber 
rime je;unatut ; ibi tamen fexa 
genariae & feptuagenariae inte 
fenes non numeraatur. cgo ipfe 
inqutt c religiofus au&or , tc 
ftis fum, quamvis male oculatus 
cum ad illud virginum collegtuo 
rcviferem , amitam falutaturus 
quaefivi cx ea quot annos in C 
parthenone pofuiflet ; quadra 
ginta, inquiti quod fi fuos qui 
oculos interrogaflet , virginet 
viginti auinque annorum diK». 
bDi«.4eifj.U.e:5.§. : 5.cP" , J 



DOMIKICA I. 



fct. Catalogum bene longum 
idem fcriptor peftexit eorum , 
oui ad centcfimum pervixerunr 

J -_: :1„ R, •»;#•♦ ahfti 



Qjl A » t A • 1 « I M AtT Vjt 

miiTum fecufum tcddit ,• nec e- 
nim4cgem ignoratis : b h*n*r* 
patrtm tn*m , & matrtm tuam , «t 



srunr. p&trtm **»«*» ^ ##»...» m - 

inter quos, jVjuniis & vits abfti- jfc h ^ M ^TZit^c. 



res aliofque , qui non coelo , non 
animar , non Chrifto , fed valetu- 
dini, fed commodo , fed longitu- 
dini vitae jejunarunt. quid nos 
rormidarous exiguam famem to- 
lerare , cui lorginquitas dierum, 
in mensa Bomini repofita eft. 
Quid jejunia horrcmus , tor- 
rente voluptatis potandi & uber- 
tate caleftiura deliciarum fatu- 
randi? 

| His credo dapibus mentis ocu- 
lam intentum habuerunt , huic 
credo ccenx magnae, appetltum 
obfonarunt, qui morimaluere, 
quam jejuniuna infringere. Ex- 
celluit in hac parte purpuratus 
fenator, Staniflaus Hofius , qui 
omnes efurialcs ferias ab Eccleiia 
indidas , ne intentato quidem 
mortis metu quafi iaftantis,labe- 
fa&avit : a Tridenti per ipfa ci- 
neralia dccubuit ex rebri , non fi- 
ne medicorum timore ; itaquc 
monuerunt, ut pullo gallinaceo 
reficeretur : abnuentem , acfacri 
jejunii leges caufantem , moni- 
tus a raedicis cum adiiflct coliega 
in Tridentina legatione Hercu- 
les Gonzaga Cardinalis, ac paulo 
vehemenuUs inftaret , atque il- 
lum ampliffima , qua tum uteba- 
tur au&oritate, illalege folvercr, 
fubrldens Hoflus : volucrumer- 
go cadaveribus meusinhacvitae 
ftatione animusj & non-potius 
divino retinetur jufTu ? nefcitis , 
inquit, quidmcrbi hujus pericu- 
Ium mihi adimat ? diviaum pro- 
* P,Rtovirtutumiift,pag r 799, 



norarc haftenus non deftiti , nee 
, dcfinam. quidvitxrnetuam ? lr* 
( berabit Deus datam cdim ndem, 
& his obtemperantemi nec qutd- 
quam conje&antibus^ n*«nos L» 
non incolnmem modo , ica st 
longsvum pratftabit. vicit itaqnc 
amicorum Wandirias , meuico- 
rum metum. morbi vim unico 
ieiunii telo viftor egregms. »- 
mulatus in hoc Eccleiiz «co-; 
phytos, primitias fpixhus haben- 
tes , quos tanta religionc ob.ei- 
vafTe je>niumfcribit Chryfollo- 
mus , c ut nuliis autminis , aut 
fuppliciis , ad vinum vel dcnban* 
dum induci potuerint. quo ipc- 
ftat illud Nicephori : d Juftitna- 
bo Impetatorc cum Bxzantnta- 
mes increbuifTet , & jcjuiiii tcm 
porccarnes in foro venaks pro- 
poncndas promulgauet , popu- 
lum mortem potius obeundam 
cenfuifTe quamquidquam de pa- 
triis moribus , & traditiambas 
majorum immutandum. hocin- 
fupcraddifBerrullian. EpiphaR. 
Hieron.nonnullos folis aridjs yi- 
aitarTe.Recentius hoc quo fini^>: 
Joannes Avila dum conrentione 
maxima totaquadragefimaco»- 
cionaretur,* quamvis afflicta >a» 
valetudine , ac in fenium vergea- 
te , numquam fibi paffus cft pei- 
fuaderi, ut iejunium abrumpc- 
ret : neceffsrium effe diftitans % 
exemplis vcrba fulcire. fidcndura 

tExoi.''0, c Chryf,hoas,6, ti pep» 
d fiuftb.injhin-, Eccle(,lib,i,tA?,6j 

Niteph,lib,i7.>i!ft»E««5,cap,3 
e P.Kbo vut,kift ; fup,sit, 

M 4 pe0 ' 



17* Bom xk iex I. Qjia ?►»*•* i iii 



Deo > qui vires pofifet ac vellet 
fuppeditare. addidihxc, inquit 
au&or, libent iiis , quod hac noftra 
xtate non fine nominis cpnciO- 
natorum probro , paflim a juve- 
nibus,ac bene valentibus,jejunia, 
fceda quadam libertate folvan- 
tur , & priufquam fuggeftu dc- 
fcenderinti prsrmifTxfportuIajex- 
fpedant. ezpendant hi Sc potif- 
fhnum quos fermo meus fpe&at : 
Edoncs,epulones, helluones non 
ktatss diii , fed 008 , q »i ifununii 



illos autem , qui jam fplendide* 
pulantur s rapiendos ad ftagna ill 
fulphuris , ubi fitis ardentifiiin 
vel ftillam unicam enaendicar 
coget , nec totA actcrnitate impe 
trandam : ubi a fnmrm pttitntm 
ut tants. ubi illi , <jui hic cum A 
poftolo in b ]ey*niit nmltis, epula 
buntur ac exultabunt in confpe 
ftu Domini, in fccula fcculortt» 
Amen. 

a VUbi,9 
I lCoj.il 




EMBLS 






I M B L E M A XYI. 
ReffUndHit fdtkitjm fknt fok Mttth, t£* 



W 




SEMPER ET HOC VULTU. 3 

DOMINICA SECUNDA QUADRA6ESIMA- 

Sp!e ndidus Solfs vultus femper idem , fernpcr fibi firnfHs: 
con-ftantis animi fymbolum eft.' Nimbi, nives , piuviae infra fe- 
runtur, non turbant Seiem. 

) . I. Vultus femper idsm t animi fihi p**fentis ae eenfianth indicem ejp , 

Jacrii ae profanis tejlimoniis ct-mprobatur. t 

>• II* Q^iinadvtrfisanmsQVHltMqMtferenolvferint^^catifiat,. 
«Mvt.l.4, «i>.J» 



POMINICA SEC&NDA qU A DRAGESIM.* 
Rtffeuduit facits ejutficut Sol. Mattb. 1 7. 



MAgnus Prxfe* equitum 
Rhodiorum Prancifcu 
Villadumius, * ferenifia. 
mum folis vultu ia fvm- 
feolum adlegit j cui hoc fcite fub- 
fcripfit : TToiqntfimilis. Profcftus 
j>er hunc,invi£ki animi conftanti- 
*m,feu pax foret,feuThracesRho- 
«luminvaderemeditarentur. Seu 
lonet,feu fulminer.feu ningat,feu 
grandinetmubes cogantur & plu- 
«t: hyems fit vcl seftas* fol fempcr 
idem, b Semper & hoc "jnlt*, xc l ae 
fulgido atque fereno. Sen.ep.92- 
,»Solis vis& Iux integra eft.euam 
»,inter ©ppofita.quoties tnter nu- 
•»bilaluxir,non eft fereno minor. 
9,«ectardior quidem. Sicvirtus 
»>fibi eadem eft: & more folis ob- ^ 
•>fcuri,in occulto vimfuam excr- 
*»cet. Hocicaqjadverfus yirtutera 
>>poiTuat calamitates & damna & 
*,injuriae , quod adverfus fole m 
J,poteft nebula. Inter has patn* 
^alamitates , inter gravifilma f° r " 
tunarum damna,inter amicorum» 
liberorura, conjugumquotidiana 
fiincia , inter diuturna bella ac 
Belgii excidium , invictum ani- 
rnumtenere, immotum vultum 
iervare, omnia harcinfra fe duce- 
xe , Soli fe Gmilem , femper eun- 
dem exhibere ; hocvirtutis eft , 
hoc magnanimitatis , hoc Gnri- 
ftiana?fortitudinis. Hic vultus u- 
aus&idem index ac judex eft ani- 
mi fibi conftantis , non aliu9 ho- 
die, alius cras, ut r»leriquc morta" 
ies.de quibus Sen. „c Sic maxime 

a P.PettaS. S^rab, Henreap.iQl, 11 
bUtt^.^t? j.i, « Seaesaep.ia». 



coarguitur animus imprudert», 
qui alius prodit atquealius(& < 
quo turpius nihil judico) impsr 
fibi eft.Magnam rem puva unum 
hominem agere , praeter fapien 
tcm autem nerco unam agit. 
Cxteri multiformes futmis,mo- 
46 frugi tibi videbimur & gra 
ve r , modbprodigi & vani. Mu-' 
tamus fubinde per(onam,&con- 
trariamei fumimus, quam exui-' 
mus." Quid verius > mox a< 
Lucilium luum converfus , (i 
eum inftruit : "Hoc crgo a teexi 
ge, u: qualera inftituens t. raeftV 
re te,talem ufque ad exitum fer f 
ves. Dc aliquo quem vidifti hfl 
ri.meritbdicipeteft; hic quis' 
eft ? tanta mutatio eft. " Sihx 
in Ethnicis improbavit , quati 
th magis in Chriftianis damn« 
dum eft , quos exemplo Chnfl 
inftar folis feraper idem vuhu 
decet. 

Vdm femper idem ~a*iin*fi 
f>r&Je»tis ac covflavtis i r J,. 
(Jfe* facrU ac prtfani) ff ft, 
tnoHtH cemfro&atttr. 

A Mbrofius re qu^m nomin 
**dulc:or, qui melantehabui 
in ore quam voccs, fic in ra 
ncftr am rae u c 4 difTerir. clcqtjer; 
tia : d Vnttut quidetn aguatitm 
Srbittr ,|Cr taittui csrtl 1 mterpre 
Faciet index f>>ernmq\tj} tonfcienti 
{$• tadtus (ern?*y*evtii. £x >cdic 
4 Awk.l^e filia «>>•, 

cenftat, 



DoMIHICA II. <5jlA&» A«I 1 l£i»r 



conftar, quam apte hoxologiu in- 
tos difpofitura, quam concinnum 
acordinatui ita vultus tranquil- 
lus vcl perturbatus,animum xeGte 
vel roale difpofitum fignat ;ut vul- 
gari nuncparoemia jacltetunhoro- 
Jogium iftius pertmbatum effe , 
<Jnm vultum nubilum intuemur. 
Nam ut EccLait :«-£«? hominit mm- 
tat facicm iUiut^five in bsna,jive in 
mala. Quod SrEthnici obfeiva- 
runt. Cic Jibro rertio de Oratore: 
tmni* mottu animi>fuum quendam d 
naturk habet vuttum. ^Ammi imago 
vultu* efl. Expavefcit cor?invultu 
pallor eft. Triftatur? quafi nu- 
beobducitux. Irafcitux S inflarn- 
matur. Laeratur? exporrigitur. 
Tam varias unius vultus facies 
Berr.ardus apte expreffit , dlcens: 
^Facies hcmimt fptculum tfl cor- 
dif. Et Hugo Carenfls : 

Efi Sjeculum mentisfacits j ocuti- 
q*e rcvelant 

t SIpaIjs funt inttn , mens animuf- 
que virit 

Hinc pcriti acprudentes Phyflo- 
gnomi ex fclo vultu, clare homi- 
nis inrerni difpofit ionem.quafi in 
fjpcculo , aut aquapellucidafun- 
atirs conrernplarttur. Proverb.27. 
Si^omsdi, inaqtiis rtJfendtnt vultus 
frt,Fj>icientium ? fic corda hsm ; n*m 
mawfifi.it funt prudentibus. Id eft, 
ficur in purc fonte fe quis intue- 
turjita vir prudens ex facie homi- 
nis,ar.imumdignofcrr.Etenimcui 
lemper idera vultus intcr profpera 
&c arfverfa-.huic etjamanimus fibi 
Eonfter.necclTceft.Talisetiamin- 
ter Etimiccs fuitSocrates^de qno 
Sen. ,, < si excmplum defideratis 
„accirite?ccrartm,per omnia af- 

b S, Eera. <3e ir.cdo fetoe rivsadi 
e, 6«, 



pera jatlatnm j invi&um tamcja** 
& paupertate , quam graviorem M 
illi domeftica onerafaciebact:6t 4 
laboribus quos militates quoq; ** 
pertulit,c«c qnibus ille domi ex-** 
ercitus.Sive uxoremejus fpe&es** 
moribus feram, lingna' petulan-'* 
tera;five liberos indociles,&ma~* 
tri,quam patri firoiliores. Sic fere* 
in bellofult aat in tyrannidc,aiH* 
in libertate bellis ac tyxannii** 
faeviore.Viginti & feptem annis** 
pugnatumeft : poft finitaarma,** 
triginta tyrannis noxa? dedita'* 
eft ctvitasjex quibus pleriqjini-**' 
mici erant.poft haec carcer &ve-** 
nenum.Hac ufq; ebanimumSo-* 
cratis nonmovexunry* ut nevul- 
tum quidero mcvexint. 2io» hilAr 
riovtm fuifquam, non triflintmS»- 
cratem vidit. Mqualisfuit in tanii 
inttqualitatt fortun*.H\ COttfolall- 
one ad Helvtam cap. 13. Socratt? 
eodem vultu qm aliquande /llus 
triginta tyranms in ordinem redt- 
gerat ,\ c^rceerm inlravit , • igtsomi- 
niamipfi ioco ditra&vrus . Socrates 
eodtm vultu paupertatem extrr- 
mam , uxorem pervicscem , libe- 
ros difcolos fuftinuit : Soctatcs 
er.dem vultu \n pace , in bello s> in 
triumpho, in carcere : in profpe- 
ris, in adverfis ; in vita, In morre 
d/it vatium quidemmovit. J*.$ ai^ 
'frum exemplum? atcife hunc \f. 
&iit,r,em rectntitrtm J cum quo ey 
infrft:»} fortuna egit , & pettir-a- 
ciui ,' cujus ubi variss , quibt*s 
confliclatu5 eft,calamitatcs cnar- 
ravitj fubjungit : titmtt mutaium 
Ctfcnem , t'Hts mutata Repnbl/jcJ 
vdtt : e»m'tm ft ir. tmxi fiatuprtx- 
fl,tit,fcmper idem exftitit. 

Quid ad harc nos Chriftianr, 
qui gratia adjuti ot fdc inftrifdi, 



m 



©6 M I M I C A II. Qjl ADHAfllSlMiE. 



fortta plti non Romanum dum- 
taxat ; fed veriiis Chriftianum 
efle novimus ! Seatus Petrus Da- 
xnianus fermone primo de Exal- 
tatione crucis ingeniose obfet- 
▼at , qubd facies Chrifti no&e 
1114 fupreml fuerit fputis obdu- 
fta, a &> qHtfi ab/eonditut v*!t*t 
*}*s: idque ait mitiiTimum Domi- 
num pertuliffe ut facies tua iUm- 
7*inaretHr»ill*minata Confirmartt*r 
&dictrttur de re.*6Vultus ejus noa 
funt amplius in diverfa mutati. 

Enimverb vultus fcrenitatem 
tOt invi&i Martyres ab hoc fole 
iraxerunt. Hinc ille belluarum ri- 
&us minirae expavefcenslgnatius 
nudo pe&ore&c exporre&i ftontc 
^caveam ingreflus.exclaroat: ,,r &- 
»,tinam fruar beftiis , quas & oro 
„mihi vcloces eflc ad mteritum. 
s ,Qubd fi venire noluerint , ego 
„vimfaciam , eg» me urgebo ut 
„devorer. Felieianus accepta jam 



Narrat Caflianus , e hominefti 
Altxandrinum jam gradivurn 
ab idololatris velutagnum a !u- 
pis cin&um. Omnium una meus 
erat , mille injuriis laceflere; tan- 
dem unus per ludibrium quxfi* 
vit : ecquaenam miracula ipiius 
Chriftus, quem tantopcre deprx- 
dicabat , defignaffet ? Cui fedatc 
fenex : hoc, inquit , miraculi pa- 
travit , qubd ego injurias £c tox- 
menra, quibus me cxcar nificatis , 
invi&o animo tolerem, nec fron- 
tis perdam ferenitatem. Nimi- 
rum prifca redeunt miracnla-, ru- 
bus quem Moyfes vidit, ardcbat} 
fcd non deflagrabat. Trcs pucii 
inflammis ridebant , ludebant, 
canebant. Alios illuftres heroas 
in theatrum adducit R. P- J«. 
Lobbetius,/ vir mente & maon 
expoliius , e quo varia hic tran- 
ftiili , ut faeilius & majori cunq 
fru£lu per facros EccMiaftes iu 



«apitali fentcntia ore renidenti ' Auduorumanimos influeret. 
adjecit iUud: O audm JHcnndu Quodfiolimdivmc S. Diony. 
dics annunciae, *a**inta \am annis "US obleivavit : e prtprtum *$* 



ixCptattos. Ita Santtns Victor.re 
& nomine laurea dignus, cum a 
tortorc qui nervos equulco laxa- 
xat, tenerioribus naturx partibus 
fervens oleum infunderetur.tran- 
quillo animo , vultuque fereno, 
hoc intvrannum ja&avit: O tjudm 
fnave eftbtc , ficut acfua fitibund*. 
VerifSrae de ejufmodi Chrifti 
Athletis Patriarcha Venetus pro- 
nuntiavit:^ Ptrfta* cbaritatts a>- 
fUmentum efi nttftimum, in ad.tr- 
fis fiduciam nan amitttre : & y-r- 
tntes uniformittr femper operariy at- 
que fab Deidifciplinaetdem animt. 
todemque vultu perfe-jtrare. 

a Ifa 5 7j b T Ke? t 

• Hieronym deScrij»: Eec» 

4 taor. rutt. 4iisip. Sc peifsfi, ad 



Dti todem msde ft babtrt t c^u\s nOD 
virum divlnum Turoncnlem Prx- 
fulem duxeritj qui pcr omnero 
vitam a Severo Sulpitio num- 
quam iratus , numquam maeftuS 
eft vifus,"4 fed pacatus femper,fi- 
biqjfimilfs.Coeleftium quodam * 
modo lxtitiamyultu praefercns," 
extra naturihominis vldcbatur.* 
QuidJnullo metumortis concudi 
nuflis injuriis aut calumnis ccm- 
moveri, intcrmortis^cvitxcoufi- 
nia conftantcm vultutenere: na 
humano quidaltius hoc GpirSub- 
liraioris doftrinxMagifteromnes 
adyfrfitatis nubesacprocelias vl< 

« Caf i.tl.c.t? g. 

f t»b defartit Chrift e Z.^.I» 

g i}''>nyf e.Q, dr div.lBiail, 

xufli 



D » M I M I C A II. Q« 

rom conftantem infra fe ducere j 
ncc magis animum quam folem 
nubila infeftare affirmaviy a ac- 
cidnnt (inquit) animo fafoa fertnt- 
tate. Elzearius Comes mari fe 
commiferat Ncapoli cum fami- 
Ji4 tota Provinciam repetiturus. 
Dum vela facit , infrcmit marc, 
franguntur arbores , rumpuntur 
funes , excuriuntur gubernacula , 
deferuntur remi : ciamoribus ac 
ttlulatibus omnia complentur ; 
oculis mors prxfentiffima obyer- 
l^tur. Qui in navi erant , fpita- 
rc tantura , fperare nihil. Certc 
vultu omnes iam umbraE & ma- 
nes erant : Solus Elzearius pofita 
formidinefibiconitabat; tadem 
iUift.tnitaa-y idtm or*f tthr eadem 
tnentis matacia, Deum precibus 
fatigans. Interim venti pofuere , 
maris ita detumuit , vox & fen- 
ftts metu exanimatis redit. Tan- 
dem fubdu&a in portum navi ; 
nonnullos c fuis graviter incufa- 
vit Elzearius , de rrimio mortis 
horrore , ac exigua in Deum fi- 
ducia. Seorfim autem ille a Dal- 
•hinaConjugerogatus : an ipfe 
lblus in prxienti periculo homo 
effe defiiflet , refpopdit : Totum 
medivinaevoluntatitradidi; pa- 
ratus etiam fi falvis omnibus fo- 
lushauriterflu&ibus. In quo il- 
lad fapieatiffimi Regis oraculum 
comprobatum vides : b Kon con- 
triftabit jujUm quidqwd ei acci&e- 
r't : Hugo acuteilludexpendens 
» t : Sicut accidens eft attciote Phi- 
loCeph** quod adefi & abeft prtter 
f»b)ecii corruptionem > ita prafcns 
$ lndatio & amnna adefl CT abtft 
prxter \»fii contriftatienem&' con- 
twhatioxem. Quid > quod jaftura 
filiorum, fortunarum, quas pleri- 
a S.Aaj.lijl icaiv t-a,. cFtor» 



ADJA«tJlMAri ^j) 

que fubftantiamfuamapeellant» 
Viro forti citra mutationem accl- 
dat. Teftis Aiphonfus Carthei* 
Dux fortiffimus.quem Mauri ofc- 
fcderant : c interca £lius qoi ei 
erat «nicus , dum fortchnpru- 
dens & incamus elabitui , ho- 
ftiumque agros pcrerrat , in eo- 
rum manus mcidit. Htc exultars 
Mauri,jamque de Cartheia a&ura 
credere : captivum adolefcen- 
tem beilico plaufu ac clamore 
circummceniaducunt, patri o- 
ftentant , minanturque ni urber* 
dedat , a&uros fe in nati vifcera 
ferrum. Qutd hLc agat Alphon- 
fus i patrem exuit & Ducem in» 
duit , fc velut nihil ad fefilius 
fpe&aret , immoto vultu Mauros 
dcfpe&ans , gladium ex arceillis 
projecit; inde fuos revifit,pe/*Hf- 
que parat4 accumbere menf*. HZC 
Ducis conftantia primo Mauros 
attonitos habuit , ac deinirass 
furoreprarcipites in mifcri ado* 
lefcentis necem egit. It ccel# 
batbarorum damor , & civium i 
mcenibus comploratio ad hsc 
excitas Gubernator, ubi filiun» 
trucid.atum confpcxit , ac fi nihd 
fibi accidiifet, cives increpans, 

■ , . ■ HoCy erat, inquit, 
SZuod vtluti capta, complpra^^h 

innrbe * 
Vofqne pnerque metu cafuptni+ 

tis ab un» f 
lUum tgo nutribam PatrU , )<m 

reddidi &• urbi 
Dixit , &• extempl» ad ctnvivim 

nota recnrrit. 
O ingens anima! Ofate infuper*» 

bile peUus : 
Stupet Zeno Veroneafis in e6 
Abrahami conftantiant, tt quo4 
c Lobb«t At '•rtit Ckrii.C.2.§.II. 
d 2«n«. V«r»n f«« X i* Ab»h«» 



fjfr 50MIKICA II. 

eodem vultu 6c filium & arietem 
iaamoizShtzafili» adagnnm trans- 
iulit dex/eram femper Utns& gav- 
iens. Nec mutatuseftvultus *;*» 
cunt ejfet viftima cemmutata. Hanc 
utinam animi fortitudinem in 
naturali morte filiorum patres & 
potiffimum matres induerent ! 
non in fcemineos ululatus pro- 
rumperenr, non crines vellerenr, 
non unguibus orc laniarent, nan 
naiferas fefe inferias orco immo- 
lareat. ConftantiampYifcipin- 
gebant in rupc ftantem , aflifis 
maris flu&ibus , cum iafcriptio- 
ne : eadem dumfemper. Dei mater 
ftat in rupe , dolorum flu&ib us 
nndiqueillidentibus : fed illa ve- 
rc dixerit : eadem fum pemper. Fi- 
lius mcus utlatrocompr^hendi- 
tur : Anna?, Caiphae , Puato, Hc- 
«odi fiftitur , cacditur , luditur, ut 
mortis reus damnatur: eadem fum 
femper. Flagellis difcerpitutj fpi- 
nis redimitur,Barabbatpeftponi- 
tur , cruci afEgitnr : esdem f*m 
femper. Vere conftans feraper, & 
virtutis invicts ftabat.Quam nos 
aliter Chriftiani ! quos ventus le- 
nis dejicit,quos acerbius verbum 
I urbat , quos obliquus oculus af- 
Higit, quosquaevis injuriola lae- 
eiit , quos paulb operofior iabor 
cnervat , quos quakcumque tat- 
«lioium humi affigit , quos omnis 
triftior cventus excruciat.En do- 
mini matrcm fub cruce filii in 
«olgorfcxo monte , quafi inrupe 
ftantem. Stabat cum oibis pene 
totus ruerct. O qualis mater ! 
qualis virago ! liceat hic qusrere 
& piequeri: quomodopotuifti 
6 Mater fpe&are tam infanda ? 
num oculi tui ardcntiores funt 
qua\m folis : hic oculos fibi ipfe 
wei4vit| rrecogereturfiudomjuai [ 



■ 



QjX A»t A6? $ TUlt. 

tam diros cruciatus afpiccre ; t 
ftatus orbi fc imparem tam cn 
dcli fpeftaculp.Et tu oMaterap 
ris tuos oculos,cum fuos filius i 
morteclaudir, qnibus cum quai 
doque in cunis vagicntem , ube. 
fugentera fuaviflime confpexif 
femptr eadi. A te luzit^quod me 
lifluo ore refudit Berru a O Mar; 
(tibi enim haec laus proprnfliir 
convenit) "inter adverfa 8c pro 
pera mutabilium temporum, te- 
nens quandam sternitatis ima ' 
ginemjutique hanc inviolabile, 
&inconcufiamconftantis animi' 
arqualitatem , benedicens domi- 
num in omni rempore. XJti rufet' 
m med:o m&ti , in mot u immota' 
manet. 

Tales erant duo illi frarrcs roo 
nachi,i in vitis Patrum commcB 
datijpariter in cellacommorante 
quorura humi litatcm & pat ient iai 
mulri etiam ePrifcis/ Afcetis col 
laudabant. Audiens verb quidan 
fanftns vir.voluit perlculum face 
re , fi vcram perfectamque anina 
conftantiam riafcercntrvenitcrgt 
ad vifitandumeos^cumque illua 
magno cumgaudioaccepiftent & 
de more compleflcnt orationes& 
pfalmodiam, egrelTus foris cellu* 
lam vidit parvum hortum,ubi Gbi 
olera faciebant : apprehenfofqW 
baculo , cum toto impetu cccpit 
omnla clera ca-dendo confringc^ 
re. Ita ut nihil aut parum rema- 
neret. Videntes autem fupra di« 
&i fratres,nihil penitus dixerunt» 
ftd nec vultum trifitm , aut turbx- 
tuw hsbtntts. Et rurfus ingre/fi 
rellulam, vefpertinas orationct 
-omplentes, adorantes cum dixe» 
runt : fi prarcipis dominc, ibimu» 

s S Bcra ftlm Si. in eaot, 

b ••fl|«.l>} ».aj t *tfw«4-p i«« 



Dmimei II. (J«*»uni!«i1! 



m 



yt etjitt q«i remanfit caulem co- 

«uentes , guftemus,quia jam hora 
eft ut cibum fumamus: tunc fcni- 
or adoravit illos dicens; gratias a 

to Deomeo, quia video Spiritum 
an&ura Sc fpiritum fottitudinis , 
feumiiitatis, patientis requiefcere 
in vobis. His rninime concedit 
Abbas iilc David , de quo Theo- 
doretus fcribit : <*cum perqua- 
draginta annos in Monafterio 
praruiflc quinquaginta & ccn- 
tum Moaachis j ttquc ibldem loci 
cum innumera eflcnt t qua; fto- 
machum movere poffeat , tamen 
abique ulia vel leviflima animi 
commotione , omni hoc terrpore 
vixifie , b & ntanfifje immobtttm , 
ttnquam inCcrpereHr&ClfiC. ulld Vlll- 
tus mutatione. Hoc Solis habuit , 
fcd non folus, quod vujtu femper 
eodetnj nam & de Patriarcha n©- 
ftro Ignatio legimus,ubi a profa- 
na ad facram militiam (e~tran- 
ftulit : qubd c imltus iUius non 
funt «mphins in diverft mntati , fed 
inDubem feroper iblcra referrc 
viderent. Praeterquam enim 
quod faciem cceleftt luce (fuper 
folarcm^ radiantcm S, Philippns 
Nerius aliique confpexeriBt , d 
addit Congregatio Cardinaliura 
in aftis canonizationis virtutes 
Ignatii expendens : c tx hUorie- 
hatnr iUud gtudium fjnritnalt , (jn* 
hic fervus Dei plane repletus ac rt- 
fertut erat : illa (erenitas , quara 
femper in vultu prs fe ferebat. 
Farenti fimilis filius ut Turfeli- 
ui de Xaverio evincit teftimo- 
' nium tfernnesanimi motu( t inquit, 
dtm ; ttl,ccmprrfflf4fuei» fua dithr.t 
a Tkeoctoret telig, hift 0:4 
1» L»Bciciu»inoj»ufc fpirit pil?S 
c 1 B.fg:i d Brev fe.0ra.5i lalii 
* L*oc opufa.fpirpag aS& 
f T«f«4L $.«;»••*«»• 



ac pctrflatt habuiu Hinc ifU fttpe» 
tna mentis tra»/juilUtdt t? ldesft 
fempcr vultus. At ne homines 
fxculares , viri priceipes hasc fibt 
minime di#aaututnent , Monat- 
chas in exemplum adduco. g Ca- 
ptus ad Ticinum Fra»cifcus I. 
Galliaium Rex<> Capientes comi- 
ter excepit , ccenavit , dilTeruit, 
rifis , cmnem fortunae injuriara 
immoto vultu revcrbeiavit , & 
lachrymas hoftibus excuflit, qui 
fuas tcnuit. Carolus V. cora ia 
Africano bello laceram claffcm 
videret , atrociifiraa omnium 
tempeftate, alios mergi,alios tra- 
cidaii, conjuratisiaunumctpnt 
ccelo , terra , mari , barbaiis, tot 
fpes accifas tranquillo animo & 
fercna fronte fpe&avit,omniaquc 
inconculfus vidit circa fe concu- 
ti. Sic conftantis eft pe&oris fuat 
infultare fottunaz , rerumhuma- 
narum aleam noffe , fpcrare pau- 
ca, ferreomnia, pati naturam, H 
Deum quacumquc duxerit fiofi 
murmure comitaii. 

g CaifCu.dsiegao De! difeit.4# 
§. II. 

Qui in tAvtrps anim$ vuU&i 
que (ercno ittferint , Cg?J9Cath 
fint. 

INgens tnimitobur , excelfakl 
'mentis indolcm oftentaruar, 
qui ad injurias , termcnta , atquc 
immanes cruciatus , non raodo 
impallefcerc , ccntremifcere , 
concidere , fedludcrc , jocari, 
fales ac facetias fpargere, canerc» 
exultare, tripudiate vifi funt. 

Invictura animumCatonis col- 

Iaudat Senecaepift. io4.«*fc*»,ia- 

quit, qm reftdftii eft dif in cmtrit**» 

fiU iuSt.Aa & robis liberet ?o% 

. x*{?uifaO| 



B6MX»1«A II. QjU»RA«««lMAl. 



cepulfi in aula, in confilio, in cu- 

ria, ludere ac j ; ocari ? an non cum 
Amano in furias agi, domum to- 
. itam perturbarc deprehendcremi- 
m i Certe Anacharfis fefollem 
«ut pilam.qui tyranno ludum fa- 
ceret, ja&abat : hunc porrb dum 
Nicocreon Cypri tyrannus in 
crandi mortario jacentem,piftillo 
Ferrco conrundi jufliflet; fic inter 
verbera jocari libuit : tundttunde 
^inacharfi foUemyUnacharfum no ? 
i tundit. Cumque ei minaretu r Ni- 
cocrcon,liijg uam q UO que imis ra- 
dictbus evellendara : mox illam 
•Philoiophus pratmomordit, & in 
reginm os crucntam evomuit. A- 
lacnori animo & verius Chriftia- 
nus ufurparitrtunde tunde,de cor- 
pons exuviis dumtaxat agitut. Hic 
multQ terris jaftatus & alto illud 
libenfes jactet:Z5m nos xtpila* ha- 
btt. Seleucienfis Antiftes quo ex 
Ethnicorum tenebris faceret lume 
lplendefcere , egregium de lep<*n- 
•w Rentiliura Iibris parafp.^fim 
COnftripfit,ubi inter cstera com- 
^emorat.s.tfhomo quidam in fo- 
»>ro Periclem probris omnibus 
»>incefTebat;is autem mimme cU- 
»>rare vifus,toto fere die fuftinuir 
»»Deinde vefperi jam difcedentero 
»>cumluminecomitatuseft. Rur- 
»»fus quidam Euclidi Megarenfi > 
»>animo concitatus raortem fe iu- 
»>ravit illaturum;ille verb conrra» 
»>fe patienter laturum juravit.pla- 
»>caturnq ; & ei quaravis infefto fe 
»>conciliatum iri.Qoamobrcm,/»»- 
iytjuit , valde quidemad nos exci- 
>»tandos refert , iit talia virorum 
j,iramcohibentiomcxempla, no- 
?,ftram habeantmemoriam.ir pr,fi 
%,pauca/ub\ungit.KazCus ad exem- 
• S.Bar hof»:^. «J t iejtai. iik, 
«s*!Mfc 



pla laudabilia redeamus:quidau 

vehementi impetuSocratis facii 

caccidit.Hic autem rainime coxn 

motus, furentera debacchari, J 

iram fatiare pcrmifit :ex quo cun 

totu ex plagis tumidum ac con 

tufum reddidit.Ubi verb illec» 

dendo deftitir,nihil aliudSocra 

tcs fecifle dicitur , quam from 

propria: , veluti ftaru* cuidam, 

Audtoris nomen infculpiifleaft 

faciebat." Nec miniis feftivumi 

lud quod Xantippsc uxori, contj 

macis ac procacis linguae,objeci 

hac non rarb menfamSocratis^ 

difcipulos difTerenris,evertit;ju 

giis ac injuriis ailidub hcminei 

infeftabat; poft graves calumnw 

cum nil proficeret , domumcoi 

icecdir & e feaeftxa in Socratei 

vas ao dx effudit ; ad quae placid 

Philofophus : fciebam pofi toniti 

phviam /?<•***>■*?*. ildem colaph 

percufTus,id folum repofuit :molt 

(i*m tjfe qaed nefcirent htmines 

quanda tum galea in publicum pr* 

Jenndum fit, Exquibus omnibu 

merito concluditBafiliusMagnw 

c talibut tnftruHu* exemplis,bcc at 

duum patienti* (& Chriftiaffl 

conftantia:) prtceptum ftrvart ptj 

fe non omnino d.jfidat. Etenim fi ift 

erhnici in profundanoctegenti 

litatis, homioemdecereviderint 

3uid Chriftianum inaltSluccfi 
ei, in gratia: Iumine, quo omnfr 
fe Apoftolus praeftare pofle jacia- 
bai facere convenit? Quid hac ia* 
ftructi fecerintattendite. 

d Richardus Vitus curo a v«- 
riis in carcererabulishaerefiin- 
feftis cirrumfuaderetur ; ac trio- 
bolatis « propina Miniftellus vo- 



b SeneciUj rfeira. n 705 

C Bafil.ci» d P.Rhorariae 

hift.l.7.c.i3.$.4. 



cifco* 



D O M 1 W T« A II. Qjl 

iferaretur fine fine, uni Petio a 
;hiifto datas claves, & fe claves 
abere; ineptifilme furcntem,diu 
>ieratum Vitus tandem com- 
efcuit , fubridendo dicens : w#- 
ittgt ntgaitrun clatts tibi concrt- 
Uaty ftd Pttrt tfuidtm cesli , tibi 
trtctUax vinari* , nt linguafonaU 
T nafus rubicundus indtcat. NeC 
linus amoene in exquifitis tor- 
»entis lufit P. Joanncs Benedi - * 
:us * qui cum rerreis i manicis, 
:uleis mtus obarmatis in Anglia 
Martyrum palaeftra) crudcli tor- 
lento fublimis pcnderet , aufas 
ft xuiniftellus egregie irapu- 
cns , eumaddifputanduavpro- 
ocare. Tum Benedi&us leni 
oce ad carnificem : agr, inquit , 
rmintm ifimm fublimem rapty *t 
torvm tanta efl difputandi mtcum 
Yido , difputantinm m»re paribns 
tbftUiis decerttntuj. 
Sed unus inftar omnium in hoc 
inerc excellunt Thomas Mo- 
is, b quemut Carolus Y- Imp. 
t^ite minutum audit : caput 
tuverfi regni cccidifle affiima- 
it. Hicarnpliflimo Cancellarii 
lunere privatus , re&a ad rem- 
lum pcrrexit , ubi uxor de more 
cfperis intererat.quibus peraftis 
on famulum ut fokbat fubmi- 
t , fed ipfe uxoreru convcnit di- 
CtlS : Dtminut CanctUarius aLiit, 
um fequi lubet ? quz ckm illum i 
?fum proferentem audiret , jo- { 
um ducebat, At ille rurfus: Do- 
tinus Canctllarius dectffit , &■ non 
Qbicamplius. Qua frontevose 
radu dejefti, officio femoti, co- 
aoedia exclufi ad veftros revifi- 
is ? fed pergo : Vol&us Cardi- 

a Ibid. noftra^.4. 

b PRhocit.f.j. Stapleton.i» 

VJU, 



Att IAOI » IMA*. 2*Sl 

nalis totius przles fenatns , ub* 
iniquas fuas propofitiones a Mo- 
ro conftantcr & nervose refurari 

indigne tulit :eundem foluto con- 
venta , fic farcaftice pcrftrinxit : 
utinam "Mcre cum przconem te i« 
nuperis kifce Comitiis exhibui- 
fti , ad p©rtas Romanas amanda- 
tus fuiHes. A 4 qucm placidifllmc 
Mor us : lUufinffimt Domtne & 
egjt Mud anam maximi tptajfem : 
vtdiffem enira nrbtmprtclaram, de 
auamalta attdivi nec haSlentuYidU 
Atque ut ccnHaailem per omnia 
totius vitae telam deducamus 1 
pauib antequam adneccmrapc* 
retur , d nm Rex jer fuos urgeret, 
ut novellas nuptias , pofita taa- 
dem pervicacia approbare vcllct , 
fubjecit J fe fententiam mutajfe, tst 
fama vagatur,Rex attonitus, cbi- 
rograpKo difta firmaxi iabet i 
tum fubridens Morus iatquifcir* 
vos velim me anteafiatuitfe barbam 
rafo mento ponere ; fedmti* mm- 
tajfe ftnttiitiam , ut barba eandem 
curn capite ftrtnnam fubeat, cair- 
nificit fecuri *na deputanda» Si« 
tranquillo animo, vel joco, m»r- 
ris metus detonabat. 

Locum fupplicii confcenfurus, 
manum fibi a quodam porrigi 
petiit dicens : \uva me ut ctnfcen- 
dam , in dtfctnfu ntmini moltfiut 
tro. Tum orbi fpeftandus carni- 
fici de raore veniam poftulantl 
ofcnlum porrexit & Angelotura 
aureum dcdit,addiditque:tumihi 
hodie majus beneficium pratfti- 
teris , quam mortalium quifquara 
aut contulit aut conferre poterit, 
illud unum indoteo , cermicem tibi 
tam btevem ac contraRam pratfcin* 
dendant , ut metuam ne pofiij com- 
mode & frlvo honore tu6 txptdirt, 

Ad hatc libct cora R»mano phi* 
lofof/h« 



ai* DOM IM ICA II. QjlAXV* A«E S IM A E . 

/ofopho exclamare : a&nos vin 



camus aliqu;d:fimus mttr exempla';, 
f*are dtftcimus * fi non in catafta 
ridere, in equuleo geftire, in rota 
ludere eft animus j at faltem vel 
pun&uramacus,icintill<raduftio- 
nem , dentis dolorem, nervi con- 
tra&ionem , podagrar , cbiragrx , 
colic.T mala arquo animo , & fi 
non ridenti, renidenti ore tolere- 
mus. & »os aiiquid vintamus.fimus 
iattr extmpla. 

Moro pcr oraaia fimilia Joan- 
acs Fifcherus Epifcopus Roffen- 
ils l> ad quem dum Paulus III. 
* A. 1555. in carcere exiftentem, 
galerum purpureura mififlet, fub- 
jecet Henricus : galero Psrpa ut 
volucrit Fifcherum donet, ego 
interim effecero brevi * ut caput 

2uo illum gerar, non habeat. quo 
i&o adeb Roffenfis non com- 
motuseft , ut e judicioquode 
capite ejus aftotn , in carcerem 
dedectus , gratias egerit ftipato- 
f ibus , qui fui ctufa tantum mo- 
lefti* fubirent, nec haberet quod 
donaret. Intcrim increbuerat fta- 
to dieFifcherum moriturum,quo 
dum nihil edulii cocus apparaffet, 
a RofFenfi rogatus, ut quid raen- 
fam fub tempus prandii non in- 
ftruxiflet ? atqse is refpondiffet 
putare fe illum diem Reveren- 
diffimo fatalemfore. )ufftti» om- 
nem t"jtntum r femptr cibos pararet : 
. quidfiante prandium mori contin- 
geret , cocum convivam fort. Catr- 
T&mfciM^ inquity quod cibum pridit 
ntortistanto appttitu fumpturto fiht, 
qudm fi in ttmtum viciurus. Ed- 
tnundus Valfingamius turri prat- 
feftus , acccptis no&u litteris, 
eum fub quintam matutinam 
acceffit , & qua poterat dexteri- 

« Settca tf .98. b la r i w. 



tare, Regis mandatom, ut eo < 

moreretur , ipfi aperuit : Roffc 

fis lato animo graths agens.qi 

fivit qua hora executio tieri< 

beret,cumquc inrefpondiffet, 

nonam moriendum effe: finat i 

tur, inquit,f»w »0» fitnifi quiw 

tST hac noBt non btnt dormi ver 

adhueunam alttramvt hor*mtt 

. tjuitfcert. Atque ut Petro ad fu 

I plicium producendo , in car« 

laltum dormienti fimilem fciri 

| rer duas horas fccure fomnn 

ccepit, tum famulo ad fe accit 

exutus cilicio , optimis veftib 

indui voluit : quia luc dies , i 

quit , mihi nuptialis eft. atq 

ubi forbitiunculam antc raora 

fumpfiflct , arrepto' novi tcfl 

mcnti eodice , ad lecum fupplit 

perrexit : quo dum pervenir, b 

culumakjecit , dicens : jamrt 

tfuum itintrit pedes conptiam. 1 

fatali pegmate ut ftetit , oculis 

ccelumfublatis,librum aperies 

inillud Jeannis 17. incidit :% 

tfi vita aterna , ut cogr.tfcant tej 

lum verum Deum , &"qutm mifiji 

lefum Chrifium. Ego tt c'arfita 

fuptr ttrrawt oput cwfummavi. h 

Ieftis codicem claufit , atque^i 

omoibus manifeftum fore^quai 

lacto ac exulrabundo animo rco 

tem oppeteret , in ^enua provx 

lutus , fcftivum illum Ecclef 

cautum Tt Dtum laudamut pl< 

nuntiavit. 

Horum cuique congruit prt 
pheticum oraculum : c deditcai 
m-nainnocie. namut refte Gn 
gorius : d earmtmnniclt , tfiU 
titia in tribulationt. 

Marcus tk. Marccllianus frs 

tres, gente Romani , religion 

Chriftiani,a Duce Fabiano grao 

c Iob 35. «1 Grc£-I,26*i»or,c.!l, 

diba 



Dbmihica II. Qai»*A«i«l»«*. 



1», 



ibus clavis ad ftipitem funt af> 
ri. a Hosinter tormema judex 
locutus , refipifcite miferi aje- 
at\ & vofmet his cruciatibus 
ibducite j ad quem illi conftan- 
ffime refponderunt : h$e quale- 
trxque fupplicwntinobif efl lautifii- 
um convivium , JMCundiue nutn- 
uarrt epuiati /unttui nunc in amo- 
.•Dcmini Jefu fixi efle coepimns. 
>iem unum no&cmque m tor- 
tentis perdurarunt, & veluti tton 
i cruce , fedin ode* ejfenty hilatei 
tntarunt. demum jaculis confi- 
i, fagitta.ocyus in ccelumevO- 
irunt. in fupplicio generofi pu- 
ilesquafiin lautiflimoconvivio 
javiflime modulati funt. Tibur- 
ius ardentes prunas ut rofas cal- 
avit : b Agnes tredeecnnis vir- 
uncula ad fupplici i iocum, velut 
upta ad rhalamurn , l«eta fucccf- 
j, gradu feftina 5c faltabunda 
roccflk. qujd dum e ccllatua, 
jcroque filcntio cohtempiatur 
ernardus , meiiis favos ex ieo 
um ri&ibus legendos proponl: : 
at, inqiiit,r Afartjr ieagudidnsaC 
riu&jpha»T,tofo Vtctt lacert eorpere. 
ee facit kec ftupcr fd areitr. ur 
arnifici Sc ipfi morti infuhet. 

Hisruni nos animos atrcule- 
nur , iUoriim nobis immotae 
nentis ad vtiltus conftantiam ar- 
ienter efllagiremys , eoruts in 



depofcamus, ut & a nobu audia- 

tur,^ carmen id noBe ,id eft,/dtitt* 9 

in tnbulatione. laetitia in qua* 1 » 

corporis infirmitate. lxtitia-m 

fortunarum, amicerum^lioero- 

rum ja&ura. laetitiain quavis ani* 

mi affli&ione & preflura. Sirc- 

ncsliuc nos cantu fuo invitant» 

qusc , ut Ludovicus Vives e ob- 

lervat, terapeftatibus jaftataelua- 

viter canere, & inter immanc* 

flu&us , dulces voccs refonara 5 

contra vcrb lamentari coclo fere» 

no, ac conqucri mari quieto con* 

fuevere; quod aurx viciffitudi- 

nem, ac immiiicntes turbines fo- 

leant prsefagirc. Haud aliter dua» 

k'ic rerum mundanarum flufti- 

bus jaclamur , laudes Deo conci- 

namus , & portum actern* bean» 

tatis profpiciamus. Laudem haud 

dubie nobili genere natus ado- 

lefcens ille ineruit , f cui dura 

1 putridum crus ampatandurn & 

candenti fcrro adureadum euet, 

noluit ligarijfed fercna fronte tc- 

ftudinem ftiam poftulavit. atquc 

ita fides tetigit , & dextere mo- 

dulatuseft, ut nc minimumfal* 

fam tonutn ediderit. Hunc cert» 

innumeri gloricfi Chiifti pugiles 

imitati funt , qui ih catafti » JM 

cquuleo, in rota.in rogo fuaviiu- 

rce tnodulati funt , dc quibus 

Tcrtuliianvas: »«/ ems fentit in ntf 



ik.lli.tJ. LIU«gl >-lu»J , ^u.uui »-- *■"?■■ — . I A 

idverfis lztitiam & exultarionem • v» , d*m antmus in caelo efi. 



• Drexe!.to:T. p*g:8e8 

b Brev R.sin-11 Aug Air.fer 1 X 

Virg. 
c B*rn. fernu«Sl. iacaat. 



f 1'J.MTe , 8 co«a«»c« 4* «aoi.4*. 



*M8t* 



%u 



EMBLEMA 
tttgrefit hnbttctnt tht\ 



Luc 



n. 




JS SU ES € E R S M U L TU M B S T. a 

DOMINICA TERTIA QU A D B. A G E $ I M A. 

Tartarci hoftcs, infcfti hofpites, ubifcmel animum occupa uni 
jarnque ingrefii kabiunt ibi , difrlculter ftatione ccdunt: ita viti 
ubi per a&us frcquentatos in conLuetudinem abiere , & quafi U 
dem fixere, non facile deturbantur. 

$, I. S^uid Confnetudo, & tjutmodo acmuiratur. 
%. II. Confuetudo altera natura, tjuam dijfrculttr exuitUf. 
\ III. Confuetudononimminuit peccatum. k. 

§. IV. Remedia extirpandi praws k**itH} i & ctnfuetudinem peceantU. 
• Yirg % C*org. 

©OMI 






a*< 



^OMINICA TERTIA QUA DR AGESIMA $ 

Ingrefi habitant ibu Luc. 1 1* 



i JT Y$T,RI ° non caruit * 
\l\ quodrefercnteS.Marco, 
YJ_ accepimus ,^ Energume- 
num.cum a difcipulis 
rari non polTet , ad Chriltum 
ductum fuitfe:"* & ftatim fpi 
itus conturbavitillum,& elifus 
a terram volutabatur fpumans, 
i interrogavit patrem ejus , 
[uantum ternporis cft.ex quo ci 
,oc accidk? at ille ait,ab infan- 
ia. Jefus verb comminatus eft 
piriuii Imrnundo , dicens illi: 
iirde & reurefpiritus.ego prae- 
ipio tibi,exi ab eo,& fa&us cft 
uafi metrtuus &c. poftea difci- 
uli ejus fecreto interrogabant 
um , quare nos nonpotuimus 
jicere eum J caufara noftis • b 
ia ahinfAntia ti boc accidit. hoc 
moniu*.n,quod tatndiu illic ha- 
:avit,difficuiter expellitur.hinc 
pofire Chryf. non dubitavit 
ac tartareum hofpirem conferre 
x , qua: uno in loco multum 
npotis commorara eft. quem- 
raodum in canibus fieri quoti- 
ma experientia comprobavit, 
i ubi atdcs quafiam frpius 
:quentarunt , & diurius inco- 
srunt, per fylvas & flumina, in 
terasurbes, facileir,. difliras 
icis exportati , aut abdu&i, ad 
rum & ardes antiquas poftli- 
inio revertuntur. id ipfum in 
atfixo fymboio videre eft , pa- 
mbes aut coluiiibas , illud ubi 
cluf^: primum ovo , ubi pipire, 
uraefcere & evolare, aut etiam 
ixaii-rnde pelle&ar , fcnfim a- 

• Marci Q« b V Bufaai p*t>4ri»m tit, 
«o«fac:C«<io 



volando *c revolando, confue- 
fcere coeperunt , columbare re- 
peterc , c folit opfue revi/hre nidos 3 
adeb ut certo experhnento com- 
pertum fit , columbam Antver- 
pia Lovanium exportatam, & ur- 
bem,&lares, &focias, & co- 
lumbare re&o itinerc repetiifle, 
ufque adeb d ajfuefcere multum 
eft. Hoc enimverb in aniroa cffi- 
cere folet confuetudo peccandi, 
in quam dum totics tartareae har- 
pyjas advolant , quoties lethali 
noxa eis aditus patefcit , fit ut 
tandem invctcrato jam habitu , 
illic fedes figanr, & confuetudine 
longa, jam ut domefticaz ac famU 
liarcs habitent ibi. 

c Yirg.lib.i Qeorg 4 Z G«»rg» 

§. I. 

Quid confuetudo , <jf quomtdt 
acautratur, 

COnfuerudo feu habitus , eft 
qualitas reddens facili.tate o- 
perandi : qui habitUs per a&U 
frequentatos acquiritur: virtute' t 
inquit Bern. <c e non uatura fed 
ufus facic,fitque,«r ait *4nsl /fi-" 
cut aedificando ardificatores , cy- 
tharizando cytharoedi cfficiun-" 
tur , ita quoque jufta agendo" 
jufti , temperantia remperan-" 
tes , fortia forres evadimus. " 
tjuo fyeblat iilud Stnec* : g non" 
dat natura virtutem ; ars eft, '* 
bonum fieri ; virtus non con-" 
tingitanimo, nifi inftiruro &" 
edofto , & ad fummuin affidua" 

eBern 1 deconCd c.llf Arift I.ethte 
g Seneca ep 9© . 

ocerct-** 



f£'5 BOMTNICA III. 

„ exercitatione perdu&o omnis 
tl habmis&facultas aitEpiftetus, 
t ,afliduis actionibus coietvaturSc. 
„crefcit. Ite per frequetes a&us,& 
acquiruntur &confervamurartes 
omnes,Iegeudi,fcribeadi,piagen- 
di,canea<Ji, imo & loquendi : in- 
fantes enim nurrices aut matres 
fari doceat , eafdera roces iden- 
tidern incuicando , eo fru&u ut 
jpoftea' eis difficiiius Ct tacere 
quam loqui. Noftro jcvo ille In- 
di& terrorMogor, a curiofitate 
du&us , qua liiigua homo utere- 
tur a nemir.e edoc\us,in loca in- 
accefla pueros abdidir , ut exfpe 
ftaret crefcentem loquentiam ; 
fed tandem non Cicerones , & 
Demofthencs , aut C mavis hal- 
but icntes Rabir.ulos , fed mntos 
pilces deprehendi. Habitus o- 
mnes,qui ab a&ibus, & frequen- 
ti afiuetudine reli&i , artes pe- 
percrunt.Scite Chryf. ,,& vldens, 
„quis non admiretur, gladios al 
„ternarim in aerem jaculantes.& 
„ornnes rurfus per manubriu-ca 
„picntes$vel quid de illis quifpi- 
„am dicet vitis , qui trabem in 
„frontegeftantes, vefut arborem 
^.in terra radicatam.fic immotara 
„confervaut?alter rurfus fuprafu- 
„ncm anguftiflimum , cumtanta 
,,ara1mlatfecurirate,quafiin cam- 
„po dccurrere* &e ha?c quae cogi- 
„tatu impofljbiliaefievidentur, 
jjfafta funt arte poflibilia. Quin& 
ipfa feruta longo ufu,& afluerudi- 
iw , humanss voccs , & artes imi- 
tantur :exquo,inquit, Fierius c ] 
credere poGumus fimiam olim la- 
trunculis iudcredidicifle. Picai, 
eorvos, pfittacos , aliafq; vocales 

, aStiid, MuiKm, de riui« Jirgaje 

cap.;i. §-i 

& Cii y( iio.i^. sd pop.Anciotii, 



Qjl ADU«t)rMA!. 

aves,humanas vocesedo&as,phi 

ribus tcftatur Nierenb.inhiftori 

naturar. t/Stupendummasisbov 

eloquentem reperir i,utCrvolum 

nius, &Servius SulpiriusConfu 

ks notarunt. aliumfuilTc, quite 

tum fymbolum Apoftolorum ai 

ticuiate recitabat. Hxcquipro 

digio adfcribere voluerit , audia 

non miniis porrcntoia , & abtif 

& exercitatione profe&a : Alia 

nus oculatus tcftisait : evidieg 

ipfe elepbantem , in tabula iitteiA 

Rornanas prary.ufcide fcribrntemre 

cle. Addit Ptinius non mendax 

qu?ndam Gra-cas literas piogen 

dtdicifle , eaque lingua fcripfcfle 

ipfe eg9 b*c faipfi, & g, lia Crltitt 

dicavi, Quantum verb vcl ii 

pueris imbuendis , difciplina & 

cxercitatio conferat , ex ipfis ele 

phantis pergo demonftrare : Ro- 

mx Germanicus ludos dedit Ti- 

berio : f duodecim Elephanti 

thcatrum indufti funt , hiftrio- 

nias veftes induti. ac primum ad 

vocera Magiftri dividebantur in 

diverfas circi parres , inter eun- 

dum faltarcrio grefiu inundaa- 

tes , itcrumque ad ejufdem vo- 

ccm accedcbant : florcs fparge- 

bant , & corollas ; ad cantum, 

tcrram pedibus numerose pulfa- 

bant , & orauia prsftabanr , qu* 

peritifilmi ludorum. tum docti 

raenfa: accumbere, potum cibum« 

que fumere , humanum in rao- 

rem : ledti erant humiliter inftra- 

ti purpura , & auleis ; menfs va- 

rio & dapdli ferfttio inftrudtat, 

pane , carne , fruftibus : pocula 

aurea , argentca. ecce ingrefH 

duodecim elephantes , fex mares, 

totidem foeraioae ; illi togati , hc 

«1 Ni«ren'o hift.ast I:} ."*? ae 
«KieT«5*.«it l.} ay IJ f Idgtn • *% 

fioU- 



Domimica XII. Q^hAbracs s imaf. 



latx, 



ciecore & verecunde in 
:is fe reclinanr , accumbunt : 
i fignc dato , in menfam pro 
lcidcs pro manibus exten- 
rt , fuxnma modeftiS clbos ca- 
nt , delibant. non voracitas 
l in iis } non aviditas > cum bi- 
idum , pateram pueri porr jge- 
t,quam promufcide genialiter 
riebant , & reliquiis vinicir- 
lftantes afpergcbanr.vclut cot- 
am facientcs. ita immanes & 
jrmes bellu3s,recle agendi ha- 
is,longa afiuet.udine.confccu - 
eveutusoftendir. Deniqueut 
juando a brutis ad homines 
ifeamus.-nugasputabat Roma, 
: de elephantrs* jactabantur , 
lec taudem credidit , &. vidit 
ora relaiis. a vid.t bejiiam tff- 
•attltm<&' fitnamkulam. . 
>uare ut bruta H homines ar- 
ita ab his vicia 6c virtute? ac- 
runmr, qux per frequentio- 
3ftus,fui tenacem habitum,Sc 
fuetudinem 'relinquunt , po- 
naam fi a teneris exerceantur, 
aillud Poeta: : 
*drt fit y ubi a tenerU crimtn 

Condifcitur annis. ' 

dcenfirmat Hier. epift. 7. ad 
am, de inftitutionefiiiae : ,, c 
oyerbium eft, adolefcens jux- 
viam fuam ambulans , etiam 
m fenuerit , non recedet ab 
: difficulter enisn eraditur, 
odrudesanniperbiberunr ey 
tx addt : Gtxcz narrat hifto- 
\ j Alexandrum in moribus , 
in incevui, Leonidis parclago- 
fui non.potuifle carere vitiis, 
nbus adhuc parvulus fuit im 
itus. ita. fit: ~ - 

V.M.er,r,b Ul.ap 16 
Frov za 



*7 



d SZ*8 ftmel eft imbttU recfnt 
fervabit edortm tefla diu, 
vel Ut alius : tpied neva tefla capit t 
inyeterat* fapit. Complures ecr- 
tereperireeft , qui affuetirnen- 
daciis, juramentis , turpiloquio , 
ebrietati , libidini , fi rogentur 
quantum temporis ,, cx quo e.is 
hoc accidit r audicmus ttb infan- 
tia. quid mirum cft , confeiTa- 
rios , concionatorcs , moderato- 
res , viros Apoftolicos Hon pofle 
hancconfuetudincmtollere , o- 
pus efle potentia altiori, e adeo 
a teneris affutfcere muhum efl. hoc 
parentesroonitos voluit S. Bafi- 
lius : fdjficileefl,patri* li»guam p 
tjuamab mfantia addifcimus, obli- 
vieni mandare , aliamque de nov» 
pedifere. accentum fuum Galli, 
Germani,Iralifervant. A teneris 
iraque irtvigilandum , ne prava 
illa confuetudo contrahatur: non 
ilnantur impune mentiri , jurare, 
lafcivia rerb*a proferre,nam ut re- 
cte Scnsca epift.23. definit efft re- 
mtdio hcus , uhi ejua fuerant vitia % 
mores fiunt , qui quafi innati , oe 
ingeniri videantur. De Mithrida- 
re Rege Ponti , ait Plinius :g uni 
ei excogiutum quotidie vene- 
num bibere, tit confuetudine ipfa 
innoxium fieret, unde dumca- 
ptusfe veneno interficere velier , 
nequivit.quodomne innaturam 
abiiflet^renenum , unde Martia- 
fis : h 

Prcfeeit pote "Mithridatts fxps 
ve-enO) «. 

Texica r.e poffeitt fieva ntctri 
fibi. 

i Hdrat e i Geo'R 

f S.EafjI.in K«g difj. 6. 

g Ptin lijp.l bLib v.eptg 77 



m 



Domivica III. 



$. II. 

Cwfuetitdo altera natura , 
tfuam difficulter atiis exutt. 

HOc magni Auguftini pronun- 
tiatum cft : * confmttudo qtt4.fi 
ftcmnda , & quafi affabriiata 
watmaZ* ytxr. Edocuit hoc even- 
tu$ prorYifs fingularis :J> renato- 
ribus quondam praeda fuit pucr 
triemiis,qui fylvis expofitus inter 
lupos enutritus,corum raores to- 
tus imbuerat, & propc in fcram , 
manibus ac pedibusreptans de- 
gencrarat , lupis convivcbat, eo- 
rumquc praedis vi&itabat. Hic ut 
inmanus Angelorum , illicprx- 
das feetantium devcnit , Hcnrico 
Principi Hafllae dono datus eft , 
qui fulcris ac varlisadminicalis 
puerum ftlpare , recta incedere , 
humanos mores imbui curabat j 
fed irriro omnino conatu , c )am 
mo.ent ftcerat ttfm. natura dcor- 
fum nitente , rumpebar vincula , 
nec fcrinos moresullainduftria 
ponere valuit , guod adanimum 
iblerter tranftuIuGreg. M< /ufitata 
t ,culpa,«/>,obligat mentem.ut ne- 
tquaquam fargere poftit ad refti- 
,,tudinem. Conatur &labitur, 
„quia ubi fpontc diu perftitit^bi 
M & ciim noluerit coa&a cadit. 
Hancdeprcfllonem , & invetera- 
tana vitierum confuetudinem, in 
ManaiTe Rege caprivo vclut in 
typo videre cft: eui exirc cupiens 
c carcere, acfaciem in coelum at 
tollere : incurvatus fum , inquit, 
njulto vinculo ferteo , & non eft 
r efpiratio mihi. In fc hoc ipfura 

« Aug Iib 6 de mufic. 

b Cauffin Cwmt S t«w t. tamif 8. 

M*ri»n« dt rege taltit, 
c Ovi4.1ib:l tnctani. 



QU AclAnilHAI. 

expcrtus , & malo ilio edoftu 
queritur Aug. : "rligatusirj 
non fcrro alieno,fed mea ferre 
voluntate. Velle meum teneba 
inimicus, & inde mihi catenan 
fecerat.fieconftrinxerat me.Qui 
pe exvoluntateperver(a,factae: 
libidoj&c dum lervitur libidini, 
facta eft co nfuetudo , 5c dura 
confuetudini non refiftitur,fa& 
eft necefiitasrquibus quafi annu 
lis quitrafdam fibimet innexis, 
tenebat me obfrridum dura fcr- 
vitus." Quae quam potenter, eu 
ctiam jam ruptis vinculis 1 iberu 
in lapfum velut proclivem imp« 
lebat.infra fubjungit://>i*/9** v. 
Ithat m me dtttriu» inelitum, ttn* 
melitu inf./itttm. congruam huicr 
fimilitudinemaddueit Plutarcht 
in moralibus : qui diuinvincnl 
fntruntyCum tx illis pjlvuntur y tjm 
claudicant adbuc s ntc gradi pofptn 
ita diu vitii* &Jf~tti , ttiam c*mt 
dtftrwtt , quxdam eorum tttintt 
vefti^ia. Velint, nolint, jamfil 
quafi impoifibile ducunt , rect 
inccderc. Quaro quafimoralet 
labendi ac peccandi neceffits 
tcm.prophcta indicat diccns :g 
mutarr potcfi JEtbiopt ptlltm fuatt 
ant Pardua varietatet fuai , &"& 
pottritif btntfactrr, cht didictrit. 
malum. Quod vcl ethnicus citr 
tuccm fidei vidit': exftatenimil 
lud Diogenis Cynici refponfurr 
qui dum improbum inveterat; 
confuerudinis hominem admo 
neret , rogatus quid as;erct ? A 
thiopem inquit,/<cye. Addiditque 
ftntm admonne , ey mortuo mtdti 
idtm tfft. Ouid dico mortuo rn< 
deti , imo elatum , fepultum , pu 
tens ac faetidum cadaver , in lu 

• A«g-iib:3 confc0", eai> < 

f Aug 1 Sccaf.c.n glt.wn, 1« 

m 



DOMIMICA III. 

rn ac vitam revocare cenfendus 
t,qui e vitiorum cceno,& gravi 
ccandi confuetudine opprefl u , 
frugem & meliorem vivendi 
:thodum reduxerir. Hoc olim 
riose obfervavit Hipponeniis 
Itiftes: a tres tantit-n mortuos in- 
umns a Chrift» refufcitatos vifi' 
iten 7*«* autem fufcitaverit,qui* 
yitiSed tres non fhtflra commem»- 
u. lilia in domo , adolefcens 
tra portas, Lazarus quatriduo 
)ultus. Puella facillime , foio 
tu, porrigendo manum , ado- 
cens adtblam vocem Domini : 
olefcens tibi dicofurge.Scd Laza- 
5 iummo molimine. Lachtyma- 
s eft Jefus , infremuir, venit ad 
jnumentum , jubet lapidem a 
Dveri,orat patrem, clamat yoce 
igna. Myfteriumnoftis? rime- 
tr & miremur : b tft* tria genera 
vtuorum,funt tria genera percato- 
B.FiliaArchifynagoei in domo 
ens mortua , ecs defignat , qui 
;itatione ac nudo confenfu ia 
dc peccanr. Adolens elatus ex- 
portas,eos quiad opus exter- 
a procefiere.Lazarus quatridu- 
is in monumento, qui in-prava 
lfuetudine eomputruerunt : 
int , inquit idem doBor, intus, 
ai; peccatum in corde habent , 
i fafto non habent: dicit enim 
ominus , jam maeehatus eft 
m in corde fuo. alii poft con- 
nfum eunt in fa&um , tam- 
jam efferentes mortuum , ut 
tod latebat infecreto,apparcat 
i publico.*/ veri */«,confaetu- 
nemaligna prefll , tamquam 
:pulti , & ita fepulti , ut de 
izaro diftum eft , jamputet. 
m confirmat Magnus Greg. 

> "Ogi cu 



QjlAD* A6U IHA5, 28^ 

rredemptor nofter puellam in»' 
domo , juvencm extra portam, '* 
in fepulchro Lazarum fufcitavit,** 
adhuc quippe,quafi mortuus ja-' c 
eet in domo,qui latet in peccato* 
jam quafiextra portam educitur,' 
cujus iniquitas ufquead invere" 
cundiam publica; perpctrationis" 
aperitur,, fepultuia: vere ~ ,gere<« 
premitur , qui in^perpc. 4tlone" 
nequitiac,etiam um confuetudinie* 9 
prefiusgravatur. " exiftimem vos 
nunc aflequi,qui fiat,ut puella tam 
facili negotio,Lazariis tanto mo- 
limine fufcitetur, caufam petit B. 
Pet.Chryfologus.cx illis verbis:i 
filia mea modo defuncla eft.Modb 
jam ftatim. e Hoc eft dicerty adhuc 
vita mauet cahr, adhuc anima ve- 
ftigia videntur, adhuc eft in via £i- 
ritm. Uticandelaautfax,adhuc 
fumans & calens , facilereaccen- 
ditur. At ii,qui confuetudini pra- 
vae diutius adhalerunt, velut la*- 
pide molari prefli , ac fepulri 
funt : / moles illa impofita fepul- 
ihroyipfa eft «*r dura confuetudinis % 
qua premitur anima , n$c refurgere, 
nec refcirare permittitur: didum efi 
autem quairiduanue eft ; revera ad 
iflam confuetvdinem , yuarto quo- 
damprogreffu pervenit anima , pri- 
ma efi en m quafi titillatio dtltcla- 
tisnis in corde,fecu»da confentio y t, t - 
tiafacjnm , ejuarta confuetudo ,/. t - 
Bum in confuetudinem vertitur , ey- 
fitquadam defperatio , */ dicat>r 
quatriduanu* \am putet. Quatri- 
duanus certe mortuus erar , & 
fcetebat , de quo Erithrajus com- 
memorat : g Auflivi ipfemet, in- . 
qnit , etiam tum juvenis in ax!e 
D. Auguftini concionarorum ex 
e fif«g,I.4iwor,c,7 5 d Mauh,9 
e Chiyfolog fcriM,^4 
f Aeg iujiracit 
..£ loaD.EiithraeiexcmpJo §.5?. 

^* ea^em 



2^ DOMIWICA III. 

cadem familia virum do&uraac 
pium , qui de loco fupenore nar- 
iabat , lc paucis diebus antc , ce- 
lebri quadam urbis via euntcm, 
defeneftracujufdam domusma- 
cnopeie fuiffe evocatura , roga- 
furaque ut afcenderet , ut mo- 
rienti cuidam , extremo lllo tcm- 
pore ad falutem anima: , opem 
afferrctjaecurriueeum iubito,m- 
▼eniffeque virum in lefto cuban- 
tem, cttigravitcrxgrotantimu- 
lier aderat concubina, ocegre- 
giara omnifeus in lebus operam 
Savabar. Nec mora , ejus conrel- 
iionem cxccpiffe , & cum com- 
periffet , quid ea ad lllum rouher 
attineret , longa confuetudme ei 
adh*finc : admonuiffe eum gra- 
viter , atque etiam pro potcftate, 
cui pollebat , pratccpiffe eidem, 
St, fi lalvus effe veliet , iilam mu- 
Iierem e veftigio , domo extur- 
baret; fed refpondiffe euma,e- 
bat, fe numquam commiffurum, 
vt muiieri optirae de fe raenta:, 
cam gratiam referret , pratfertim 
ut cum roaxirae ejus opera m- 
dieeret. Quo audito,petnfle aje- 
bat , ut fattera conceptis verbis 
htraret, fimul ae convaluiflet, lc 
nuntium remiiTurum rouhen,nec 
-quidqnam fibi amplius rci , cum 
ilUfuturum. Ad h*c refpondifle 
illum , fe nihil poffe in pratfentia 
promittere; verum ubiamiflam 
valetudinem rccuperaflet , deea 
re fetio deliberatuium , illudque 
confilium capturunv , quod ma- 
«is in £era fuam effe videreuir. 
Tum Veto ipfura, defpajwho- 
minus lalute, triftem abuflc , iea 
ftatim revocatum hilarcm redi 
iffc fumma fpe , quod Dcus me- 
liorera mentem homim injecii- 
fet. At fruftra 8 nam fine mente 



Qjl A D R A fi E S I M As. 

acfenfu , exhalantem aiiim* 
offendit , cui mulier ilia cerea 
praelucebat , utproperamiad 3 
terna fuppiicia melius viara inv 
niret. Exquoalteranec faaei 
yis controverfia oritui , fi i 
Chryfoftorcus ait , a r*ag*4 
CGnfuttndinii tyrannif, adtoqut m 
gna t Htptrinde ccgit ac »ntura,% 
ut Auguftinus loquitur, & onf* 
tudo quzdam r.tccp.txs fit , q**l 
berumfi non omnino tolicSej 
cerre iiiiminuere perhitetw 
quibufdam per confequer.s, pe 
cata ex confuetudine comiiM 
aut nulla ?.ut mlnora fortevid 
buntur, Qnodutpleniks acpl; 
niiis intelHgatur, paucis exron< 

• Chiyf ihc»!».4 ep.i «d cor. 

b Aug lib 8C»nf c*p 5 



§. III. 

CoHjuctttdo mtt imminnit p* 
catum. 

TN fcholis receptum eft , qu< 

*peccatum ex confuetudine I 

miniis liberum, &. f*pe f*pn 

rlatexhabitu inadvertenrer; nt 

tamen fequitur : minuitur Iib 

zuvx fimplicitet : ergo minuiti 

peccatum , fed tuuc rede co 

fequitur, quando minuitur ex 

liquo quod nancft iiberum , 1 

minus"libcrum , ut eft paflio v 

hemens antecedens , concuj 

fccntia&c. ^uando auternn 

nuitur liberum ex fuppoGto 

bero, non minuitur peccat» 

necaausvirtutis: quia ficabl 

lute liberum manet in causa.Hi 

fi quis in fe libere concupifc* 

tiam excttct , cx qua in novi 

peccatum prolabatur , illudr 

erit ideo mtniis peccatum , q 

in fe minus liberum ob coti 

piC 



DoMINICA III 

pifcejitiam ; fed potius magis 
peccatum : quia fe libere ponit 
nco ftatu , unde fc voluntas dif- 
iculter poteft avocare a pecca- 
;is: ficut qui domi alerct fcor- 
:um , aut eum qui ad vindi&am , 
Juellam aliudve flagitiumconti- 
iuo incitaret. Et hajc ratio valet 
n hominibas fcelcratis & inju- 
ftis , ex habitu operantibus: quia 
n utrifque aftus , ex quibusgi- 
muntur habitus , funt perfe&e 
iberi : tk. fic confuetudo male 
rel beoe agendi non minuit pec- 
:atum aut meritum. Alias viri 
Religiofi, longo rerum ufu afTke- 
:i vigiliis no&urnis, ciliciis.alhf- 
jue aufteritatibus , ac functioni- 
>us religiofis , minus apud Deum 
neriti coiifequerentur : fiagitiofi 
xrb longa pcccandi confuetudi- 
ic, minus peccarent : quod arque 
tbfurdum efle videtur , ac fi fur 
eapud judicem excufet : Domi- 
ic a puerofurtis affuevi , ac eb 
andem dcventum eft , ut manus 
:phibere non queam , neo fi ve- 
ir», pofiim. An is levius peccaf- 
b? an ut infons dimittendus ? 
loc argumenturaChryfoftomus 
Xpendit : a Cu?, inquit,»<j» pne- 
md.it fur confxetudinem, & * fup- 
licio tiberaturtCm ufiirarius non 
rxtendit confuetudinem , & a 
;ftitutione eximitur ? cur mere- 
:ix , cur fenes inveterati dierum 
ulorum non pwtendunt con- 
«tudinena, & innoxii declaran- 
ar ? cur blafphemusnon prxten- 
tt confuetudinem , & nullius 
:e!eris , aut fupplicii reus habe 
ir ? Ejufmodi.*qonfuetudinem 
erfidi judxi adferre potuifTent 
>ngo pcccandi ufu , fcelus ex ha- 

a CJujf ka;22 ad pop. Ant, eeC. 
mukartfive i;t, ] 



bitu perpctrantes , quod nefcie- 
bant : tales verb a graviori noxa 
immunes non fnifle, declarat illa 
Chrifti e cruce pcndcntis oratio: 
b Pater dimitte iUis,nonenimfciunt 
quidfaciunt. Si nefciunt,quomo- 
do peccare, quomodo renia egc- 
re dicuntur ? Recle Arnoldus 
Carnotenfis : g W/que adei in htc 
malo voluntarii , ut ttolnntat eon- 
fnetudinem , confuetudo faceret ne- 
cefiitatem , necefiitM vero ad illam 
vecordiam erumperet , ut nefcirtnt, 
auid facerent. Et hoc malum tam 
grande , haac ignorantiam ex 
confuetudine ortam,petit Hiis re- 
mitti.Qub fpc&atilludEraiffeni; 
Habet hec infelix confttetndo pec- 
candi , ut qnanto ampiius quifmue 
peccaiierit , tanti minntfe peccajft 
intetiigat. Quid ? quodpeceatutn 
ex conTuetudine , etfi minus libe- 
rum , ex aliis capitibus graviua 
cenferi poteft, quamcitraiilan* 
commiiTum. 

Primb quod peccator feipfum 
libere ftatucrit in ea confuetudi- 
ne ; nec ha&enus , qubd iili libe- 
rum, retraftirit. 

Secundb illam confuetuulnem 



illoipfoa&uaugeri. 

Tertib illam lape efie diredc, 
vel indire&e volitam. 

Quattb confideranda indigni- 
tas operantis , & in jufto digni- 
tas. Sic gratia excirans minuit 
meritum ratione liberi, fedaugct 
ratione intenfioris actus, diutur- 
nioris, dignitatis perfona:,&c. 

Qui nt b hinc deducitur ex duo- 
bus a:que indignis, quorum unws 
peccat ex ^ravi tentatione om- 
nino libere ; alter ex habitu , 
gravius geccare eum , quiexha- 

fa Lu« 2^ eV. Gilbei«.inP/al I. p. 
227 Sc 2 6 

% a bitu 



2 f i B6MIKICA III. 

bitudelinquit,licet rainus liberej 
ficut is , qui domi aleret , qui ad 
fcelus incitaret , ut fupra diftum 
cft. Ad illam verb objc&ionem : 
non eft ita liberura : ergo nec vo- 
luntariura, refpondent Theoiogi : 
forraaliter concedo,fundamenta 
liter & radicaliter in causa nego. 
Et hax Angelici Doftoris knten- 
tia eft.qui raorbum confuetudims 
gravifiimu ducir.a Pafsio (inquu ) 
„quae inclinat hominem ad pec- 
„candum,citb tranfit,&fic homo 
„citb redit ad bonum propoft.u , 
„poenitens de peccato > fed habr- 
„tus;quo homo ex malitia peccat 
„cft quaiitas permanens , & ideo 
„qui cx malitia peccat,diuturnius ] 
„peccat. Unde Ariftotdes in 7. 
„Ethic. comparat intemperatum 
„qui peccat ex malitia (ex omfue 
Judme non expaffione) infirtno, 
,qui continub laborat > inconti- 
' nentemautem.qui peccatex pai- 
„fione,eiqui laborat interpolate. 
At qnantura hic , prae illo gravior 
inorbus & periculofior fitfebns 
continua,praeintermiflaquis non 
videat? Atque ideo tam ieauloEc- 
clef. monet J b lurationi non ajjut- 
fcat os tuum, tnulti enim cafus in il- 
la.la quos.ut indies viderecft,to- 
tics labuntur iingua , quat profe- 
xunt hiramenta. Cbteftatur Apo- 
ftolus: „c Ante omnia autem fra- 
tres mei.nolite jurare./»?**?"!"- 
" ba JL»g. : d Ante omnia, ait A- 
",poftolus,ut attendatis prae ca-te- 
\Yis,ut vigiletis neiubrepat vobis 
",confuetudo jurandi : confidera 
*',enimtejurareper Deum , per 
"chriftum.occido illum. Et haec 
;* quoties per diem,per horam * 

a S.Tho.I,* q.78 a.4 io Corp 

b Eccll? cIicoW.^ 

4 Aug fer»,i8 deverb.Afoft, 



Qjl AD «AGI5IMA!. 



Minime tamen defperandum 
nam ut re&eTullms iqCatilinam 
Mulies vidimus & audivimus, l 
ciim toiarc adoleicemiam volu-' 
ptatibus dediiient, feadrrugem' 
bonamrecepifle.horxiincfq, gra-' 
vesfuiiTe." Quid Thtm. 'in ado 
lefcentii nequius>fic ut a pacre vc 
lut 'puriusexhsredatus.mater ve 
rbfiiii collola^ucum ii)jecerit,u 
nequitiam uua cum vita flnirer. 
Idem tameiific fevicit , utpa 
triam ftrvarit } ita rempublicar 
rexit s ut de illo tamquam vir 
incomparabili , apud Ciccronet 
fcriptum exftet : Quis tlsrior i 
Gr*ciaThemijietL* ? Tales Scipio 
talis Sylla exftitit. Tales facr; 
paginx commetnorant Z& 
chxum , Matrhaeum, MagdaljE 
nam, Pelagiam , GuilielmusM 
liofque innumeros extiuife. 

§. I V. 
Remedix extsrpewifi p~avt 

lujtrsts , £§• CdnjuttHiidjk 
picccwdt. 

r\Rimum rentecfum momen 
- maximi a Doftoribus propc 
nitur , confietudinis rctra&ati 
ac deteftatio. Exqui fruftus c; 
fiftit fingularis:eo ipfo enim.qi 
eam peccator rctracW, tninuitt 
peccatum ; quia per averfion>; 
talem libertas prsria mortaffl 
deftrufta eft : 6c habet fe tur 
ficut inclinatio narurg feu paflii 
fuppofito involuntario,ut diferi 
Suarez : e Conficttuda f fixt inv 
luntatia, per attum cwtrarium tfj 
c-tcem , quantum eH tx p*rte hojn 
nh, quempain ttt deha l y.f-^ZTpr 

e Saar. de voluatajiodjfp, 3 fe* 
a.l6 

pon 



DoMtVICA III. QUA»tA«MIMAI. 



**M 



hmt qnantum eft in fe eum teUert '. 
tuxc confnetudo & hnbitut minuit 
iberum ac culpam.Qux Divi Tho- 
mae do&rina eft r. i. q. 78. „De 
„peccno ex confuetudine , quod 
„intelligendum eft,quamdiu ipfa 
„confuetudo voluntaria eft: nam 
„fi poeniteat aliquem pratterit» 
„confuetudinis:&jam quod in fe 
„eft faciat, peccatum ex illa con- 
„fuetudine ortum,ex paffione ju- 
„dicandu erit,8c idem fere quan- 
„do confuetudo ex paffione fura- 
„pfit oridnem.Ideo quemadmo- 
d«ex paffione& acYtbus frequen- 
tatis confuetudo fumpfit originej 
ira fenfim refecanda eft. a Eam 
quidem vinccredura pugna.vicif- 
femaxima vi&oria. Modu ad eam 
confequendamBern. huncexco- 
gitavit.In Franciae finibus nobil€ 
oftendit , luxuriae cceno adeo im- 
merium.m nullo non die fe foede 
ceinquinaret.Exq«o nequidquam 
fevcra commonirione extrahere 
eum farsgebat.Akcr intcrim afle- 
rente fibi impoffibileab iis fordi- 
busabftinere: qu*jo> inquicbat 
Bern.y 'Atem Aliqualei cumDeo indw 
crits facito,ut minus ad triduum. An- 
nuitille, &eccetriduo expleto. 
Httnc ; n Detpxr* honortm , inquit 
rir fin&as 5 tAntunde prafta. paret. 
Tum tert ib Bern. Semel adkuc b*4 
induciat pofco in honorem emnium 
Sdnctorum: & ille rurfus eas pacif- 
chur : donec fponte Bern. fe infi- 
nuans, diceret': Kole amplius diur- 
vas \fed perennes cum Deo inirt in- 
duc-as. Tantum prodeft invetera- 
tam peccandi confuetudinem , 
contraria afluctudine eradicare. 

Sezundum remedium :hoiiOT fup- 
>1icii aeter ni fracnum injiciat,qaod 
ipto exemplo ©ratoris Romani , 
3hryf.proponit.dum' ait: ft £ Quae 
1 a&eyexlias aj>»ph Chr.tit Copfut. 



verb nobis erit excufatio, etfi" 
millies confuetudinemobjicia" 
mus ? dicitut qubd quida exter-" 
norum oratorum prae quadanv' 
ftulta confuetudine , dcxterum* • 
eundo humerum continub mo-" 
vebat; fed tamen confaeturii" 
nem vicit , Sc gladios acutos u-" 
trimq; humeris appofuit,ut vul-'* 
neris timore , membrum iner 1 e ! , 
fe moveas corrigeret. Hoc & ru 4C 
linguaefacias , & ipfi pro gladio-' 
divinae pcenae timorem impone," 
& oramno fuperabis : Impofti-" 
bile enim, impoffibile, inquam,' 
eft, meditantes & ftudentes , &" 
opus hocfacientes, umquam fu- 4t 
perari." Ebriofus metu veneni a 
potu temperat. Scortator icem 
pcftis, aut luis venerex , a fcorto 
& proftibulo cavet. Vos vero 
mors aterna, tormenta inaadita # 
ignis ille inexftinguibilis , a fco 
lere revocare non poterit? c-xper- 
to credite, non alioufusfr*i.o 
Auguftinus, qui ita peccaiis al- 
fueverat,ut de fe fateatuf : •' c je- 
formidabam quafi mortem.con-' 1 
fuetudinis mutationem.^f ****** 
dem fubymgit : d Quam fuave" 
mihi fubitb faftum eft , a fuavi '* 
tatibus nugarnm abftinere, &" 
quasdimittere metus fucrat,jam cc 
dimittcre gaudium erat ; & /»-*' 
cultntius fermone 28. de verbit" 
.Apcftoii , fu ait : juravimus &" 
nos paflim , habuimus iftam" 
teterrimam confuctudinem 8c s * 
mortiferam , dico charitati ve-" 
ftrx , ex quo Deo fervire ccepi— ' 
mus, & quantum malum fit ,s 
in perjurio vidimus , timuimus" 
vehementer,& veternofiffimam" 
confuetudinem timore fraj-*' 

fcChryf h«:7.«^P»P« *»>*• «^ w « S * 
Co»r.cap.7 dL.9,C*nf r « H- 



294 



BoMiyriCA III. ^Jl AtUGE SIM 



„navimus. Quantum verb ifto ti- 
morc profecerit , quam potenter 
franarit,&nos4uperare docuerit, 
habesferm. io.de Decol.Jo Bapt. 
„icio inaHtt grave efle confuetu- 
„dini veftra?,fed&grave fuit con- 
„fuerudini noftrae:timendo Deu, 
„abftulimus jurationedeore no- 
,,ftro.Ecce vebifcu vivimus,quis 
,,nos audivit aliquando jurantes? 
,,nursquid non confucveram quo 
„tidie jurare > nihil mihi faciiius 
,,eft quam non jurare. Hoc ideo 
s ,admenuicharitatem veftraro,ne 
„dicatis quis potcft? Demofi. bal- 
,,'outiemfoperMvit, « & gentilium 
,,bktfi aliqui.qaarundam fyllaba- 
„rum non beneexprimentes fo- 
„num,orTendentem faepelinguam 
„longa meditatione limarunt. 
Numquid coafaetudo eft fe la- 
vandi , & grave incorrrmodum o- 
mni aqua abftinere? etenim 

b " '■ ufiu ctmmunU a^narum 
cft; tamen „ civitatis balaea Rex 
„obftruxit,r & laviri fuffitnemi 
„nem, & leeem tranfgredi: aufus 
„nemo aut fa&um incufare , ant 
„confuetudinem praerendere.Viri 
„mulierer, fenes , paeri, infirmi, 
„&c. Vclint nolint,mandatu hoc 
„furfcrunt, quia majoraexfpe&a- 
„bant mala. Tum *d pop*lnm jln- 
„tioch. tonverfu* : Vidcs quod ubi 
„eft timor,facili folvitur confue- 
„tudo , etiamfi valde diututna fit 
„& neceuaria. Atque noo lavari 
„grave,non jurarevaldefacile, & 
^nullum adfcrt nocumemum. 
, ,Quomodo igitur non abfurdum, 
>,Rege jubcnte vel difficillinia fu- 
»,ftinere , Deo verb ftatuente id 
„quod neqj grave fit,neq; diffici- 

• Ghryfei, iictf ,$,Mattli 
I» Ovid. 6.Met, 

• Ckryf, b 9l f4, «4 f 9 f > 



le,cotcmnere& deridere,& eon-" 
fuetudine prsttendere.ne in tan-'« 
tiim falutem hoftram contemna-' 
mus, ihd timeamus Deum, ficut" 
hominem tiraemus." Conducet 
ad hoc recolere gtaviflimas poc- 
nas j «fuas vindex Deus etiam hic 
in te;ris,de perjuris ac temere ju- 
rantibus fumpilt;quas ne lcngiot 
flm^vide accurate apudDrexelium 
de vitiis lingua*, cap. >8. §. 4. {. 
&c. tom. 1. 

Tenixm Remedium , merces 
propofita. Ubiunum, idquera-f 
rum juxta ac pra*clarum e.xera-r. 
plum adduxifle fufficiat. Miles 
anteurbemOftendanam, ita per- 
juriis ac blafphcmiis afiuerat , 
d at ad fingula verba untimciia- 
bolum infarciret. Sa:pe monirus^ 
refpondit adeb jam confuetudi- 
nem inveteratam , ut fi vidcret 
tartarum prac oculis apertum , de- 
fiftere nequiret. Ad extremarn 
penurlam & famem reorctus, 
petiit elcemofynam ab uno e pa- 
tribus noftris caftrenfibus , qui 
folitus ftipem pro militibus tro- 
$rare. Scd dum Pater ilii deeroo- 
fynam denegaret, dicens homi- 
nem adtb perjurum ac blafphe- 
mum, a Deo & hominibus dcfti- 
tuendum. Pvefpondit miles , (c 
dolere de pravo illo habitu , jara 
ita inveterato , ut exuere nulio 
pscio pofler. Quod ut manifeftb 
faiium efle , & refipifcexe a fola 
ejas voluntate pcndere , facec- 
dos comprobaret , infenicm 
nummum aurcum il!i cxbiboifl , 
adpromittens le eum illi dono 
daturum , fi per horam fe fequa* 
tur , caftra ac milituro ftationet 
luftrando , citra ullum juramen- 

d r.Tfaae^tflii, «mt«T,div,r ,J f»fi 
17. §.J. 

tum: 



T>OM I N ICA III. 



im: acceptat conditicncm.Duin 
er traniennam a fociis varie 
npetitur, irritatur , laceflitur. 
acerdos prait , aurenm illi ad 
os infultus oftentans : lacefli- 
us filet , linguam dentibus pre- 
iit, obmutefcit. Resmiras lolus 
onfpeaus & fpes aurei , tantum 
ti barbaro milite valuit , ut con- 
uetudinem omninb fuperarit. 
[oc pa&o Scribanius cum auriga 
onvenerat , duplum perfolve- 
et , fi citra juramentum fe deve- 
eret. Ita quos cceleftis aulae di- 
itise non movent , terrena fub- 
tantia quandoque induceret.Hac 
iraxi parentes etiam indulgen- 
iores , liberos mentiri , jurare, 
afcivos fermones proferrc de- 
loceant , nummo promiifo fi in- 
ra hebdomadam , intra meniem 
ie femel impegerint ; alios cjuo- 
jue fomnolentos ac pigros, ejuf- 
nodi pretio exeitarc poterunt. 

S>uartum Remtdivm fibi mul- 
Jam , aut pcenam imponere. 
jjuotics deliqueris jube famu- 
um , aut uxorem commonere : 
k. toties alTem urtum aut alte- 
um pauperi elargire , aut vino 



QjJ A 9 R A G I 8 X M A*. *9* 

abftine &c. Excellult in eo vir 
beUicofiflimus Labeilot , cui _ut 
miiitia malitix affinis eft , fentm 
jurandi ufu ufq«e adeo lmbutus 
eft , ut cum fuper menfam a con- 
globatis juramenta vibraret , a- 
mice ac religiose commomtus 
refponderit, harcfibi inadverten- 
tiexcidcrc, & modum ie err.en- 
dandi «uatrere. Cum aiter hur.c 
prefcripfit , ut ephebo curam 
daret fe liberc admonendi - c* 



oarci ic "unv «-...~~ , 

quoties pejeralle compeitus ei- 
fet , illi Julium (quinque ailes ) 
perfolveret primo , fecur.do cie , 
quandoque 10, ji Julios dite- 
bat , at poft annum aut alten n\» 
oris modeftiflimi , ne femej !c(n 
audituseft. Hoc medio & rtn c 
dio plures falubriter ufos rcvoxt 
Chryfoftomus , qui cum non rie 
fineret jurandi confuctud»r.c*» 
graviffimis verbis infcfiari huRC 
fru&um fe retulifle commerr.o- 
rat : a nevi multes rfftrentf}, »"«»- 
datum fetimm , legts ntbifmtt p*- 
nentes , & ytrantibns peenas drp- 
nitntts. Deo gratiaf egimus , quca 
nen in petrit fiminavimut. 
a Chryfoft.bom o.adpop»!» 



N4 



£MBLE= 



#» 



EMBLBMA XVIII, 




MANABIT AD PLENUM. a 
BOMINICA QURR^TA Qjl A D R A GE S I MA. 

Divinae munificentiae fontem benigniflimus Redcmpror no- 
fter hodie multis millibus fecit fcaturire, largieodo fingulis , quan- 
t*m voiebair, at longe excelleatlus per facramenra.facros velutica- 
nales, gratiae fontes in animos hominum derivare non celTat. 

5« I- Deus dat omnibus affiuenter , b eyfecuniiim propriam cu)*fa*t 
difpoficionem. ex quo confequitur juxtamenliuamgratix fore* 
meafuram glorix, quod Apoftolus innuir dicens : 

§. II. C jtXU darit ujoiis, alia ciarita* maa t & alia cUritm fteUarnmi 
fiella enintdfteUa difert in daritate; fic &- refurreclf mortuo.um. 

« Hmt.M.cam.adt if. bl«« i. Trid, f*ff,6,c,-, « ' C«i,'!. 






m 

DOMINICA QJTARTA QUA DR AGESIMS- 
QMtiffum voltbaut, Joan. 6* 



FOntes non hominifcus 
dumraxat , fed &^diis 
immortalibus , adeb in 
amoribus & deliciis fae- 
re , ut non modb iis affide- 
re , eos delibare ; fed in ip- 
fos fontes , quafi meliori na; 
tsra: mctamerphofi , converti 
roluerint. quo fa&um eft,ut inu- 
Grato religioni cultu gentilitas 
fomes venerari, ac Deorumha- 
bitu efforroare comperta fit. Cu- 
jufmodi Q^ Curtius (qui Jufto 
Lipfio judice , a probrts & legiti- 
M»J htfioricus , ft ejuififuamfuit) in 
„amcenifiimo Ammonis nemo- 
„ reexftitifleconiroemorat : hoc 
„ inquit , inmedio habet fonitm* 
„ quem/o/if vocant : cujus aqua 
„ praefervido*in meridie , frigida 
„ emanar.inclinato in vefperam, 
Pcalefcit : media no&e fervida 
„ exa:ftuat. hic pro Deo coiitur , 
„umbilico tenus arieti fimiiis 
„ eft : habitas fmaragdo Sc.gem- 
„mis coagmentatus : huncmy- 
ftx ac virgines Nymphae , ut ve- 
rum Nuraen proni adcrant , eft- 
que illis : b ftns factr , & multi 
Kvmtn habtre putant. Hxc enar 
rantem , fapientjffitnus Piinius 
amice isterpellat : c vidiftine 
aliquando Clitumnum fontem , 
quem ego proxime "vidi? ftar Cli- 
tumnus ipfe amiftusindutufque 
pra:texta > , ptxfens Numen atque 
Fatidicum : rigor aqua; certaverit 
ruvibus, nec color redit ; J adja- 

a Lipf.usin not?»ad 1-l.pot Garttai 
1-4 ciO b Ovtd in epift 15 

« Plm l 8 «pi» 8 CauffiH pa«all 
«lo^l.II- «tfiia.i-.l. 6:10 J 



cet templum prifcum 8c religio- 
lura,ex hoc fonte,quas potant pe- 
cora, aibum colorem iaduunt : 

Hinc albi Clitumnt greges. e 
Qux natur* prodigia, & ethnic* 
fupcrftitionis deliramenta neroo 
quifquam demirabitur , qui om- 
nium originem , ac caput fon- 
tium , Deum ipfum , adeb fonte* 
adamafle deprehcnderit , ut ii* 
non tantum afiidere, quod Joan- 
Ees teftatur : f fedebat fic fopr* 
fantem', fed & ex iis ipfe haurire, 
nos ad eos invitare , dcnique ia 
fontem vere folis , ftupendo amo- 
ris artificio , commutari non re- 
cufarit. de ipfo enim non falfus 
vates cecinit : apud tt efi ftns i<ila* 
O in lumine im vidtbimus lun.tx. 
g ubi lumen & flumen apte con- 
junxit. quid enim eftfonsjiutft V 
lumtn :- fons , qui* fattatfititxtet, 
Umtn^quiailluminat c*cot. h Hic 
fons iaamotniflimo cceleftis Pa- 
radiii viridario kquafi in ipfo di- 
vinx lucis mericne , per fublimes 
illas intel]igentias,fluenta gratia- 
rumlarge diffudit , qui pravitate 
porantium taatum illis frigus ac 
torporem induxit , ut ne aterni* 
quidcm flammis valeat arttmpc- 
rari ; at verb jam ruentijek veliitt 
inclinato per fcelcra in vefperam 
mundOj iftnspatens t/o^ui If,. t r 
(? habit^r.tibtu Je/vfalem in ablu- 
tionem ptrcaioris , divino calorc 
prsditus fcaturire eccepii,oc no- 
cl:e illa pafiionis funefia, omninb 

e Virg.l.Georf . fre»n.4 

K | fer^ica 



DOM I N I C A IV. QjlADRASH IMAf. 

> e Chrifti ardentifiimo fontem indicabat , 



I9S 
fervida 

pe&ore , lympha profluxit : * de 
«oc M. Grcgorium audite, qui, ut 
Ecclefia de eo teftatur .admirabi- 
lia dixit , fecit & fcripfit : b fims, 
inquit,e««/rw/ efi unigenitus patris % 
invifibilis Deur. Fens vera patens s efi 
idem Deus imcarmatus. Fons hic ab 
seterno in finu patris claufus,tan- 
«lem dum venit plenitudo tempo- 
xis, clavis ac lancea in cruce aper- 
tus,fanguineos rives, quibus aai- 
rnae mehus,quam Clitumno fupcr 
sivcm, dealbentur , copiose cma- 
nans. Aquam petcbat i« deferto 



qus ansmas 
inundare^iitim levare, ac coalefti- 
busdonis innumerifq; bcneficiis 
nos Iocuplctare valeret.Quos mi- 
lericprdia^munificentixjargicatis 
immenfatrivos , omniumquecce- 
lcftiumdivitiarum thefaurum.que' 
in hcminum cordabenigniflirnus 
redemprcr nofter derivare defidc- 
ret, aliquando P.Balthaiari Alva- 
rez *(quo tumin terris , diviho 
B. Thtrefae teftimonio , fantlicr 
non exftitit) manifeftavit : huic 
enimdum a»ane inmeditationc 
fua exardcfccret , fons vitae arter- 



populus ifrabl , pro quoMoyfes ] ns fe Chriftus fpe&andumexht- 

orans,ait: „ e Domine Deus,audi 

„clamorem populi , & apcri eis 

„thefaurum tuum , foiKera aquar 

„viva»>& jubenteDomino pcrcuf- 

„fit virga bis fiiicem , & egrefiae 

„funt aquae largifllmac.*/»/* hlc B. 

„Petru4 Damiami S.R.E Cardin*- 

9i lU:d Pctra illa,;'»9»«>,juxra Apo- 

„ftolumChriftus erar.acccdit vir- 

„gaadfilice,&hauiiendapopu'iis 

„aqua producirur; adhibetur crux 

„Chrifto , & omnium corda cre- 

„dentium irrigaatur.Quod faera- 

„mentu & ipie Moyfes p:r Ipiri- 

„tum non ignoraffc cognofcitur, 

„fi ejufdem fubtiliter verba pen- 

„fentur:aperi,/*»<7«?r,Dominethe- 

„faurum tuum,fontcm aquzvivx. 

„neque enim tam magnificis ac 

„divinis verbis clcmentum dc- 

„fcribcret , ex cavernis videlicct 

„terrx proftuum , ac deinccps ia 

„fecefiuum cuniculos egerendu. 

„Numquid enim dignum fuir vi- 

„les aquas Dei apuellarc thefau- 

,.rum? minime, led Dei thefau- 

xum , uberrimum illum grariarum 



« Eecl iohorit Tl.Mart. 

b Owg.bom.io.in Eiecb eNum.lO 

4 3, lu.-au, fe.-n^eie e*aU,S, W«ie«»i 



buit , prarclaris gratiarum ac coc- 
leftium divitiarum doris opi>lc- 
tum ac locupletcmj qha; in homi- 
num animos , vclut fe exoneran- 
do,propciififllma voluntate efFun- 
dere ardemiflime exoprabat : hcc 
unnm pie & amare queftus , vafa 
dttjft , in quoe copioscjcaturiret. 
/"£tenim fi Nazianz. (qucm Balil. 
vas eieclmnUypHteum pr<.fufdum y Cr 
*j Chiiftt ; nuncupat) credere veli- 
mus g benignitTimus Jefus fi-itfi- 
tiri\ citm d Deo beneficiumpttitur , 
btnfficie cffici fit putat. \ucundtus 
dat , tjudm alii acc>piu*tt. hinc illx 
p*r prxcones fuos,amice invitan- 
tis voces : h omnes (itier.tet -.tmte 
ad < cjAos. & per t ubam Euangcli- 
camintonat: / 9«/ fitit , vtnmt, 
£F qui -jm t atcip'at aquam Stta 
gratU. habent & fuam pkarma- 
| copolar , qu?m caro vendunt , a- 
quam vita: , quar guftata non au- 
fert mortcm; kfedaqu*\ quam egt 
d^bo eiyfitt in eofitis aqua: ftiitnt J, 
im liitsm atttnam. ubi 5. Tho- 
e Invita P.Alvac.c. II.§.2.C 7 § 1 

f Cat.fcrip.Ecc, g G'tg, Ni2,OUt, 

ia S.Bajttwma, h Ha.jj 

I Atf:C. 2Z 

A loi». 4* 



D OMIHICA IV. ^UAB»A«IiIM«; 

mas : a quifentem habet intra fe % 
nequaquam ajfieittur fiti. quarh a- 
quam tamen abfqueargcnto & 
aurd , abfque ullo pretio , vcl la- 
bore ullo , fed fumma animi vo- 
luptatc vobis compararc pote- 
ftis.Propbcta teftante: b haurie- 
tis atjuas ingaudie, dtfentibus Sal- 
vatons. quas per Ecclefiae Sacra- 
menta,quafi perdivinos canalcs 
ut innumeros omittam rivos , 
quibus largiifimas fuas aquas 
communicar, fuperabundanter ad 
nos dcrivari , Ambrofius intcr- 
prctatur. c Hi fontcs omnibus 
patcnt , omni tcmpore fcatent, 
tantum quis haurit , quantum vo- 
luerit. ad fontem, qui Cotylam 
defert, eam rcplet, qui eyathum , 
plus inde participat, alius am- 
phoram , tertius metrctam , crit 
qui cadum impleat, nec quic- 
quamfonti decedit : d cujus ma- 
tnijictntije Han tft numerus , non 
enim dat /piriium ad menfuram , 
ftd \uxta mtnfiram itafculorum in- 
fundit liquotes: tantum muneris lar- 
gien>,quar.tum poteft tlle , c ui dona- 
tur aeeipete. quod ut pleniiis in- 
telligatur , fit 

a S Tbow.hic b If* 12, 
c Amb.ia rf»l,4 & *4 
d S Hi*r. iae. 4, ad Epa> 

§. I. 

Deus dat omnibus sffluen 
ter , e £$" Utmtdum ?ro- 
frtam cujufque dsjpofitto* 
vem , ut loquitur Tri* 
oent. f 

STupendi prodigii fontem in 
Uinbru , prope Narviam re- 
perii comvnemorant,£ quico 

e Jacob 1 r" Trid fetf. ' ,c ,7 
g f lin.l.a.c.to, Majol.c«n,col!,I} 
1 de foat 4 CaulT,4u fy»b I, i,c,67 



. % 

dumtaxat tcmpore , quo fumffii 
iis in partibus «nnonae penuna 
eft, fcaturirc deprchenditur , pro« 
feftb non abfque fingulari numi- 
nis providentia , in tempore op- 
portuno. de qua ne dubitcs,id in 
confeflo eft , Jiedierna die in dc- 
ferto divinae benignitatis & lar- 
gkatisfontcm, in fummarerum 
omnium pcnuria,qua fupra quin- 
quevirorum millia, praetcr nau- 
lieres & parvulos , laborabant > 
tanta ubcrtate exundafle , ut om- 
nes, h quantum wlebant & ad la- 
turitatem fcfc refeccrint. ubi m 
rem noftram obfervandum 05- 
currit , quod in omni convivio 
fieri confuevit , viros potcntes ad 
bibendum, ac capaciercs ad c- 
dendum, prx parvulis , multo 
plusabiiimcre : procujufquc »a- 
turx capacitatc , appetcntia y ad 
valida corporis difpofitioae , u- 
num pr« alterp largius aclibc- 
ralias epulari,uti in convmo Bai- 
thafaris, edcbat,& i »n*fy*ifi}»' 
bihebat ftcundum fuam Hmtem- 
Hoc enimvcrb in divino convi- 
vio ( cujus hxc refeftio i» defex- 
to , uti doeet Origenes , typu* 
fuir) prorfus ufuvenit > dum pn> 
cujufque mentis dilatata capaei- 
tatc, pro ardenti interioris homi- 
nis appetentia , ac melicxi anirr.t 
difpofitione , unus prae altero , 
plus de ccelefti menfa , quafi e 
ronte gratiarum uberrimo parti 
cipat } fecundiim quam graii* 
menfuram in cctlis glorix ccja- 
ceserunt, ut diferte D. Proiper 
cxponit : l{ S cut e>imi inomt, 
corporali* falurit/u , arffi f*v?? ,f i 
*i uAitrr hauety ijutimvis fitiguU ci- 
{,H<ii nsn uqr.aiittr, fcd pro pifiibili- 

h Ioan,6 i r.an,c,5, 

i. $,I'io(f et,de vaa coctetrirr;t 4» 

N u tuit 



$09 



Bomiwica IV. 



tdi « pivteperinr.itd omnes f*nSH,et- 
fifuerint aVqna ^aduum fuorum 
diverjitate dift-nb%i , una beatitudi- 
ne perfefti erunt. fic tamen,ut ma- 
jori beatitudine , ac gloriaeper- 
fe&ione feturandi fint,qui hic fe- 
feper gratiam capaeiores reddi- 
dere. Quam doftrinarnutilem 
omninb, ac falutarem, quo fubii- 
ines illae vircutum , acperfe&io- 
nis ftudiofae mentes, aaelius affe- 
«juantur,ad gravifllmorum Theo- 
logorum praecepta,aures animof- 
que convertant , neceflum eft. 
Tradunt i. * etfi aequaliter di- 
ipofitis, femper atqualem gratiam 
ex opere operato facramentum 
conferat,tamcn melius difpofito, 
exopere operantis factamentum 
majorem confert gratiam , ita 
Suarezde facram. difp-7.fecVs. 
Lugo de facram. difp. 9. fe&.2. 
Coninck q.6z.art.r. dub.^.n.^o- 
LeflT. opere pofth. de facramentis 
m 69. a. 8, aliique Jpaffim. & Trid. 
fefl. 3. c. 7. docet injuftificatio- 
xxe quemque recipere gratiam 
ftcund.itn menfuram , quam Sf>in- 
4'M S. partiturprout tntlt , £?■ ftcun- 
dum propriam ctt\ufq\ difft-jfitionem 
exquibus verbis.inquit Cardina- 
j,lis deLugo,';conftat facramen- 
a ,ta non conferre femper aequalcm 
„gratiam>fed inaequale etiam pro 
„iaaequali difpofirione recipien- 
„tis , ut docuit exprefse Damaf- 
cenus I.4. c.i-.c Dilucida rem fi- 
nailitudine Doebor Angelicus 

iquem Pius V.*cerdffimamChri- 
tianx do&rinx regulam pronun- 
tiavit) fic illuftrat :„7?bonumeft 
t ,dirTu(ivura fuijiTed ficut fol lucet 

A Leffiu» c»pere pofth.de facram.q.f Q 
a. S bLugocie c Damifc. defi- 
dt orthocf , Laouza in prooem.qu: • 

drag.cenf.auei §.<.dS.Thom 

#p«(c,6ijC,t7 de dil.Dei Sepr^ma 



Qji adragb s ima*. 

fctnper , non feraper illnrainat; «« 
ignfs calet femper,fed non fem-" 
per calefaeit,nifi difpofitum: fic" 
Deus eflluir, fed non influit, nifi'« 
recipienti ocdifpofito (quae dif" 
pofitio eft converfio animne ad" 
Deum per potentias) verumDeus 
fii:emeHfuraeffluit,fed commen- 
flira recipis.<7»5^ alihi ctnfifrnai:" 
e Baptifmus effettum a>qualiter" 
facit in omnibus pueris , qui ae- M 
qualiter fehabent ad baptifmu:»; 
adulti verb non aequalitcr fe ha" 
hent ad baptifmu:quidam eriim" 
cum majori,quidam cum minori" 
devotione ad baptifmum.acce-*' 
dunt; & ideb quidam plus.,qui-" 
dam minus degratia novitatis" 
accipiunt. ficut etiamab eodem" 
igne accipiunt plus caloris , qui*« 
plus ei appropinquantjlicet ignis 
quantum eft ae fe , aequaliter adflj 
omnes fuumcalorem ctfundat. " 
idem eft in ufualiorumfacram. 
quo fit ut quis unica SS. Euchari- 
Itia:fumptione 5 decics,ceties,;a ; b 
millies pius gratiae hauriat,ut qui- 
bufdsrafanais.Sc potifiimu Dei- 
par.r obtigit, quara aiiifrequenti 
ejufdem SS. Sacramenticomnw 
aione. quod Catharina Senenfis 
in fuis dialogis vere divini«,rpo-« 
fteris tradidit , dicens: fi pluri " 
mi portarent candeias ad ac " 
cendcndum , & una ponderis" 
efiet unius unciae , alia duarum," 
five fex, vel unius librae : 8c" 
quamvis omnibus accenfis ; in" 
qualibet parva vel magnacan-" 
dela totum lumen accipias , vi-" 
delicet caiorem , coiorem, oc ff 
ipfum lumen ; judicji':is tamen," 
quod minus deluminerc-cipiat" 
iile , qui candelam parvam ac-* c 

eS.Tfcom,^ part.q.6^a.S f Dial.e, 
. iC,LanttciBi opufc,fj)tr,5 c 7 

j.CttV 



t> O MIVICA IV. 

„cendit,quarn ille, qui roajorero. 
„Ita contingit in hoc Venerabili 
„Sacramento his , qui recipiunt 
„illud , & eorum cartdelas affe- 
M runt , videlicet fanftum defide- 
„rium , cum quo recipiunt ipfum 
„Venerabile Sacrajnenturo. At- 
„que tantum accipitis ex ifto lu- 
„mine , quantum de materia lln- 
„ceraj diieftionis & amoris , & 
»,igniti defiderii portatis: tantum 
ergo a patre luminum gratiae re- 
cipitis , quanrum vos, per fan£ta 
defideria difpofueritis ad reci- 
piendum , tantoque plus coele- 
ftium donorum ex hoc faluber- 
rimo fonte hauritis , quanto vos 
ardenti defiderio capacipres red-^ 
didiftis , a d-Stdtrando quippe « 
homo tapax tfficerif) «t imp'taris.^ 
Ita & qui Sacramentum Pceni- 
tenriz , majori fcelerum fuorum 
deseftationc , perfe&iori dolore, 
(inceriori propofito acceflerit > 
lenge uberiorem gratiam reci- 
pit eo, qui languide Sc parumat- 
tritus fe fiftit: quia certumeft.in- 
»»quit Lugo , b quando homo ju- 
»,iiificatur extra facramentum , 
»»uti Magdalena , Petrus & la- 
»,tro , contritioni ac difpofincni 
t,magis ferventi , correfpondeie 
»>majorem grati2m ; ei enim , qui 
»>minus diligit , minus dimitti- 
•>tur : ergo curo attritio in facra- 
»mento , fuppleat locum eontri- 
»tionis , debet etiam majori at- 
»>tritioni , major gratia corre- 
frondere- quod cum ccelefti ra- 
dio, in no&e fcelerum coelitus il- 
luilratus perfpexit Auguftinus>a_d 
hcs pretiofiflimosfanguinisChri- 
fti rivos , per confeflionem large 
xecipiendos , cor fuutn velutyas 

a Au» tr 4 ineuift. I I«aa. 
>> Lujo civ 



Qa*I)U6lSlMAI. ?^f 

capaciffjmum , dolore ac pudore 
ingenti dilatavit : c qumiam , in. 
quit , fins vit<€ tu es Dcmine, ad tt 
levavi animam meam,non contra te> 
tanqua,m VAi atttdi eam, imple erg» 
me, & tava me. 

Verum quidem eft , rf recipien- 

tem Sacramentum in gratia fut 

fit ih iis qui venialia confitentur) 

communiter accipere majorem 

longe gratiam , quam qui per fa- 

cramentum juftificatur , eb me- 

liorem difpofitionem : quia talij 

fi quam habet a&ualem dcvotio- 

nem, recipit gratiam eirefpon- 

dentcm , ur praemium merito , & 

prarterea etiam ut effe&um fa- 

cramenti ; fieii tamen poteft, 

quemadraodum Auguftino, aliif- 

( que vere pcenitcntibus accidit,ut 

peccator tanta &elerum detefta- 

tiene & dolore fufcipiat facra- 

mentum pcenitenti* , ut accipiat 

multb maiorem gratiam homine, 

jufto , qui cum valde remilTa & 

imperfc&adifpofitione, quafi ex 

confuetudine ad illud accedit. fic 

fieri poteft , ut habens roille pec- 

cata mortalia, & alter habens fo- 

liim originale , e fi eodem a&n 

difpofiti accedant , xqualem gra- 

tiam pofitivam accipiant. ex qu» 

fit , poft tara frequentes confek 

fiones , & communiones , quof- 

dam exiguum gratixac virtututa 

incrementum feciiTe : atque ha- 

jus unius difpofitionis defe&u, 

tam Ecclefiafticos , quam coaju- 

gatos , deftitui auxilio gratiae ,/ 

qux tali ftatui communicanda 

fuilfet : qui enim melibri difpofi- 

tione & devotione recipit facra- 

mentum ordinis vel metrimo- 

c Aug inPfai 142 

d CoBink defac«arn q;65.« T i*h% 
eLeffiusopire^ofth dc facra» q«65 
a.S. f Lugo ftit* 

Oiti 



}0* & * M X tf I C A IV. Qjl A B ft A S l S I M A f. 



nii , habet majus jus ex vi iacra- 
menti ad auxiiia , quibus melius 
poffit cxequi munera ordinis fu- 
icepti, vel fuftinere oncramatri- 
monii. quare quibus ca gravia 
funt, hancradiceminqairant. 

Dcniquc hac de caufa , fua- 
dent iidem Do£ores , * extre- 
mam unctionem xgro confereH- 
dam,antequara fenfibus deftitua- 
tur , Ht majori cnrn devotione & 
frnftn , ajunt , hoc facramentum 



plet , titvacnafint. Hucquifque 

COnferat vafa vacua non pauca ,g 
hic Meraoriarecolat,& repleatm 
recordatione beneficiorum & 
mirabilium Domini. Intellectus 
orani humanarum rerum fpecu- 
latione fcpofita, ubi divinas ex- 
cellentias , ac omne bonum hic 
contentum , facro ftupore & ad- 
miratione contemplatus fuerit,fe 

Trorfus imroenfx i!lifapientix,8c 
onitatis thefauro,ima cordis fui 



recipiat. Exquibus omnibus,ve— L demiffione pcr ardentiffimos a- 
riffimum patet MudS^Dionyfii :>&«« fldei, adorationis,religionis, 



b unitu fimplicis & /itperexpanfi 
fontinalis radii participationes effe 
diver/as, magnas aut parvas t claras 
aut obfcurafyprout i» rr.ente efi indi- 
fpofitio , negligentia , remifiio , ant 
carnalisquatdam ajfetlio.cTzzdimt 
2. d qubd accedentibus ad S. Sy- 
naxin , ftimulo efle debet : fi di- 
fpofitio meliorctur coaamuni. 
cantis. dum fpecies Eucharifticx 
integrx manent , feniper gratiam 
augeri : quia hoc facramentum 
conferr gratiam per modum nu- 
trimenti, & quamdiu habemus 
hoc facramentum in nobis,habe- 
mus uberrimum fontem omnis 
gratix, quemnonconveaitare- 
lcere ', quamdiu volumus ex eo 
haurire : e cum Chrifium, qui om- 
nit gratiafins & erigo , contineat, 
ad quem fontem , tum temporis 
non alia va(a,quam potemix ani- 
mi,omnefque inferiores faculta- 
tes conferenda fuht , ut fupra ex 
S. Thoma docuimos qui addit :/ 
wja namque , qux creutrix gratia 
trtani'tt t ut fi»t , adyntrix gratia re- 

a V C«Binckdenicra!a.i. ; fp 79 <U. 

7 n.Z± b S Dienyf, Hiertrvk a. 

JO c Dionyf' Carihhie. 
d Coniacjjde Sattar difput." fr.a.i, 

dub.i.uAZ eS.Th p 3 q,7t » 

2, ia tosg- f S,Ti.e{Aifc,Gx c.17 



annihilatianis, profternat : atquc 
una fecum omncs fenfus capti- 
vos fubmittat. Voluntas denique 
hictotainamoremfponfi fui ex- 
ardefcat. & ut ingeniofus amdt 
eft, mille amoris artes paret, qui- 
bus eum fibi devinciat , ignea af- 
fe&us tela , in tanti hofpitis ad- 
ventum , quafi gratulationis figna 
ejaculetur : hic clamandurn curo 
Anguftino : angufia efi dvmtu ani- 
ma me*i<iuo venia* ad mtydUatetut 
abs te. ne dubita, dilatabit lpatit 
charitatis. Etenim fi Eliiabetha 
Anglix Regina h eam mumH- 
ccntiam exhibuerit , utdum rc 
gnum obiret, ac omnia luftraret , 
tandem Canccllarii fui xdes , ad- 
ca anguftas fatis roirari non pof- 
fctj modefte fed opportune Can^ 
cellarius fic hofpitem falutayit : 
tdesha, Reginanon /unt nimst 
angufia , fe^iua mayflMme fttt* 
ninusmagnu., s prohis adibut. CUl 
Regina : /i te magnum f*cerinty*m- 
pUficabo ades , */ & iU* tali yir», 
quemextuiy congruafint. quid nl 
potentiffimus qoelorura Rex , qus 
nos tanto honoredicnatus a,r, 
ut non Cancellarios , (cd & coa- 
vivas & hxredes regni fui efic 

' * * luetir, 



DOMIHICA IV. QjX 

Tolucrit , domum animx noftrx 
ampliflcabit, tc locupletabit, mfi 
tllum uitro expellamus. €um 
crgo ut concludSm , hoc Sacra 
mentura det majorem gratiam 
mclius difpollto , a fi Sacramen- 
tam circa finem manducationis, 
invenerit melius difpofitum, 
quam in initio, majorem grariam 
conrerec. v. g. qui toto illo tem- 
pore, quamdiu fpecies in fumen 
teiategrx perfeverarint, in aclu 
amoris Dei ut 10, vel 20. (e exer- 
cet , digniori & meliori modo 
manducat , quam qui fub initium 
fumptionis limilem a&um ba- 
buit, c< ftatim ab iilo ceflavit. er- 
go ille majus recipiet augmen- 
tum charitatis* ^ 

b Ex quo mirabilem adeo oc 
laudabilem effe&ura confequi 
polTe graviflimi au&cres tradiae- 
xe,ut qui initio fumptionis Eu- 
charifticx v. g. ex ignorantia aut 
oblivionc, indifpofitus oblctha- 
Icm noxam admiflam accefliffet ; 
fi poftea intcrim, dum fpecies ad- 
huc inregrx funt in ftomacho» 
fujSciemer pcr contfitioncrodi- 
fponatur , eum vere fufcepturum 
cfFe&um Sactamenti , quia abfo- 
lute loquendo , jam digne man- 
ducat (ea fructum iingularero) 
crgo majori ratione, qui in prin- 
cipio fuit difpofitus , & per aitus 
fidci^rcligionis, amoris,continuo 
pcrflcit difpofition fuam, ube- 
rlorem gtatix effed .»m ei refpon- 
dentem , confequcturj quoruro 
,,oroniura rationem, Lcflius af- 
,,.(ignst inflitutionemChrifti , r 
„qui iic ftatuit : quia juftiflims 
, .difttibutioni divinx fapienrix 
.ccnientaneum erat , ut melius 

» Su»<« Coniackcir. 1> Suairtzci». 



Adragesima*. 555 

difpofito , amplius daretur:** 
confentaneum id quOque , ut 
homines excitentur ad fcrven-«« 
tiorem prxparationem. Simile" 
quid videmus in eaufis natura-'« 
iibus , qnx meliorem effec>um, , < 
infubje&um aptius inducunt.** 

Suod eventis phyficis demon- 
randum aliis xelinquo. Ego> 
porrb comprcbare aggredior.pra 
menfura gratix hic acquifitx, fo- 
re & cceleftis glorix , ac beatitu- 
dinis modum : cumque cumu- 
latiori ,gaudio, ac excellentiorl 
glorix gradu , in xternum fiuitu- 
rum , qui plus gratix, ac merito- 
rum, hic fibi coraparaverit, quod 
indicet illud Pauli : 

§. II. 
Jlia clarita* Solit , alia clarU 
ta* Luna , &• aiia clarita 
fteUarumiftella eutm aftelta 
difert ih ctantate fic fe re» 
furreBio mortHorum. i Co« 
rintb, 1 5. 

Dlvinitatem inChrifto,quaii in 
Solc , tabernaculum pofuifle , 
atquc adeb ccelitibus omni- 
feus, nimium quantum prxlucere, 
indubitatum eft : etenim cum ptr- 
ftcli/simo modejK loquitur S.Tho- 
mas, d participtt divinam unita* 
tem, idtodtcnit 3 nt fnptr catlos tle* 
varttnt'-, tf*'a quanto perftcl us cor- 
pora btitorum participant nnitattm 
divinam,tantojHn tfnptriora corpo* 
ralicrdint. Deipara vero fupra, 
omnes fanftos fplendet : 
Filnt inttr igmtf 
Lttna minorts» 
Qnx cum manifefto SS. Patrura 
Doclorumque fuffragio, omniura 
4. S.Thoin.^.J. 1 J7 *M 



f«4 © o M i k r Ca IV. Qji a» r a « E $ i M ai 

in fe beatorum petfe&iones erai 
nentimodo coroplectatut, meri- 
to verfus ille , de quo Puteanus, 
Salvalege carminis 1022. vatian- 
doi volumen confccit, applicatut. 
i Tottibifunt detes virgo, quotfi- 

dtra ceelo. 
Nunc vetb intet ipfos coelites , 
difcrimen quod Jam intercedete , 
«t tres clatfes, Mattytum , Vitgi- 
num ac Doftorum teftantut, quae 
peculiati firrgula: aureola conde- 
cotantur. quat aureola erit fpe- 
eiale gaudium , &dignitas quae- 
dara feu eminentia. b quatenus 
luprae caneiis erunt confotmes 
ChriftOjin quo peife&iffirae fuit 
totius virginitatis & mattyiii, & 
do&iinae excellentia & vi&otia. 
undeexftat illud Danielis de Do- 
ftotibus vaticinium : e qui d»Hi 
fuerint, fulgebunt quafi fplendas fir- 
mameuti , & q H i a d juflitiam eru- 
dinnt mnltos , quafi fteUa inperpe- 
tttas tternitates. Ubi S. Hietony- 
mus hanc controverfiam moveii 
tradit : djllent nannulli quartre, u- 
irum doBus fanBut, 0-fimplex fan- 
Bhs % tandtm mercedem habeanr, & 1 

nnam in caejefiibus manfionemiquos j hoc iteium, iterumque 6 virgine 
inter.tantu fote difcriminis,quan animo volvite : funt aiiit alia> f« 



di locus,in feftis.Hipp Ptarful ?ir- 
gines ad cettamen invitat , quas 
coeleftis fponfus, deliciis acpriv. 
inufitatis,pi« aUis cumulat.Mau- 
date (6 viigines) dulcius, quem" 
cogitatis ubetius:fpetate felicius* 
cui feivitis inftantius-.amate at-**- 
dentius , cui placetis attentius.'* 
vos arTetetis ad nuptias agni can-* 
ticum novu,non utiq;tale,quate'* 
cantat univeifa teria j ftd tale, ** 
quale nemo poteiit dicere (*/»** 
ltguntdJfctrt)niG vos.infupct (c- u 
quimini agnum, quo nemo eum** 
lequi vel audeat, vel vaiea» , nifi'* 
vos.Qub putamus eum ire?f6<rc*' 
txpmdut) in faltus & prata?ubi" 
ctedo funt giandia gaudia, non** 
gaudia feculi hujus vana,nec gau-* 
dia,qualia in iplbregnoDeijCX-** 
teiis non viiginibus erunt;fcda** 
cxteiotum omniumgaudiorum*' 
forte diftin&a.Gaudia virginum** 
ChiiftideChrifto, inChtifto," 
cum Chiifto^perChriftu.propter* 
Chiiftum.Gaudiapiopria virgi-" 
numChiifti.Non funt eade non*V 
vitginum quamvis Chrifti.Nim" 
funt aliis alia , fed nullis talia ; " 



tum inteifplendoie univeifi fir- 
Biamenti, & luce alicujus fidctis, 
exveibis Piophetx demonftiat : 
„Daniel in fine factatiflimx vifi- 
„«nis,ait juftos fulgete ficut ftel 
„las,&intelligentes,id cftDocY, 
»quafi fitmaroentum. tum&bdit: 
„vides quantum intet fediftent 
„jufta rufticitas,& dotta juftitia; 
„alii ftellis.alii coelo coparantui. 
«leMaityi. qui lavetunt ftolas in 
Canguineagni,pecul<aiiseiitdiee- 

• S Thow.in 4«l!lt.49q « bLefiui 
de fomno bono I 2 c.-2i n 16 ' c 
Dan. « dS.Hf>r.ia f.aHlverfuS Vi- 

«ilait tfi8 t xcj «drauiia. 



nes 
ffd 
nuliis tdia. Sed paism hoc , ifta 
de quibus egimus , beatoium 
agmina.inter fe diftingui,quin & 
fitlla a fit!U diffirt in claritaie. Et 
in quaque cla£e, non modb Mat- 
tytum , Dodomm & Vitginum,. 
ted & ConfeiToium , Rehgioio- 
tum, feculailum, conjugum, dil- 
ctimen glorix, pro meriti divet- 
fitate teperiri , indubitarum eft. 
Vultis hu'us tei fpeciem aut fpJJ 
cimen ? triafunt , qu.radrciran- 
dam Dei potentiam ingerunt , * 
paucistame^obfervari ^oliu.Pti* 
9 Aug deS Virg : a c.,47 

sau» 



nutn eft, neminem lineamentis j /* . <£ ~n*, pro dWexntat. 
fU ltus omnibus,totoque ons ha- I g * tia ™^J£Xodum varia & fe- 
(i r U , cffeajtenomnmojerfim^- ^Jf^l dit , 5}hocq ^ m 

centefimo, illud fexagefimo,illud 
trigefimo fcenore, fruftuque gau- 



em,quod Plinius obfervateaffe- 
ens : in fucie , inquit , vultuqut 
utftro , nuUas duas w tot homiwum 
mllibus indifcretas effigies exiftere, 
auod ars nulla , in paucis numero 
traftet affeBandt» 

Alterum eft , quemadmodum 
aullius hominis vultus , fic etiam 
tiuliius confcientia, alterius con- 
Fcientrx fimilis cft. Tertium tot 
hominummilHa , quovis die mo- 
riuntur; nuilus tamen eodem pe- 
nltus moriendi modo, quo altcr; 
quod ii affirmant, qui frequentil- 
fime adfunt morientibus. Addere 
licet , nullum plane eandem cum 
altero fentemiam audire.autprac- 
mium , aut pcenam ommno pa- 



detjita prorfus ina:qualis mcceio 

beatorum eritremuneratio. hinc 

illatanta inter ejufdera Domini 

fervos, lucridiverfitas. Commil- 

fumeisfuerat argenturo, inlan- 

dabile foenus elocandum : eloca- 

runt, fed induftria diflimili, hinc 

etiam diflimilis «aerces. prijnus 

audit : e euge ferve bone, quta in 

modicofuifttfidelU , tvi* poteftattm 

habensfuper detem civitates. aiteri 

dicitur:Ci?' tu eftofuptr quinquect- 

vitates. ut fcihcet labori difpari, 

difpar penfio refpondeat. Quid 

»™ ',!r;">pS«« unde qmd J ~*M». ^SSSS. 

mirum ; " 



5 refpondeat. unde qow ; ™»'?"vrr ' "* , ''7 r 7 ""^ 



effe diverfaa,-«tJThomtft*ahioue 
doccnt, APgelos nOfichotis tan- i 
tum efle diffinftos , fedfirgulcs 
fpeciediverfos. quo allufiflc vi- 
detur, a.pr* eteierifdtteciusagno 
dlfopulus , per q«em pnma vcri 
tas profatur : l» domo p*tm met 
m Jfiontt m»U* funt. b BoffiUS 

ona^fed multa conc!avia,bea:itu : 
do nna , fed gradus in ed plunmi 
ceUiores, demifliores,prout n»or- 
taiium alii aliis,agendo cc patien- 
do, capaciores fe divims gratia: 
fontibus, hic reddidere. qucmodc, 
inquit Tertnllianus, e mnit* man- 
fmes apud patrem, fi non pro varie - 
tate meritorum? cui Gregonus 
Magnus accedens : d fi d.jparre- 
Uibutio iniUS fottitudtntnon tfftt , 
unapotiusma>fioy quammuUx tf 

a Aug de$.Virg.e47 * I»an.i4 
cT.HtaU,ia£se<y «Greg.U 4:«*.3S 



/fW . Sed labor eft impar , ergo 
& m??ces, atque ut a fedia*. 
cOnfirmet : gt)»l p<*/te, irtquit, 
feminat, pAtie &«ieiet. mefilm 
cmnino uberem , beati omnes 
coiligenti fed uberiorem Uii, qui 
femen fparferint iiberalius : etfi 
omnes in eb pares futuri , quod 
infinito bono fruentur, idqi in as- 
teinum, Sifrudtummagnurocoi-- 
ligit , qui aflem in pauperesdi- 
ftribuit, majoremiecipiet, ^ui 
julium , qui aureum erogarit. fi 
pramium grande accipit , qui- 
unam falutationem Angelicam 
profert, grandius utique acceptu- 
rus , qui t»is » quifexies, qui cen- 
ties precatus fuerit , aut faltcna 
attcntius & ardentius. nam fieri 
poteft , imb fit fspius , ut qui» 

e luc 19 f lCor, j 

* * oratit* 



$&6 DdHINICA IY. 

©rationem Dominicam femel 
dumtaxat recitet,fed tanto pieta- 
tis fenfu,co animi fervore,ut am- 
pliorem a Deo gratiam emerea- 
tur, quam qui orationem eandem 
millies,quam qui Pfalmos omnes 
pronuntiarit ; atque unica ccele- 
ftis menfx participatione (utfu- 
pra diximus)plus gratix quis rela- 
turus fir,quam alius vigcfies, imo 
centies de eadem paxticipando. 

Sed ©biicias viniroribus illis » 
insqualiflime laborantibus , fub 
vefperam tamen denarius idcro, 
omnibus in mcrcedem eft datus : 
nihilb plus accepit , qui toto die 
zftaavit,quam qui hora unica la- 
borem falutavit potius cuam fub- 
iit. hoc praxlare AuguKinus dif- 
folvit: tputmvif) inquit, „ a mcri- 
„torum divcrfitatc fulgebum , a- 
,,lius magis,alius miniisjquod ta- 
„men ad vitam xternam pcrtinet, 
„xqualis eritomnibus.nonenim 
„alteri longior , alttri brevior, 
,,quod pariter fempiternum eft, 
„quod non habebit finem , ncc 
,,mihi,nec t\b\,fimil/imi Hitronjr 
>,rnu4 : unus, /wf«//,denarius,non 
j,unum eft praumum,fed una vita 
,,& una de gehenna Iiberatio. 
Sua quidem omnes beatitudine 
contenti, ctfi alter prx altere , cx 
immenfo illo omnis bonitatis ac 
perfe&ionis thefauro, plus volu 
ptatis capturus fit.Compello vos, 
nonne omnes oculati , conteati 
funt Solis ac ftellarum lumine , 
etfi alius alio , clarius ea intuea- 
tur ? At, qui lynceis funt oculis, 
vel per tubumopticum contem- 
plantur , vident in coeleftibus lu- 
minaribus quaedam mira, magna 
animi yoluptate , quae tamen he- 
bctiori vifu , aliiquc rudes opifi- 

a Aug fcm:{Q d« vtrbij »««. 



Qjl AD*A«TS IMi!. 

I ces , nec vident j necobfervant : 
J quis illisiqrrlcit lumen Solis ; ut 
( operiincumbaat; haudaliier in 
I lucidiflimo illo divinarum perfe- 
J ftionem Sole, beatiores vident 
I plura ac mirabiliora. 

Idem facrarum literarum co- 

I dexlegitur a pluribus , neque eo- 

\ dem fructu, ne fimili guftu, vol- 

j vit illum puer.ut imagines luftret 

j atqueiisoculospafcaulegitillura 

j Gramraaticus vel Rhetor, & mi- 

ratur conftru&iones & artifi- 

cium. legit illum hiftoricus, & 

cbiervat, ac rapitur rariffimis hi- 

ftoriis in Genefi , Exodo , librii 

Rcgum, 6cc. legit illumTheolo- 

fus, & longe accuratius penetrat 
ivinac legis prarcepta , pcencs &' 
praania. legit illum coeleftisge-. 
rius , & is quafi in meridie , ob- 
fcuriffima pervadit myfteria , ad- 
miratur , contemplatur : quam 
hic omnia Dei attributa , provi- 
dentia,fapientia,mifericordia,ju- 
ftitia relucear,atqueadeb hic ptx 
omnibus longe maximam hinc 
capit delectationem. id ipfumac- 
cidit bearis mcntibus,divinacon-' 
templantibus. Quare amabo vos» 
illam gaudii,arooris,fruitiomsdi- 
verfitatem,paulb fubiimioricon- 
fideratione, hunc in rcodum mc- 
ditemur : merccdem mi Deus, 
tuis oronibus perfolves, fed inae- 
qualero pro menfura gratiae , ac 
meritorum. Gaudia tuorum om- 
nium erunt maxirr.a , fed tar* en 
inzqualia,idquc in arternum: b Si 
enim caelum fignificarttur denario\ 
ntvnt in coelo tfft , omnibus efl com- 
mune fidtribus , & tamen a/ia eft 
clarita* Solij,alia Lur.a, aiia fltUa» 
rum. QuiaveroinipfavitaAtemM 
diftin&e fmlgtbunt lumma. mtrtf- 
k A«g d« S.Virjin. c:l6 



DOMIKICA IV. QjlAD*A«S*IMA* 



tm, multtfunt manfientsapxdpa:- 
tm , ac ptr htc i» denari» tjnidtm 
mirr.pari, non vivet alint aliepro- 
xitii : in tnulti* autem manfioni- 
tu bonotatur aliut alio clarins. 
>uem gradum honoris, gloriae, 
^gnitionis , amoris divini , gra- 
ii ( in quibus plena beatitudo 
onhftit) fingulis horis , quovis 
uadrante , aiomentis fingulis 
ugere poflumus, ad ufquc fu- 
remum in mortc fpiritum. Nos 
utem rerum noftrarum negli- 
entifilmi.dignitatis.ac talis glo 
ix atetnura duraturs incremen- 
o indcrmimus, modb, ut noltrae 
litit ratiunculx , ccelo non exclu- 
arr.ur; ciim taracn (quod omm- 
us ad hic negotiandum ftimulo 
fle debet)mioimus gradus gra- 
i*,quia iili gradus glorix,in om- 
iem aeternitatem duraturs re- 
pondet.tanti pretii fit , ut omne 
ionum humanum , ac zftirr.ano- 
lem mortalium , longe excedat, 
!e quo Angelicum Do&orem au_ 
liamus : a bonum grati* uniui, fft 
na)vi iono tstifi natnr* nmveifi. 
"ed non cft qui recogitet cum 
relhcc unum ( (i poflet) lupcros 
ioleret ac pceniteret, quod illud 
jratiae 5c confequenter gloriz: au- 
zmemum, neglexerint; quod no- 
bis ita invidcnt, utfi imegrum 
iilis forer, rurfus ad hoc mererdi 
ftadium libenrer diveiterent: Yin- 
de monet afceticus fcriptor : b 
" quemadmodum dum oculum 
" videntcm parvas fteilas , ratio 
"corrigit, & docet efle ungu- 
"las multb majores , qitam eft 
totus terrx globus ; fic opinio- 
nemtuam,cum putas aliqnid pa- 
rum efle, corrige & exiftima mi- 

a S.Tbotni.a q lj? a 9 ad'4 
b Kier*d« adoxat.ia ipirjt.l.-j c.8 



J07 

nutiflim* occaGonem lucrand* 
gratia?, pluris xftimandam, quam 
univerfi iroperium. Omnium hic 
ftudium. , ad breve tempus eroi- 
netc, in alto efle, afcendere, plus 
divitiarum , plus dignitatis con- 
quitere , multis adniti laboribus, 
ut fuave illud audiant : * *4**ice 
afttnit ffiperitti. Et quanti per 
argcnteas Sc aureas fcalas afcen- 
dunt ad ruinam ! ocefto feliciter 
emineant, hxc quamdiur fcabini, 
confules , commiflarii anno uno, 
breviflimo tempore , Trincipes, 
Reges , brevis xvifatoimmioea- 
te.aliis cedere coguntur. At fub- 
limem iilum ; quem femel in coe- 
lefti aula locum occupafti ,ineo 
fcroper & fecurus efFulgebis. Bos 
6 vani mortales ! honoris 'gradus 
smulamini, ncmo propriam hic 
arrogantiam iucurrerc timeat , 
nemo alienam invidiam perhor- 
refcat. In hoc fatculo majus lu- 
men obfufcat minus, inccelo u- 
luftriores , fua lucc infetiores ju- 
cunde perfundunt. Pra-iatus, cui 
proprium widem geftare gale- 
rum, dfinhiabat purpureo, quem 
ut obtincret , gratiam ncpetis 
Pontificiijgratiofomunerecapta- 
re ftuduit , mittens ei in difco ar- 
genteo irr.matura atque omnino 
viridia ccrafa , hcclemmateroar- 
gini infculpto : te folo r*toefct*e 
gavdem. P.efponfum accepit: ce- 
rafa fua nimis roagni in umbra 
fitaefle, 6c a multis maioribus 
obfufcari & obumbrari. Qubfa- 
c levidit 8cinvidit,illuftriorcs.ac 
eminentiores fibi praeferrij ccele- 
fli aula invidia'exulat ; Princeps 
fnos ephcbos , aut parens dccern 
filios, ut ztate fic forma impares, 
ferico aut pretiofo panno veftit. 
c L*c: I4.d To»«ttl der reraadtriiitee 

Hifli- 



10% 



Domimtca IV. Qu torutstMi:. 



Minimus natu non invidet fenio- f'tas fine conrentione, inarqualttas 
ri , quod thoracem ampliorem, fine difcordia ! Nulla hic 
pallium longius habeat. veftefua ; 
quilibet contentiffimus eft , ciim \ 
cuilibet accommodata , & certb 
commenfu ad corpus habilis fit. 



EadenT pcne ratio eft regii con 
yivii , accumbunt convivae mixti 
imparisaetatis,juvenes,fene&:erit 
qui ofto , aut decem cretici cya- 
thos, puer nobiliflimus in cadem 
menfa , vix unum exhaurit , nulla 
hic invidia , quantum fapit & fa- 
tis eft , tantum capit. Quemad- 
modum in hodierno convivio , 
finguli accipiebant qnantum volt- 
bdnt. Sic in coelo , veftis gloriae, 
cuivis fan&itatis magnitudini ad- 
aptata , nec alrer alteri invider , 
quia gioriam alterius fibi impro- 
portionatam contuetur , & fate- 
tur. Oranes Deo pleni funt , erfi 
hi prae illis , plus de eo partici- 
perir. 

■ Nulla itaque in hac fuavifGml 
beatorum focietate invidiae vel 
Biinlmx urobra ferpet , licet im- 

f;ar fir futura beatorum gloria. O 
bcietarem beatiflGmam , in qua 
multitudo tanta, fine confufione f 
ajagnitudo fineambitione,varie- 



latio,nulladiflenfio , nulla al:ei* 
catio,perturbatio nulla. Hxc roa* 
la nobis , hic omnem felicitateia 
corrumpunt , & inferos in ter- 
ram adducunt. Alter alterovult 
videri doftior, fapienrior.ditior, 
nobilior , potentior , formofior j 
hinc mille invidiarum formar, 
hinc innumerae furiarum noxar. 
In coelo difparitas quidera eft 
pracmiorum , ut prius fuerat me- 
ritorums fumma tamen confenfi» 
atque concordia : Quemadroo- 
dum in cythara fieri videmus, 
quas plurcs ac diverfas fides ha- 
bet , ab his tamen fuavis orituf 
harmonia,ita,inquit Auguftinus: 
a fftblbunt etiam tunc fan&i dtfft* 
rtntiasfuKs confonantts , ficut con- 
tentus fit fuavffimus ex divetfit 
qttidtm , ped mn advtrfis fhnh. 

Quae ciim ita fint , f! fuperio- 
rem m caelo canerc faragis, & ar- 
gutiiis auribus melos concinere , 
facfidem, hic fublimius in Deum 
tendas, per corporis afrli&ioDes 
exrendas , ut eum aJriori tono 
laudes in fccula faeculorum, 
Amen. 

'» A«g,iaPfaI.I50, 



IMBLZ- 



E M B L E M A XIX. 

g t vtrifatem dua vobit, ^mrtifn Crtdtdit? Joan» <„ 




LICEAT M1H7 VERA REFERRE. 2 
DOMINICA PASSIONIS. 
Prima veritss du^n fpeculi in mfm ra , Ju caeorum fcc'era !ib re 
coarguit, eorura oc'um incurrit : qua da-caufa pauci etiamnusA 
veriiatem libere prcfei uin, cjuia pauci eam iiber.ier audiunt. 

§• I. VetltaS Qiiiain f>iiit. 

§. II. P,e anima txa ne a.r.fnndaru acne •veittm.O 

§. III. .Quf-iam Uh*nter vtntatem Ahdiertnt. 

a Ovid, ltU:7, Mersun. b S-si.4, ■» O M L* 



3w 



DOMINICA PASSIOKIS, 
Si veritatem Jtcowbis, qudre uoh creditk. Joan. j 



Vlr fplendore nata- 
lium clarus . a fc ma- 
jorum ftemmate illu- 
ftris Antonius Ma- 
raffius , pro infigni- 
bus planum ac fincerum fpecu- 
lum , cum. hac epigraphe affum- 
j>fir : tunRit 4(jhI fidnm. Quo in 
fpeculo vivam animi fui imagi- 
nem expreffit : nulli fe vclle m- 
tcr adulantium oblequia , quem- 
admodum adulterinis in fpeculis 
ficri confuevir , adblandiri : ne- 
dum vitia , qus in oculos incur • 
runt , diffimulare , fed in rerum 
& feverum dccet cenforem , 
qnemque ex arquo & bono , fui 
officii cbmmonerc , ac vitii ar- 
guere ftatuiffe. Quod e llrapidii- 
fcmo iLlo attern* fapientia: & 
veritatis fpeculo , fcripturam di- 
co , hauferar. Quk de re audia- 
mus li placet-Maximi Pontificis 
oraculum : b Scriptura facra mtn- 
tU iCJtlis , q«ifi t qnoddam fpecu'um 
tipimitut i mt interna n:ftra~fat-iei 
in i\)fa -jideatur : ibi ttenimfotda , 
ibi pulcbra noftra cogmfcimui. Hoc 
fpcculum mlnime adulterinum , 
Davidem adaltcrum : Achabi ca- 
lumniam in Naboth , & inde ne- 
fariam csdem : Manaifis diutuc- 
nam impictaTem , quara Deus 
non nifi excidio Hierofolymita- 
no votuit exftin&am , ob oculos 
ponit : c divina quippe fcriptur* 
Jhtculum eft , tjmd tt falfo nitort 
iun fallit. Invitat & te , 6 pecca- 

*P SJfv.Pfftra < Sym K«ro;« p,z84 
fc S Greg 1.2 Moral c*p. I 
c Aug ferm.6t d« rsib, Pcm. 



tot ! Hipponenfis Antiftes , ut in 
hocdeformitatem tuam contern- 
pkris. <s d Pofuit t\b\ y int}*it, fpe- 
culum fcripturam fuam Legitur" 
tibi,beati mu.ado corde, quoma" 
ipfiDeumvidebunt.Speculumin" 
hacleclionepropofltumeft,vidc <l 
fi hoc es quod dixit , fi nondura" 
es,geme ut fis. Renuntiavit tibi" 
fpeculum faciem tuara.ficut fpe-" 
culum n©n lenties adulatorem, " 
fic nec te palpes. Hoc tibi often-" 
ditnitoriIle,quodes:"Vidcqais t 
& qualis es.Hoc fpeculum fibi ipfi 
Auguftinus objecerat.utque ineo 
legit: e non in comeffttionibus (f 
tbrittatihut t non in cubiliiui & int- 
pudicitiis &c. fceditatefuam con- 
templatus,eam ilicb averfatus eft. 
Sed proh dolor!cum curvis,&ubi- 
vis hoc fpcculum fle obvium , iili 
qui maxime fidali & utili ejus 
cenfuraegent , neuuquam illud 
ftudent intuerijimb verb oderunt 
nc dicam , deteftajitur : quotus 
qutfq; enim graviifimis vitiis ob» 
noxius, velite fcriptuta argui, & 
infames mentis maculas fibi pro- 

}>oni! quin potius hocfincerif- 
imum fpeculum falfitatis argue- 
re, fraudis ac doli infimulare non 
vcretur. Talis ilte Fauftus cxfti- 
tit , quem AuguftiDUs hifce ver- 
bis perftringit :flnaniter Fauslut 
inft ipfu-m potiui dente facritegefa* 
weniyfincla fcripturxm,tfuam totus 
mundiu mtrito -jeneratur , accnfatl 
qn-t %tt fupra dixi , tamquarrt fpteu- 
li fidelii nitor , nnil'us accipitadu- 

4&ug iarf.ioj cRoar?3 

f Ang.lih:22 cont.Fauft.««p 65 

laudamt 



X>OMlIfICA FASfloWlf. 



511 



Und«m ferfonam \ fed 0- Uudan- 
4» , & yituperanda hominumfacla t 
vr/ ipfit jmdicat , vel Itgentiltn j*- 
dicanda proponit. 

Ne quis tamen literaxum igna- 
tus , fuas fe maculas , quibus tur- 
piter notatur , hic contueii non 
poffe prxtexat, ipfa vcritas in- 
cteata a eandor luirit Attrn* , & 
fhecufumfint macu\a % fc ipfe Re- 
dempfor nofter objecit, quikn- 
ccriffimi fpeculi partes agens , 
mortalium quoruraque vitia , 
qua verbo, qua exeroplo nota- 
vit , h viam Dei m vtritate do - 
«ens. Quo faftum ut fcribx & 
Pharifxi , cum fuas fibi maculas 
objici , ferre non poffent , ipfum 
ptlmx veritatis Magiftrum , men- 
dacii ac fallacix arceifere , & 
conterere non dubitarint. 

« Sap.7 b hfatth.ll 

§. 1. : 

Veritas od utn ?*rit, 

\Ji Arcellus Vegetius ait fe e fa- 
AV *tuoinGalliis iliud fapientis 
«ruiffe : tret optimat 'mdtrts , tres 
ftfiimas fiiias paren : ptimp , in- 
quiebat , fecuritas parit.pericu- 
lum. Secuudbfamiliaritas parit i 
Contemptum. Tertib veritas c- | 
dium parit. Experrus eft hoc Mi- > 
chacas , qui Regi Achab prophe- 
tansverum, miffus eftincarce- 
rem , ut cfufient netur pane tribu- 
lattoms , &" aqua ang*fHx. Quct 
intimi Regum , Principum , O 
ptimamm familiares , horum 
gratia , dignitate , fortunis exci- 
derunt ? Quot viri doctrina ac 
fan&imOnia. vitxconfpicui, fum- 
ma antehac in veneratione habi- 
» ti ( ilico omni confuctudine re- 



cifa, velut pcftgs patrix , regniac 
reip.terminis excedere.in exilium, 
in ultimamThuie abire compulfi, 
exquifitis tormentis excamificati, 
vita ipsa exuti , quod fpeculi ih 
morem, nudamoculis veritatem 
©bjeciffentJQuxrit a fuis Holof : 
d dicite mihi quis fit popuius i-'* 
fteJtunc Achior dux omnium fi-" 
liorumAmmon refpondcns,ait:" 
fi digneris audire , Domine mi," 
dicam veritate inconfpe&utuo,' 
de populo ifto &c.verttatem di- tS 
.*■/>,& indignatus eftHolofernes*' 
vehementer , cc praccepit fervis" 
fuis,ut comprehcnderent Achior,' 
& perducerent euminBethul. " 
Hugo Cardin. Ut Achior cora-" 
prehenfus eft veritatis amicus , " 
factus eft Hoiofernis inimicus. " 
Suos fibi placentia loqui volunt , 
palato fuo fubfcrviredefiderant , 
quo fit ut fuos,potius cocos&ob- 
{onatores,quammedicos efle ma- 
velint,qui adcb inrer fe diflident, 
ut illi , nil nifi guttuti ac guftui 
gratum & fapidum , quantumvis 
vaictudini noxium 5 

e Kamque cocusDomini debet ha- 
htft pslam. 
medici verb amara Sc infipida 
pleramquc , minus paiato acce- 
pta , ied adverfus morbos 5c 
mortem pracfentiflima remedia 
prabere Coaiueverint. Medicus 
fi ftrte ftUhne , ufiione , am*r;<s />#- 
cUnibtts opus ejp Stderit , nvll&iU 
luftrioris perfina; habita r*tione,fe- 
rar uruqne printiperH fuum. AcriuS 
fubinde quam plebeium. Quod 
in rnorbis animi fervandum pras- 
clar^ docuit Phiio : fEgo qmnon 
unum virum curandumfufcefi , fed 



d tod : thcap \ 8c 6 e M«rtit!, 
f TliiIo!.dsI»f*pho. 



Wtf* 



£1 DOMIMK4 

integram eivitaiem labor antem 
morbis gravifiimis 1?qmd agerede- 
bto ? emori Iprfftat qudm loqui ad 
gratixm, diffimttlata veritate. Me- 
dicos tamen prx cocis , ftolidi 
mortales deteftantur & exe- 
.crantur. Ne longius abeam, mea- 
rum teftis & arbiicr fententia- 
ium Antonius Mufa, artis Me^di- 
cx peritiffimus : a hic cum Ro- 
rnam (ubi per multos annos ne- 
mo quifquam ex Hippocratis , 
aut Galcni fchola prodierar) ad- 
veniflet , & Augufto aftli£tum 
^enu curaffet , a Romanis ftatua 
candida ex alabaftro donatus eft. 
Is verb ipfus ciim dein vulaera 
curare, fecare, urere, manusJc pe- 
des truncare , ne part fi»eera tra- 
haiur , aggreflus eft, a tumultuan- 
teplebelapidibus obrutus , ejufq; 
cadaver per plareas truculento o- 
mnibus fpe&aculo protra&umeft. 
Queritur Ifaias confimilem 
oataftrophen veritati ftruclam : 
qua» cum feliciter morbis animi 
mederetur, cum lafcivos oculos 
expungere , picearas marjus re- 
fcindere , bilinguemlinguame- 
veilere,omne quod noxium pu 
tare aut exurere incepit,omnium 
in fe manus concitavit, -& cxtem- 
plb b corruit inplatea vcritas. Seu 
UtinHeb. impingit in piattavtri 
ta*. Ea enimoftendicula.technas 
ac mufcipulas ponunt , ut verita- 
tem non modo in pedicas, fed & 
in ultimum difcrimen adducant : 
fubditaatemidem propheta : (r 
faclj tft vertas in obh vionem.Quid 
mirum, dequa nulla umquam fit 
mentio Vertit textus Hebr. facTc* 
efr vtritas in ave-ficnem. e Hanc 
ut monftrum averfabantur , ut 

t Suet i8T!t,Aug blft,5f/ 
• Soittiat, 



PiJSlIOMH. 

peftem execrabantir. Joanm 
Cluniacenfis : d fumta eftmeta 
phora,inc\\iit t d cane inplateis mot 
tuo.quem omntsprXitreuntesutrV 
fotdtm averfantur. Canis infta 
immundi non templo, fed&ui 
be expulfus , difertifllmus qui 
dam Gallia: Orator , e qui fuav 
vita: morumque confuetudine 
& Tulliana , qua valebat,facun 
dia,multitudini gtatus ac jucun 
dus exftiterat , ut in illius mult 
fapientia , & religiofae vita: gra 
vitate conquiefcerent. Dum pct 
utili alioqui digreflione , ineuu 
fermonem incidit , utmulieiin 
prccfertim nobilium luxum , & 
delicatos veftium cmatus lafcj 
viamque reprehenderet.^ Qua l 
frequentia concionis , cum adel 
fent , qua: auro gemmifque cd 
lucentes , non «quarent mod< 
Reginas, fedCircenfis pompa 
fpeftacula vidcrentur , / intm* 
cu* faclui eft, vtrum dicens', tantJ 
porrb omnium ordinum confc- 
cutaeft invidia, ita faftusefto. 
diofus,nt velut canem mortuuj 
eum aditu & con~reiTu omrri 
prohiberent. Hxccaufa eft , iM 
pune paflim graflari fcelera, 
committi fcandala , quia ve^taS 
odiura parit ; pauci eam liberi 
proferunt, quiapauci eam hbcnr 
tet audiunt : atque hi potilT* 
miim, quos altioriloco pofitosj 
minor arguendi libertas cft. 
g Monftrabotibi , inqmt Seneca , 
cujut/ei imp * lalo "tymagnaf** 
ftigia: quid omnU pojfJentibus df 
j (it : fcilicet illequi verum dicat. 
A Philiopus II. Hifpaniar^ 

i d roan.aua,rom,-Z.fer,tO?.«ehref, 
varata-jtum.pag.tS8. f Ad G*l,4« 
i gS*D,lifa.6, dc Lntf.cii 30 
\ h Cafp.E**, Ep.darp JiLi ( :,p. *o8 

KcX , 



DOMINICA 

tex, Joanello de Trczzo infigni 
rrifice famiiiariter utebarur : 
uraaliquandohos inrer, dc viti 
;gia & privata, lcrmo incidiflet: 
juidem, inquit Joanellus.nec ti- 
. 6 Rex, nec caiquam PrincipuJn 
m fplendidam forrnnam invi- 
;o,imb pace veftra,conditionem 
eamveftra longe potiorem du- 
jto : quippe cui tria maxitna hu- 
s vitae bona fuppetunt , quibus 
tbis principes dcftituumur: bxc 
ttem tria funt, res eara, res rara, 
s prxclara. Primb , inquit , res 
ra y funt amici. Secundb **» **- 
, eft veritas. Tertib m pr«cla~ 
, cft aurora. Principes vere , 
lia in fummograduconftituti, 
|uales nullos , atque adco ami- 
s non habent. Secundb , quia 
laaflentatoribus piena.rarb aut 
;mquam verum audiunt.Tertio, 
ia fomnum in multam luccm 
Dducunt , auioram , qua nil ad 
•reandos tam animi quameor- 
ris fenfus aptius , raro intuen- 
:. Ridicula fane res eft , Reges 
rum , quod ab ipfis mendicabu- 
etuitur & confertur, non ideb 
puere , fedavidifllme corrade- 
veritatem ab hominepannofo; 
riro Religiofo oblatam exclu 
e. Merulis , picis ac pfiftaeis 
icos fuos confimiles volunt , 
id dumtaxat «ccinunt, quod a 
uinis fuis didicerunt. His Re- 
abttadant , divitiisabundant 
iditiis , & cum omnia adfint, 
im porrb & maxime neccffa 
Tt defideratur.Boc inter regias 
s Ludovicus X I. Galliarum 
c, fibi deefle querebatur : in 
t , inquit , emnibut abundo , 
excepts veritate. Unde non 
•itavit vir Religiofus , Alber- 
Imperatoii a concionibus , 



Passionh, j.j| 

* Vienna* Auftrix libcre c fug- 
gcftu , hanc controverfiam infti - 
tuere : qn*ritvr an falvari pofsmt 
Psinapet ? & rc in utramque par- 
tem agitata,9«?V/»j pefsint % inquir, 
fi m»d» a liaptt/mo f*fcepto y \n cunis 
vagtentes moriantur. k Hac folum 
de caufa , quia in maxima vitae li- 
ccntia, veritatem oderunt,& ma- 
culas fuas in hoc fpeculo contiiei i 
dedignantur : illudquc fubvereri 
videntur , ne fibi accidat , quod 
olim informi vetulae : h-ec Acco 
nomine, c cum fpe&ii in morem, 
fui fpeciem in fpeculo confpexif- 
fet , ita inhorruit , ut raentis in- 
ops pofthacdelirarit. qubfpeftat 
iliud Nafonis : d 

Fiet quoque nt in Sjbtcule r*gas 

sonsfexit aniles 
Tyndarit. 
Ejufmodi a rationi longiu* ab- 
crrantes , a veritatc deiirantes , 
fic Clemens ille Alexandrinus 
in viam reducerc conatur ; * 
quemadmodum fpeculum non'« 
' cft malum deformi, quod ipfum" 
oftendat qualis fit : & quemad" 
modum medicus nonefta*gro-'« 
tanti malus, qubd ei febrim an •« 
nuntiet: nonenimmedicuscfi" 
caufa febris , fed ipfe febrinv» 
arguit, ita nec is , qui repre-'« 
hendit , ei male vult , qui labo- « 
rat animo , neque ei deli&a" 
adjungit, fcd ea quac infunt pec « « 
cata oftendit, ad hoc ut avertar « 
ob hujufmodi ftudiis.*' Qux > t 
veriflima fint , fidera tamen & 
gratiam, apud paucos repcrunt. 
Non degener Ludovici rH«»s, C.i- 
rolusVIII. c pincernafu /fami- 
liariter fcifcitabatur : f zn non 

a Dr«z«Hi|>i!»#t«H.«ap-9*§ "*■ 

b A-.ttti» Silviui I.J eo»m P^rortu. 
« Cae!iati:ITc t, dCyid.e !rii.. 

Alei.i paenag.cap.9 fi>itxcl*e -. 

O ce,- 



$T4 DomwrCA 

ccnfcret paacos reges in ccelis 
jefle&quid caufx put%iet>Cum- 
G uc aUer vcrecunde fubticeret , 
caufarn ipfc fubjecit : qmd mtrum 
firarii* «*'• Reps , r*r»* bat>e*t 
circ* fewimmifress nec aber- 
ravit hic ab Euangclica ventate, 
loannis 7. Kumqutd ex Pr.*npt- 
bus altquis credidit in e*m \<At 
turba libentercum audtebat,M.ii- 

Exftatapud Hetodoturalib. ;. 
hxc Afopi fabula. Lco plus foh- 
to febricitam.fcetida in hara pr 0- 
cumbcbat, ad quem dura urlus 
vifit, rogatur: num quid fceto- 
itsperftntifccret > Rerpondt: htc 
ut res crat intolctabilem iIUc 10- 
ci mephitim exhalare. Quo di- 
& , leo non parum commotus , 
utfo extrema moliebatur. ejut- 
que ungstes vix vivus evafit. Uox 
lupus accitus , qui ptiorem tra- 
geediam perceperat , rogatm ; : 
num commodum tftic lco , cc 
disnum fe diverforium delegil- 
fet > digniflimum inqutt , urpote 
ouodcrocum , balfamum redo 
leat. ec hac fc affentatione lep 
deludi non fcrens . lupum ikco 
difcerpfit. Dein vulpjis cauta 5c 
callidafubingieditut , qus num- 
ouid olfaccret rogata > Relpon- 
dit , fc gravi catharro per dies 
complures laboraffe , arque adeo 
nilperciperc. Hxc fabula etiara- 
aurn luditut : r unt multi leones 
quibus xgreeft, , & quiohao in 
?oco,inlimo&fimo jacent:.aut 
utfos veia dicentes volunt di- 
fccrpere (utinara faltcm & lupos 
adufantcs pari fotte mulctarent ; 
<"-d hcui eos fovent, nutrtunt, ra~ 
vent, quibus fiquis vcrumpro- 
fari valet , non volct , fedd.&- 
toulatioac vulpina fc cathario 



pAsslONIS. 
laborare confingent. 



1 



Olct 
in fsgo, in togaha?reiim, 
quis e primatibus luem V 
ream , oiet quis prxtorann 
cator ufuras , oiet Ec-lefiafl 
fimoniam ; hos quorum ar 
re&commovereeft, gravi 
niventix cathatro laborant 
fcetidifilmos aaimi raorbos 
tiiis tulerant, quara tollaur.1 
fit tam multa bomiuum i* 
vitiis fuis quotidis contuefc 
nec fotdes tuas qnidem peri 
re : quibus prompta fotej n 
cina , eas in os & nares inge 



Dicamabo : periiluf 



ftrisd« 



fcis pabm efle, 
fuefccrc ; nob i -i- : 



:Ufill| 

e Da 

non vererls ^net* /.<■:>', cuu 

minis }aclj:ra _ aliqtianaa 1 

tc£cat,teiftia& iUieaoa t 

no.bum aut fparium r: > 

piifiime Domine , n, ui qui 

mine pafiim laborcs ? qfl 

dex cortuprus , quod c;pi 

paupermn S>: pupiilorum aj 

ConfaltiflSme Domine,.q| 

d; , takm 'viduam fraud 

cumvenifti , in tali caufa pc 

nontimuifti. Vrveai tnnM 

Imifle, clamatBernsrdus, 

v eat*mi>r.J*sJ;eia,edi*mm 

tis. Kemofralrfs vttia p»'W 

fervarat , ut opinor, quof* 

eo chiruryos imitart : quoc 

volfeilo quarn p'ingar,t , 

vuineri deftinatara pa.pen 

velut popifinare iemanr. 

omni aftentatione roifia , 

fluus doiior vitia atgui , p« 

ces pungi vult , ut fentiai 

compungantut : fcabtofu! 

blanda confricatioue delei 

$c vulnera leviter curata 

fcunt. Nemo Confeffaria 

a Btrs.ferm.iB oat. S.Ioaa.S 



DOMINICA PASSIOPtS* * F f 

trf/ ; ac tandem liberius invchi 



*•//*/. Concubinam dimitten- 
am libcre edicat. Reftitutio- 

em famaj aut pecuniae facien ] v»s~fafcinayitmnobedireveritati ' 
ara praefcribat. Occafionem 
eccandi , praefens periculum 
eclinandum praecipiar. Nemo 
icdicorum vitia pa pet. Non 
xoris lachrymas , noh a:gri ex 
uotio mortis confternauonem 
>ectet , fed immintns difcrimen 
enuntiet , utanimaemtdica ad- 
ibito, difponat doaaut fuxj Hoc 
aimverb maxime ludluofum 
iris Ptincipibus accidere olim 
reftus eft Aneas Sylvius, poftea 
ius II. Pontifex : Hxcmiferia 
rincipum , inouit , ut ne oaidem 
morte verum audiant , dum me 
ci corporis & anims , mori- 
mdum palpant , necinftantis 
ricuii commonereaudent. 



§• II. 
y« atttma tita m confuxdjru 
dtcere verum.i Eccl, 4. 

(Aulus Doclorgentiummiram 
apud Galatas gratiam inierat , 
animos omnium & \hx fan- 
monia, & divina qua poilebat 
:endi facundia ita occuparat ,ut 
eum quafi genium, imb Deum 
:io delapfum , quot verba , tot 
icula fundentem confluerent : 
uoque amore comple&eban- 

, ut ocuiis acvitafua ipfum 
iriorem fandte afiirmarent. 

ipib Paulo conteftante : a 
*t Jtnjelum Dei excepiftii me , 
/ Chrijium Jefum &c. teflmo- 
memm perhi&e» 7 guia ft fieri 
"et, oculos vtfiros eruijfetii & dt - 
cth mihi. At ubihaxdicere 
rius eft. \lirar ejuod^tjmcito 



nsferimini 
i A4 Gai. 4 



ab€9 t quivitvtca- 



ccepit : infenfati Galata ! t>mr 



Sicfiuiti e(itt t nt cttmjp ritucaeperi- 
tit , nttnc carne confumemini i Ubt 
incredulitatemeorum, duririam 
cordis , vitia&flagitiaperftrin. 
gere ccepit , derepente ilii capira 
conferre, Paulum obfervare, om- 
nia finiftre rraducerc , calumnia» 
contexere , hominemexecrari ag- 
greifi funt^ Cujus omnis odii ac 
diflidii caufam fubdit:««Ergo ini- 
micus vobisfa&us fum,veru di-" 
cens? r/^/£>r.H3;ceftconditio«< 
veritatisjUt eam fempcr inimici ,c 
riae confequantur,ficutperadula-' 
tionem perniciolam amicitia2 c ' 
conquirunrur : libenter enim" 
quod delectat,auditur,& orTcn-" 
dit omne quod noluaius.*'OPau- 
le, Doctor veritatis , quantos hic 
vixos fe&atores habes ! qtii Regu 
Principumque gratii exciderunr , 
& inimici facti iunt, diccntes ve- 
rum! Chryfoft. vir aureus, Impe- 
ratori Theodofio non modb in 
deliciis, fed &inpretio, hocplu- 
ri s faciendus , quod pro verita te 
pe&us ferreum flbjecerit : £dum 
Callitropae , paupecculsc viduae 
caufam in Eudoxiam Imperatri- f 
cem fufcepit , quam ut injuria: 
convicit; mfuper & ludos ad lla- 
tsam inftitutos interturbavit ac 
illicitos dictitavitj inimicm fa&m 
tft verum dictm : & regno tu-. 
fus , injuriaexulavit. Infimieoi 
cventum corr.p2rarusC2ftrcx.er - 
do , Auguftinianarfamilia! dcrus, 
equo advalvas templiexted ; o ' 
cathedram veritaris ccrivt» : 
confcendifiefertur , nec imfferi. 
to , ciim plus vice fimplici , ubi 
facer Ecclefiaftes e fuggefti' , ?e- 

b Rader ti, A u Ia Saa» 

o x tita- 



?1 g DoMitfrc* f 

iitafeni TirO potenti errantiarat , 
ilicb in exilium abiegatus iit. 
K*n raeendum hic illudTaciti : 
* Rtr* tempernm feliatdt, nbtftn- 
tirtmn* ffl*& «** fenti*d,cere 
licet. Laudabilis in Ecclefia mos 
cft , Pdft Miff* folemnia , popu- 
lam benedi&a afpcrgere ; qua li 
hberaliui unura aliqucm alpcr- 
ferit , in diras hic & execratio- 
ncs infurgit. Fluit «t rot e\oq»mm 
ConcUntteri* , quo velut calida 
afperfi , gtaviflime quidam exar- 
ferunt. Vidi (ait Chreflohus) b 
auemdam nobilem Chnftian* e- 
foquentix oratorem , quicurom 
flaeitioros hominummores , ter- 
venter , ut confueverat , invehe- 
tetur: quod in unam partcm con- 
verfus hwretet diutius , & tor- 
rentem orationis deriratet , in 
cravem nobiliura quotumdatn 
SfFcnfionemincurrcfit, qui abeo 
fc ocult* defignan, & calidius 
afpergi exiftimabant. En f f " 
-Jrittte anditum tvertunt , quos 
fibi nempe pturientcs aunbus 
quxrunt pr*cones : en in qux 
tempora incidimus , ubi fentire 
quacveiis, & «** fentim dtcfrt» 
Itne tnpit* difcrimine non hcet. 
BetthoriusOrdims S. Benediai 
fcriptox egregius , d hujuftMidi 
xefert hiftoriara : Duo idoU 
quodam in templo ereaa ftuf- 
fe qua: relpoufa dabant us, 
qui fc fuprr rebus furto fublatis , 
colebant & confulcbant. Ergo 
cura fur , hujus fortc vaticimi 
ienarus , thefaurum fic qmdera t in 
«de facra reconditura , abftuia- 
fet : de auftore facrilegii idolum 
confulitut , lc rur denuntiatur. 



«Tac 1-f bChreffva. aotum«.p l8S 
e « Tim 4 * Ce!a* S y i di cencept,- 
Jtb llc»P 9» 



Attiomi. 

Qui hoc veritatis oraculum t 

diutius tolerandum fentiens, 

fuos eompliccsjcaput idoloct 

minui curavit Hic unum orani 

ftudium fuit fcire,quis idolo 

nus intuliflet : qua fuper re, c 

focium confulunt, thure & vi 

mis propitium reddere ccnan 

multis tandem extorcuent : 1 

porn fmnt nimit ptriculopt > n* 

q«ii vtrum dncerit , c»pite nu 

tur. Apte hoc refponfum in 

noftracadit tempora , <\\\z. i 

pcriculofa funt , ut n -c Ect* 

ftcs c fuggeft" > nec Mecttt 

gto, neeConfeflarius poerdn 

ncccaufidicusclienti, venta 

dicere audeat. J 

Ne tamsn detuf rerttas tt 

livionem, prxcipit ipIeSptf 

Veritatis : e K'.n conf****'* 

tnima tna dicfr* -jtrum. JanM 

exDonit , pro vita rua corpO^ 

id eft, potius mori , quamp 

veritatem. Secunslb , pro 

fpirituali , 8c confcienria t 

peccato liberanda. Qjodp» 

tere tot generofi pugilen 

more fpeculi , libere cuiqu 

tia ac naevos animi , cum pr: 

ti vitx fux periculo manv 

runt. Wuftriores in cxerr 

producam. D. Thomas llle 

tuarienfium Antiftcs , in \ 

natus incendio , numquat 

friffidus,aut obfcurus eflep 

Ca°ncellarius a Rege crcatc 

infulis infi^nitus , eo d« 

fe doluit , ubi Deo placet 

poltet , & Regi : veritatis 

lucem ditfundens , claru 

ccepit , quara ut,poflet a 

dorum ocul;s tolerari j j 

auUgravis efle vid^batur 

. lcvis efle nefciret. Cura P 

e Eccf-4 



DOM.INICA 

tari non pofTct, nifi Deum lat- 
ct , ingiatus videri maluit , 
m impius. Ergo ini mict» Re- 
Bc Aulicis faHtn rfi verum di- 
r .• & vcritatis praeco, cum fx- 
sexilium , non animuromu- 
et , tandem vi&ima ad aram 
ubuit. Ita Elifabetha, utinam 
laterna Angli* fuae peftis , * 
regnandi artes pro omni e- 
t religione ; in Cwtbertum 
rjftallum libere aufum pro vc- 
itedicere; qux nollet harefis 
,ire,crudeliter ultaeft. Hic no- 
enarius fenex , ipfa auate at- 

infulis Dunelmenfibus vene- 
ilis, Londinum fe eentulerat , 
tantum gratia , ut Reginam 
imdelacro fonte olimfufce- 
at , qua Epifcopum 8c fenem 
ebat litertate, tam abjefte 
ae impie plerifque tacenti- 

, admoneret. Nec iliumcon- 
uia defecit : graviter enim 
repuit , ne quidin P.eligionis 
sa moveret , atque ut fe E- 
:opum agnofceret , carituram 
m & fua 8c Dei benedi&io- 
, magnificeminatuseft. His 
!S ergo ir.imicus faBus rfi , ve- 

dicens : & nonagenarium 
linem , praefulem vencran- 
i , & fuum olim fufceptorem 
i jubet , atque in carcere ex- 
aotnfpiritum trueulenter ex- 
juer. Quam invidiffimi hi 
tatis afTertores gloriose oc- 
aerinr , luculentum iilud Au 
ini comprobat tcftimonium , 
i dixit : b incomparabiliter 
Friorefl veritat ChrifiUnorum, 
n HArnn Gfjntrum : pro ifla 
\furt:nf Mtriyres noflri adver- 
iAn' S-Momam , quamproiUa 

• Rho va>iae virt htlt.l. I cap? X I 
» 9 b AJg ep 9 



?ASSIOMI-fc 3 T 7 

illi Heroes adverfto Trojam dimu 
CAtunt. Hcs inter , qui numerari 
exoptat : hinc purpuratonam al- 

bo qui infcribi deiidtrat , non 
confundatur dicerevcium ; &t 
Martyrii palmas non in Inciis 
dumtaxat , fed & in hifce parti- 
bus fibi fuccrefcerc fortecdmpe- 
rier. Quod Michael de Paletio 
aperte declaravit , c dum Mo- 
nachum quendam Martyrii dcfi- 
rio vehementer incenfum , ia 
Turciam cogitaifc coirmrroo- 
rat : quicumin Aularo Solciani 
imperterritus Cc^c pcnctrafitr, 
quorfum veniflet rogatus ? intre- 
pide refpondit : m mattm n.-.e^ 
niam , tibi veritaf/m praditardo* 
Ad quem peraccute Soldanus:/.^ 
ad Principet tuos t fr*ditatUu ir- 
ritatem, &■ tnortem, f **» afu 4 n e 
qu4tris % apud il/fif titihvmrs. Do- 
mefticaexempla nondefunt_, qui 
vcl lingua , vel ftylo veritattm 
exponendo, & ftdibus fuis piili, 
& tyrannice excarnificati fmu. 
Sed omnem vincit tyrannidi m, 
quod religioilflimus (criptor , & 
primae veritatis in Aula Madti- 
tenfi interpres , fidelitcx fcripfit. 
</Dumtaxat narrabo,inquit,qnbd 
Catholicus B.ex Philippus I V. 
confcius veritatis , pubhcafte di - 
citur. Hiftoria ha?c eft : quem- 
admodum in Philippiea Aula 
prolata eft. Monita (prima: veri- 
tatis)COncionatoris ex Societa- 
te Jeiu, impatientius fere»s qui- 
dam paftor animarum , iD magno 
honore conftitutus , & qui ex of- 
ficio erat casteros moniturus ; ac- 
cerfivir in domum fuam Patrem , 
& cum meretrice ad facinus jam 

c Dflrioadagia faera 
d fiufsb Niercsl» do&.afc«t \MoSL 
2,c 95Madrit,S.Script,ri«f«A*r 

Q i «loaa 



JlS DOMtNICA PaSSIONIS. 

do&a& foasiab ipfo Prxfule, 
inclufit in cubiculo, ut clarifiimx 
& purifiimx rubae Euaugelica: 
itntatis , vocem rurpi (celere 
contaminaret. Gertatrrm utrim- 
que : meretrixomni lafciviae ar- 
te, omnibus tentatmodis caftif- 
iimum illum virum. Experta eft 
non hominem . fuiffe ; crcdercr 
fimulachrum aut cadaver, nifi o- 
ratio hominis fpirirum fuaderct. 
NarrTperfuafit pcenitentiamm»- 
lieri, camque in tsiam veritttis rt- 
dnxit Nequc umquam magis 



dynaftas,invenerationecrat : Ht 
| rudts emm mttutbat JsatrntM 

fciens tum liiturn jnftum Cf f*n 
' Bum. Hinc conje&uram facer 
j licet, quolocoapudmcdiaftinos 
! fuerit Joar.nes , quema juftiti 
| & farftitate,Rex ipfenon minu 
i venersbatur quam vercbatur 
\ cujus prudentia' ac nutu rcgnigu 
j bernacula rr.Gderabatur : tcau 
j diteeo tKuIta fecelat. Cujus al 

oretctus pendcbat ; & libtntt 

1 runitud.tbai. At vir tantus, Reg 

| ac Aulicis percarus : ubiinfefla 

concionandi officio* pro rcftlis \ Regi nuptias , velut in fpetul 



funftus cft quam in prcftibulo : 
ncque fcio, utrum majus fuerit , 
propriumcorpus fervafie, quam j licet tbihahrre uxsrmfratr» t*i 



objecit , actcftirr.onium pcrhi 
bens vcritati, libereedixir . H* 



alienamanimam lucratumfuifie 
Interirn Praeful illeaftum defa- 



i inimicus faftus <ft , vcrum di 
f ccns : ficenim Haymcnius Al 



roa cjc conftantia faraas Jefuiti- ! beftran. Epifcopus/Beatus Jo- 4 
ca: iltius credens, oftium referat : annes Baptifta p>$p:er xerit*feM 



fed Concionarorem eundem 
femperfuiffe,&fceminam diver 
fam invenit cx meretrice pudi- 
cam , & fere concionaat:m , 
quippe pudicitiam Concionato 
ris Ulius pra:dicans , Angelicun 
& lan&immurn virum effe dcto 
nabat. Verura quoniam alibidinc 
in cr«de!itatem tranfitusfex faci- 
li fit , fajviit Antiftes ille ferinuro 
ultra modum , & prae rabie mu- 
tilatvirilia integerrimiiilius viri, 
cuius integritatem magis pubii- 
cabat fcifilo : ut deniqueexaa- 
guis 5c cmortuus , duplici laurca 
& virginitatis & martyrii dignus 
haberctur. Nonne verifllme a 
barbaro Turcarum Soldano pro 
nuntiatum : ut gloriofam quis 
mortcm oppetat , non e remotls 
•rbis partibus petcndam effe? 
Itarci 6. Joannes Heradi per- 
familiaris, & quafidomefticus , 
Cumraa > *pud Regem ae oranes 



quarn pradicabat,"miffus eft ob' 

Heicde Tetrarcha in carce-' 

rem » veluti latro & facrilcgus:' 

dkcbatenim illi, nonlice: tibi' 

habcre uxorcro ftatris t»i. Ok' 

Angelicum nullamaliam caufam mifius eft' 

in carcercra , mfi qu : a p>*d>c*-' 

bat teritatem. Cb nullam alisnV 

caufamcapitei^c vlra piivatus el 

Similem ftrophara S. Kiiiaco 

j ftruxir pcllex Gclbcrti V.ira 

burgenfram Ducis : qune & ipi 

1 fratris uxor, cum efltt Golbci 

I to copulata , atque ea prcpM 

| Dux a fandtoKiliano fxpius corr 

1 monitus, tandemccfllrTer, fcoi 

\ turaquea feamoviflei: in virui 

I fanftum illa ex infidiis ficaric 

) irnmifit , qui eum trucidarun 

Hsc pe'licatum fuum refciw 

irnpoteotertultt , alius (c ebrii 

ratis,ambitionis notariindigni 

firr.e fuftinuit , & ia veritat 

» IariuS Kiiiaa, 

pra 



DOM I W IC A 

concs ferro & facc animad- 
it. Cambyfem Regem m- 
deditum vino Prexalpcs , te- 
Scneca , unus ex eaiiffimis 
veriffima fententia perftnn- 
t : a Tu/ptm tffe thrittattm 
R^t , quem oraniurooculi 
refque fequerentur. Ad ha?c 
c : Ut fcias , inquit , quemad- 
©dum numquam cxcidam 
ihi , appxobabo }am , & ocu- 
s poft vinurn in officio cfle 
: manus. Bibit dcinde libe- 
ilius quarn alias , c2paciori- 
js fcyphis , & jam gravis & 
inolentus , objurgatoris fui n- 
um procedere ultra limenju- 
ct , allevataque fnper caput fi- 
iftra manu ftare. Tunc inten- 
it arcum , oc ipfum cor adoie- 
:entis (id enim fe petere dixe- 
) figit. Ac refpiciens patrem 
fatiscertam haberet manum , 
errogavit. Veriffime ad hoc 
:barum facinus cxclamat ^Se 
:a : b Q Rtgtm trutntum i * di- 
m , in qutm omnium fuorum ar- 
-vertnentur ! Huic Harpagum 
•dit, qui Res;tfuoPerfarum, 
?re ouoque fuper mcnlamve- 
item 'denuntians , fupplicium 
it, ut proprios filios apponi 
iepuiandos confpexerit. Adeo 
i vero Illud longe veriffi- 
im , cum viris Principibus ne- 
nern impnne efle cerafa , quin 
illis irnpetatur. Neminem in 
rtura aut prilarura virum 
iftituturo , liberalioris potus, 
a periculum offenfie commo- 
c poflc. Quod Divus Ful- 
>tius , (ive a fulgure , five a 
roreiiiuftris . fcrre nonfufti- 
n; fJt*j ffi (inquit) txtrtma 

Sen.de ira !:j c 14 b Sente.ibid c. 
%%. «S Fjlg iaDetol.S.Ioao Bapt 



?a$si»*i*.' 3*9 

dantntU, tdiftleifMHttmvtritm^ 
ttm. Quam vcl inviti , in pubhco 
illo fupremi judicii fenatu , audi- 
re cogentur. Id minimum veri- 
tus Henricus Quaitus CafteH* 
Rex, d vtritatem fe roonenn , 
linguam pra-cidi juffit , & in cx- 
emplum ad patibulum popuU o- 
ftendi. At ccelum miro prcdigio 
dile&amfibi oftendit veritatem , 
quam homines oderunt :eiinru,s 
illeelatainfonuit voce, cometf a- 
tus linguam iUam fuam cflc yc i i- 
tatis , norcineveridico gloratus 
& gloriofus. Ubi illud occun it 
pro concione quam rrfafcime tx,- 
aggerandum : neminem fagac 
mentis reperiri ,fi in fpcculo t«- 
vosconteaipletur,qui,priu 'qi ;sm 
in publicum prodcat , edfoVm 
eluere non fatagat ; ii vere c.\n 
ebrii fpeciem (quod , clim Latv- 
dxmoniiinufuhabuere) zd hor* 
rorem potatcribus fubjiciun^vi- 
nurofanguineluunt j qui fi ir e ' 
culo credtdiflcnt , ad tunfioncm 
pedoris manus vertiflcnt , & ca- 
lidis lachrymarurn rivis maculas 
cluiflcnt. Acute ©lim in Clo- 
dium dixit Cicero : Crtdo ptft- 
quam tibi ^tculum allatnm tfi, /«>»- 
gi tt * pulchrU abtffiftnfifti : Ma- 
gifter veritatis / fpiendidipmum 
m mandatisfuis condidit fytculum, 
in quo bemo fu* tnentis faciem i»- 
fpiceret t & qudm cmformis imagini 
Deiaut quam difiimiiis tffrt,C6gno- 
fcertt. Hic avarus , temulentus, 
lafcivus , iracundus fux mcntis 
faciem infpiciat , & qudm hnge d 
pulcbrif tf^intuebitur.Hoc gen- 
tilis Philofophi documentum 
t&'.fqHtb*fdamiratis profuit afft- 

l Nierenb Theopol- par.» \\% t:f 

e S Xeoler: I. de Qoadr, 

f Sescc lib.-2 de ir* cfji , . 

O 4 *>f* 



350 DdlllKICA 1 

xiffe fpeculum ; ptrtnrbavit ets tan- 
ta mntatiofni. Ita profilit pluri- 
mis , fpeculura veritatis ante 

mentis oculos obje&um ruiflc. 

§. III. 
ChtinMm Itbenter ver/ta/em att- 

QUid excelfioris inimi fit : li- 
bere veritatem dicere , an 
prompte & placide candcro 
audire,in Ambrofio ot Theodofio 
decernite. Ambrofius re & no- 
minedulcis? fictamenut &acu- 
leum fubinde harc apis oftende- 
rit , eb potiflimuin tempore quo 
Theodofium Imperatorem ob 
fa&am Theflalonicenfium cx- 
dem , ubi ad feptem millia occu- 
bucrant,* inauditx ifticcru- 
dclitatis ac tyrannidis infimula- 
re ; fcd & templi aditu arcere , ac 
ultro ingredi volenti obfiftere 
non dubitavit, hac brevi inve&i 
va ufus : b Quikus ecuiu imtjkk*ri* 
templum illius , fni efi omnivm P«- 
rniuus ? cjuibns pedibus fkiiclutn ii- 
ludfolum calcabis ? qutnudf, qu4- 
fo, manns , injufi.t c*dt gr fangume 
refperfat , exteudere andtbie ? Ad 
ha?c Imperatoriobjicientti Davi- 
dem quoque peccaflc, rcfpondit : 
jQjti/ecntus es erranttm,fequtre poe- 
niteatem. Et extemplo fulmen ex- 
communicationi» illi intentavit, 
caveret fcelus fcelcre accumularc. 
Audiit 8c obaudiit Impcrator, ac 
xegio omni ornatu pouto , refi 
puit : admiflum crimen palam 
confeflus lachrymis eluit. Quid 
exiftimatis auditores ? num Im 
perator fcelus agnovifiet , num 
poenitentiam egiflet , num cum 

« Theoder.lib.t hift. cap.i7 
fc AMhA.), ep, 28 ad Thsodof. 



A S S T O N I S. 

fuis cumDeo in gratiam rediifleti 
U* vcritatem audire detre&aflet ! 

Aft rari nunc Ambrof.rariores 
Thcod. Paucos fua vitia fpe&are 
dele&ar, unde & ea emendare, & 
im vil veritatis redire detre&aat. 
Compeilo vos.fi abcrranti a via , 
quifpiam in fyjva aut faltu oocur- 
rerit , errorifque admonitum io 
rcc"ta deduxcrit.an is duci fuo fuc- 
cenfebit ? Orator ad ampliflSmun: 
coetum dicturus , cumcalamoic 
aurc pergens , fi ab obvio mone- 
tur , nonne injuria ineum exlur- 
get ? quis in veftibulo aulae , ut 
principem adeat , menetur, quod 
chlainydera inverfam gcftct, nurc 
is in monitorcm excandefcetj 
ConfimiSe argumemum inducit 
Chryfoftomns : " c Xos fi queiu 
vidcmus vefte brev:6ri, 6t ex la I 
tcribus aperra: vel aiioquiinde I 
ccnttr vefticum.admonemus &" 
emendavnus ; verum videntes^ 
vitam 1 n us diflbluiam, nc ver" 
bum quidcm profi rimus, vidtn-' 
res morcs e|us ncfarios , pr.xte-' 
rimus'5 rarnetfi ridicula fin: ea, * 
quxad veftes pcrcinent: pericu^ 1 
lo a aurcm & daamofa , quae ad" 
animam." 

Philippus Macedonum Rcx. 
i/ciim in pubiico ceetu , fublatj 
vefte parum dccore confcdiflet 
quidamin auremei infufurravit 
parce mi Rex , chlamydem paul< 
dimiue , ad iftum raodum mina 
dccenter fedes Monitorcm Phi 
lippus pcrhumaniter exccpir, & 
?-ratia ac libertate donavit , di 
c^ens : ncfciebam ilium mih 
tam bencvolam & amicum eflc 
f Tamtifi rtdicula Cunt quxadvt 

«Chryf,t».^,hom,I^ d« ferendi.rei»*« 

he^r d r>.~.r. !n rb*''*ppo P, l>a»i 
yeiid:s»spag,i63 «Chryi« cit 



Domiiiica 

hs ptrlintnt 5 peritukfa autem ejust 
danimam Sub facrificii folcra- 
>ia ; in publico orantiuro,& cce- 
itum adftaBtium coetu, quis gar- 
it , ridet , jocatur : amice mo- 
lendus eft , cuoniam ad iftum 
lodum indeeenter iedet. _Qms 
TCOUviviis a inchoreis,familiarius 
uellx adblanditur : monendus 
uoniamad iftum modu indeccn- 
er fcdet.Ifcdecenter quis fedet in 
>opin4 , in proftibulo : moni- 
ioaequi bonique confulendaeft. 
ndecore & perniciose Judai in 
iifpania fedem fixerant , malum.' 
ioc e vifceribus regni fui pelle- 
ent , acriter Pvegfs roonere vir 
digiofus non dcftitit. a Porro 
rfcciras de Turrecremata Theo- 
cgus. hareticae pravitatis in Hi- 
pania ir.quifitor , ck Catholieo-- 
cm Reguni ConfefFarius : Cum 
lcges conelufifient Judavos re- 
nis fuis detinere, ob^ngentem 
irn pecunis, quair. ilii s Judad 
« expelierentur 'offerebant. vir 
e!o Dei ine«*'nfus , imaginem 
rucifixi fiih habitum religiofum 
MfconcJ'r, & intrepidead Reges 
«tefTus , fic exorfus eft : Tri- 
Kra denariis Judas ieroul Dei 
ltum vendidir, Celfitudines ve- 
\rx pro triginta millibus eun- 
em vendtre cogitant. Ecceer- 
oeuni vendite : quo inopinato 
^ritaris oraculo , velut Fulmine 
$i obaudierunt, & quamtumvis 
PScraentern perorationem , fi- 
i grat&m oftendentes , omnes 
e fafto fuis limitibus peftes ex- 
ulernnt , & prz auri ccrruptela, 
ftrtiofam fupra omhes uivitia- 
)rn rhefauros, complcxi ftmt ve- 
Uterr fforant Hi illud Eva- 

a PoiTev in appajaru tom;&. ti£ Tha- 

iuj (Se 1 \u\ie.HJU. 



PA9SH0MIS. Iff 

grii : vtritatem tactvt ., tfl *m*m 

feptlirt , quod fub Tufrecrcmat* 

repererunt. b Haud*liter , quam 

de thefauro in fjrlvis. reperu>,An- 

tiochus fe veritatem invenifie 

exultabat : venatum hic in iylvas 

ierat , cum forte a via , & fociis 

aulicis longius aberraflet , pala-- 

bundus tandem ad rufticasr. ca« 

fam oppido lafius divertii; ubi ut 

peropportune plmes homines 

aggreftes difcubuerant* fc iis i- 

gnorum focium adjungit. Serii.0 

prolixior de Rege habitus , & 

pro innato fuo candore. omnia 

Regis vitia iconglobatis. effude- 

re , & ciira fucum nudam verfta- 

I tem oculis fub^ecere. Mane ubt 

dil»:xerat,affiuentibus aulicisfor- 

I r .em fuam depraedicavit ,dicer.s t 

i Hed prin.uin ipfxm veperi verita- 

j tem. O fi Reges, fi Pra;Iati , fi pa~ 

) tresfamilias quandocjue poft ca* 

i recTra laterent, poft j-anuas aufcul- 

I tarent , ignoti inter fliosdelite- 

| fcerent,quam hi faiubrjtcr tyran- 

: nicum fuum in fubditos impc- 

! rium , profufam iili vitae fua' ac 

| fuorumlicentiam, fordidamiftt 

) in dcmefticbs avaririam ac ter.a- 

! citatem , non fir.e rubore cxsgge- 

rafi audirent. Quam yexitatta> 

j auenderc, aceb.ucce/Jarium di%- 

i xit San&usCarolus Eorrcmjcus , 

j ut tarn nonex infidiis sucvysri , 

I itd palam.fuis projtoxsi pra:ccpe r 

rir.clliam quippeinter familiares 

] fucs , numquam fati« laudatara 

| confuetudinem inftituife ^crhi- 

j betur, ut ftato tempore ad coilo- 

I qu ; a converireot , intjuibus roir 

: modofes.Ted&cfcligar^ cuirj 

b E^yeilinck prcrept.ffr Tei\tr. S"'.P<r. 
& Tauf, Ei>dor ( », In tfb ! a,?a' 
S/mile qvid de Francifcc I « A^iav 



Sege inemtrat. 
C p.Uho.vrr.viitthiA.l, 

O 5 






*4J Douihica 

«flet , invicem in veritate admo- 
ncndi de his , «mac minus eorucn 
* n moribus , Philofophiae Chri- 
^ianae congruerent. Hoc ille con- 
flio (inquit auttor) id qnod Prjn- 
tipibus vix umquam ctntigit , vide 
*»r confecntMt, *t vintatem andntt 
Uqktntem. 

Quod Ludovicus Pius Galha- 
f um Rex , < poftremum filio mo- 
xibundus inculcavit : cujus hoc 
«orcura etiamnum exftat moni- 
nim : Ita te geras fili , ut confet- 
farii acfamiiiares tui , poffint te 
fcbere admoncrcmali , quodre- 



iam nor 



AS5I0MIS. 

ceris. b Hanc utilifl-mam 
rr.o-Jo fed prope neccflariam, ac 
res optimeatquefeliciter gereu- 
das veritatem , ita fuis Ma^iftra 
tibus familiarera voluit efle So 
cietas Juu, ut Cngulis , ipfi 
que etiam Prarpofito Gcneral 
monitores adderc , utque illo: 
audiant latis legibus deccrneri 
ad publicam falutem gjuarit per 
tinere. Prtvidit , inquir, ne **eti 
tatt carcrent , cujui carrfaie auU 
p'traqut trnnet laboyant. Atqui 
hoc illi chariores 8c roajori ii 
pretio , quo promotius veritat 
aures prarbere confueverunt. 
b P.Kfce vari»« virt.kift,i,f ,c,4 p,tr< 




»*CtL: 



EMBLEMA XI 
Z(Ct Rcx tnm vmt tibimanfmW. Matth. 2I< 



*& 




X AT V R A M 1 T I S. 3 

DOMINICA PALMARUM. 
Dc exirria Botnini Jefu manfuciiid&c , quarn wp ^ '^ 
peromnemvitamexercuit, fed & nobis , cum verbo iurae*eo*- 

plo fuo , ad irnitandum propoiuit. 
§. I. Mmfuetudinis Magifter hanc fuis dofirinam tradidif.Diy?/^ 

a rrt quia mitis f*m & hnnifc cirde. b 
\. I I. Rrfp,r.fromoll:jfiAK«it xratn s fermo dwms f*jc;tatf*tB)*m. * 
|. III. In oranibus affkbilem te facita. d 

« Cnd epift 4j b MattU.II c Trov 15. d it*J. 4 
O O 



BCII)- 



M 



DOMINICA PALMARUM. 
£cce Re* tuw vtnit tibimaKfuettt*. Matth. 2 !♦ 



jrn L I A N U S lib. 14. 
J9H cap. 40. hanc dc Rege 
wiX-tapum quzftionem mo- 
vet , utrum aculeo omni- 
nb careat ! qua fuper re rarii in 
▼arias abiere fententias : Philo- 
fophus Rom. lib. 1. dc ClemeBt. 
fc.19. Rcgem apum omni fpiculo 
inermemaflcrit. „Iracundiffima, 
^inquit^c pro corporis captu pu- 
>,gnaciifimx funt apcs,& aculcos. 
„inyulncrerclinquunt : Rtxipft 
^finentultteft. noluit illum natu- 
i,,ra, nec firvam efTe,nec ultioncm 
a,magno conftaturam petcre : te- 
a 4umquedetraxit,& iramejm in- 
j,,ermcm rcliquit. Cmi h*c prttl*- 
„r*« d*cuvunt*m fnb]itngit:citcm- 
3 ,plar hoc Regibus magnis ingens 
,„eft. Pudeat abexiguif animali- 
„bus nontrahcremorcs curn tan- 
^tb hominum roodcratior efle 
„animus dcbcat, quanto vehc- 
4 ,mentius nocet. 

Senec^ confcntit Petrarcha,cu- 
jus hoc votum eft: uti»dm, nattret 
Mt apnm , ftc himinnm Rt^tt, ac*'et 
exarmaftt. Quod Diogenes,AIc- 
xandrum probe armaru intuitus, 
cdocuit; a dum Rcgium ei fignum 
lieefle, libere pronuntiavit : td 
AlcxaHtter admiratus; nonne, m- 
quit , modb diccbas , nihil eile o- 
pus Rcgi , Imperii fignis } ita per 
Tovemtnquit, externa figna, uara 
& purpura , Rcgcm non faciun : 5 
at fignum aliud, quo animus infi- 
gnis fit , in te reqairo. Et quod- 
nam illud qustn Alexandet ? an 
non audifti, iuquic, q"od Rex 
apum caeteris emineat, quodfoju* 
ar>Jo, CJryfait orat^de zejno, 



aculeam non habeat , nec arrna 
circuniferat ; tu verb mihi videxis 
etiam dormirearmatus ; addens 
timidi efTe , geftare arma. Qua 
velut parzneii Aiaxandrum in- 
citabat , lenitatc ac msnfuetudi- 
ne potius , quam rigore & annis 
Regnom firmare ac ampliare 
conaretur. Hinc &tribuni raili- 
tum apud Romanos enfes fcre- 
bant fine acuminc , innuentes 
Principem debcre (ut Rex aputri 
facit) neminem ferire. Spe&avit 
hoc Fcrdinandus Mcilcxus , ma- 
gnus Hetruriae Dux, b qui uti crai 
fimul prafe&us ake nobilium ca 
taphra&orum in civitate Scnenfi 
& uti propofucrat, fola dignitac* 
eis praecfTejprogentilitiatefTera. 
Reecm apum cum choro & fa 
tellitio pinxit,cujus fymbolilcm 
ma fuit : c ma)efia\te taninm. Sti 
tnim, ioquit Ambrofius , fe^tstm 
tur* n*n literv /cript*,fed maribm 
imfrejfx : utltnitrti fint ad pnnifH- 
dnm , tjHo maxtmaptttftttt ?*»:**■ 
tur. Ita videre cft baculum aol 
fcipionem oblongum cfle rnili 
tum centurioni, chiliarchae brc 
viorem , Duci exercitus breviffi' 
mum , quemadmodum & Regi* 
j bus ac Imperatoribus , quod fcc- 
ptrum vocitamus. d Id ciimqui- 
dam Rex Galiorum , viftor Initt 
! brum , urbem in^rediens typc 
; auodam , aut fvmbolo indicar< 
| vcilet , Regiam fuam chfarrydB 
multis apum figuris diftinctam ] 
1 atque his intcr Regeraeminen- 

[ b P.Sil» T*«t'« S in fymb hnoic .1»' 
pag. 4 « V.AIdrov de iaCeiti»U\ 



c 1 4 Aidr*/aad »u» 



tem, 



D O M I M 1 C A V A t M A R U M. 



?*f 



tem, Opere phrygio non minus 
inoeniose, quam pretiose effingi 
curarat. Ut cleganter Baptitta 
Mantuanus cecmit : _ 

Inmedio RexviHor tqn» fubhmu 

in altt _ 

Iduricr conff/icuus, rutilanti fpltn- 

didtts aurd 
S'gnahatur,apum$arjim tcgatota 

figuris : 
Cumqtte apibus t regnator apumful- 

gebat in oftra , 
Pi&ui acu , fcnptumque notis epi- 

gramma Latinis : 
Rex mucrine caret t qu* fignificart 

.votebat , 
Rex piuf &- clemtns , q ua mente 

ihtraret in urbem , 
S%mvc arnma dtitent fopulis con- 

vivere Rfgts- 
Nunc vos oro , oculos animum- 
que convertitc ad Regera no- 
ftium, qui kodie Hierofolymam 
triumphabundus ingrc«Titur:Ecrf, 
inquit EuangelifU** Rex t**s ve- 
nit tihi manfuems , benignus, fua- 
\\i , omni fdle 5c amaritadine 
«ittens , nullo fateilitio ftipatns, 
BuHis arrois formidandus , unico 
hoc Regis apura fymbolo gau- 
«lens : Rex mucront cartt. Quscad 
morcs Regum acprincipum ter- 
tx , Ambrofius traducens , ait :b 
muyum maafuetudo in Re^e praci- 
puum. 8c Do&or meififluus ad 
omnes Praeiatos extendit: c tmni- 
ittfjiDquit, eptanda efi q*idem~ifta 
ftife&i» (manfaetudims) proprie 
autem tptitnarumftrma eftfr*lato- 
tusm. 

AliterPhilofopheruni princeps 
Atiftoteles , & iolertiflinius re- 
rum naturalium indagator Pli 
cius ccnfuerunt , Regem apum 

a MattB.ir bS.Ambr, 1,*, hexara . 
*,li c S.Btia.feuu.Z' iaCaat, 



aculeo inftru«ftum effe \ ia eo ta- 
men nobifcura confensere , quoi 
cum nunquam exerat , aut in 
queraqaam deSgat. JLcultum^ in- 
quit A riftoteks , d Rtgts <5Jr D«- 
ces habent quidtm j fed n nvnfun- 
gunt\ quA e quidan* nec habert ens 
eenfent. Ac una hectacitusmo- 
net : refpicc parvum,fed divmum 
aniraakponecctu non in vulne- 
re, fed ante vulnus aculeum : ple- 
bejura enim illud , hoc regium. 
Aiioqui ftne clemcntia & man- 
fuetudine Rex non cris,at ne ho« 
mo quidem, fedquodinfabulifr 
dici , foiet : ctrcnatus Leo. Pliaius 
verb non conftareinter Aufto- 
res afErmavit , Rtx r.uUtmneJolu* 
acultum habeat , majeftatt tantnm 
armatus : an dtdmt juidtnt tum 
natura^ftd ufum tjus iUi tantnmnt- 
gaverit. Scd his omifius , audite 
libct magni Bafilii oraculum,brc- 
ve quidem verbis , fed au&orita- 
te viri vcncrandum : <-y?,inquit, t 
tyiffe Rex axuieo prnduusyfpicnl^ 
que armatus \ at numquan* irritatm 
ajdultitnemt numuttam utituriU»* 
Leges qnadattt ifta\natnr* fnnt % iuft%* 
tutaejue,wn literis mandata\t«rdos% 
inmuam 9 ets ad vindiclam fetn*m~ 
qnt fumendant effe tfortere, qui m*» 
xinuu thtintnt pottftatts. 

Ubi promptms Rex nofter acu- 
leum , quaro in Judaccs excrcre 
potuit^ quem ut . rcpreflTerit, at^ 
tendite : crant Judaci durac & in- 
domitz ccrvicis,adverfa tk rebel- 
iis coelo capita ; & tamen ad ecs 
venit Rtx manfuetus ; excoluerat 
illos per annos omnino tngijira 
tres, eoque ampUus, & qua vivx 
vocis cracuiis , qua fandlioris vi- 
tx cxemplis edocuerati fic tainej» 



^l6 Doninici •? 

c i pervicacius refiftebanr. Ncc 
idco abijbillis iratus & durus,fed 
potius ad'ilIos venit Rex enanfue- 
tm. In eorum oculis ingeniia pa- 
trarat miracula , aaturamqne t o- 
tam prope commoverat , & ma- 
ria , & ventos , & morbos , & 
mortcm , & infeios ipfos edo- 
muerat , ut fuae Do&rinx fidera 
adftrueret ; & tamcn eam aega- 
bant perfidi & contumaces Ju- 
dan , nec ideo decedit ab illis of- 
fenfus, fed vcnit potius Rek m*n- 
futtus : ut animarum Paftoribus» 
Prxlatis ac patribus infignc da- 
ret patientix & manfactudinis 
vel exempltfm , vel documentum. 
Qusrit folerter Chryfoh * f** 
efi , f uod pofteaqxam terrihilis Deui 
(qualem fe in lege veteri praebuit) 
mitifrmi paflorir^ efe^it cjftcium , 
ptvflns.m pMpirif indnit ? refpon- 
4ct , ut ferocientcs antea geftes, 
difcordes , inimicas , & moram 
crudditate barbaras , *d «vium 
ducertt *c reddertt 1en't*tem. & 
jiic cjeteros inter eft fru&us illias 
ftppeilationis , qua fe Jefus pafto- 
xem bonum & dici & efTe voluit; 
tara foilicet & infignis quardam 
inanfuetudo , quae tum in vultu, 
tum in oculis eluceat : tum etiam 
audiatar in voce,fcnriatur in ope 
re. Aberrarat ovicula , imb Jk 
paftorem fuumdura fronteferie 
bat , infandus proditor Judas : 
•d quem blanda voce Domi.nus : 
h lAmics ad qv.id Tirnift : f novrat 
quo an'mo , quo pede veniffet : 
infido fcilicet ac crudeli , n- vin- 
Cula , ut mortem inferrc. Neque 
tamen ideo sut acriori pupugit 
yoce , ant sraviori pcena raiiifta- 
yit , aut fnlmlna c«lo expedivit ; 
fcd inatfdtra ooft homines ^ntos I 
• Chfyfol,(trm 6 t> Maua i$ J 



AIWAHUM. 

manfuetudine, *4mU*m appeUa- 
vit j nimirum rael & lac fub lin- 
gua ejus. Ubi Bcrnard. c dulcit 
erat Jefus in wce , dulc is in facie» 
dulcis in nomine , dulcis in opere. 
Ur ii quoque efiemus eSr »«,illiu* 
exemplo vel praecepto. liel fenr- 
per ftt in ore , ajebat Chtyfofto- 
mus : per or* mitt*mus nihil nifi 
mellitMminilafperum^ihil am*r*m 
fed omnia coelis ipfit digna. 
c Bera f«rm, it Coena Dosn. 

§. i. 

MaHfuetudtMis Magtfter haut 
fuk DoBrmam tr*didtt : 
difcite a mc quia mits 
fum 8c humilis corde, 
Matth. ii. 

AUreum hoc fponfi fui m&ni- 
tum,ncunquamanimoexci. 
deret^JoannaPortugallixPnn, 
ccps cumformxacv.rgmitaj 

florem intraReligioms ^P»«3 
coliocafret/tneocorioquocolj 

obligatur, infcribifecit : *}«'*% 
me quiarxUis Cum , & fe«««'*"J*| 
de. In quem locnm dofte J an1 ^- 
nius : ber.c Dominus om.ni P*gl 
nus virtute , harum doarum | e ^ 
rroponit easmplum. T'im ouiO 
(ing;ularit r has in ^ota fua ro: y\ t 
verfatione exprefiit , tum ouia^ 
hae virtutes , & bmnifcus fuot3| 
parabilcs , & requkm aniroa-* 
bus unice prsftant. Onare* 
Juditha , cujus ;n maliebri mufl 
do dut illsc pulchi-rrirr^ frrmrr.35 
fuerunt , in Dei luce id recogtidl 
fcit : e humiiium & m*h/uet»rfM 
femt)>r tibi ptjcuif Jrhvec<itir,. HinC 
Paulns ftfjrt P r scihus vim fum- 

d Vafconcell de Reg LuSsan p 247 

« Iuduhc: 9 

riiuva . 






* Domiiiica 

jram additurus : a nbftcrt ws , 

iacMlt, per mar.fuetudmem {? mo- 

tlefham Lhrifti ; quam per omacra 

vitam morralibus imitaiidam 

propofair. lllam docuit irians, 

{llius pulcbcrrimis exemplis » ve-- 

lut floribus refperfa fuit adole- 

fccntia & juventus. Denique ad 

extrtmum vitae diem , tamquam 

in publico , tk la:e fenante audi- 

torio, decolenda & retinenda 

animi raanfuetudine mundum 

etudivit. In hac fchola informa- 

tus S. Leo,8c magiftri divini me- 

moi : b ntc puer», inquit , toltran- 

tia f>aJ?iemf t WFC frajptrt defuit mtn- 

fattudo putrilis. llle mcrtaliura 

genus , t«fte Bieronymo , c non \ 

fulrninaus & toaans , fedin-prac- 

fepi ragiens, & raccns falvavit in 

ccucc. (^uarecuin a difcipulis in- 

vrtarctur , ad evocandum eccelo 

rgficm , arguit illos , oc efferve- 

(centium animorum mctum com- 

prcfilt , dicens : d nefcitis cujut 

fiirit«t tftit. Spiritus Chrifti non 

Tracundus.nonturbulentusj fed | gran( jc &pretiofumnomencura 

fpiritus manluetudinis , fpiritus | xpr i me re vellet Zacharias , no« 

lenitatis : non enim in commo- 

fionc Dominus. HinccumElias 

fe ad videndum cceli Rcgem ] 



f A 1 m a R u m. $& 

mihimanfuetudo, inquit , non i» 
@>iritu,non in ccmmotione Dominue , 
ftd tn animi placabilitate. Hunc 
fpiritum patris fui Chriftus eC 
ientialiterhaereditavit ,. utque ia 
hominem tiansfunderet , nunc 
coluroba: , nunc agni r -aut ovis 
fymbolofefe rnanifeftavit.Hiero- 
glyphico enim ccelefti,boc in ba- 
ptiimo Chrifti fuit expreflum , ut 
Chryfoftomus advertit : £ qux- 
rir enim , cur tunc fpiritus in tifi- 
gie colambae apparuit » manfut* 
tum, inquit, hoc animalac mundnm 
eft : tjuia igitur ipfe fpiritm , man- 
fuetudmif tft sjiritut > prtpterea i» 
t\ut ijttcit vidtndum fe exhibuiu 
Sub ovis verb fpccie, pi&o gene- 
re orationis facrifcriptores cehv 
brarunt. Qui de feipfo dixit : b 
f go quafi agxut manfuttus ,qni per* 
tatttr ad vt&i'mam.XHbi in fermott 
grarco ohfervandum occurrit 3 
jscmen Societ. Ijj*-*/i hoc eft Je- 
fus, per anagrammatifraum yex- 
ti : ffv r. *i$ , t» wit j quod etiar» 



cornpofuiflct , <auditus priroum 
eft ipiritus grandis & fortis.fub- 
?ertens montes . Sc contcrens 
pctras ante Dorninum , dcinde 
^pmmotio , pbft ignis : ad extre- 
tr.uvr» fibilus aurae tenuis , in qno 
Dcus itt vehiculo ad Prophetam 
adiabebav^ar. Ut oftenderet, ait 
Procopius, fq\iod facile Gbi fi.t, 
fuln-iina e coeio late cladum fe- 
rentii derxiictere t concuierc cr- 
b';n, perrascoatererc ; fed pl ctt 

■M \ Cot o bS Leo <*<>&.7 d«B- 
piph c H;eron epift 6* 
<1 Luc 9 e % Reg \j 



expnmere 

ovem, fed quod repiaefentat ovis» 
manfuetnm pofuit. Sic enim D. 
Matthaus facium illius diftum 
producit,cum de placidifllmo eju» 
triumpho Jerofolymam ineuntit 
memorat : * lcce Rex tuus , venit 
tibi matiftttu! , Mefliae nomint 
duo compleftitur 5 cum dicit Rc- 
gem , Chriftum Domini , hoc cft 
undum intellieit : cum maxfue* 
i*m , Jefum fignificavit. Jnro 
itaquc Leflms , lr etUca.cifiitr.ura 
ad hanc virtutem excclendana 
inciismentumadducit : corfi" 
dorationem manfuetudints. Ui <* 

g Chryf ho T3. ioMatr!» 

h Jereio r i Matth Zi 

k Lei/Juidejttjei 4f,4 dab *. 

,,vuiar, 



jl8 DokiHICA 

„Tinae , quae infinitis mortalium 
^peecatis provocata , iram cohi- 
>,bet j & folira beneficia largiffi- 
»,me effundere non ceffat. Se- 
„cundb, confiderationem man- 
„fuetudinis Chrifti , quaetota vi- 
„tainconvcrfatione cum pecca- 
„toribus & rudibus enituit. Sed 
maxime in injuriis & contumc- 
liis tempore praedicationis , & 
praefertira paffioais. Stupendam 
Chrifti manfuetudinera , a filio 
mater, velut fibi propriam hsre- 
ditavit : ut enim in orbe nil fiml- 
lius Dei filio, quara haec Dei ma- 
ter, ita nihil naitius potnit rede- 
Jtiri. MiraturBernardus. Mariam, 
naanfuetudine omnibus omnia 
faciam s nec porrb ei defizit occa- 
fio virtutis hujus exercendae , ho- 
ftes habuit, & multos & potcn 
tes^cum enim filium omnes 
pencfacri ordinis homines, Pha- 
xifaei, Scribae, Sacerdotes, Ponti- 
fices, acerbiflimis odiis fint infe- 
cuti , plebem ut fecum fentirer.in 
eum inftigarunt , conteuaptim 
hxc in vulgus fpargentes : * mn- 
ne bic eft fahri filius ,n«nnemater 
§pu dicitnr Maria ? & fcandah\a- 
hantw iniHo. fi invidia pleni, ho- 
ftesfilii, matris certeamici nou 
crant, hos omnes mater mmfli- 
rna tam inerecubili morum fua- 
ritate pertulit , ut Ecclefia haac 
jure manfuerudinem extollens 
canat : i^ttgofir.gulariSyinter *mne\ 
mitts\ n*s culpisjolutos , mites fac 
&caflos. ' 

Gum Auguftus Imperator ar- 
rogante cenfu orbcm univerfum 
turbaret , virgo Deum urero ge- 
ftans , Nazaretho Bethlemum 
proiicifci compulfa, promptifti 
ine paruit : nec Caefari,nccalteri 

* Aifttrfc. (J 



f ALKAHIM. 

malfc precata, nec Regii fangui- 
nis a Davide ftirpem jactansjter 
fufcepit inftar paupercula?:& cum 
nbique repulfam pafla , undique 
exclufa, vix demum ftabulore- 
ceptaj neverbe manfuetudinem 
laefit , eam edoftaab illo, quem 
imra vifcera geftabat. hiac aseri- 
tb de hac virgine Bernardus : b 
Rtvolve, i n qu it, Scrpturtc feriem^ 
fiquid in Mariaaufterum reprreris, 
de cAtere tam fuffeBam haUeai ,• 
Porrb rcgiae hujus virginis lau- 
des , pluribus profecutus Bona- 
ventura : c Maria , inquit,tnan- 
fuetiflima fuit per patientiflimara 
lenitatem, contra omnemadver- 
fitatem ; gladius quidem cor eiUs 
pertranfiit, fed per odium non 
occidit , aec per impatientiam 
vulneravit. namfermoehusyxxx Da- 
mafcenus loquitur, d swtundifii- 
mut, ex leni animJt pregrrditss : tfi 
tnir* manfuttudt animi duhed» % 
quam non vincit amaritudo. Eodern 
ipiritu lenitatis, omnes mitiillmi 
magiftri difcipuliimbuti fuerej 
qui, velut oves mifli in mcdio lu- 
porum, ovisjmanfiictudinerein- 
ter atrociflima torrnenta cora- 
probarunt. nara fi vcreac iapien- 
ter Roraanus fcriptor dixerit : * 
tuac pra-cipua 'ausmanfutiudinU y 
cum ir<x iufltJSimt caufa eft , quis 
eos fatis'a manfuetudinecollau- 
darit, qai pro odio amorem, pro- 
injuriis gratiam retulcrunt , %c 
hoftes fuos infenfiflImos,ut^mi- 
cps ac filios complcxi fu rj f j ex his 
Antefignanum , Hilanusdeuraj- 
dicat dicens : / wftiffi Si*}f?*- 
ntt?» inimreur r>«/o , ncfcine iis 

b S Bem fejjr.,4fup*r infjfn, 

c S.Boqiv iufpecaoc 8 

d S Dan.if oiat TdeNativ Virg 

C 6,lLlu.(rm dwS.Stefh 

malurrj 



k : 



Domiwica Faima«u«*. 



rnalum imprecari ; fed oratione 
maafuctudinisplena , amijoani 
mo , hoc Deum obnixe poftulal- 
fe : a Domint ne fiatuis iHv hcc 
ptccatunr. Paulus , qui antea lupus 
Japax , fadus a Deo eft agnus 
manfuetus : fic enim adThefla- 
lonicenfes fcribens,morem luum 
exoonit : b faBi fumus ienes , & 
placidi i» medie veftrum ; tamquam 
f, nuhix ftveat fuos filios. atque 
hanc virtutem ita fidehbus cotn- 
mendare folitus , quafi foret fan- 
&imoniae flos ; nam Titum mo- 
uet , Ecclefi* novae prxfidem , ut 
doceat Chriftianos omncm o- 
ftendere manfuetudinem. & aho 
in loco , in iifdem cfriritum le- 
nftatis requirit. & cum Timo- 
theum Hierarcham divinis mom- 
tis imbuit , hortatur imprimis, ut 
d feMetur manfattudintm , & ea 
causa , hominem Dti ; illum appei- 
lar. quo virtutis elogio , jure 
etiam nuncupandus mitifllmus 
illePrsful Genevcnfis Francifcus 
de Sales,*qui, quantanaanfue- 
tudine In omni vita exftuerit , ex 
eo colli?frc eft : quod amorte , 
nihil ft ! Us habuiffe compertus 
eft ; fcd exlfuum felUs in lapillos 
cor.crevent , qui dein auro & 
annulis intexti , amuktoiis, qui 
nil nifi tel 5c bilith vomunt, futu- 
ri. Ipfius vcrb divinthuminls 
manfuetudinem , in tokrandis 
peccaroribus , perfeaiflime infe 
f cxprefllt Moyfts,qui norat 8c ex 
pertus fuerat in tantaPharaonis 
pertinacia, quia vere Dominus/ 
lo*&animi?t <& muliax miftrieordia, 
quia z fuavh , (y mitis tft. quam 
virtutem inter carteras divins na- 

a Aft f b i TkcfTZ e adCal 5 
d 1 Tim 6 e Ib vita 
Pfal 1©2 jPfal 8i 



129 

turxjperfeaiones & attribuu » 
velut De» proptiifllmam, ftudio- 
fiffime xmulando(crat eniro h w* 
mitiffimm fuptr •nmei homint^qu* 
mtrabanturi* tirr*)id eum digrn- 
tatis ocfanftitatis ap icem evectus 
cft.ut altcr Dcus in tcrris habere- 
tur: tcct ait Dorainus,* ctnflit** tt 
Detm P/W*«M7.qiiodfecit,man- 
fuctudinis & ionganimitatis gra- 
tiam ei una conferendo, ut Olea- 
ftcr hic tcftatur: "expende, quae- 
fo,quantafit dignitas fanftiMoy- 
fis.que Deusficevcxitlut Deum^ 
Pharaonis conftituerit. SefimUi-^ 
ter quanta fit pmdentia & mife-'^ 
ricordia,ut non euro ftatim pcci-^ 
dcrit,fed patientia quafi Dei tHr ■■ 
lerit, & admonuerit, quis cni»' 
hominum habens Dei poteftate' 
in inimicum fuum tam fxvum,ad^ 
momcntum illumfcrret>fedDq- c ^ 
minus fimulcum poteftatCjdedit^ 
fanc^oviro longanimitatcro,qua 
Rege aequo animo ferret."Them. 
orat.5.qu*rens,cui Lyc.abApoiu 
oraculOjDeus vocatus fit,refpon- 
det : "!quid in Lyc. tandcra ani- 
madver fu T cuius gratiaDeum po-^ 
tius,quam homir.e appellandum^ 
cenfuerin.?facilitatem nimirum, <e 
juftitism.arqipietaremiharuroq-/' 
principem omnium humanita-' 
temi cujus unius bcncficio, Re-" 
ges ad Dei fimilitudinem acce-*' 
dunt." Non potuit hujus virtmis 
I excellctiamaltius attollercquam 
1 dicere , hominem manfuetudine 
I Deumfieri.quod8eS.Greg. Naz. 
1 afSrmavitorat. 17. namcumpu- 
j blice concionera habcret , au- 
diente Prxfcfto , quem iratura 
lenirecupiebat: mbit, inquit.M»» 
diviuum hemo h*bet t quam btmgnt- 
tatem />c benefictwiam > licetttbi 



33© DOMJMICA 

nuflo labtre Deum fieri. noli dhini- 
eatis confeque/id* oecafionem abjice~ 
re : alii optsfxas efnndunt, aliiex- 
bauftamcarnem fpiritui mancipant, 
ifTpropttr Cbriftum emeriuK>tur s alii 
tbarifirma pignora Deo confecrant. 
tiec tibi *Abrab*/acrificium inaudi' 
tnm efi. borum nihil d te pofiula- 
mus , pro omnibus hoc unvm offerl, 
uempe benignitatetn , tjua Dens ma- 
giSfijuam cuaBis rebus in unum col- 
UtisydeltBatur. Seire quippe vul- 
tis , quid Moyfen in tantamcura 
Deofamiliaritatem induxcrit y ut 
loqueretur cum eo,ficut loqui fo- 
let homo ad amicum fuum'J indu- 
xit manfuetude. quid ad fummam 
«lignitatem &principatura in ter- 
xis extulerit? extulit manfuetudo. 

3uid ei poteftatcm , prope dicam 
ivinam, contuleritjcotulitman- 
fuetudo.quid denique non modb 
fuperisjfcd Scmortalibus eum ma- 
xime gratiofura reddideriti reddi- 
dit manfuetudo: etenim ut Amb. 
ore loquar , a fic tstuis plebis mtn- 
tes devinxerat^utpius turn pro man- 
fuetndixt di/igerent,(jnayx pro fuftis 
odtr.iraren'*?. Rex David cum 
Moyfeccrtans manfuetudine mo- 
lum , ab hac virtute , apud Deum 
& homines benevolehriam ca- 
ptat : b TAemento Domint Da-jid , 
& otnnis xnanfuetudinis e)us. ubi 
Mediolauenfis Antiftes, Regium 
hoc affabilitatis exemplum inge- 
rens .\>, RexDavid,/»^« >,quam mi • 
„tis,quara blandus,humilis fpiri- 
„tu,fedulus corde , facilis affatu, 
„fortis inpraelio , manfuetus in 
„imperio , patiens in convitio : 
„ferre magis promptus,quam re- 
„ferre injurias. ideo tam charus 
„erat omnibus,ut juvenis ad Re- 

* S.Amb. l.ft off « T 
k PGd. X; t 



Paimakux. 

gnu ctiam invitus peterctur , &«« 
refiftes cogeretur.fenex nc prx-" 
lio interefTet , a fuis rogaretur/j 
quod mallent omnes pro ipfo" 
pcriclitari quam iilu pro omni-" 
bus. itaque parentes eurafiliis," 
filii parentibus prsefercbant." 

Tantarura virium eft affabilis 
manfuetudo , ad conciliandos a- 
nimos. quin ipfe Regius Prophe- 
ta, mantuetudinem fibi bonoium 
omniumfcaturigincmfuSiTc, tc- 
ftatus eft , idque cecinit in egre- 
gio poemate , quod plenus jara 
dierura , & vi&oriis multis nobi- 
litatus fofpitatori fuoDeocon- 
fecravit., nc cnim 1. 2 Reg. c.22. 
man/uetudo mea multiplitavitjxe, 
auxit , promovit res meas , opes, 
honores , regnum^ diadema con- 
tulit,innumerisbonis cumulavir, 
& fuper haec omnis , copiofana 
Dominus gratiam imperti?lt,qua 
mites , apud Deum & homines 
gratiofi , velut uno humero ad 
lummos honorumapices evehun- 
tur. hanc fapiemiffimi Regis pro- 
miffionemChryfoftomus expen- 
dens : "t nianfnetis dabit gtatiS, 
fic ait t d mirahile Salomouis" 
promiffum. an iis nihil dabi:'* 
gratiaj , qui jejuniis , qui cafti '* 
monia , qui eleanofynis , qui' 1 
virtutibus aliis fuo conditoti'* 
kfe commendarint ? imb vero" 
dabit,fed mites erunr primi,cui'*' 
optimam parte, cui totos prin-" 
cipatus auferent in prsmium ; fS 
auod Siracides apcrtiffime con- 
farmat : e fedes duatm fuperborum 
defiruxit , & ftdere fecit mites pro 
eU. qualis fubditorum exultatio, 
duminhumanos illos , immites, 
afperos, ferrei oris homines, fede 
fua excuti , & in eandem mitcs 
cPro» 3 iChryfoft. «Ecc 10 

reponi 



DOMINICA ?A1MARUM. 



3U 



repcni videnOFlorentius Cadur- 
cenfis Epifcopushacvirtute., ut 
aureo gradu viam fibi munierat 
ad fublimtm honoratamque di- 
gnitarem , hinc S. Paulinus pro- 
priis eum laudibus ita exornan- 
dum putavit : a proculdubio per 
manfvttudir.em cvis , &• agni inrto- 
ctntiam , pffior effe mtruifii. Ctll 
hxc prxdicara competunt , is in 
Paftorem,in Prxiidern,in Prxful. 
inPrincipem deligendus eft.homo 
immitis.ierox & barbarus,leo aut 
li.piis,feoc tegnum fuum deftruit: 
non me,fed ipfum Hicron. atten- 
ditf : ,, k qui fcorpionibus cxdit, 
„& lumbis patris habere fe putat 
„digitos crafilores , citb regnurn 
„manfueti David diffipat : certe 
„Rcmanus populus , ne in Rege 
,,quidem fuperbiam tuiit. tum d 
iy antrario fegimen manfutti com- 
„n.t*dat: Dux iile ifraelit ici exer- 
,,citus,qui deccm plagis sftiixerat 
„.&.gyptum,ot adcujuslmperium 
„cccium,& rerra, 2c raaria fervie- 
„b5r,intcr cunftos homtnes,qucs 
„tunc teira generavit, manfuetif 
„!jrr.us prxdicatur : oc idco pcr 
„quadragintaanr!OscbtJnuit(iu- 
pra tldecim ccntena mi.liia viro- 

IUUl) princifatutn , q:t;a pct<fi'it:s 

/*;*,£/* lenirate &. manfuetudine 
tempnahat. Tanto tempote rcbcl- 
lem,refraftarium } duriil)mx cervi 
cis populu, numquam gubernare, 
nifi manfaetudine potuifler : qua 
foia Regcs ac fuperiores, fibi reg- 
numacrcgimen ftabiliunt. Unde 
Chryfcftomus tk Aug. & cum 
illis Janfenins in illud : Beatimi- 
tes quoniam ipfz fofsidthunt terram, 
dicunt : hujus certe terra> pofftfiict 
tecle inteliigitvr promitti mitibus, 

a S.f-aalin/ep.?* 

b S.Hieiea.epitt ti Tfee»j>nil. 



tum quod frequenter contingat» 
ut tales ftabilius & quietius /»* 
pofiideant $*dm immitei , m*i msd- 
toties & anintam & haredttatem 
paternam ctntentionihus fuis per- 
dmnt. Hinc addit Janfenius : man- 
fueto homini totus mundus patrt* 
efi ; tottjue lecie habet fundum t qttct 
ftcU reperit amantes. Xxperti funt, 
qui poft lene ac manfuetuni regi- 
men ; in ordinem reda&i , cmnt 
loco velut Angeli e coelo delapft 
excipiuntur. cujus rei rationem 
reddit S. Thornas i. 1. q. 157» 
art. 4. ad 2. quia manfuetudored- 
dit hominem Deo <f hominibns *c- 
ceptum. Eft illud perpetua memo- 
ria dignum Agcfilai apud Plutat- 
chum: rogatus qui tuto impera- 
rct J fific imperet fuis, inquit, ut 
pater filiis. Quid non poteft apud 
filics pater J Nihil tam arduum 
erit , quod fub paterno imperio, 
& ncmine non mollefcat > fella 
iilis mella funt, a patris manibus, 
a roatris uberibus propinata. BtC 
rremini pulcherrimi oiciiHietO- 
r.vmi , qui Theophilum Alexan- 
diincm , cujus manfuctudinera 
extoliit, Cc affatur : c hlamtiris ** 
pa er,tiudis utl.iagifiet jrfiituii ut 
PsNtiftx. m 

Appeilantur in Scriptura praE- 
lati matres : ifaias c. 66. Quomtd» 
fi ctti rnater hiandiatur , ita egs tcn- 
fdaUr i'os. Paulus verb Doftor 
gCntium : ad Galatas 4. filiol* 
mti tjuos iterum parturio ; nongl- 
gno ut pater , fed parturio ut tra- 
ter. Unde Bernardus : daudiant 
hot Pr<ffo'',inquit, f*' fihi conmtif- 
fsyfemptr volunt efft formidini t uti' 
iitati rari : erndimini qui judicatis 
terram , difcice fuhditortm WAtrtt 



c Micron «pi*,6a 
d S*rm 23, jis 6a&4* 



H 



#* 



BOMIIICA 



»ei f^ debfre t m» dtmincs: fiude te 
tnagit amari^udm mettti. Ut fuis, 
quod tnatrum eft,dent Iac;ut fuis, 

2uod matrum eft,ubi poflunt,in- 
ulgeant; fi quid peccatum eft,te- 
{jant & tergant; & poft hxc, pio- 
em jfuam non baculo , fed bafio 
excipiant. Quod idem etiam ante 
D. Gregorius prxclare docuerat, 
iis verbis : „ neceffe eft talrm fe, 
„qui prxeft,exhibear,cui fubjefti 
„quique,©cculra quxquefua pre- 
„dere non eribefcant : ut cum 
„tentationum fuarum flu&usjpar- 
„vuli tolerant , ad Paftoris men- 
„te , quafi ad matris finum recur- 
„rant : & hoc, quod fe inquinari 
„pulfantis culpx fordibus prxvi- 
„dent,exhortationis ejus folatio, 
„ac lachrymis orationis lavent ; 
quod pluribus in epift.i. ad fupe- 
rioresSocietatiSj,comprobat R.P* 
Claudius Aquaviva. Quemman- 
fuetudinis affeftum (ut rationali 
pe£oris , nomina etiam Patriar- 
charuminferamus)Moyfes often- 
debat : cum reputaret & diceret, 
Dcum ita fibi poputi illius curam 
demandaffe, quafi ipfe eamomne 
multitudinem conccpiffet ac ge- 
nuiffet , eique Dominus exprefse 
prarcepiffet : a porta eam in finu 
tuo ,ficut pcrtare folet nutrix ir.fan- 
tulum. Hinc & illxApoftoli Pau- 
li VOCCS : b fatli fumns parvuli in 
vnedio vefti um , tamejttam fi r.utrix 
Wopeat filios fucs. Et ad Gal. p. fi- 
Holi mei , quot iterum parturio. j 
Nec matris officiiim homo de- I 
tre&et,c'ura Deumviderit mater- 
no comple&i amoremanfuetos , 
de quo exftatinfigneillud Davi- 
dis prarconium : cfufdpiens man- 
/«ffe/Dem/ttK/.NondixitaitChry- 

« Pfal,^ 



Paimahum. 

foftomus hic ; opem ferens msrn- 
fuetis, fed quod eft lorsge majusr 
fufcip-.ens. Siuid eii amtttm f*fu- 
piens f rccreans , fovens , baju- 
Ians,& velutmaternlnis geftans, 
hoc d Audiant nutnfueti -, C? !<s'fn- 
tur. Notabilis ca fuit in S. Igna- 
tio benignitas : Petrum Ribade- 
neiram e adolcfcentem ferocio- 
ris ingenii, atque a fumma fui ve- 
neratione , malo darmonis inftin- 
&uin averfionem datum, ut ne 
confpe&um quidem S. Patris fer- 
repoflet, ideoque difcelfionem 
mcditaretur, blandiffime mitiga- 
vit acfovit. Etenim & languenti 
aflidere, ocferocienti blandiri,fc 
multa falsb querenti , faftorura 
rationena reddere , quamquam 
pene puero , & qucro ipfe in finu 
luo educaverat , non dubitavir. 
Quae omnia. de ipfo Ribadeneira 
fxpius audita , norat Ignatius fu- 
perioris partes efle , infirmitati 
| ac fragilitati fuorum confulere, 
I vitra enim ac fieY.lia , optime in 
j ftramine ,gaufipio , aliaversolH 
j materia aflervantur,qua: fi in du« 
rum impegerint , confringuntur. 
I Innumerosdurumacdefporicurn 
fregit imperiuaiac perd ; dit, qucs 
! leneac beni^num fervaflet. Hinc 
! in conftitutionibus exteit , ut fu- 
l periores potius amari ,~quana ti- 
i meri ftudeant, atque ut mcmorrs 
; fint benignitatis & manfuetudi- 
■ nis Chrifti , & formulx Petri & 
; Pauli Apoftolorum. Pricipuafi- 
( quidem inter Ignatianss laudes 
| locum obtinet manfuetudo;quod 
' ad eam Lojola vir militaris^con 
; a natura fa&us , fed cum prxfcr- 
1 vidi effet ingenii,a virtute Scdiu- 
I turno ftudio,atque labore fic ela- 

l 4 Pfal.3; eP.Rho, variae virt.hift, 
' l,7c.IJ 

bota- 



pAtMAtU*. JJJ 

lius , qubd pleiique impctitan-- 
tiutn itafci decotura putantjquaU 
vero lconum inftat tum maxiroc 
timcantut , cum rugiunt. Flura 
hicnoncoogero, quia iuculen- 
tioia in Catolo V.in Fhihppo II* 
aliifque primatibu* fupra com- 
mcmoiavimus , d quo lcftoicm 
noa finefruftttreraitto. 

* IL 

Refronfto mollU faM£tt ifMm , 
fermo dumt jufcttat f*r: 
rem. Prov» 1 5* ' 

\ »K Ant. Pii nummis cernere cft, 

Ifulmen m«lli thoto impoiitura, 

ubivircsfrangat. C^uodSymb. 

Huf o Card. , ita ad motes tradu- 

( xifle videtur: «/Manfuctudo, m- 

\ « K ;/.eftinleftoconfcicati*,ho^ 

I minis culcitra j ubi molhtcr, & ^ 

\ fuaviter anima rcquiefcitjquae c^" 

catx ilico ad ie virginis in ample- | 
xutn ruit , & dcprecataquana ilh 
attulerat sgrimoniam , fe in pre 
ces dedit, audiri iam fecura.Banc 
viri, hanc fuperiores, & pradaii a 
focraina virtutem fibi depofcan t, 
&semulari ftudeant. nenjinem a 
fecum bile, cum amaritudme, 

eum aculeo dimittant. c Aiber- 

tum Belgarum'Principem, bello 

maximo ac diuturno, Tiiorurnque 

militum importumfiimis feditio- 

nibus diu exercitum , aliquando 

iratum fuifie negant , qui ejus res 

geftas compofuerunt. Qnbd mi 

hiqumem eovidetur admirabi- 

a Caffiod J iova-i«r b Rho 1.7 

c.B 'j.^. c KiiO. cit.n. 5. . 



D P M I M I C A 

Watus eft , ut medici ac magis 
domeftici , natura lencm ac mi- 
tero judicarenr.&c naturam lpfaro 
cxuiffe viderctur, . 

Huac omncs imitcntur, qui ad 
regcndum acccdunt. Si animo 
fcrociori aut rainus bcnigno an- 
tca rueiint, nunc ufurpcnt illud 
TheoWdi Regis apud Cafliodo- 
tum : * ntuUvimiu cum digmtate 
prtp fvnm, &>fi «ntta j»(t* diftrt- 
B< defendimtu , nmc cleraenter cm- 
nia 7»itignmu*: 

Kemincm a principe tnftem 
abirefas cfle.tnanfuetudinis olim 
tox fuit, in quo nt in benignis fi- 
deribus.vis quxdam ineft animos 
ad fpem hilamaiemque revocan- 
di b Sentiebat hoc Maria Maxi- 
miliani 1 1. quae cum uni ex vir- 
ginibus , ncfcio quid minus op- 
portune petenti negaflet , qnod 
ita Gbi vidrrerurjfaoftioremmox 
ccllam , in qua facri Maityrum 



fi- ftos.amplexatur knitei.&hne 

Isfione recipit." Machins bdlicae 

frafforem ac furorem , objetto 

fkco laneo eliferisjnam fi fihcera 

Glici, ferrumferro collifens,qu«d 

cxfpeftcs practetignem : miracuU 

loco eft , quod faevi «aris fiuft»* 

ac rabies , molliflima atena tran- 

eirur & quicfcittedixit cmm Do- 

minus: i btc tmfr$U umtntet 

fiuhiu* tuot. Ubi vero fiuftus con- 

citatiaequoris in faxa , & . Pjx ru- 

ptas cautes jncidennt, ilhli 6c rc- 

percufll , vehementius delpu- 

rrant , & in omnes partes quafi 

Lram diftundunt. Adamantem ■ 

pulvinoconfringcs : fulmina, ro- 

e riefu» ! 4^ f HugoCardin. in >l* 
lud, Bcatir. tes g I»» 3 B , 



m 

bora fternunt , & cfla corarni- 
«uuotjlana aclino eliduntur & 
animos quantumvis efferos ac 
batbaros , lenitate flectes. Ro- 
bertus Santarellus Dux Neapoli- 
canus , a dum tetram fanclam lu- 
ftraret, & e fepulchro Domini in 
montemSinam pergerer, latroncs 
Aflyrios offendit. Qnid ageret ? 
Socios fuos Ctrcinulas & peram 
«xplicarejuffit, acprandjum ex- 
poni : illifque ipfe obviam , pro 
ca, quaerat fingularihumamta- 
te , pcrbenigne ac officiose invi- 
tavit , ut fefll fc reficetent , qui 
animi rooderatione ac benigna 
humanitate , enam barbari vicii, 
cum gratiarum a&iene, hetire 
cefferunt. i Reg. 14. fregit Da- 
▼id viros , firientes fanguinem 
hoftis fui Saulis, molii fermone 
eos compelians, ne manurn fuam 
mitterentin Chriftum Domini: 
& confteg : t Divd vins fuos fer- 
»j.3».'tw/,inquit facer textus.Ipfura 
quoque ferro duriorem , Saulis 
animum flexit ac fregit ; ut qui 
fuum prius fanguinem fitiverat, 
ejus manfuctudine vidus,lachry- 
mas dederit : h ievavit S«mt v\- 
cemfuam, W fltvit. Qiiod Ut in- 
folens prodigium admiransChry- 
foftomus : c nonperinde , inquit, 
mirsrhluyfemi efttod efaxa pravitptt 
fontei iLciat aquarum , ut admirer 
Dtvidem » q*od ex oiulis iapideit 
fontes eduxit lachrymarn Qum et- 
jam qucra paulb ante, cane pejus 
angueoderat, nunc dulcifiimo 
honoris titulo compellat , eun- 
«leraque fdium nuncupat : num- 
qnid vtx hac tua fili ni Davidi 
Do&rinara noftratn confirmat 

a Bofcri polit 1 !c8 
fc I Reg 4 c Chryfoft, kea, da Da> 
Tifl «cSaeis. 



Douivzca Paimaruu. 



coronarus fapiens d patientiS /«■ 

nie!urPri»tep} t & ,'ingua nutiit^ak 

ftrnget durHiem. Quantumvis fc 

rus ac ferreus fuperior , Magiftei 

Paterfam, li fubditus maniuett 

benignc,obtcmperanter refpor 

deat, fieciet. Et contra quantutr! 

vis effervefcentura fubditum, let 

fermone fuperior frangct. Muiic 

fopit iram.ut fapicntes putant vi 

ri,quod Pythagoreorum compri 

mis fuit documentum , qui fidi 

bus iracundos mitigabant. Sic & 

Indorurn Reges ajuntcercos ad 

hibere tibicines , dum cubitun 

concedunt, ut animusco canti 

$c dulcedine foni deiinitus, faci 

lius , quafi prius fract-o ac fopitc 

omnirancore, indormifceret.Sec 

quis fidium cantus , aut inanima 

vocum harmonia, tam potens , 

quam mollis cc dilc&a placidi 

fubditi,aut placidarcoajugis ota- 

tio , ad fuperioris aut viri iracun- 

diamrcitigandam", ad facilcm , 

mifiis rixis , viro fomnum conci- 

iiandum ? Abigail fcemina fanc 

prudentiffima, quantum incen- 

dium leni ac fuavi verborum flu- 

minereftinxit? Ibat David Naba- 

lis domumcverfurus cxdibus , e 

in viacccurrit Abigail,eacK ora- 

tionis fuada , tamque molii fer- 

mone Regis impetum fedavit, ut 

homini ftrenuo & gcnerofo tz 

potenti ,arma e manibus cccide-» 

rint, fibique ac iracundii terope- 

rarir. Si fic uxor maritum aut 

iracundia infiamnutum , aut in- 

fortunio aliove incommodo per- 

turbatum , eoncubis noctcredu» 

cem, aut poftcrapulam &temu- 

Icntiam hefternam , jam jejunurn 

byffinis verbis,falutaribus moni- 

tisaggrediatur , profectb franger 

i Px«v. 2f e 1 &f&25- 

faror:m , 



DOMIWICA PAIMARHW. 



ttf 



furotum.fedabi: turbas,a pocuiis 
revocabit. m . r 

afrangttw m tAtiitfoemmaj*- 
pewro. 
Feftivum eft, quod occurnt, ec 
admores facit maxime: pruden- 
ti viro foemiaa qucrebatur mt- 
ritum fuum vix ullo die non e- 
brium elTe, b & omma fufgue 
deque rotare, ac domum roifcc 
re/Qnereias benignis aunbus 
Vir aceioiens , arbitrabatur , id 
quod reserat, infanarn vin cra- 
pularo.fciutauxoris lingua mire 
ftimuiari.c Reroedium ergo non 
tantumfpondcbat, fed etiam id 
manus dabat. en aiebat , obona 
muiier, hanc tibi m lagenula a 
quam cape , & ubi maritus tuus 
appotus domum vcn.erit, tu hunc 
jpiumliquotem (erat aqua c pro- 
jcimo fonte) quam pnmum for- 
be, 5c eum in ore retine , dum in 
le&ovirumcompofueris. Quarv- 



te Hebrsus fapiens appofire mo< 
nct ; d q*i dtmittit aqnant , capttt 
esi ]nrgiurttm. Cui congfuit illud 
Gregorii : aqtta , dir,uttitttr , cttm 
Ungua flxxxf effttnditur. Ergo mi 
litigator , mi molitor , ffivisut 
iila litigiorum rota non currat , 
fifte aquam , contine linguam : 
quod fi baec rota psrmittatur agi- 
tari, quivis volet ultimus dixifle; 
Echo fylvarum tamdiu clamori- 
bus refpondet , quamdiu claraa- 
tur : vis iiiam tacere ? Tu tacc 
prius. Nec mireris fi te litigante , 
ad unicam vocem , feptenat reful- 
tent? 

f Sex etiam ac fepttm wdi l»Cdt 

tedderewcet , 
Vnam c»m f<tceres:ita colles ctUi» 

btts iffi 
Vttba repulfantes,Uerab*nt -jtrba 

referre. 
Eadem pene ratio litigantium» 
Vis ur fileat hax EchrtA tuo id di- 



l*»fto virum<~ompoiuecis. ycan- \ ■»*» «■ "*^r . r o r «•- 
ta^mfitvTtiumLcaqua^Slpfa fcat filemio^mitefce, &fco P uhs 
taramiivii. m r , ced ^ Contentiofa quatdarn 



loquetur y experieris conjugem 
non raulta tuibaturum. Dicloau- 
diens fuit molier, comperitque 



d <*ns tuit rou ler , compeui<.ja- , &-"*- » 7r 1 — 
fWfu* efpondiffeomnino, tam ! ptas daret affandas , dicens 
'P-' 1U . " ■ t rt:. .' nn-..« finfrp mrdos ; rcoh 



cede. g Contentiofa quatdarn 
n-iuiier , eui maritus iracundo in- 
o-enio , cum merulas a. fecoem- 
afia 



arcanx virtutis pharmacum. Hic 
foemina folicitc quatrere :-& qux 
obfecro hxc aqua efiet , & quo 
pretio comparari poftet ; 6 bo 



na 



eproximo quovis fonte pe- 



tcreiilamlicct, fineullis impen 
diis: quod enim liquort tribuifti, 
hoc fiiientio tuo adfcribendem 
eft. Qmfq*iis contentiofam fibi 
fentitdfelinguam , cbfecro emat 
hancaquam, contra cmnem ira- 
cundiam , & querulam Xantip- 
pen. Sed squahxcorerctinenc:a 
cft , & quidem ciaufo. Hoc cer- 

« Tibu! I 2cleg. 8 
b Drex.dc vitiis iinau^ c.xctf.^ 
c P.David.io Veridico 056 



, nobis hofcetuidos; rcpiicavit , 
i meiuias appellas turdosf Refpon- 
i dit iiie, turdos efle , neg3vit rur- 
I fumilia, ccmerulaseffeconten- 
? dit. Tam maritus eam pugnis 
| contudit. Anno vertente cum 
| rediret dics. ille , memorverbo. 
Eum muiier , en aithiceft dies 
| anuiverfarius , quo meobmale- 
; dicias rr.erulas male excepifti : 
I tum vir & adhuc negzre .iudcs 
j fuitle turdos , nec quiefcentem 
; ■ rurfus pulfavir. Ira hxcEchoto- 
j ties reperculTa rediit, quoties vox 

dVrovJ7 eCreg M «nof c.XI 
f Luciet g Attica, Eellaria part. X 
Fib Dom 4poft Pet.coac.6 



«tf 



SOKIKICA FaIMABUM. 



proveeavit. Vidifti quandoque 
m atro aut cubili, ventorum tux- 
bine per patulas fcncftras irruen- 
te , omnia perturbari ac commi- 
fccri. Qmd remedii > Alteram 
fcneftrain occlude. Hoc obfexva- 
vit Chryfoftomus ,, a convitiarus 
„eft qmfqaam , vituperavit i Tu 
„cia«idc os tuum j fi cnim illud 
,,aperueris,concirabis magis vem- 
„tumhunc. Non vides inxdibus, 
,,quando e regione dux janux 
,,(/>* fenejtra) oppofitx funt , & 
,,flatus vchemcns imterit, fi alte- 
,,ram clauferis,nihil valear cffice- 
„reflatus» Ira tc hicduae funt ja- 
„nuae, os tuura & os illius.quLte 
„vituperat; C tiram occlufcris, o- 
„mnem iftum flatumexftingues. 
Idipftiminter familiarcs : inter 
ancillas & famulos : frcquentius 
interfubditum&fuperiorem con- 
niventem,inter fervum & Domi- 
num reprehcndentem , ufuvcnit, 
quem Apoftolus monet : vidc rai 
Chliftiane, b utnibil per ctntentia- 
nematefiat $ nam fenmrn Dtmini 
man tptrttt litigate , fed manfnetuM 
ejjfe-ad ontne r.Nulli ccrte prompti- 
us ac facilius obtemperant, quam 
qui a Chriftc mites efie,fc humU 
les didicerunt : atquc «t mollifll- 
mam ceram vidcmus digitis exre- 
nuari.ficquamlibet in formam du- 
ci, ita qui habetanimilenitatem , 
fapicntis cpiftatx duftum in om- 
uibus fcquitur ; ubialiireluctan- 
tur, & fuperiorum mandaruro, o- 
nus cthoa gravius elTe putant, 
«juod S.Leo effato fuo graviflimo 
comprobat : c nihil arduttmeft b»- 
tttiiibus % nihil *fj>trum mitibus. 

« tbryfo* Ia«pift, | Tkfffal < 
b Pfcilip.c:* *Timoth».-x 
c $.L*m:(ttm;f \m •pipk« 



§. III. 

Ia omQlbasafMemtefacifB. 
Eccl. 4. 

/Allxrir do&rflImusAquinas;u- 
^-%:rum hzc, de qua agimus, mi- 
tis faumanitas feu aftabilitas , 
virtus firjadquaftionemdilucide 
rcfpondens , his omninb vctbis 
fentcntiam pronuntiat : d aff*- 
bilitmt efi tjuaidam jjtrciaiis virtus, 
fecundum muam inter fe homines be- 
nt d-Jbonuntur ftmui convsventts. 
Perit omnis humanafocietas,ejc- 
£ti ex coetuhominumhac virtu- 
te. Non homines fed ferae furaus, 
qu* mutuis in fe morfibus eunt, 
fi virtutcm hanc negligimus. 
idem & Prifcorum fapienturu 
fenfus : naturali debito.ac jure 
homincm obligari , e ut aliis de- 
it&abiliter conviVJt. Hxc comitas 
tk fuavis humanitas , maximum 
amicitix vinculum eft , nullura 
philtrum potentius , ad omnium 
voluntates & animos nobis con- 
ciliandos. Mel verborura gulam 
etiam hoftium delinit , & propi- 
tiat. hoc Siracidcs teftatur:/V/- 
bnnt d4ce t ait, mtdtipltcat amicoJ, 
C7" mitivat inmiios : fj* linjma em» 
cbaris (feu gratiofa) in bon* hemi 
n